T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2020/388 Esas
KARAR NO: 2022/2
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/10/2020
KARAR TARİHİ: 06/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin mekanlar için dolap ve benzeri ürünler ile dekorasyon malzemeleri üreten İstanbul'da yerleşik bir şirket olduğıjnu, üretim ve satım ticari faaliyeti kapsamında müvekkilinin, dava dışı İsrail'de yerleşik ... Ltd. şirketine dekorasyon malzemesi sattığını ve teslim ettiğini, ilgili yüklerin taşıma esnasında zarara uğradığını ve hasarlı parçaların müvekkili şirkete geri gönderilmesi konusunda tarafların anlaştığını, bahse konu yükün İstanbul'a sevki için düzenlenen deniz yolu taşıma senedi (... ile tahtında, ... gemisi ile İsrail'in ... limanından taşınarak İstanbul'a getirildiğini, geminin ...Limanına 27.11.2019 tarihinde vardığını, davalının 25.11.2019 tarihli konşimento ile yükü yükleme limanı olan ... limanından varma limanı olan... limanına teslim etmek için gerekli organizasyonu yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, yükün, 27.11.2019tarihinde ... Limanına vardığını, yükün bu tarih itibarıyla antrepoda bekletilmeye başlandığı ve bu nedenle ardiye masrafı doğduğunu, davalı acente yükün varış limanına geldiğinin müvekkile bildirilmediğıni, müvekkilinin yükün teslim edildiğini acentayı arayıp sorarak kendi çabaları ile öğrendiğini, taşımaya konu eşyalarının zarar görmemesi ve daha fazla ardiye masrafı ödememek adına söz konusu malları ardiye masrafını ödeyerek antrepodan teslim alındığını, müvekkilinin ... Liman Hizmetleri tarafından düzenlenen 17.01.2020tarihli ... seri nolu 9.453,43 TL bedelli ardiye masraf faturasını, 17.01.2020 tarihli ... seri nolu 236 TL. bedelli konteyner muayene hizmet faturasını ve ... ... A.Ş tarafından düzenlenen 23.12.2019 tarih ... seri nolu 260 USD bedelli demuraj ve 20.01.2020 tarihli ... sen nolu 1.690 USD bedelli demuraj faturasını davalı acenteye ödemek zorunda kaldığını, dilekçe ekinde sunulan e-posta yazışmalarında da sunulduğu üzere, davacının yükün akıbetinden haber almaması sebebiyle davalının yurt dışında bulunan şirketi ile bağlantıya geçtiğinde bilgi almak için davalıyı araması gerektiğinin söylendiğini ve müvekkili tarafından yazılan e-postaya verilen cevapta; yükün 27.11.2019 tarihinde İstanbul ... limanına vardığı ve evrakların alınması gerektiği bilgisinin verildiğini, ilaveten 5.02.2020 tarihli e-posta yazışmasında davalı şirke tarafından "taşıyanın varış ihbarı gönderme yükümlülüğü" bulunmadığının belirtildiğim acente sıfatıyla hareket eden davalının taşıyan ile aynı firma olduğu anlaşıldığını ancak bu durumun acentenin bilgi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını belirterek, müvekkilinin haksız olarak ödemiş olduğu ardiye ve demuraj fatura bedelleri toplam 9.689,43 TL ve 1.690 USD'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yasal faiz de hesaplanarak davalıdan alınarak davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşımanın, müvekkili şirketin acentesi olduğu armatör ... ... 'a ait, 25.11.2019 tarih ve ... nolu konşimento kapsamında, İsrail'den Türkiye'ye yapıldığını, 27.11.2019 tarihinde tahliye edildiğini, dava konusu taşımaya ilişkin konşimentonun "Bildirim ve Teslimat"a ilişkin 18.maddesinde; taşıyanın İhbar yükümlülüğünün olamadığının açıkça belirtildiğini, dava konusu taşımanın kırkambar taşıması olduğunu, konuya ilişkin emredici düzenleme bulunmadığından sözleşme serbestisi içerisinde değerlendirildiğini, davacı tarafından 24.12.2019 tarihinde yük teslim belgesi alındığını, konşimento hükümleri davacı yönünden de bağlayıcı nitelik taşıdığını, kırkambar taşımalarında, doğası gereği bir seferde yüzlerce tacirin eşyasının taşındığını, davacının, konşimentoya taraf olduğunu, bu şartları kabul ettiğini, günümüz hat taşımalarında konteynerlerin takip edilebildiğini, müvekkili şirketin internet sitesinde, konşimento ve/veya konteyner bilgileri girildiği takdirde, geminin varıldığı tarihin açıkça görüldüğünü, gemilerin yüksek taşıma kapasitesine sahip olması nedeniyle her bir taşıtanı arayarak, geminin yanaştığının bildirilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının bildirim yapılmadığı bu nedenle, müvekkili şirketin sorumlu olduğu yönündeki iddiaların mesnetsiz olduğunu ve davanın reddi gerektiğini, taşıması yapılan 20 konteynerın 27.11.2019 tarihinde tahliye edildiğini, 18.01.2020 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini, tahliye tarihi 27.11.2019 tarihinden, 7 günlük ücretsiz süre dolduktan soma 20.12.2019 tarihinden başlamak üzere, 18.01.2020 tarihine kadar davacıya 1.690 USD ve 260 USD bedelli demuraj kesildiğini, davacı tarafından 1690 USD ödendiğini, davacı tarafından ödenen bedeli ücretinin miktarına da itiraz edilmediğini, ekleme yapılır iken ihtirazi kayıt ileri sürülmediğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan ve davacı tarafça ödendiği belirtilen demuraj ve ardiye ücretlerinin davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun davalının milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davalının pasif husumet ehliyetinin olup olmadığı, davaya konu fatura bedellerinin oluşmasında davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalının varış ihbarı göndermesinin gerekli olup olmadığı ve bunlara göre varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 03/09/2021 tarihli raporda; Davacı ve davalı yasal defterlerinde, taraflar arasında 28.10.2020 dava tarihi itibarıyla borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Davacı tarafından iadesi talep edilen aşağıdaki fatura bedellerinin gerek davalı firmaya, gerekse dava dışı ... A.Ş'ne ödenmiş olduğu, Davacının huzurdaki dava ile, davalı ve dava dışı şirkete ödenen ardiye ve demuraj fatura bedelleri toplamı 9.689,43 TL. ve 1.690 USD'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yasal faiz de hesaplanarak davalıdan alınarak davacıya iadesin|c karar verilmesini talep ettiği,Davalının pasif husumet ehliyetinin olduğu, Davaya konu fatura bedellerinin oluşmasında davalının kusur ve sorumluluğunun bulunduğu, Ülkemizdeki yerleşik uygulamalara göre davalının varış ihbarı yapmasının gerekli olduğu, dava konusu taşıma senedinin ön yüzünde davacının ihbar edilecek kişi olarak kayıt edildiği, davacının davalıdan fazladan ödemek zorunda kaldığı 740 USD demuraj bedeli ve 6.702,22 TL ardiye bedeli ile, ayrıca 148,00 USD yük bildirim ücretiıs talep edebileceğine ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Davalı vekilince her ne kadar taşımaya konu konşimentoda bulunan Milletlerarası Yetki kaydı nedeni ile mahkememizin yetkisizliği itirazında bulunulmuşsa da; davalının Türkiye de mukim bir şirket olması nedeni ile MK 2 maddesi uyarınca yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekili, uyuşmazlık bakımından, taşımanın dava dışı ... ... tarafından düzenlenen konşimento tahtında gerçekleştirildiğinden bahisle taşımadan kaynaklı talepler bakımından acente olan müvekkiline doğrudan dava yöneltilemeyeceğini belirterek pasif husumet ehliyeti itirazında bulunmuşsa da; uyumazlığın esasen davalının varış ihbarı göndermesinin gerekli olup olmadığı noktasında toplandığı gözetilerek, uyuşmazlığın davalı eylemlerinde kaynaklandığı kabulü ile davalının pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Uyumazlık yukarıda da açıklandığı üzere,davalı tarfça taşımaya konu konteyner ile emtiaların varma limanına uluytığına dair varış ihbarının davacıya bildirlmemesi nedeni ile, davacı tarafça ödenmek durumnda kalınan ardiye ve demuraj bedellerinin davalıdan tahsiline ilişkin olup, davalı savunması uyuşmazlığa konu konşimento 18. Maddesi gereğince ihbar yükümlülüğünün bulunmadığına dayanmaktadır. Bunun dışında varış ihbarının yapılmadığı ise çekişme konusu değildir.
Dosyada bulunan e posta yazışmaları incelendiğinde: Davalı çalışanı ... 18 Aralık 2019 tarihindeki mesajında davacıya yükün 27/11/2019 tarihinde limana ulaştığını bildirdiği anlaşılmaktadır. Dava konusu taşıma ... nolu Deniz taşıma senedi (Ciro edilemez) tahtındı yapılmıştır. Dava dosyasına cirolu bir fotokopi nüshası sunulan taşıma senedinin arka sayfasına Yük teslim talimat formu yapıştırılmış olup "... ORDİNO VERİLDİ" kaydının 23 Aralık 2019 da konulduğu; konteynerin boş iade edildiği tarihin ise davacı vekili tarafından sunulan konteyner hareketlerini gösteren tabloya göre 18/01/2020 olduğu anlaşılmaktadır. Konşimentoda yükün 25/11/2019 tarihinde Hayfa limanında gemiye yüklendiği kayıtlı olup yükün 2 gün sonra ... limanına ulaştığı sabittir. Dosyada aldırılan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere; ülkemizdeki yerleşik uygulama ve teamüllere göre taşıyan yükün alıcısına bir varış ihbarı göndermektedir. Bilindiği üzere konşimento taşıyan tarafından düzenlenmekte orijinal nüshası taşıtana/gönderene teslim edilmekte ve alıcıya gönderilen orijinal nüshası ciro edilmek sureti ile taşıyana ibraz edilmektedir. Davaya konu olayda olduğu gibi iki gün gibi kısa bir taşıma süresi içinde posta yolu ile orijinal nüshanın alıcıya ulaşması çoğunlukla mümkün olmadığından uygulamada gönderilene yükün varışı taşıyan tarafından ihbar edilmektedir. Kaldı ki davada talep edilen alacak kalemlerinden biri de, davalı tarafça tahsil edelin demuraj faturasına ilişkin olmakla; konteyner demuraj taleplerinde taşıma sözleşmesi, demuraj tarifesi ile varış ihbarının somutlaştırılması gerekmektedir. Buna göre davalının demuraj faturası düzenleyerek konteyner demurajı talep edebilmesi bakımından davacı gönderilene varış ihbarı göndermesi gerektiği, gerek mahkememiz gerekse yüksek yargı uygulamaları ile kabul edilmiş durumdadır. Ardiye faturasının davalıdan tahsili talepleri bakımndan ise; bilirkişi raporunda açıklandığı üzere teamülün bu yönde olması ve davayı konu ... nolu deniz taşıma senedinde ihbar edilecek kişi bölümünde davacının adıı ve adresinin yazılı olması nedeni ile davalının yükün varışını davacıya ihbar etme hususunda sorumlulğunun bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Dosyada düzenlenen bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak yapılan hesaplamalar neticesinde; davacının 1.210 USD demuraj bedelini zaten ödemek durumunda olduğu belirtildiğinden, 740 USD Demurajın davacı tarafıından fazladan ödendiği; davacını 2.751,21 TL Ardiye bedelini zaten ödemek durumunda olduğundan 6.702,22 TL Ardiye bedelinin davacı tarafından fazladan ödendiği; davacının Konteyner muayene hizmet bedelini ise zaten ödemek durumunda olduğundan 236 TL konteyner muayene hizmeti bedeli talebinin ise uygun olmadığı açıklanmıştır.
Mahkemece davalının varış bildirimini iletme sorumluluğunun bulunduğu kabulü ile, bilirkişilerce hesap edilen demuraj ile ardiye bedeli hesaplamaları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 6.702,22.TL ve 740,0USD'nin, 740,00USD ye dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, 6.702,22.TL ye dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 869,30TL'den peşin alınan 400,40TL'nin mahsubu ile bakiye 468,90TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 400,40TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 2.181,50TL'nin ( 54,40.TL başvurma harcı, 127,10.TL posta gideri ve 2.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.184,05TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı için takdir edilen 5.100,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
6-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 716,36.-TL sinin davalıdan, 603,64-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/01/2022
Katip ...
Hakim ...