T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2020/370
KARAR NO: 2022/384
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2020
KARAR TARİHİ: 16/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... nolu nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... Aş'nin ... Limited firmasına sattığı yapıştırıcı emtialarının İstanbul Türkiye'den Leghorn İtalya'ya nakliye işini ... nolu navlun faturası ile ... Ltd. Şti'nin üstlendiğini, sigortalının emtiaların davalı şirketin sorumluluğunda ... ... isimli gemi ile taşınarak İtalya'ya sevk edildiğini, İtalya'da teslim alındığı sırada söz konusu emtiaların ıslanarak hasarlandığının tespit edildiğini, davaya konu emtiaların Türkiye'den İtalya'ya kadar nakliyesini, sigorta ile düzenlenen navlun falurası ile davalı şirket tarafından üstlenildiğini, dolayısı ile davalı firma tarafından hasarsız olarak teslim alınan emtiaların konteynırda var olan delikten giren sular nedeniyle ıslanarak hasarlandığını, dava konusu emtiaların hasarlı olarak teslim edilmesinden sonra konişmento üzerinde 15/04/2018 tarihli “konteynirda bir delik tespit edilmiştir. Bundan dolayı bütün mallar ıslanmıştır.” şeklinde hasar kaydı tutulduğunu, dava dilekçe ekinde yer alan deliller arasında var olan ... şirketi tarafından “20/03/2019 tarihli 2019/... nolu faturanızla ilgili olarak konteynırı açtığımızda onun içerisinde bir delik olduğunu ve içinden suyun geçtiğini gördük, 525 kilogramlık torbalar ıslanmıştır.” şeklinde de hasar beyanında bulunulduğunu, Uluslararası deniz taşımasını üstlenen taşıyan yükü teslim aldıktan itibaren teslim ettiği ana kadar bunların kısmen ya da tamamen kaybından, hasara uğramasından sorumlu olduklarını, sigortalının emtiaları fitli taşıyan dava dışı firmaya sağlam ve eksiksiz olarak teslim ettiğini, ancak taşıma sırasında söz konusu emtiaların hasarlandığını, bu sebeple taşıma sırasında meydana gelen hasarlardan dolayı taşıyıcı şirketin TTK 1178 ve devamı maddeleri uyarınca zarardan sorumlu olduklarını ve hasarı tanzimle mükelleF olduklarını, dava konusu hasarlanan 525 kg emtianın fatura bedeli üzerinden 1 kilogramına karşılık 1.962 Euro karşılığı 1.030,05 Euro ile %10 ilave bedel 103,00 Euro ilc toplamı 1.133.05 Euro olarak hasar bedelinin bulunduğunu, müvekkili şirketin dava konusu olay nedeniyle sigortalısına 22/05/2019 tarihinde 1.133,06 Euro sigorta tazminatı ödediğini, yapmış olduğu ödeme nedeniyle TTK 1472 maddesi gereğince sigorlalının haklarına halef olduğundan 1.133,06 Euro karşılığı 7.647,02 TL alacak için zarar sorumlusuna/ sorumlularına rücu hakkı doğduğunu, davalıya gönderilen rücu ihtarının ve arabuluculuk gürüşmelerinin sonuçsuz kalması ile dava konusu olay nedeniyle sigortalıya ödenen sigorta tazminatının zarar sorumlusu davalıdan tahsili amacıyla davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasıyla yapılan icra takibine karşı davalının haksız itirazı sonrasında arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamaması üzerine müvekkili şirket alacağının davalıdan tahsili için itirazın iptalı davasının açılması zaruretinin doğduğunu beyanla; itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin sigortalısı ... A.Ş.'nin İtalya'da bulunan ... Limited firmasına sattığı yapıştırıcı emtiaların İstanbul Türkiye'den Leghorn, İtalya'ya taşınması işinin müvekkilince gerçekleştirildiğini, emtiaların İtalya'da teslim alındığı sırada ıslanmak suretiyle haşarlandığının tespit edildiğini, emtiaların hasarsız olarak müvekkiline teslim edildiğini, hasarın hasarın taşıma sırasında oluştuğunu, bu hasar nedeni ile sigortalısına 1.133,06 Euro karşılığı 7.647.02 TL ödeme yaptıklarını ve ödeme tutarı kadar sigortalı haklarına halef olduklarını beyan ile iş bu davayı ikame ettiklerini, dosyaya sunulan konşimento incelendiğinde müvekkilinin hiçbir sıfat ile konşimentoda