T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/446 Esas
KARAR NO:2021/453
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/12/2020
KARAR TARİHİ:29/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında 23 Temmuz 2019 tarihinde sözleşme yapıldığını, davalıya yüklerin ... no.lu konşimento tahtında, ... gemisine İskenderun Limanından yüklenerek boşatma limanı olan Kuveyt'e 19.08.2019 tarihinde taşındığını, sözleşmede navlun bedelinin 275.000 USD olarak demuraj bedelinin ise günlük / oransal 12.500 USD olarak belirlendiğini, bunların davalının kabulünde olduğunu, davalıya gönderilen yazıda ödemenin (navlun bedeli) yapılmaması halinde sözleşmede kararlaştırıldığı üzere günlük 12.500 USD davalı şirkete fatura edilmeye başlanacağının bildirildiğini, davalı tarafından navlun bedelinin 22 ağustosta ödendiğini, gemide 25 Ağustos Pazar'a kadar işlem yapılamayacağının ve 25 Ağustosa kadarki demuraj bedelinin davalıya yansıtılacağının davalıya bildirildiğini, davalının bu durumu kabul ettiğini, 25 Ağustosta tahliyesine başlanacağı emtianın tahliyesinin, gümrük beyannamesinin davalının kusuru nedeniyle açılmaması nedeniyle 29 Ağustos 2019 tarihinde başladığını, 19 Ağustos 2019 ile 29.09.2019 tarihleri arasındaki gecikme bedelinin 129.427 USD olarak hesaplandığını, bu tutarın davalıya fatura edildiğini ve faturanın davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafından kısmı ödeme yapıldığını, bakiye kalan 29.927 USD'nın davalı tarafından ödenmediğini, alacağın tahsili için davalı aleyhine, ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E. sayılı dosyası üzerinden ilamsız takibe geçildiğini, davalı tarafından yapılan bu takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının, haksız itirazı sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmede ... (ödemesiz süre) açıkça hüküm altına alındığını, buna göre sözleşmede 48 saat toplam ödemesiz süre kararlaştırıldığını, davacının geminin limana varmış olduğu 19.08.2019 tarihinden tahliyenin yapıldığı 29 Ağustos tarihleri arasında grace period düşüldüğünde geriye kalan demuraj bedelinin de 100,000 USD olduğunu ve bu bedelinde davacıya eksiksiz ödendiğini belirterek, davanın külliyen reddine, davacı yanın, asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde 04/12/2020 tarih, 2020/... esas, 2020/... karar sayılı kararı uyarınca görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; 05.08.2019 tarihli ... nolu konşimento tahtında davalıya ait yüklerin Türkiye'den Kuweyt'in Shuaiba limanına "... ..." isimli gemi ile taşındığı anlaşıldığı, Bu taşıma için 23.07.2019 tarihli "fixture recap: bağlantı notu" ile navlun sözleşmesinin akdedildiği görüldüğü, taraflar arasında husumet ve hizmetin verilmiş olduğu konularında çekişme bulunmadığı, çekişmenin konusu navlun gecikmesi ve ardından davalının gümrük işlemlerini zamanında tamamlayamaması nedeniyle geminin yanaşmasına kadar geçen sürede oluşan demuraj/detention bedeline ilişkin olduğu, dosya içeriğinde geminin tahliye ettiği liman acentesi tarafından hazırlanmış olması gereken "statement of fact (SOF): zaman çizelgesi" yer almamakla birlikte, dosyada mevcut, davaya konu yükün taşınmış olduğu ... ... isimli gemi tarafından "hazırlık mektubu" 19.08.2019 tarihinde saat 04:42 de verildiği, Bu kapsamda gemi, davalının yükünü tahliye edeceği Shuaiba limanına 19.08.2019 günü saat 04:42 de vardığı, davacı tarafından 19.08.2019/04:42 ile 29.08.2019/13:12 arasında geçen 10 gün 8,5 saat için demuraj, navlun sözleşmesindeki 12.500 Usd detention bedeli ile; 10 gün x 12,500 Usd + 8,5/24 saat x 12.500 Usd = 129.427,50 Usd gecikme bedeli hesap edildiği, navlun sözleşmesinde "detention 12.500 Usd" ve "grace priod 48 hrs" olarak anlaşmaya varıldığı görülmektedir. "Detention" terimi deniz taşımacılığında "alıkoyma" manasına geldiği, Navlun sözleşmesinde ve konşimentonun devam sayfalarında geç teslim alma, gümrük işlemleri vb nedeniyle oluşabilecek gecikmeler için "detention/demuraj" kavramlarının birlikte kullanıldığı, bir başka deyişle gecikmeler nedeniyle "alıkoyma veya demuraj" uygulanacağı belirtildiği, sözleşmede navlun ödemesinin gecikmesi durumunda oluşacak bekleme nedeniyle detention veya demuraj ödenip ödenmeyeceği konusunda bir anlaşma maddesinin yer almadığı görüldüğü, bu kapsamda navlun ödemesinin gecikmesi durumunda, "grace period" yani "serbest süre/ödemesiz dönem" uygulaması yapılıp yapılmayacağı önem kazandığı, yazışmalardan, geminin 19.08.2019 tarihinde saat 04:42 de boşaltma limanına vardığı, navlun ödemesinin 22.08.2019 tarihinde yapıldığı, bu tarihin Perşembe gününe denk geldiği ve Kuweyt'te hafta sonu tatilinin başlamış olduğu, bu durumda 25.08.2019 tarihine kadar işlem yapılamadığı, davalı tarafından gümrük işlemlerinin bitirilememesi nedeniyle ancak 29.08.2019 saat 13:12 de yanaştığının anlaşıldığı, bu kapsamda geminin varmış olduğu 19.08.2019/04:42 ile yanaşmış olduğu 29.08.2019/13:12 arasında toplam bekleme süresi "10 gün 8,5 saattir"olduğu, aksi kararlaştırılmadıkça navlun ödemesinde yaşanan gecikmelerde veya navlunun ödenmemesi durumlarında "detention/demuraj" işlemesi mümkün olmayacağı, "... " yani "serbest süre/ödemesiz dönem" kiracıya/alıcıya verilen hazırlık süresini ifade ettiği, bu kapsamda sözleşme ile anlaşılan 48 saatin/2 günün toplam bekleme süresinden düşülmesi gerekmekte olduğu, 19.08.2019/04:42 - 29.08.2019/13:12 :10 gün 8,5 saat -Grace Period (Serbest süre/Ödemesiz dönem ) : 2 gün (48 saat) Toplam Bekleme Süresi : 8 gün 8,5 saat -8 gün x 12.500 üsd +8,5/24 saat x 12.500 Usd = 104.427,50 Usd demuraj bedeline ulaşıldığı, davalı tarafından 100.000 Usd demuraj bedeli ödenmiş olmakla, davacının, davalıdan 4.427,50 Usd bakiye demuraj alacağı kaldığı belirtilmiştir.
Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu olan ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E. Sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından 22/08/2019 tarihli 129.427,00 USD bedelli, demuraj faturasından bakiye 29.427,00 USD alacağın tahsili için 02/09/2020 tarihinde davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlattığı, davalı vekilinin süresinde borca ve fer'ilerine itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
Dosyaya sunulan 05.08.2019 tarih ... nolu konşimento tahtında davalıya ait yüklerin Türkiye'den Kuweyt'in Shuaiba limanına "... ..." isimli gemi ile taşındığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında konişmento tahtında taşıma yapıldığı, günlük demuraj ücretinin 12,500 USD olduğu, takibe konu edilen demuraj faturası nedeniyle davacı tarafa 100,000 USD ödeme yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde 48 saat ödemesiz süre olduğunu, geminin limana vardığı 19/08/2019 tarihinden tahliyenin yapıldığı 29/08/2019 tarihine kadar olan sürede serbest süre dışındaki süreye ilişkin demuraj bedelinin eksiksiz ödendiğini belirtmiş, buna karşılık davacı vekili grace period ile free time klozunun aynı anlama gelmediğini, navlun bedelinin 22/08/2019 tarihinde ödendiğini, geminin varış tarihinden navlunun ödendiği tarihe kadar geçen sürenin serbest süre olarak değerlendirilemeyeceğini savunmuştur.
Davacı tarafından geminin limana varış tarihi olan 19.08.2019/04:42 ile tahliye tarihi olan 29.08.2019/13:12 arasında geçen 10 gün 8,5 saat için 129.427,50 Usd gecikme bedeli hesap edildiği, bakiye 29.427,00 USD nin talep edildiği görülmektedir. Demurajın işlemeye başladığı tarih uyuşmazlık konusu olup navlun ödenmediği takdirde serbest süre için de demuraj yansıtılabileceği yönünde bir kayıt ya da anlaşma bulunmadığı, bu durumda ödemesiz dönem dışında davalının 8 gün 8,5 saat süre yönünden demuraj bedelinden sorumlu olduğu, bilirkişi raporunda navlunun ödenmesinde yaşanan gecikmelerde ve navlunun ödenmemesinde demuraj işlemeyeceği belirtilmiş ise de, hesaplamanın iki günlük serbest sürenin dikkate alınarak doğru şekilde yapılmış olduğu, davacının, davalı tarafından 8 gün bekleme süresi hesap edilerek yaptığı 100,000 USD ödemesinden sonra 4.427,50 USD bakiye demuraj alacağının bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin 4.427,50 USD asıl alacak ve 33.65 USD işlemiş faiz üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağın takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranın üzerinden faiz uygulanmasına,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Kabulüne karar verilen alacağın TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 3.940,52 TL den karar harcı olan 2.227,88 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.712,64 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 2.227,88 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 3.105,9 TL'nin ( 54,40 TL başvurma harcı, 51,50 TL posta gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 451,90 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 21.848,98 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 192,06-TL sinin davalıdan, 1.127,94-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır