T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/38 Esas
KARAR NO:2021/484
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:28/06/2019
KARAR TARİHİ:20/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; müvekkilinin İstanbul’da bulunan ve uluslararası alanda ticaret yapan bir şirket olduğunu, bu faaliyetler kapsamında buğday unu tedariki konusunda ... isimli şirketle sözleşme yapıldığını, bu sözleşme hükümlerinin ifası amacı ile de davalı ... ... S.A.( ... ) şirketine 45 konteyner buğday ununun teslimi yapıldığını ve de taşıma sözleşmesi akdedildiğini, buna bağlı olarak da ... (10 konteyner), ... (10 konteyner), ... (13 konteyner) ve ... (12 konteyner) numaralı konşimentolar hazırlandığını, satış sözleşmesi uyarınca müvekkili navlun ve masraflar dahil bütün ödemeleri yaptığını, daha sonra satıma konu olan mallar Mogadişu Limanına vardığını, ancak ... şirketi söz konusu malların ödemesini yapmadığını, bu nedenle müvekkili taşıyıcı şirket olan davalı ... şirketinin yetkilileri ile görüşerek söz konusu konşimentolara konu emtianın teslim edilmemesini istediğini, ... şirketi, cari hesaptan kaynaklı borcu ödememiş olup sadece 231.525,00 ABD dolarlık kısmı ödediğini ve bu ödeme ile limanda bulunan gemideki tüm malları serbest bırakmaya çalıştığını, müvekkili şirketin, ... şirketinden olan, dava esnasında arttırma hakkı saklı kalmak şartıyla şimdilik 100.000 TL alacağının ... ... ... S.A. şirketinden tahsilini, 20.000 TL manevi tazminat alacağının ... S.A. şirketinden tahsilini, karşılıklı sözleşmelerden kaynaklı alacak kaybının dolar kuru üzerinden tespitine buna göre yapamadığı ve işletemediği bu alacak sebebi ile ve firmalara güven duygumuz zedelendiği için Afrika ülkeleri ile iş yapamadıklarından manevi zararımızın değerinin tespitini, hüküm altına alınacak tazminata, dava tarihinden itibaren devlet bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faiz oranının uygulanmasını, tüm yargılama giderleri ve taraflarına takdir olunacak vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini taleple ... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşımanın deniz ticaretine ilişkin olduğu aşikar olup taraflarca bu durum ihtilaf dışı olduğunu, bu nedenle davanın Deniz İhtisas Mahkemelerinde ya da Deniz İhtisas Mahkemesi olmayan yerlerde Deniz İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini, davanın görevli mahkemede açılmamış olmasından dolayı davanın görevsizlik nedeniyle reddini, müvekkili şirketin pasif husumeti bulunmaması nedeniyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini, davanın yetkili mahkemede açılmamış olmasından dolayı davanın yetkisizlik nedeniyle reddini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacak olması nedeni ile davanın usulden reddini, Sayın Mahkeme tarafından işin esasına girilmesi halinde haksız davanın reddini, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde 12/11/2019 tarih, 2019/... esas, 2019/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş, davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce resen atanan bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Davacının kendi yasal ticari defter kayıtlarında dava dışı müşterisinden 283.276,14 USD bakiye alacağının bulunduğu, bakiye alacak için taraflarca imzalanan ve kanaatimizce birbiri ile çelişen ifadeler içeren sözleşme hükümlerinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, 23.10.2018 tarihli "Somali Federal Cumhuriyeti Banadır Bölge Mahkemesi" kararı ile; ... Co'ya ait 45 adet konteyner muhtevası buğday unu emtiasının serbest bırakılmasına karar verilmiş olduğundan zararın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmadığı, konşimentonun arka yüzünde yer atan yetki şartının geçerli olduğu, bu sebeple dava konusu uyuşmazlığın, İngiliz Mahkemelerinde İngiliz Hukukuna göre çözümünün gerektiği, dosyaya konu somut olay bakımından, Taşıyana yüklenemeyecek sebep' başlıklı TTK m. 1179: "Taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyan sorumlu olmadığını, taşıyanın veya adamlarının kastının veya ihmalinin bu zarara sebebiyet vermediğini ispat yükü, taşıyana aittir." hükmü gereğince, Mahkeme kararı karşısında eşyayı serbest bırakmak zorunda kalan davalı taşıyanın, yükleten ile gönderilen arasındaki cari hesap alacağından sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olacağı belirtilmiştir.
Dava ... taşıması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, davacı taraf ihraç edilen ürünlerin bedelinin alıcı tarafından ödenmediği, davalı taşıyana emtianın alıcısına teslim edilmemesi yönünde talimat verilmesine rağmen emtianın teslim edildiği, bu nedenle zarara uğradıklarını iddiasına dayanmaktadır.
Dava konusu taşımanın ... ..., ... ..., ... ..., ... ... sayılı konişmentolar tahtında yapıldığı, faturaya konu buğday unu emtiasının, Tekirdağ limanından, Mogadishu limanına taşındığı, gönderenin davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti., alıcısının ... ..., taşıyanın ... ... ... ... S.A olduğu, konişmentoların ... A.Ş. Tarafından acente sıfatıyla imzalandığı görülmüştür.
TTK'nın 105/2-3. Maddesinde "acentenin, aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Acentelerin ad ve hesabına hareket ettikleri kişilere karşı Türkiye’de açılacak olan davalar sonucunda alınan kararlar acentelere uygulanamaz" düzenlemesinin bulunduğu, ... A.Ş. nin fiili taşıyana izafeten acente sıfatıyla taraf olduğu, konişmentonun düzenlenmesine aracılık ettiği anlaşılmakla taraf teşkilin sağlanmış olduğu, davalı ... ... ... ... S.A nın fiili taşıyan olduğu, bu haliyle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu emtia nedeniyle gönderilen ile davacı yükleten arasında cari hesap alacağı ile ilgili anlaşmazlık bulunduğu, davacının mail yoluyla taşıyanın teslimden kaçınmasını ve taşınan malın serbest bırakılmamasını talep ettiği, ancak 23.10.2018 tarihli "Somali Federal Cumhuriyeti Banadır Bölge Mahkemesi" kararı ile; ... Co'ya ait 45 adet konteyner muhtevası buğday unu emtiasının serbest bırakılmasına karar verildiği ve emtianın teslim edildiği görülmüştür.
TTK'nın 1182. maddesinde taşıyanın kusursuzluk veya uygun illiyet bağı karinelerinden yararlandığı haller düzenlenmiş olup, maddenin b fıkrasında ise zararın yetkili makamların emirleri nedeniyle meydana gelmesi durumunda taşıyanın sorumlu olmadığı kabul edilmiştir. Davacı taraf mal bedelini tahsil edemediğini belirterek yükün teslim edilmemesi yönünde talimat vermiş ise de malın serbest bırakılmasını ilişkin "Somali Federal Cumhuriyeti Banadır Bölge Mahkemesi" kararı gereği yerine getirilmiş olduğundan mal bedelinin tahsil edilememesi nedeniyle oluşan zarardan davalı taşıyanın sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 2.049,30 TL den karar harcı olan 59,30 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.990,00 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı vekili için takdir edilen 13.450,00 TL maddi tazminat, 5.100,00 TL manevi tazminat vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
3-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/12/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır