T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2020/456 Esas
KARAR NO: 2022/213
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/12/2020
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... (İnşaat) firmasına ait kendi yürür kamyon ile kendi vurur ... ağır yük vincinin taşınması için ... şirketinin acentesi davalı ...Ş. ile anlaştığını, ... ağır yük vinci ile kamyonun 21.11.2017 tarihinde, Gana/Tema limanından rampalı ... gemisine şoförler tarafından sürülerek yüklendiğini ve önce Belçika/... limanına getirildiğini, vinç ve kamyonun Belçika/... limanında bir süre bekledikten sonra başka gemi ile ... limanına getirilmesinin planlandığını, vinç ve kamyonun şoförler tarafından sürülerek gemiden Belçika/... limanına indirildiğini, vinç ve kamyon Belçika/... limanında tekrar yükleneceği gemiyi beklerken davalı şirketten gelen 05.01.2018 tarihli e-posta mesajında, ... marka ağır yük vincinin ... limanında beklerken hasarlandığının bildirildiğini, Belçika/... limanından alınan survey raporundan, vincin Türkiye'de onarılmasının daha ekonomik olacağının anlaşılması üzerine, hasarlı vincin Türkiye'ye getirilmesine karar verildiğini ancak hasarlı vinç artık yürüme özelliğini kaybettiği için mafi araç ile gemiye yüklendiğini, 5.044 Euro mafi araç hizmet bedeli ödendiğini, davalı şirkete de 05.11.2018 tarihli, 5.044 Euro tutarında fatura düzenlendiğini, ancak davalı şirket tarafından ... Noterliğinin 07.12.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı İhtarnamesi İle faturanın iade edildiğini, ... ağır yük vincinin hasarlı olduğundan varış limanından alıcıya götürülebilmesi için tekrar araç kiralandığını, 5.900 TL nakliye bedeli ödendiğini, davalı şirkete de 05.11.2018 tarihli, 5.900 TL tutarında fatura düzenlendiğini ancak davalı şirket tarafından ... Noterliğinin 07.12.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faturanın iade edildiğini, ... Noterliğinin 17.10.2018 tarihli, ... sayılı ihtarnamesi ile iade edilen 2 faturanın ödenmesinin davalıya bildirildiği ancak davalının ... Noterliğinin 13.11.2018 tarihli, ... sayılı ihtarnamesi ile sorumluluk kabul etmediklerini ve ödeme yapmayacakların bildirildiğini beyanla Fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, 5.044 Euro mafî araç bedelinin ödenme tarihi itibariyle 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarının en yüksek Euro faizi ile tahsiline ve 5.900 TL nakliye bedelinin ödenme tarihi itibariyle avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili Mahkemelerin ... Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, ... şirketinin acentesi olduklarını, davanın önce ... şirketine yönlendirilmesi gerektiğini, Belçika ... limanında meydana gelen hasardan acente sıfatı ile sorumlu tutulamayacaklarını, Belçika ... limanında aracın kendi kusuru nedeniyle hasar gördüğünü, yükün hiçbir hasar kaydı düşülmeden teslim alındığını beyanla davanın reddi talep etmiştir.
Dava, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, dava dışı 3. Kişiye ait ... kamyon ve krutp ağır yük vincin taşınması esnasında meydana gelen hasardan dolayı davalının sorumlu olup olmadığı, hasar sebebiyle oluşan masraflardan davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarının ne kadar olduğu hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ...tarafından tanzim edilen 20/10/2021 tarihli raporda, Davacının taşıma işleri komisyoncusu olduğu, taşımayı organize etmekle yükümlü olduğu, esas itibariyle yükün arızalanması sebebiyle yükün gemiye yüklenememesi sebebiyle, yükün gemiye alınması masraflarını üstlenmekle yükümlü olmadığı, yaptığım iddia ettiği harcamaların vekaletsiz iş görme esasına dayandığı, masrafları yaptığım belgelemesi ihtimalinde aktif husumet ehliyetine sahip olduğu, Pasif husumetin yönlendirildiği ...'nun dosya içeriğinde yer alan konişmento örneklerine iz göre davalının aktarma limanı ...' te taşıtan/yükleten olan ...'nin acentesi olduğu, Davacının yükün gemiye alınmasına ilişkin olarak yaptığı masraflardan kimin sorumlu olacağının tespitinde, aksi kararlaştınlmadıkça, yükün geminin yanına kadar getirilmesi yükleten/taşıtanın, yükün gemi içerisine alınması kapsamında yapılan olağan nitelikteki masraflar ise taşıyana ait olduğunun dikkate alınması gerektiği, taşıtan/yükletenin yükü geminin yanına kadar getirmesinin kapsamına yükün geminin içerisine alınmaya hazır halde getirmesinin de dahil olduğu, yükün arızalı olması sebebiyle yükün gemi içerisine alınmadığı bu sebeple, söz konuş masraftan ara limandaki taşıtan/yükletenin sorumlu olması gerektiği, ...'nun bu sıfata sahip olmaması sebebiyle pasif husumet ehliyetine sahip olmadığı, Dava konusu ... ... marka tipi mobil vincin Belçika ... limanında nasıl hasar gördüğü ile ilgili dosyada bilgi belge olmadığı; hasarların dökümü incelendiğinde Türkiye'de onarılmasının daha kolay ve ekonomik olduğu; Hasarlı mobil vincin Belçika ... limanında mafi aracı ve 5.044 Euro bedel İle taşınmasının uygun olduğu ancak davacı ... ödeme belgesinin dosyada olmadığı, Mobil vinç için yeni satın alınan 1 adet akünün 1.770 TL bedelinin taşıma ve kaza ile ilgisinin olmadığı için talep edilemeyeceği, Hasarlı mobil vincin KDV dahil 4.130 TL bedel ile Bursa'dan İstanbul - Tuzla'ya araç üzerinde nakledilmesinin uygun olduğu ancak davacı ... tarafından 4.130 TL nakliye bedelinin ödendiğini ispatlayan belgenin dosyada olmadığına ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm deliller bir bütün olarak düşünüldüğünde ;
Dosya içerisinde iki konişmento yer almakta olup, ana konişmentoya göre ; taşıyan : ... ( ...), Yükleten/Taşıtan ... Gönderilen ise ... Ltd Şirket olup, ... (Kombine taşımaya ilişkin konişmento) ya göre ;Taşıyan ... Deep Sea, Yükleten/ Taşıtan ..., Gönderilen ise ...'yi temsilen davalı ...'dur.
Taraflar arasındaki e posta yazışmalarından davacının taşıma işleri komisyoncusu olduğu, taşımanın organize edilmesi yükümlülüğünü üstlendiği, vincin hasarlanması sebebiyle ara liman (aktarma limanı) Belçika/...' te yükün gemiye yüklenebilmesi için normal şartlarda kullanılmayan mafi vincin kullanılması zarureti doğması ve ayrıca vincin kendi kendine hareket edememesi üzerine bazı masraflar yapıldığı, davacının (taşıma işleri komisyoncusunun) yükün gemiye alınmasını sağlamak için masraf yapmak yükümlülüğünün bulunmamasına karşın yükün gemiye alınması için masraf yaptığı, davacının bu talebinin temeli vekaletsiz iş görme olup davacı aktif husumet ehliyetine sahiptir.
Kombine taşıma konişmentosunda aktarma limanı Antverp'te, yükleten/taşıtan ... olup aksi kararlaştırılmadıkça, yükün geminin yanına kadar getirilmesi yükleten/taşıtanın, yükün gemi içerisine alınması kapsamında yapılan olağan nitelikteki masraflar ise taşıyana aittir. Konişmentodan bu esasın aksinin kararlaştırıldığı tespit edilememektedir. Ancak burada olağan sayılamayacak masraf söz konusudur. Esasen taşıtan/ yükletenin yükü geminin yanına kadar getirmesinin kapsamına yükün geminin içerisine alınmaya hazır halde getirmesi de dahildir.
Dava konusu uyuşmazlıkta yük, geminin yanına kadar getirilmekle birlikte yükün kendi kendine hareket ederek geminin içerisine girmesi gerekirken, yükteki arıza sebebiyle bu mümkün olmamış ve yükleme için öngörülemeyen masraf yapılmış, yük geminin içerisine alınamayacak durumdadır. Bu sebeple, masrafın esasen taşıtan/yükleten tarafından yapılması gerek olup ...'nin söz konusu masrafları karşılaması gereklidir.
Davalı somut taşıma bakımından yükleten/ taşıtan sıfatına sahip olmayıp , davalı ..., dava dışı ...' nin acentesi sıfatına sahiptir. TTK'nun 105.maddesinde "acentenin aracılık ettiği sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan dolayı acente tarafından müvekkili adına dava açılabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava yöneltilebileceği" hükmü düzenlenmiş olup anılan yasa maddesine göre acenteye karşı izafeten dava yöneltilebilecek olmasına rağmen doğrudan dava açılması mümkün değildir. Davalının taşıma işini üstlendiğine dair başkaca bir delilin de sunulmadığı, bu haliyle davalının pasif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM:
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 919,08TL den karar harcı olan 80,70TL nin mahsubu ile fazla alınan 838,38TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır