T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/425 Esas
KARAR NO:2022/511
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/11/2020
KARAR TARİHİ:13/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... Taşımacılık A.Ş. bir noktadan diğerine kara, hava, deniz, demir veya bunların birleşik kullanımı yoluyla sevk edilmesini organize eden, lojistik hizmet sağlayan, taşıma işlemlerinde aracılık eden bir firma olduğunu, müvekkil şirketin, 25 yılı aşan sektör deneyimiyle Türkiye ticaretinin global piyasalarda entegre olmasında rol almakta olan Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgesindeki en tanınmış ve güvenilir firmalarından; biri olduğu, Müvekkil şirket, ana sözleşmesi ve iştigal konusu uyarınca tüm Türkiye 'de yüzlerce müşteriyle çalışmakta ve Türkiye ilin ithalat ve ihracatına katkıda bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından Davalı/ borçlu tarafından taşıması talep edilen ürünlerin ... Ltd. isimli alıcı firmaya 29.03.2017 tarihli Konişmento ile ... konteyner numaralı yukün teslim edilmesine yönelik taşıma işlemine aracılık ettiğini, ancak söz konusu taşıma işlemine konu yükün varış limanı olan ... limanına 25.04.2017 tarihinde ulaşmış olmasına rağmen çekilmemiş olması nedeni ile yüksek bir demuraj masrafı oluştuğunu, bu kapsamda, müvekkil şirket tarafından taşımayı gerçekleştiren armatör ile birçok görüşme yapıldığını, halihazırda oldukça artan demuraj masrafının daha da artmaması adına durdurulması sağlandığını ve mevcut demuraj masrafı üzerinden indirim elde edildiğini, davalı kendisine yapılan tüm bildirimlere ve görüşmelere rağmen demuraj faturasını ödemediğini, davalıya tüm süreç eksiksiz olarak bildirildiğini, davalı tüm görüşme, bildirim ve ihtarlara rağmen borcunu ödemeyince, müvekkili şirket tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası nezdinde davalı/borçlu şirket aleyhine takip başlatıldığı, ancak davalı/borçlu şirket vekilinin 25.03.2020 tarihli borca itiraz dilekçesi akabinde söz konusu takip durduğu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İcra takibinde yetkili İcra dairesi ... İcra, Daireleri olduğu gibi, huzurda görülmekte olan davada da yetkili mahkeme Bakırköy mahkemeleri olduğunu, Her ne kadar davacı yanca takibe ve huzurdaki davaya konu alacağın para alacağı olduğu yönünde iddiada bulunulmuş ise de davacı ile müvekkili arasında bu konuda bir sözleşme bulunduğunu keza davacı yanın açmış olduğu davada alacağın konusu demuraf bedeli olup, dermuraj bedeline dair davacı yanla müvekkil arasında sözleşme bulunmadığını, konişmentoda demuraj konusunda bir hüküm bulunmadığını, Bu durumda taraflar arasında sözleşmeden doğan bir borç olmadığı izahtan vareste olup tarafımıza kesilen fatura haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, davacı taşıma edimini yerine getirmekte aşağıda izah edeceğimiz üzere kusurlu olduğunu Bu nedenlerle sayın mahkemece yetki itirazımızın kabulüne karar verilmesini talep ettiğini, müvekkili ... San. Tic. Limited Şirketi Bangladeş ve Pakistan'da Global pazar bayileri ve acentaları olan, kimyasal ürünler üreten, Türkiye'nin ihracatına katkıda bulunan kendi üretim alanında saygın bir şirket olduğunu, davacı yanın iddia ettiği alacak kalemleri kabul etmemekle beraber, dilekçesinde sunmuş olduğu cari hesap ekstreminde olduğu gibi davacı yanla uzun bir süredir ticari ilişkisi olup müvekkili borçların muntazam bir şekilde ödediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce MM ... ..., Uzakyol Kaptanı ... ... ile Taşıma Uzmanı ... ... ... aldırılan raporda özetle; Davacı ... Taşımacılık A.Ş.'tıin düzenlediği navlun ve demunij faturalarından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 12.03.2020 tarihi itibariyle davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'den 21.279,33 USD karşılığı 130.359,30 TL cari hesap alacağının bulunduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturasını kabul etmeyerek davacı ... Taşımacılık A.Ş.'ye İade faturası düzenlemesinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 12.03.2020 tarihi itibariyle davacı ... Taşımacılık A.Ş/den 1.467,00 TL cari hesap alacağının bulunduğu, ... A.Ş.nin ise, ....'nin Türkiye'de acentesi olduğu, dava dışı .... tarafından 17.01.2020 tarihinde ... nolu 21.032,00 USD tutarlı "Ardiye Sürastarya" açıklamalı E-Faturanın davacı şirket iinvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak dava dışı ....'ye 17.02.2020 tarihli 30.184,00 USD tutarlı çek keşide ederek dava dışı ... Ltd.'ye cari hesaba istinaden ödeme yaptığı, davacının tanzim edilen konteyner gecikme/ demuraj faturaları içeriklerinin taşnmaya konu konşimento numaraları ve konteyner numaralan ile örtüştügü, Davacının kendi taşıyanına ödediği fatura bedellerini, davalı taşıtana yansıttığı, davalının taşıtan sıfatı ile tanzim edilen konteyner gecikme/ demuraj fatura bedeli ve navlun toplamı olan 21.279,33 USD karşılığı ile sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır.
....İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacı tarafından 09.01.2020 tarihli ...(KK)... seri nolu 1.250,00 USD karşılığı 7.446,3$ TL tutarlı "Navlun Bedeli" açıklamalı ve 20.01.2020 tarihli ... seri no'lu 21.032,00 USD karşılığı 123.171,80 TL tutarlı "Demuraj Ücreti" açıklamalı faturalar nedeniyle alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, eldeki davanın İİK'nun 67.maddesine göre süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davaya konu ... sayılı konşimentonun incelenmesinden gönderenin davalı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketinin yükleten olduğu, ... nolu konteyner muhtevası emtianın ZIM ... gemisi ile ... limanından ... limanına taşındığı anlaşılmaktadır.
Konişmentoya göre ... LTD fiili taşıyan, davalı taşıtan konumunda olup, davacı taraf taşımaya ilişkin navlun faturası düzenlemiş olmakla akdi taşıyan sıfatına haizdir. Davacının söz konusu taşımaya ilişkin olarak dava dışı ... şirketi tarafından kendisine kesilen 17/01/2020 tarih 21.032,00 USD bedelli konteyner gecikme bedelini rücuen talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davalı cevap dilekçesi ile zamanaşımı def'inde bulunmuştur. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır. Kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlatmakta ise de rücu ilişkisinden kaynaklanan eldeki davada alacak, davacının fiili taşıyana ödeme yaptığı tarih itibariyle muaccel hale gelmiştir. Davacı tarafın adına düzenlenen fatura bedelini 17/02/2020 keşide tarihli çekle ödemiş olduğu, icra takibinin başlatıldığı 11/03/2020 tarihine kadar bir yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacı şirketin TTK. hükümleri uyarınca tuttuğu ve kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde, düzenlediği demuraj faturasından kaynaklı olarak takip tarihi olan 12,03.2020 tarihi itibariyle davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'den 21.279,33 USD karşılığı 130.359,30 TL cari hesap alacağının bulunduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturasını kabul etmeyerek davacı ... Taşımacılık A.Ş.'ye iade faturası düzenlemesinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 12.03.2020 tarihi itibariyle davacı yandan 1.467,00 TL cari hesap alacağının bulunduğu, dava ve icra takibine konu olan demuraj alacağı ile ilgili olarak dava dışı ... Ltd. tarafından 17.01.2020 tarihinde ... nolu 21.032,00 USD tutarlı "Ardiye Sürastarya" açıklamalı E-Faturanın davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak dava dışı ....'ye 30.184,00 USD tutarlı çek keşide ederek dava dışı ... Ltd.'ye cari hesaba istinaden ödeme yaptığı belirtilmiştir. Dava dışı ... Denizcilik in fiili taşıyan konişmentosunu acente sıfatıyla ... adına, demuraj faturasını ise ... Adına düzenlediği anlaşıldığından, bu hususta yazılan müzekkere cevabında ... in ... in kuruluşu ve taşıma markası olduğu Türkiye ile ilgili taşıma faaliyetlerinde ZİM faturası kullanıldığı belirtildiği , bilirkişi raporunda da benzer şekilde değerlendirme yapıldığı, buna göre davacının fiili taşıyana yapılan ödemeyi davalıdan talep ettiği görülmüştür.
Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti ve diğer masraflar navlunun teferruatı niteliğindedir. Dosyaya sunulan yazışmalar incelendiğinde varış ihbarının yapıldığı, gönderilenin yükü teslim almadığı anlaşılmakla davalı taşıtanın demuraj bedelinden sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Dosyaya celpedilen varış ihbarları, konteyner hareketleri ve demuraj tarifesi dikkat alınarak yapılan teknik inceleme sonucunda 4.07.2017 ile demurajın durdurulduğu 17.01.2020 günü arası 764 gün için işlemiş demuraj hesabıın her durumda davacının talebinden yüksek çıkacağının belirtildiği, buna göre davalının dava konusu demuraj ücretinden sorumlu olduğu, yine dava konusu edilen başka taşımaya ilişkin düzenlenen faturasından kaynaklı alacak yönünden ise anılan faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, kesin delil niteliğindeki ticari defter kayıtları ile ispatlanmış olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile;
.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 21.279,33 USD asıl alacak üzerinden devamına, kabulüne karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
2-21.279,33 USD asıl alacağın TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanan 26.131,01 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 14.833,06 TL'den peşin alınan 1.638,28 TL'nin mahsubu ile bakiye 13.194,78 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.638,28 TL ilk harç 229,1 TL posta ücreti ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)4.867,38 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 33.400,08 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır