T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/469 Esas
KARAR NO:2022/161
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/12/2020
KARAR TARİHİ:30/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... Sigorta A.Ş. Tarafından ... nolu sigorta poliçesiyle sigortalanan sigortalı ... A.Ş'nin ... ... ... Ltd firmasına 04.01.2019 tarihinde ... faturasıyla içeriği CIF olarak 297 adet 1310,81 MT levha sac sattığı, emtianın İskenderun Limanı'ndan ..... isimli gemiye yüklendiği, yükleme işleminden önce Yükleme Gözetim raporu düzenletildiği ve rapora göre emtianın uygun araçlarla donatılan bir kıyı vinciyle levhaların sağlam ve eksiksiz durumda gemi ambarlarına yüklendiğinin tespit edildiği, davalıya ait geminin ... Limanı'na ulaştıktan sonra emtianın 21.01.2019 tarihinde tahliye edildiği, tahliye esnasında levha sacların ıslak ve paslı olduğunun tespit edildiği, bu hasara yönelik Konişimento belgesine " bazı metal şeritler kırılmış, eksik, gervçek, paslı" şeklinde şerh düzenlendiğini, alıcı Firma ... Raporu'na göre gümüş nitrat testi sonucuna göre ıslanmanın deniz suyundan kaynaklanmadığını, bu ıslanmanın tatlı suyla gerçekleştiğini, yükün limana girmeden önce tuzlu su etkisinin kaybolması için tatlı suyla yıkandığını ve geminin tabanında ve ambalajın içinde tatlı su bulunduğunun tespit edildiğini, söz konusu hasar nedeniyle sigorta şirketinin hasar ödemesi gerçekleştirdiğini, navlun faturasını düzenleyen ... Denizcilik Nak San ve Tic ltd Şti'ne taşıyan sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, Standart ... ... sigortacısı olması ve bu sıfatla icra takibine itiraz etmesi nedeniyle izafeten dava ikame edildiğini, davalıya noter vasıtasıyla 03.04.2019 tarihinde ihtarname gönderildiğini, hasara ilişkin 09/04/2019 tarihli ekspertiz raporu düzenlendiğini, sevk edilen emtianın üretim sürecinde sıcak paketleme yapıldığından hasarın bu aşamada meydana gelmesinin mümkün olmadığını, ekspertiz raporu sonrası görüş alınan metalurji mühendisi'ne göre emtiada meydana gelen korozyon hasarının sevkiyatın bir aşamasında emtianın maruz kaldığı su nedeniyle olmuş olabileceğinin belirttiğini, Tahliye Gözetim Raporu'nda belirtilen tuzlu su tespitine atıfla emtianın gemi tahliye limanına yanaşmadan önce ambar içinde yıkanması bunun ardından tam olarak tahliye edilemeyen suya ambar içindeki emtianın uzun süre maruz kalması sonucunda hasarın meydana gelmiş olabileceği kanaatinin oluştuğunu, davalıların bu kusurlu hareketin ötesinde kasıtlı eylemleri ile hasara sebebiyet verdiklerini, ekspertiz raporunda ... Denizcilik Nak San ve Tic Ltd Şti'nin hasardan sorumlu olduğunun ifade edildiğini, davalının tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermediğini emtianın hasarlanmasına sebep olmalarının yanında kasıtlı eylemleriyle emtianın paslanmasına neden olduklarını, sigortalıya 228.900,00 USD zarar ödemesi yapıldığını ve TTK hükümlerine göre davalılara rücu hakkı doğduğunu, sigortacılık kanunu'nun 22.maddesinin 17.ve 13.fıkraları gereği ekspertiz raporunun delil sayılacağını, dava konusu taşımaya ilişkin meydana gelen zararın rücuen tahsili için icra takibi başlatıldığını, ... Denizcilik Nak San ve Tic Ltd Şti'nin borca itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlanması nedeniyle bu davanın açıldığının belirtildiğini, davanın kabulünü, müvekkilinin davalılardan olan 228.900,00 USD alacağına ilişkin T.C. ....İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ve takibin devamı dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kamu banka USD faizi birlikte davalılardan tahsili %20'den az olmayan oranda icra inkar tazminatı yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesini karşı taraf vekalet ücretinin adlarına hükmedilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... San ve Tic Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın Londra'da tahkim yoluyla çözülmesi gerektiği yönündeki itirazlarının kabulü ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesinin arz edildiğini, davaya konu emtiayı CIF teslim şekliyle satan ... A.ş'nin ve ona tazminat ödeyen ... Sigorta A.Ş'nin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, ayrıca taşıyana usulüne uygun şekilde hasar bildiriminin yapılmadığını, dava konusu emtianın gemiye yüklenmeden önce paslı olduğunun gerek yolculuk carteri sözleşmesinde gerekse konişimentoda yazılı olduğunu ve bundan taşıyanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacının 4 numaralı delili olan yükleme öncesi gözetim raporunda emtia gemiye yüklenmeden önce emtianın yükleme limanındaki rıhtımda stoklandığını, rıhtımın liman işçileri tarafından tozu ve deniz suyunu önleme amaçlı olarak tatlı su ile yıkandığını, yükleme öncesinde emtiada gözetim yaparken havanın durumunun yağmurlu olduğunu ve emtianın paslı olduğunun yazılı olduğunu, davacının 13 numaralı delili olan nakliyat hasarı ön ekspertiz raporunda emtianın 18/02/2019 günü incelendiğini, yapılan gümüş nitrat testinin negatif sonuç verdiğini ve tuzlu su tespit edilmediğini, emtiadaki pasın atmosferik pas olduğunu, emtiadaki hasarın tuzlu su kaynaklı olmadığını sevkiyatı gerçekleştiren geminin meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağının yazılı olduğunu, davacının sigortalısıyla müvekkilleri arasında arabuluculuk sözleşmesinde taşıyanın sadece geminin denize elverişsizliğinden meydana gelecek emtia hasarından sorumlu olabileceğini, başka nedenlerle meydana gelecek emtia hasarlarından sorumlu olmayacağının düzenlendiğini, talebin fahiş olduğunu, hiçbir somut incelemeye delile ihaleye ve hesaplamaya dayanmayan hasar tespitinin kabul edilemeyeceğini, davacının davasını ispatla mükellef olduğunu, hayali hasar tutarının tazmin edilmesini karar verilmesini mümkün olmadığının belirtildiğini, tahkim itirazlarının kabulünü, haksız davanın görev yönünden reddini, davacının aktif husumet ehliyetinin yokluğu, usulüne uygun hasar bildirimi veya tespitinin yokluğu, yolculuk sözleşmesinde ve konşimentoda emtianın paketinin ve ambalajının yırtık, parçalanmış, bozuk olduğunu ve muhteviyatının açıkça paslı olduğunun çekince olarak kayıtlı olması, müvekkilinin kusur ya da sorumluluğunun bulunmaması, talebin muğlak ve fahiş olması nedenleriyle davanın reddi, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesi arz etmiştir.
Davalı ... Ltd İzafeten ... A.ş. cevap dilekçesinde özetle; Müvekkiline karşı açılan haksız davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafın dosyaya sunduğu bazı belgelerin çevirilerini sunmadığını, uyuşmazlığın Londra’da tahkim yoluyla çözülmesi gerektiği yönündeki itirazlarının kabulü ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesinin arz edildiğini, davaya konu emtiayı CIF teslim şekliyle satan ... A. Ş.’nin ve ona tazminat ödeyen ... Sigorta A. Ş.’nin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, bu nedenle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, hasar konusunda usulüne göre yapılmış bir hasar bildiriminin veya tespitinin bulunmadığını, dava konusu emtianın gemiye yüklenmeden önce zaten paslı olduğunun gerek yolculuk carteri sözleşmesinde gerekse konşimentoda yazılı olduğu ve bundan taşıyanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacının 4 nolu delili olan yükleme öncesi gözetim raporunda emtia gemiye yüklenmeden önce emtianın yükleme limanındaki rıhtımda stoklandığını, rıhtımın liman işçileri tarafından tozu ve deniz suyunu önleme amaçlı olarak tatlı su ile yıkandığını, yükleme öncesinde emtiada gözetim yaparken havanın durumunun yağmurlu olduğunu ve emtianın paslı olduğunun yazılı olduğunu, Davacının 13 nolu delili olan nakliyat hasarı ön ekspertiz raporunda emtianın 18.02.2019 günü incelendiğini, yapılan gümüş nitrat testinin negatif sonuç verdiğini ve tuzlu su tespit edilmediğini, emtiadaki pasın atmosferik pas olduğunu, emtiadaki hasarın tuzlu su kaynaklı olmadığını, sevkiyatı gerçekleştiren geminin meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağının yazılı olduğunu, Davacının sigortalısıyla müvekkilleri arasında arabuluculuk sözleşmesinde taşıyanın sadece geminin denize elverişsizliğinden meydana gelecek emtia hasarından sorumlu olabileceğini, başka nedenlerle meydana gelecek emtia hasarlarından sorumlu olamayacağının düzenlendiğini, Talebin fahiş olduğunu, hiçbir somut incelemeye, delile, ihaleye ve hesaplamaya dayanmayan hasar tespitinin kabul edilemeyeceğini, davacının davasını ispatla mükellef olduğunu, hayali hasar tutarının tazmin edilmesine karar verilmesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi, kabul edilmediği durumda tahkim itirazlarının kabulüyle davanın görev yönünden reddi, davacının aktif husumet ehliyetinin yokluğu, usulüne uygun hasar bildirimi veya tespitinin yokluğu, yolculuk sözleşmesinde ve konşimentoda emtianın paketinin ve ambalajının yırtık, parçalanmış, bozuk olduğunu ve muhteviyatının açıkça paslı olduğunun çekince olarak kayıtlı olması, müvekkilin kusur ya da sorumluluğunun bulunmaması, talebin muğlak ve fahiş olması nedenleriyle davanın reddini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesini arz edilmiştir.
10.02.2022 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; yükleme sırasında kullanılan ahşap daneçlerin de ambar içinde mbar yağmuru ya da başka bir tabirle ambar buğusu oluşturarak yükün ıslanmasında ve hasarın artmasında etkili olduğu, ambar içinden üst sıralardan tahliye edilen yükteki hasarın dibe yakın yerlere nazaran az olmasının sebebi de alt kıısmlardaki yükün üzerindeki ... miktarının fazla olması olduğunun belirlendiiği ve sonuç olarak eşyanın hasara uğramasında davalıya atfedilecek bir kusur olmadığının belirlendiği, dosyaya sunulan protesto mektubunda kaptan kaşesi bulunduğu için ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmiş sayılabileceği ve genel ispat yükümlülüğü dağılımının dikkate alınması gerektiği, konişmento da eşyanın harici durumuna ilişkin olarak yer verilen kayıtlar gereği eşyanın taşıyana sağlam/iyi durumda teslim edildiğinin kabul edilemeyeceği; teknik değerlendirmeler esas alındığında eşyanın taşıyanın veya adamlarının kusuru sonucunda paslanmadığı saptandığından davalı taşıyanın zarardan sorumlu tutulamayacağı; geminin eşyayı muhafazaya elverişsiz olduğunu ortaya koyan bir delil bulunmadığı ve yine teknik değerlendirmede bu husus saptandığından taşıyanın geminin elverişsizliği sebebiyle sorumlu tutulmasının da mümkün olmadığı; bu durumda taşıyanın sorumluluğunu teminat altına alan diğer davalı sorumluluk sigortacısının sorumlu tutulmasının da mümkün olmadığı, sorumluluk sigortası poliçesinde yer verilen önce ödeme ilkesinin zarara uğrayan üçüncü kişinin doğrudan sigortacıya başvuru hakkını ortadan kaldırmayacağı, davacı taşıtan sıfatına sahip olup yolculuk çarteri sözleşmesi söz konusu olduğundan TTK m. 1237/2, 1243 ve 1245 gereğince çarter sözleşmesindeki hükümlerin davacı bakımından geçerli olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dava; Nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin, davalılara rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davacının sigortalısı ... A.Ş ile davalı ... Denizcilik Nak San ve Tic ltd Şti. arasında yapılan gemi bağlama teyidindeki tahkim şartına dayanarak tahkim itirazında bulunmuş olup dosyaya örneği sunulan bağlama özeti yabancı dilde düzenlenmiştir. 805 Sayılı "İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkındaki Kanunun"un 1.maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti tabiyetindeki şirket ve müessesler ülke içindeki her türlü sözleşmeleri, hesap ve defterlerini Türkçe düzenlemekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğe riayet edilmeden yabancı dilde düzenlenen sözleşmeler aynı kanunun 4.maddesine göre geçersizdir. Bu durumda anılan özel kanuna göre iki tarafı da Türk şirketi olan gemi bağlantı teyidindeki tahkim şartı geçersiz olduğundan davalının tahkim itirazı yerinde görülmemiştir.
TTK'nun 1478.maddesi zarar gören üçüncü kişilere, sigorta şirketine karşı doğrudan dava açma hakkı tanımaktadır. TTK'nın bu hükmünün somut olay bakımından uygulanıp uygulanamayacağı, hükmün maddi hukuka ilişkin bir düzenleme mi yoksa usul hukuku hükmü niteliğinde mi olduğuna göre belirlenmelidir. Doğrudan dava hakkı usule ilişkin bir madde değil, husumete ilişkindir. Türk hukukunda ise husumet maddi hukuka bırakılmış bir konudur. Yabancılık unsuru taşıyan davalarda yalnızca usule ilişkin meseleler lex fori'ye tabidir. Bu nedenle yabancı hukukun uygulanacağı uyuşmazlıkta, maddi hukuk hükmü olan TTK m.1478'in doğrudan uygulanması mümkün değildir. Ancak bu noktada uygulanacak yabancı hukukun, MÖHUK 5. Maddesi hükmüne göre Türk kamu düzenine aykırılık teşkil etmemesi gerekir. Somut olayda, gemi donatanı ile geminin ... sigortacısı davalı ... Ltd. arasındaki sigorta poliçesine konulan "pay to be paid" klozu ile üçüncü kişilerin sigortacıya doğrudan dava açma hakkı ortadan kaldırılmış olsada, bu koşul TTK'nın 1478. Maddesinin koruduğu menfaati ihlal eder bir nitelik taşımaktadır. Bu nedenle Türk Kamu Düzenine aykırıdır. Öte yandan, TTK'nın 1478.maddesi, MÖHUK 6.maddesi kapsamında kalan müdahaleci bir norm niteliğinde olduğundan, ... Kulüp Sigorta sözleşmesine uygulanacak devletin hukuku izin vermese dahi, üçüncü şahsın doğrudan sigortacıya karşı dava açma hakkı bulunmaktadır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, eldeki dosyada davacının davalı sigorta şirketine karşı TTK'nın 1478. Maddesine göre doğrudun dava açma hakkının bulunduğu kabul edilmiştir.
Dosya kapsamından; ... A.Ş.'nin, ... ... ... Ltd'ye satışını yaptığı levha sac türü emtianın, ... Sigorta A.Ş. tarafından ... nolu nakliye sigorta poliçesiyle sigortalandığı, navlun sözleşmesine ilişkin bağlantı teyidi, navlun faturası ve konişmentodaki kayıtlara göre eşyanın ... limanından İrlanda'nın ... limanına taşımanın ... Denizcilik'in donatanı olduğu ..... isimli gemi ile gerçekleştiği, 04.01.2019 tarihli mal faturasında “CIF ..., Kuzey İrlanda, UK” ifadelerine yer verilmiş olduğundan, eşyanın CİF teslim şartıyla satıldığı anlaşılmıştır. CİF satımda eşya gemiye yüklendikten sonra yarar ve hasar gönderilen/ alıcıya geçmekle birlikte, eşya alıcıya teslim edilip mal bedeli tahsil edilene kadar satıcının eşya üzerindeki menfeati devam etmektedir. Sigortalanabilir menfeat katlanılan hasar bedeline ilişkindir. Dolayısıyla CİF esasına göre yapılan satışta satıcının kendi adına sigorta poliçesi yaptırmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmelidir. Somut olayda, satıcı ... mal bedelini tahsil etmekle birlikte ... ... tarafından düzenlenen dekonttan dava dışı alıcı ... ... Ltd.’ye 21.05.2019 tarihinde 228.900,00 Amerikan Doları ödendiği belirlidir. Ödemenin sigorta hasar bedelinin tahsilinden sonra yapılmış olması taşıyana karsı sahip olduğu hak ve yetkiyi değiştirmeyecektir. Davacı ...’nın dava dışı sigortalısı ...’e 228.900,00 Amerikan Doları ödeme yaptığı 16.05.2019 işlem tarihli Garanti Bankası dekontunda görülmektedir. Dava dışı sigortalı ..., Mutabakatname ve Tazminat Makbuzu başlıklı belgede dava konusu eşya hasarı/zıyaı sebebiyle üçüncü kişilere karşı sahip olduğu tazminat talep haklarını davacı ...’ya TTK m. 1472 ve TBK m. 183 gereğince temlik ettiğini beyan edildiğinden, sigortalı ...’in davalılara karşı sahip olduğu tazminat talep hakkını davacıya temlik ettiği kabul edilmelidir. Dolayısıyla davacının dava dışı sigortalının alacak hakkını devralan sıfatıyla aktif dava ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.
Davacı ... Sigorta vekili tarafından, davalı ... Denizcilik tarafından taşınan eşyanın alıcıya hasarlı şekilde teslim edildiği, paslanma şeklindeki hasarın taşıma sırasındaki ıslanmasından kaynaklandığı iddia edilmektedir. Davalılar vekili ise, yükleme öncesi gözetim raporunda emtianın gemiye yüklenmeden önce yükleme limanındaki rıhtımda stoklandığının, rıhtımın liman işçileri tarafından tozu ve deniz suyunu önleme amaçlı olarak tatlı su ile yıkandığının, yükleme yapılarken havanın yağmurlu ve bir kısım emtianın paslı olduğunun yazılı olduğunu, eşya üzerinde yapılan gümüş nitrat testinin negatif sonuç verdiğini ve tuzlu su tespit edilmediğini, emtiadaki pasın tuzlu su kaynaklı olmayıp atmosferik pas olduğunu savunmaktadır.
Dava konusu eşyanın taşıma sırasında hasara uğramış olup olmadığı hususunda konişmentoda yer verilen kayıtlar önemlidir. Zira, TTK m. 1239 uyarınca konişmento taşınmak üzere gemiye yüklenen eşyaya ilişkin ispat kuvvetine sahiptir. Davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’ni temsilen .... ... kaptanı adına düzenlenen ... 1994 konişmentosunda; yükletenin ... A.Ş., gönderilenin ve ihbar adresinin ... ... Ltd., yükleme limanının ..., boşaltma limanının ..., Kuzey İrlanda, gemi adının .... ... olduğu ve konişmentonun gönderilen emrine düzenlendiği kayıtlıdır. Konişmentoda yükün “kenar frezesi ile bobinden kesilmiş sıcak haddelenmiş levha” şeklinde tanımlandığı, açıklamalar başlığı altında ise,“bazı metal şeritler kırılmış/eksik/gevşek/paslı, kağıt sargı üzerinde yağ damlacıkları, köşede çukur, elleçleme teçhizatı işaretli kenarlarda çukur, tozlu, ambalaj malzemesi kısmen yırtık, kağıt sargı buruşmş, kağıt sargı girintili, içerik girintili/açılmış, içerik görünüş olarak paslı” ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
Taşıyanın eşyanın hasara/zıyaa uğramasından kaynaklanan sorumluluğunda önem taşıyan hususlar arasında yükle ilgilinin ihbar yükümlülüğü yer almaktadır. Taşıyanın yüke özen gösterme borcunun ihlalinden sorumluluğu bakımından TTK'nın 1184 ve 1185. maddelerinde inceleme ve bildirim yükümlülükleri düzenlenmiştir. TTK'nın 1184. Maddesine göre eşyanın tesliminden önce taşıyan, kaptan veya gönderilen, eşyanın hâl ve durumunu, ölçü, sayı veya tartısını tespit ettirmek amacıyla onları mahkemeye veya yetkili diğer makamlara ya da bu husus için yetkili uzmanlara inceletebilir. Söz konusu resmi incelemenin yapılmamış olması halinde TTK m. 1185 f. 1 uyarınca zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. TTK m. 1185 f. 4 uyarınca eşyanın uğradığı hasar veya zıya ne incelenmiş ne de süresinde bildirim yapılmışsa taşıyan lehine iki karine ortaya çıkar. Bunlar taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğidir. Taşıyandan tazminat talep eden yükle ilgili bu iki karinenin aksini ispatlayarak taşıyanı meydana gelen zarardan sorumlu tutabilir.
... tarafından davalı ... Denizcilik’e ... 1. Noterliği vasıtasıyla gönderilen 03 Nisan 2019 tarihli ihtarnamede taşıma konusu eşyanın uğradığı hasar davalıya bildirilmiştir. Davalı ... Denizcilik tarafından 21.01.2019 tarihinde boşaltma için hazırlık bildiriminin acente olarak ... ... Ltd.’ye yapıldığı görülmektedir. Acente aynı tarihte hazırlık bildirimini aldığına dair ilgili belgeye şerh düşmüştür. ... ... Ltd. tarafından düzenlenen Vaka Raporu’nda da geminin 2 Ocak 219’da varma limanına ulaştığı, aynı tarihte boşaltmanın başladığı ve 25 Ocak 2019 tarihinde tamamlandığı belirtilmektedir. Bu iki belge dikkate alındığında eşyanın uğradığı hasarın taşıyana bildirildiği ihtarname TTK m. 1185 gereğince süresinde yapılmamış olsa da, hasara ilişkin 22 Ocak 2019 tarihli Protesto Mektubu’nun geminin kaptanı tarafından kaşelenerek imzalandığı görülmektedir. Yükle ilgilinin bildirim yükümlülüğünün amacı taşıyanı hasardan haberdar kılmak olduğundan, kaptan Protesto Mektubu ile taşıyanın bildirim yükümlülüğünü yerine getirildiği kabul edilmiştir. Bu durumda davalı taşıyan sorumluluktan kurtulmak için TTK'nın 1179. Maddesine göre yükteki hasarın kendisinin ve adamlarının kastının ve ihmalinin zarara sebebiyet vermediğini, geminin yolculuğun başlangıcında yüke elverişli olduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
Konişmento da yer alan eşyanın harici durumuna ilişkin kayıtlardan eşyanın yükleme sırasında belli ölçüde paslı olduğu belirlidir. Eşyanın yüklenmesinden önce sigortalı ... A.Ş tarafından görevlendirilen ... Gözetim Şirketinin düzenlenmiş olduğu 08/01/2019 tarihli gözetim raporunda; "Gözetim sırasında emtianın yükleme limanındaki rıhtımda stoklu vaziyette olduğu, rıhtımda emtianın stoklandığı alanın tozdan ve deniz suyundan arındırılması için liman işçileri tarafından tatlı su ile yıkandığı, emtianın gemiye yüklenmesinden önce hava durumunun yağmurlu olduğu" bilgilerine yer verildiği görülmektedir.
Eşyanın taşınmasından sonra davacının görevlendirdiği ekspertizin düzenlemiş olduğu 21/02/2019 tarihli ön ekspertiz raporunda, emtiadaki hasarın tuzlu su kaynaklı olmadığı, paslanmanın atmosferik şartlara maruz kalma sebebi ile meydana geldiğinin düşünüldüğü, tahliye esnasında levha saçların ıslak ve paslı olduğunun tespit edildiği, emtiadaki hasarın tuzlu su kaynaklı olmadığı, yükleme ve tahliye gözetim raporlarındaki tespitlere istinaden levhaların yükleme aşamasında kısmi olarak atmosferik paslı olduğu, sevkiyat süresince de pasın yoğunlaştığının düşünüldüğü, buna göre sevkiyatı gerçekleştirilen geminin meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağı yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
09/04/2019 tarihinde düzenlenen ekspertiz raporunda ise; yükleme ve gözetim raporundaki bilgi ve belgelerden emtianın yükleme limanından kuru olarak ve iyi kondisyonda yüklendiğinin anlaşıldığı, tahliye limanında yapılan gözetim sırasında levha saçların yoğun biçimde paslanmış olduğu ve gemi ambarındaki bağlar üzerinde yoğun su birikintisinin bulunduğunun görüldüğü, gemiye çekilen protesto mektubuna gemi kaptanınca düşülen "emtialar yüklendiği kondisyonda tahliye edilmiştir" şerhine rağmen realitenin böyle olmadığı, hasarlı emtianın gümüş nitrat testinin negatif çıkmış olmasının gemi ambarına bir şekilde sirayet eden deniz suyundan arındırmak için ambar içerisinde emtiaların yıkanmış olabileceğinin düşünüldüğü, ... Denizcilik firmanın tam ve sağlam olarak teslim aldığı emtiayı ıslak ve paslı olarak alıcısına teslim etmiş olması nedeniyle hasardan sorumlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Taşıyan yükü teslim aldığı andan, yolculuk sonunda gönderilene teslim edinceye kadar TTK'nın 1178 ve devamı maddelerine göre özen gösterme yükümlülüğü altındadır. Ayrıca bu özen yükümlülüğü kapsamında taşımada kullanılacak gemiyi denize, yola ve yüke elverişli halde hazır bulundurmakla da yükümlüdür. Davacı taraf iddiasında özetle, yolculuk sırasında ambarlara bir şekilde giren deniz suyundan kaynaklı ıslanma ile yükün hasarlandığını ileri sürdüğünden, taşıyana atfedilen kusur hem geminin elverişsizliği hemde ticari kusur şeklindeki yüke özen yükümlülüğünün ihlali hukuki nedenine dayandırılmaktadır. Bu esaslar çerçevesinde davalı taşıyanın zarardan sorumlu tutulup tutulamayacağı genel ispat dağılımı çerçevesinde teknik değerlendirmeler esas alınarak belirlenmelidir.
Dosya kapsamı ile mahkememiz tarafından 10.02.2022 tarihli bilirkişi raporundaki teknik değerlendirmelerden, taşımanın yapıldığı ..... gemisinin ambar kapaklarının kondisyonu nedeni ile ambara deniz suyu girdiğini gösterecek her hangi bir bulgunun tespit edilemediği, bir an için geminin ağır hava koşullarına maruz kaldığı ve bu nedenle ambar kapağından deniz suyunun ambara sızdığı kabul edilse bile, bu defa hasarın deniz suyundan olması gerektiği, oysa gümüş nitrat testlerinin negatif sonuç verdiği, 09/04/2019 tarihli ekspertiz raporunda bu duruma ilişkin olarak bir şekilde tuzlu suya maruz kalan emtianın gemi tahliye limanına yanaşmadan önce ambar içinde yıkandığını ileri sürülmüş ise de bunu ispatlayacak herhangi bir fotoğraf, rapor vs. delilin olmadığı, aksine levha saç bundle’larının kağıt ile kaplı olduğu konşimentoda kayıtlı olduğundan kağıtla kaplı emtianın tatlı su ile yıkanarak tuzlu sudan arındırılmasının söz konusu olamayacağı, 09/04/2019 tarihli eksper raporunda yıkamanın ardından tam olarak tahliye edilemeyen suya, ambar içindeki emtianın uzun süre maruz kalmış kalması sonucunda hasarın meydana gelmiş olabileceği belirtilmiş olsa da, ambar içinde emtiayı kapsayacak derecede suyun biriktiğini gösteren bir bilgi bulgu, fotoğrafın ortaya konulamadığı, yine aynı eksper raporunda, emtiada meydana gelen paslanma oranı ve biçiminin 40 günlük nakliye sürecinde ambar buğusu sebebiyle oluşmasının muhtemel olamadığı belirtilmekle birlikte, yükleme öncesi ... firmasının düzenlediği gözetim raporunda, yükleme öncesi rıhtıma istiflenen yükün yağmur altında beklediği, yükleme sırasında havanın yağmurlu olduğunun belirtildiği, konişmentoda yüke ilişkin açıklamalarda yükün belli ölçüde paslı olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere yükleme sırasında bundle’lar arasında önemli oranda ... kullanıldığı, kullanılan Ahşap Daneçlerinde yağmurlu bir ortamda yükün (Bundle’larn) aralarına konulduğu, ...'in higroskopik yani suyu emen ve barındıran bir malzeme olduğu, içerdiği rutubet derecesine göre çevresine rutubet verebildiği, kurumaya bırakıldığında ahşaptan ilk olarak serbest suyun buharlaştığı, ahşabın ortam ile yaptığı rutubet alışverişi, havanın sıcaklık ve bağıl nemine göre elde edeceği denge rutubetine ulaştığında sona ereceği, dosyaya yükleme sırasında kullanılan daneçlerin barındırdığı nem oranı fırınlanıp fırınlanmadığı, fırınlandı ise sertifikaları, yükleme öncesi yağmur altında bekletilip bekletilmediği gibi bilgilerin yer almasada, yükleme yağmur altında devam ettiğinden daneçlerinde bu yağmurda ıslanmış olmasının muhtemel olduğu, Ahşap daneçlerin ambar içinde ambar yağmuru ya da başka bir tabirle Ambar buğusu oluşturarak yükün ıslanmasında ve hasarın artmasında etkili olduğu, nitekim ambar içinden üst sıralardan tahliye edilen yükteki hasarın dibe yakın yerlere nazaran az olmasının sebebinin alt kısımlardaki yükün üzerindeki ... miktarının fazla olmasından kaynaklandığı, dolayısıyla yükte görülen hasarda davalı taşıyana atfedilecek bir kusurun bulunmadığı sonucuna varılmış olduğundan hasar nedeniyle ortaya çıkan zarardan TTK 1178 ve 1141.maddelerine göre davalı taşıyanın sorumlu tutulamayacağı kabul edilmiştir. Davalı taşıyanın sorumluluğunu teminat altına alan diğer davalı sorumluluk sigortacısı .... Ltd.’nin sorumluluğu taşıyanın sorumluluğunun doğması halinde mümkün olacağından, davalı Standart ...’ın da zarardan sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmakla, bu kanaat ışığındaki davalılar hakkındaki davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 23.241,55 TL den karar harcı olan 80,70.TL nin mahsubu ile fazla alınan 23.160,85 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 94.015,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/03/2022
Başkan ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Katip ...
✍e-imzalıdır.