yer almadığını, taraf olmadığının tespit edileceğini, konşimentonun bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını ve gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı, ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senet olduğunu, bu nedenle dosyaya sunuları konşimentonun ihtiva ettiği şartlar ile müvekkilinin bağlı olmadığını, davacının sigortalısı ile müvekkili arasında taşıma senedi tanzim edildiğini, müvekkilinin taşıma faaliyetinde Taşıma İşleri Komisyoncusu sıfatı ile yer aldığını, müvekkilinin Navlun faturası tanzim etmiş olması, bir an için taşıyan olarak sorumluluk altına girdiği sonucunu doğursa da, sorumluluğunun belirlenmesinde dosyaya sunulan konşimento şartları ile bağlı olmadığını, emtianın fiili taşıyanı ... ... gemisi donatanı olduğunu, davanın donatana izafeten ... Cad. No: ... , / İstanbul adresinde yerleşik ... A.Ş.'ne ihbar edilmesine karar verilmesini, konşimentoda “...” klozu bulunduğunu, emtianın sigortalı adresinde konteynere istiflendiğini, sayım ve mühürleme işleminin sigortalı gönderici firma tarafından yapıldığını, konteynerde mevcut bir delik o aşamada tespit edilmediğini, nakliye sırasında kaza veya olağan dışı bir olayın yaşandığına ilişkin bir bilgi olmadığını, konteynerde iddia edilen deliğin varlığına ilişkin yükleme şırasında bir tespit olmadığı gibi, sonrasında da resim ilc tespit söz konusu olmadığını, emtianın teslimi sırasında, alıcı nezdinde hasar ile ilgili olarak yapılmış bir tespit bulunmadığını, hasarın sadece alıcının beyanından ibaret olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların deniz taşıması sırasında hasarlandığı beyanı ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.
... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 28/08/2019 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 04/09/2019 tarihinde tebliği edildiği, davalı borçlunun 09/09/2019 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, boca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği ve eldeki davanının da 19/10/2020 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık sürede açıldığı anlaşılmıştır.
07/09/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin aktif husumet ehliyetine sahip olduğunu, davalının taşıma işini organize ettiğinin anlaşılası üzerine pasif husumet ehliyetine haiz olduğunu, süresinde yapılan bir hasar ihbarının olmadığını, söz konusu zararının taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana geldiğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davalının sorumlu tutulamayacağını, Mahkemenin zarardan davalının sorumlu olduğuna yönelik kanaate varması halinde hasar bedelinin 1.030,05 Euro olduğunu beyan etmişlerdir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve zarardan sorumlu üçüncü bir kişinin bulunması gereklidir. Dosya içerisinde bulunan ... numaralı, 01/02/2019 başlangıç ve 01/02/2020 bitiş tarihli Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi'nden, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... AŞ arasında davaya konu emtialarının Türkiye den İtalya ya ... ... isimli gemi ile gerçekleştireceği taşımalar sırasında meydana gelebilecek nakliye rizikolarına karşı sigorta sözleşmesi kurulduğu anlaşılmaktadır. Sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından dosyaya sunulan ... Bankası'na ait 23/05/2019 tarihli ödeme belgesi ile davacının sigorta tazminatını dava dışı sigortalıya ödediği anlaşılmaktadır. Davaya konu emtiaların satışı CIF esaslı olduğundan, dava dışı sigortalının sigortalanabilir menfaati bulunup bulunmadığı, mal bedelini tahsil edip edemediği hususlarında dava dışı sigortalı şirkete müzekkere yazılmış olup, gelen müzekkere cevabına göre, davaya yapıştırıcı emtiasının hasara uğramasından dolayı dava dışı alıcının 39.240,0 EURO satım bedelinin 38.095,00 EURO kısmını ödediği, 1,145,00 EURO bedelin ise davacı sigorta şirketince ödendiği belirtilmekle bu hali ile hasar bedeli bakımından dava dışı sigortalını sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, buna göre de davacının yapmış olduğu ödeme gereğince TTK 1472 maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Davaya konu taşıma için düzenlenmiş bulunan ... numaralı konşimentonun davalı tarafından düzenlenmediği anlaşılmaktaysa da dosyaya sunulan 26/03/2019 tarihli ve ... numaralı navlun faturası incelendiğinde davaya konu taşıma için davalı tarafından dava dışı sigortalı adına düzenlendiği anlaşılmıştır. Davalının konşimentonun düzenlenmesine aracılık etmediği konşimento kayıtlarından anlaşılmış olup davalının ayrıca fiil taşımayı gerçekleştiren ... firmasının acentesi de olmadığı anlaşıldığından, TTK 921 maddesi gereğince navlun faturası düzenleyen davalının taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olmakla taşıyan sayılacağı mahkemece değerlendirilerek davalının da pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Uyuşmazlık konusu istem, ... numaralı konteynerdeki delikten içeriye giren su nedeniyle 525 kg. yapıştırıcı emtiasının islanma sonucu hasarlanmış olmasından dolayı davalının sorumlu olduğuna dayanmaktadır. ... numaralı konişmentoda, dava konusu konteynerin ... Limanında “... ...” isimli gemiye yüklenerek varış yeri olan İtalya'nın ... Limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu görülmektedir. Yükletenin ... AŞ. firması, Alıcının İtalya'da mukim ... şirketi olduğu, taşıma konusu toplam 800 çuval yapıştırıcı cmtiasının içerisine istiflendiği ... nolu konteynerin ... limanında “... ...” isimli gemiye 27/03/2019 tarihinde yüklenerek varış yeri olan İtalya'nın Leghorn (Livorno) Limanı'na deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu görülmektedir. Dosyada bulunan ve dava dışı alıcı tarafından düzenlenen tutanağa göre, 15/04/2019 tarihinde, boşaltma limanından 92 km mesafede bulunan alıcının Floransadaki deposuna ulaşan konteyner açıldığında konteynerin tavanında delik olduğu ve torbalar içerisindeki 525 kg. emtiada ıslanma olduğu tespit edilmiş ve alıcı yetkilisi tarafından tek taraflı bir tutanak tanzim edildiği görülmüştür. Ancak, dava konusu hasar ile ilgili olarak Livorno Limanında herhangi bir tutanak tanzim edilmediği anlaşılmıştır. Alıcı tarafından konteynerin tahliyesi sırasında çekilen fotoğraflar iletilerek tespitten 25 gün sonra 10/05/2019 tarihinde dava dışı sigortalı satıcı ... Sanayi firması tarafından davacı sigorta şirketine ihbarında bulunulduğu anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan 10/04/2019 tarihli taşıma belgesi olduğu anlaşılan belge üzerine "brandada bir delik tespit edilmiştir, bundan dolayı tüm mal ıslanmıştır" kaydının elle yazılarak isim belirtilmeksizin imzalandığı görülmekle, bu yazının kim tarafından hangi tarihte yazıldığı ise anlaşılamamıştır. Buna göre, emtiadaki ıslaklık hasarının, ilk defa gönderilenin deposunda yapılan incelemede ortaya çıktığı mahkemece kabul edilmiştir. ... nolu konteynerin tavanında olduğu iddia edilen deliği yol açan olayın taşımanın hangi safhasında meydana geldiğine ilişkin dosyaya sunulmuş bir delil de bulunmamaktadır. Uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman görevlileri gerekse kaptanın gözetiminde güverte zabitleri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip “Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına” işlenmektedir. Dosya içerisinde ... nolu konteynerin tavanındaki deliğin denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, emtiların konteynere yüklenmesi aşamasında dava dışı sigortalı tarafından yahut gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemide kaptanın gözetiminde güverte zabitleri tarafından düzenlenmiş bir hasar tutanağına da rastlanmamıştır.
Dava konusu taşımaya ilişkin konişmentada, Nihai Varış Yeri belirtilmeksizin sadece Yükleme Limanı ile Tahliye Limanı belirtildiğinden söz konusu taşımanın Limandan Limana Taşıma (Port To Port) olduğu anlaşılmaktadır. Bu taşıma şeklinde, taşıyanın mallara ilişkin sorumluluğu malların yükleme limanında gemi küpeşlesine kabul edilmesiyle başlamakta ve tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edilmesiyle sona ermektedir. Taşıyan her ne şekilde olursa olsun, her nasıl kaynaklanırsa kaynaklansın yükleme limanında geminin küpeştesine kabul edilmeden önce veya tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edildikten sonra mallara gelebilecek herhangi bir zarardan veya gecikmeden dolayı sorumlu olmamaktadır. Dosyaya sunulan ... numaralı konişmento üzerinde ..., ... kaydı ile ... kaydı yer almaktadır. Bu kayda göre dava konusu emtiaların içerisinde bulunduğu ... numaralı konteynerin tamamının dava dışı sigortalı tarafından istiflenmiş ve mühürlenmiş bir halde kapalı olarak taşıyana teslim edilmiştir.
TTK 1185 maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir. Ancak yukarıda bahsedilen tutanak dışında dosyaya hasarın ihbara ilişkin başkaca bir delil sunulmamıştır. Bu nedenle taşıyana TTK gereği hasar ihbarının usule uygun yapılmamış olduğu kabul edilmiştir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalının sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir. Ancak yukarıda bahsedildiği üzere, hasarın ve ıslanmanın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği dosya kapsamından anlaşılamadığından ekspertiz raporuna göre ıslanmanın deniz suyundan mı tatlı sudan mı kaynaklandığına ilişkin gümüş nitrat testinin uygulanmadığı ve taşımaya konu konişmentolardaki "....,..." kaydı gereği yüklerin yükletenin sorumluluğunda, konteyner içerisine yüklendiği, istiflendiği, sayıldığı ve mühürlendiği, taşıyıcı/taşıyanın konteyner içerisindeki yükün akıbetinin ne olduğu hususunda sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, varma yerinde yapılan kontrollerde konteynerin mühürlerinin sağlam olduğunun tespiti karşısında, emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği de davacı tarafından ispatlanamadığından; ayrıca ıslanmanın deniz suyundan kaynaklandığına ilişkin de dosyaya bir delil sunulmadığındar hasarın, davalıların sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat uyanmamıştır.
Dava konusu emtiaların, boş konteyner içerisine yüklenmeden önce, konteynerde herhangi bir hasar kaydı tutulmamış olması nedeni ile konteynerin yükleme öncesi hasarsız/kusursuz olarak dava dışı yükletene ulaştırıldığının kabulü gerektiği ve emtiaların bu yüke ve denize elverişli konteynerin içerisine yükleten tarafından yüklendiği, emtiaların, ... Limanından 27/03/2019 tarihinde deniz yolu ile sevk edilmesi öncesi gemiye kabulünde gemi ve yükleme limanı yetkilileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasara ilişkin tutanak olmaması nedeni ile konteynerin gemiye hasarsız/sağlam yüklendiği, dava konusu emtiaların deniz yolu ile nakliyesi sonrası ve varış limanında tahliyesi sırasında, gemi ve tahliye limanı yetkilileri tarafından düzenlenerek imza altına alınmış herhangi bir hasara ilişkin tutanak olmaması nedeni ile dava konusu emtiaların içerisinde bulunduğu ... numaralı konteynerin gemiden sağlam olarak tahliye edildiği, davalı tarafından gönderilen dava konusu emtiaların içerisinde bulunduğu konteynerin, deniz yolu ile taşınması sonrası teslim yeri olan Floransa şehrine kara yolu sevki için kullanılan araç bilgisinin ve kara taşımasının kimin tarafından yapıldığının dava dosyasından belirlenemediği, alıcının tesislerinde emtianın ıslak olduğuna dair gönderilen tarafından düzenlendiği görülen 15/04/2019 tarihli tutanağın tek taraflı (taşıyanın bir temsilcisi olmadan) düzenlendiği anlaşıldığından dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 97,14 TL den karar harcı olan 80,70 TL nin mahsubu ile fazla alınan 16,44 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır