T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(... İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2020/66 Esas
KARAR NO:2023/243
DAVA:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/05/2019
İSTANBUL 17.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 12/10/2020 TARİH, ... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYASI İLE TEVHİTLİDİR.
BİRLEŞEN DAVADA
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/07/2019
KARAR TARİHİ:08/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dilekçesinde özetle; tarafların müvekkiline ait malların navlun sözleşmesi kapsamında teslim edilmesi konusunda anlaşmaya vardığını, davalının sözleşme kapsamında teslim edilmesi gereken malları süresinde teslim etmediğini, sözleşme kapsamındaki malların kararlaştırılan tarihten daha geç teslim edilmesi neticesinde müvekkilinin bazı masraflar yapmak zorunda kaldığını, kur farkından kaynaklanan ve malların zamanında piyasaya sürülememesi sebebiyle zarara uğradığını, davacı tarafından davalıya .... Noterliği'nin 11.10.2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalı tarafından .... Noterliği'nin 02.11.2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiğini, ihtarnamede sorunun çözüldüğünü, malların liman hizmetlerinden teslim alması için gereken son evrakın iletildiğini, bu tarihten sonrası için malların geç teslim alınması durumunda oluşabilecek masraflardan kendilerinin sorumlu olmadığına ilişkin ihtarnamenin davacıya keşide edildiğini, malların teslim edilmesi gereken tarihin 19.09.2018 iken davalının 31.10.2018 tarihi ile sorunun çözüldüğünü belirtmesi geç teslimin ve doğan zararların kabulü niteliğinde olduğunu, davacının malların teslim alındığı tarihte kur üzerinden ödeme yapması gerekirken daha öncesinden ödeme yapılmasına sebebiyet verildiğinden kur farkı nedeniyle zarara uğradığını, davacının ödemek zorunda kaldığı masraflara ilişkin olarak ardiye/demuraj bedeli yansıtma faturasının düzenlendiğini, söz konusu faturaya ilişkin davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, icra takibine davalı tarafından kısmi ödeme yapıldığını, geri kalan kısma itiraz edildiğini, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları ile navlun alacağına dair icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından takiplere itiraz edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, malların geç telimi nedeniyle doğan ardiye bedeli, kur farkından kaynaklanan zarar, malların piyasaya sürülememesi, satışa sunulamaması ve teslim edilememesi nedeniyle uğranılan zararların tazminine yönelik şimdilik 10.000,00 TL'lik tazminatın sözleşmeye aykırılık tarihinden başlayarak işleyecek faizi ile birlikte tahsilini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın pasif dava ehliyeti bulunmayan davalı yönünden reddinin gerektiğini, davada esasa sorumlu olan ... ve ....'a davanın ihbar edilmesini ve söz konusu şirketlerin davaya dahil edilmelerinin sağlanmasını talep ettiklerini, davalının geç teslimden kaynaklanan bir kusurunun bulunmadığını, davacının tüm taleplerinin reddinin gerektiğini, davaya konu yüklemenin 19.09.2018 tarihinde İstanbul'da bulunan ... Gümrüğü ... Limanı'na vardığını, prosedür gereği davaya konu yükleme için konşimento düzenlendiğini, konşimentoyu dava dışı ... şirketinin düzenlediğini, ilgili konşimentoda gönderici firma olarak gerçek gönderici dava dışı .... ve alıcı firmanın gerçek alıcı olan davacı ... Kırtasiye gözüktüğünü, davacının malların geç tesliminden kaynaklı olarak zararının oluştuğunu ileri sürdüğünü, yüklemeyle alakalı gecikmedeki sorunun ...'den kaynakladığını, armatör konşimentosu telex release yapıldığını, 31.10.2018 itibariyle davacıya malları liman hizmetlerinden teslim almaları için gereken evrak iletildiğini, armatör konşimentosu telex release yapıldığını, armatörden ana ordino teslim alındığını, davacıya e-mail yolu ile gönderildiğini, bu tarihten sonra davacının gerekli ödemeleri yaparak malları limandan alacak pozisyona geldiğini, davacı ile davalı arasında navlun sözleşmesi bulunmadığını, herhangi bir taşıma yükleme işi de yapılmadığını, davacının icra takibine konu yaptığı ardiye bedeli ile işbu davada ardiye bedeli talep etmesinin mükerrer alacak oluşturduğunu, davacı tarafından 14.11.2018 tarih ... numaralı 29.115,29 TL bedelli ardiye bedeli yansıtma e-fatura davalıya sistem üzerinden gönderildiğini, yasal süresi içinde sistem üzerinden faturanın red edildiğini, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile söz konusu fatura alacağını takibe koyduğunu, alacağın 18.589,50 TL tutarının kabul edilerek ilgili icra dosyasına davalı tarafından harç ve masraflarıyla birlikte 21.815,74 TL yatırıldığını, icra dosyası ile talep edilen bedelin bir kısmının davalı müvekkili tarafından ödendiğini, geri kalan kısmının itiraza uğradığını, itiraza uğrayan kısım için itirazın iptali davası açılması gerekirken işbu dava ile mükerrer olacak şekilde ardiye/demuraj bedeli talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, mahkemece görevsizlik kararı verilmesini ve dosyanın ... ihtisas mahkemesi sıfatıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, davalının huzurdaki davada pasif dava ehliyeti olmadığının gözetilerek davanın husumetten reddini, ... şirketlerine ihbar edilmesi ile birlikte mahkemece davacıya süre yerilmek suretiyle davaya dahil edilmelerinin sağlanmasını, davacının mesnetsiz davasının usul ve esas yönünden reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ... Kırtasiye San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ticari iş ilişkisi bulunduğunu, bu ilişki kapsamı sonucunda davalı şirkete aradaki cari alacağa dayalı kesilen 31/10/2018 tarihli 5.775,00 USD alacağının bulunduğunu, fatura alacağının tahsili amacıyla 22/11/2018 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 5.775,00 USD'nin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın takibe itirazı nedeniyle takibin durduğunu belirterek davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aynı dava konusu navlun sözleşmesinden kaynaklanan zararların tazminine yönelik olarak açtıkları ve davalının ... ... olduğu davalarının .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini bu nedenlerle dava ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine, kabul görmemesi halinde bekletici mesele yapılmasına, aksi halde haksız ve kötü niyetle açılan davanın esastan reddine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/11/2019 tarih ve ... Esas sayılı dosyasının, 2019/1009 Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gelmiş olup, mahkememizin 2020/66 esasına kaydedilmiştir.
Mahkememizde açılan ... Esas sayılı dosyasının 12/10/2020 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı birleştirme kararı ile işbu dosyayla birleştirildiği anlaşılmıştır.
Esas dava; taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden doğduğu beyan edilen kur farkı, ardiye bedeli ve sair zararların tazmini talepli kısmi alacak davası olup uyuşmazlığın; davalının pasif husumet ehliyetine haiz olup olmadığı, davaya konu taşımada geç teslim nedeniyle davacının zararının bulunup bulunmadığı, geç teslime davalının kusurunun sebep olup olmadığı, dolayısıyla davalının sorumluğunun bulunup bulunmadığı ve buna göre var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Birleşen dava; taraflar arasındaki esas davaya konu olan taşıma ilişkisinden doğan navlun alacağının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın; icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, davacı tarafından alacağa konu hizmetin sözleşmeye uygun olarak ifa edilip edilmediği ve buna göre varsa alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 23/11/2018 tarihinde .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden icra takibine başlandığı, davalı borçlu vekilinin 28/11/2018 tarihli borca ve yetkiye itiraz dilekçesi üzerine alacaklı vekilinin 03/12/2018 tarihli dilekçesi üzerine takibin .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası üzeriden devam olunduğu, ödeme emrinin davalı borçluya 20/12/2018 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun aynı tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 11/07/2019 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 18/10/2021 havale tarihli raporda özetle; davacı karşı davalı ... Kırtasiye ile davalı karşı davacı ... arasında bir navlun sözleşmesinin bulunduğu, navlun sözleşmesi tahtında davalı karşı davacı akdi taşıyan ...'nin 5.777,00 USD navlun alacağını taşıtan davacı karşı davalı ... Kırtasiye'den talep edebileceği, eşyanın geç teslim edildiği, taşıyan ...'nin eşyanın geç tesliminden dolayı sorumlu olduğu, TTK'nın 1186/6 maddesi uyarınca taşıyanın eşyanın geç teslim edilmesinden doğan sorumluluğu, geciken eşya için ödenecek navlunun iki buçuk katı ile sınırlı olduğu, ancak bu tutarın navlun sözleşmesine göre ödenecek toplam navlun miktarından fazla olamayacağı, gecikme nedeniyle rücuen talep edilen konteyner demurajı fatura alacağı 25.116,48 TL'yi davacı karşı davalı ... Kırtasiye'nin davalı karşı davacı ... ... A.Ş.'den talep edebileceği, maddi kazanç kaybı iddiasının ise dosyaya sunulan belgeler kapsamında ispat edilemediği belirtilmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 21/11/2022 havale tarihli raporda özetle; 06.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda yer alan ticaret/deniz hukuku mevzuatına yönelik değerlendirmeler neticesinde davacı karşı davalı ... Kırtasiye ile davalı karşı davacı ... arasında navlun sözleşmesinin kurulduğu kanaatine varıldığı, 06.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda yer alan teknik değerlendirmede eşyanın geç teslim edildiği, geç teslimin davacı karşı davalıdan kaynaklanmadığı, davalı karşı davacının yük teslim belgesini geç teslim etmesi sebebiyle davacı karşı davalının taşınan malları geç teslim alabildiği, konteyner ardiye hizmeti kalemlerinin ... ... ve Ticaret Ltd. tarafından talebinin uygun olduğu, ... nolu faturada bulunan kök raporda belirtilen kalemlerin dışındaki masrafların ... ... ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından yapılması gereken giderler olup davacı karşı davalı ... Kırtasiye'nin ... nolu faturada bulunan (375 USD + 810 USD + 735 USD + 2640 USD) = 4.560,00 USD olmak üzere TL karşılığı (2.065,50 TL + 4.461,48 TL + 4.048,38 TL + 14.541,12 TL) = 25.116,48 TL'lik miktarı talep edebileceği kanaatine varıldığı, 06.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda yer alan ticaret/deniz hukuku mevzuatına yönelik değerlendirmeler neticesinde davalı karşı davacı taşıyan ...'nin eşyanın geç tesliminden dolayı sorumlu olduğu, TTK madde 1186/6 uyarınca taşıyan ...'nin eşyanın geç teslim edilmesinden doğan sorumluluğunun geciken eşya için ödenecek navlunun iki buçuk katı ile sınırlı olduğu, ancak bu tutarın navlun sözleşmesine göre ödenecek toplam navlun miktarından fazla olamayacağı, gecikme nedeniyle rücuen talep edilen konteyner demurajı fatura alacağını davacı karşı davalı ... Kırtasiye'nin talep edebileceği, borçlar mevzuatına yönelik yapıldığında sözleşme konusu taşınacak eşyanın davalı karşı davacının yük teslim belgesini geç vermesi sebebiyle 31.10.2018 tarihinde teslim alındığı, davalı karşı davacının da cevabında yük teslim belgesini 31.10.2018 tarihinde verdiğini beyan ettiği ve bu nedenle eşyanın 31.10.2018 tarihinde teslim edildiği iddiasına yönelik olarak değerlendirme yapıldığında her ne kadar 06.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda teknik bilirkişi tarafından davacı karşı davalıya taşınan malların tam olarak ne zaman limana (...) indirildiğinin dosyadaki belgelerden anlaşılamadığını, gümrükten gelen 05.09.2018 tarihli özet beyan formunda geminin varış tarihinin 20.09.2018 olarak kaydedildiği beyan edilmiş ise de dosya kapsamı incelendiğinde davalı karşı davacının 21.06.2019 tarihli dilekçesinde yer alan "21.10.2018 itibariyle davacıya malları liman hizmetlerinden teslim almaları için gereken evrak iletilmiştir." şeklindeki irade beyanı da dikkate alındığında davacı karşı davalının iddiası gibi taşınan malların 31.10.2018 tarihinde davacı karşı davalıya teslim edildiği kanaatine varılabileceği, mali değerlendirmeler neticesinde davalı ... tarafından 18.589,50 TL'lik ödemenin mahsup edilebileceği, bu halde davacı ... ... ve Ticaret Ltd. Şti. Tarafından davalı ... ... A.Ş. aleyhinde .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla 19.11.2018 tarihinde başlatılan icra takibiyle; dava dışı ...'a ödemesi yapılan 01.11.2018 tarih ... seri nolu masrafları içerir 29.115,29 TL'lik fatura bedelinin tahsilini talep ettiği, davacının masraf kalemlerini 16.11.2018 tarihli ... seri nolu 29.115,29 TL bedelli fatura tanzim ederek davalı ... hesabına borç kaydedildiği, takip borçlusu davalı karşı davacının icra takibine itirazında; alacaklı davacıya yalnızca 18.589,50 TL tutarında borcu olduğunu, bu nedenle borcun kalan kısmına itiraz ettiklerini, müdürlükle borcun kabul edilen kısmı olan 18.589,50 TL üzerinden dosya kapak hesabının yapılarak bir nüshasının UYAP sistemine eklenmesini talep ettikleri, davacının 10.01.2019 tarihinde davalıdan tahsil edilen 18.367,39 TL'nin cari hesabına alacak kaydedildiği, davacı karşı davalı tarafından fatura ile davalı karşı davacıya yansıtılan 16.11.2018 tarihli ... seri nolu 29.115,29 TL bedelli faturanın davalı ... defter kayıtlarında yer aldığı ve bu fatura yönünden taraflar arasında uyuşmazlığın bulunmadığı, davalı karşı davacı ...'nin ise davacı karşı davalıya 19.11.2018tarih ... seri nolu 10.525,79 TL bedelli "... numaralı faturanızın kısmi iadesidir" açıklaması ile davacı karşı davalıya "Ardiye Ücreti" faturası tanzim etmiş olduğu, bu kısmi faturanın da davacı karşı davalı tarafından kabul edilerek yasal defterlerinde davalı karşı davacıya alacak kaydettiği ve hesaptan mahsup ettiği, dolayısıyla davacı karşı davalının huzurdaki davada, davalı karşı davacı ...'nin davacı adına tanzim etmiş olduğu, tarafların yasal defterlerinde yer alan 19.11.2018 tarihli, ... seri nolu, 10.525,79 TL bedelli "Ardiye Bedeli"ni talep edip edemeyeceği hususunda toplandığı, teknik bilirkişi tarafından yapılan tespitlerde davacı karşı davalının 25.116,48 TL ardiye bedelini davacı karşı davalıdan talep edebileceğinin hesap edildiği, davalı ...'nin davacı tarafından başlatılan icra dosyasına ödenen 18.589,50 TL'nin mahsubu ile davacının (25.116,48 TL - 18.589,50 TL) = 6.526,98 TL'lik ardiye ücretini talep edebileceği, davacı karşı davalının davalı karşı davacı ...'ye 19.11.2018 icra takip tarihi itibarıyla 11.272,35 TL, 31.12.2019 itibarıyla 29.639,73 TL borçlu olduğu, davacı tarafından geç teslim edildiği belirtilen 159.034,37 USD'lik ürünlerin bedelinin 131.034,37 USD'lik kısmının 20.09.2018 tarihinde ve 28.000,00 USD'lik kısmının ise 13.12.2018 tarihinde ödediğinin tespit edildiği, ödemelere ilişkin banka dekontlarının bilirkişi heyetlerine ibraz edildiği, mahkemece belirlenmiş "davacı birleşen dosya davalı vekilinin beyanları ile sunmuş olduğu stok kayıtları incelenerek geç teslimden kaynaklanan sipariş iptali nedeniyle zararının bulunup bulunmadığı" hususunda değerlendirme yapıldığında; şayet mahkemenin davacı karşı davalının kur farkını talep edebileceğine hükmetmesi halinde mal bedelinin ödeme tarihi ile mal teslim tarihi olan 31.10.2018 arasında; 20.09.2018 tarihinde yapılan 131.034,37 USD'den dolayı 101.708,88 TL'lik kur farkının hesaplanabileceği, kök raporda da belirtildiği üzere davacının dava dışı ...'in siparişi iptal etmesi sebebiyle zarar ettiğini beyan etmesine karşılık sonraki dönemde de ticari ilişkisinin devam ettiği, davacının geç teslim nedeniyle sipariş iptalleri karşılığında kârdan yoksun kalındığının hesaplanmadığını belirterek ek rapor alınmasını talep ettiği, excel'de A4 kağıdına düzenlenmiş 31.12.2018 tarihli stok envanter listesini müvekkili firma tarafından tanzim edilen okunaksız fatura suretlerini, stok takip modülünden satış raporlarını ibraz ettiği, söz konusu stok listesinin davacı karşı davalının yasal defterleri ile uyumlu olup olmadığı, stok hareketlerinin defter bazında (600 - Yurtiçi Satışlar, 153 Mal Alışları) detaylı günlük/haftalık/aylık sunulmadığı, bunun tespiti için davacı karşı davalının yasal defterlerinin, tüm satış/alış faturalarının, Kurumlar Vergisi Beyannamesi'nin tek tek incelenmesinin ve stok hareketlerinin tek tek çıkarılmasının bilirkişi heyetine verilen görev dışında haftalarca sürece iç denetim ile ortaya çıkarılmasının mümkün olacağı, ayrıca bilirkişi heyetinde kitap, kırtasiye uzmanının bulunmadığı, davacı karşı davalının zararına ilişkin somut belge ve hesaplamalarını ibraz etmediği, bu nedenle bu hususta bir değerlendirmenin de mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Esas dosya davacı vekili tarafından 14/0/4/2021 tarihli dilekçe ile, mahkememizin 01/04/2021 tarihli celse 4 nolu ara kararı doğrultusunda dava değeri 50.000 TL kur farkı, 15.000 TL ardiye konteyner bedeli ve 35.000 TL sipariş iptallerinden kaynaklanan zarar olmak üzere toplam 100.000 TL olarak belirlenerek harcı yatırılmıştır. Esas dosya davacı vekili tarafından ayrıca 11/04/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, kur farkından kaynaklanan zarar talebi 51.708,88 TL artırılarak talep sonucu toplam 151.708,88 TL olmak üzere ıslah edilmiş ve ıslah harcı 11/04/2023 tarihinde tamamlanmıştır.
Esas ve birleşen dava konusu alacaklar taraflar arasındaki aynı taşıma ilişkisinden kaynaklanmakla birlikte, esas ve birleşen dava bakımından uyuşmazlığın temeli taşımada gecikmenin söz konusu olup olmadığı ve buna dayalı olarak aşıma ücretinin birleşen dosya davacısına ödenmesi gerekip gerekmediği ile gecikme iddiasına davalı esas dosya davacısının zarar taleplerinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Her ne kadar asıl dosya bakımından davalı ... tarafından pasif husumet itirazında bulunulmuşsa da, birleşen davaya konu edilen 31/10/2018 tarihli navlun faturasını düzenleyen ... firmasının TTK 921 maddesi gereğince taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul olunmuş, taşımanın ise fiilen dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
Esas dosya davacı - birleşen dosya davalı ... Kırtasiye ile Asıl dosya davalı - birleşen dosya davacı ... arasında bir navlun sözleşmesinin bulunduğu, ... Kırtasiye San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alıcısı olduğu 52288,3 kg, 3.817 karton- dosya ve çeşitli kırtasiye malzemesi emtiasının konteyner içerisinde ... gemisi ile Çin- ... - ... taşımasının ... firması tarafından üstlenildiği, ... firmasının akdi taşıyan, ... Kırtasiye firmasının ise taşıtan olduğu dosya kapsamında bulunun e posta yazışmaları, ... numaraı konşimento, 31/10/2018 tarihli navlun faturası ile ... Gümrük Müdürlüğü müzekkere cevabına göre sabittir. Malların davacıya geç teslim edildiği anlaşılmaktadır. Gümrük Müdürlüğünden celp edilen müzekkere cevabına göre dava konusu emtiaların taşındığı ... gemisinin 20/09/2018 tarihinde varış yaptığı anlaşılmakla; taraflar arasındaki e posta yazışmaları ile ... vekilinin asıl dosyaya sunulduğu cevap dilekçesine göre emtiaların tahliyesi sonrası ... Kırtasiye firmasına teslimi aşamasında gecikmenin yaşandığı bu durumun da dava dışı satıcı tarafından telex release yapılmasından kaynaklandığı ve emtiaların neticede ... Kırtasiyeye 31/10/2018 tarihinde teslim edildiği tarafların kabulündedir.
Taşıyan ... tarafından dava konusu emitalar ... Kırtasiye firmasına teslim edilmiş olmakla, Asıl dosya davalı - birleşen dosya davacı ... taşıyan sıfatı ile navlun sözleşmesinden kaynaklanan doğan mavlun ücreti alacağına hak kazanmıştır. Taraflar arasında kararlaştırılan 5.775,00 USD bedelli birleşen davaya konu edilen navlun faturasının, 31/10/2018 tarihi itibariyle ... Kırtasiye adına adına düzenlendiği, dosya kapsamında yapılan muhasip incelemesine göre ... Kırtasiye firması tarafından faturanın ticari defterlere kayıt edildiği ve navlun bedelinin ödemesinin yapılmadığı tespit olunmuştur. Taşımaya konu emtiaların geç teslim edilmiş olması navlun alacağını etkilemeyeceği gibi, taşıyanın sorumlu olduğu zararın belirlenmesinde navlunun indirilmesi de söz konusu olamayacağından, taraflara ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan muhasip incelemesindeki tespitler doğrultusunda, ... Kırtasiye tarafından ...'ye navlun bedelinin ödenmemiş olduğu anlaşılmakla, birleşen dava bakımından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Asıl dava konusu geç teslim iddiası bakımından yukarıda açıklandığı hali ile, taraflar arasındaki e posta yazışmaları ile ... vekilinin asıl dosyaya sunulduğu cevap dilekçesine göre emtiaların tahliyesi sonrası ... Kırtasiye firmasına teslimi aşamasında gecikmenin yaşandığı bu durumun da dava dışı satıcı tarafından telex release yapılmasından kaynaklandığı ve emtiaların neticede ... Kırtasiyeye 31/10/2018 tarihinde teslim edildiği ve bu gecikmenin, ... tarafından yük teslim belgesinin ... Kırtasiye firmasına geç tesliminden kaynaklandığı buna göre de gecikme bakımından asıl dosya davacısı ... Kırtasiye firmasının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, gecikme nedeni ile asıl dosya davalısı ... firmasının sorumluluğu bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir. Bu kabul doğrultusunda asıl dosya davacı taleplerinin tek tek irdelenmesi gerekmiştir.
... Kırtasiye vekili tarafından 12/04/2023 tarihli ıslah dilekçesi neticesinde toplam 101.708,88 TL malın teslimi tarihi ile mal satım bedelinin ödenme tarihi arasındaki döviz kur farkı talep edilmişse de, davacı vekilinin dava dilekçesi ile sonraki tarihli tüm dilekçelerinde belirtildiği hali ile, dava dışı satıcı ile arasındaki satım sözleşmesine göre, satım bedelinin malın teslimi sonrası ödeneceği karalaştırılmasına karşın, mal teslim alınmadığı halde satım bedelinin 131.034,37 USD lik kısmının 20/09/2018 tarihinde ödendiği, bakiye kalan 28.000 USD lik kısmının ise 13/12/2018 tarihinde ödendiği muhasip incelemesi neticesinde tespit olunmuştur. Eşyanın geç teslim edilmesinden doğan zarar, eşya süresinde teslim edilmiş olsa idi, yükle ilgilinin mal varlığının içinde bulunacağı durum ile eşyanın geç teslim edilmiş olması sonucu içinde bulunduğu durum arasındaki farktır. TTK 1186/6 maddesi ile taşıyanın, eşyanın geç teslim edilmesinden doğan sorumluluğunun geciken eşya için ödenecek navlunun iki buçuk katı ile sınırlı olduğu, ancak bu tutarın navlun sözleşmesine göre ödenecek toplam navlun miktarından fazla olamayacağı düzenlenmiştir. Bu hali ile asıl dosya davacısı ... kırtasiye tarafından mal teslim alınmadan yapılan ödemenin asıl dosya davalı ... kusurundan kaynaklandığına dair dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Bununla birlikte malı teslim almadığını bilmesi lazım gelen ve basiretli bir tacir olan davacı ... Kırtasiyenin gecikmenin yaşanmaması ve malın teslim alınması ihtimalinde yapmış olması gereken ödeme tarihli kurun, geç teslim tarihi olan 31/10/2018 tarihinde USD kurunun TL karşısında değer kaybetmesi nedeni ile değişmesinden kaynaklandığını belirttiği zarar, mahkemece; eşya süresinde teslim edilmiş olsa idi, yükle ilgilinin mal varlığının içinde bulunacağı durum ile eşyanın geç teslim edilmiş olması sonucu içinde bulunduğu durum arasındaki fark, yani davacının zararı olarak kabul edilmemiştir. Zira, davacı, dava dışı satıcı ile arasındaki satım sözleşmesine aykırı olarak malı teslim almadığı halde ödemeyi yapmış olup, aksi durumda malı fiilen teslim aldığı 31/10/2018 tarihinde ödeme yapmış olması halinde, geç teslim nedeni ile zararı değil, geç teslim tarihindeki USD kurunun TL karşısında değer kaybetmesi nedeni ile geç teslime dayalı olarak avantajlı olacağı değerlendirilmiştir. Dolayısı ile davacının oluştuğunu iddia ettiği zarar ile geç teslim arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı, davacının iddia ettiği kur farkı nedeni ile oluştuğu belirtilen zarara, mal teslim alınmadan ödeme yapılmasının neden olduğu, buna ilişkin olarak da ası dosya davalısının kusur ve sorumluluğuna dair dosyaya herhangi bir delili sunulmadığından davalının sorumlu bulunmadığı kabul olunmuştur. Her ne kadar bilirkişilerce ödeme tarihleri ile mal teslim tarihi kur bilgileri esas alınarak bir hesaplama yapılmışsa da, bu talebin geç teslime dayalı bir zarar olarak talip edilip edilemeyeceği mahkemenin takdirinde olup, açıklandığı hali ile bu talep yerinde görülmediğinden, bilirkişilerce yapılan hesaplama bakımından bilirkişi raporu hükümde esas alınmamıştır.
Davacının diğer zarar - alacak talebi geç teslim nedeni ile sipariş iptalleri ve malın piyasaya satışa sürülmemesinden kaynaklanan 35.000 TL bedelli zarar ilişkin olmakla, davacı vekili tarafından buna ilişkin olarak dosyaya 30/07/2018 tarihli dava dışı ... firmasının düzenlediği sipariş formu ile sipariş iptaline ilişkin iptal yazısını dosyaya ibraz etmiştir. Muhasip bilirkişi ile nitelikli hesap uzmanı tarafından yapılan inceleme neticesinde, gecikme nedeni ile iptal edildiği belirtilen sipariş formunda belirtilen 30/11/2018 ve 30/12/2018 vade tarihli çeklerin ... Kırtasiye ticari kayıtlarında yer almadığı, çek tevdii alınıp iade edildiğine dair bir kayıt bulunmadığı, ... Kırtasiye ile dava dışı ... firması arasındaki ticari ilişkinin bu tarihten sonra da devam ettiği tespit olunmuş ve bilirkişi incelemesine ibraz edilen belgeler kapsamında stok listesinin defterler ile uyumlu olup olmadığının belirlenemediği, stok hareketlerinin defter bazında detaylı sunulmadığı belirtilmiştir. Bu kapsamda davacının sipariş iptali nedeni ile zararı tespit olunamamıştır. Bununla birlikte iptal edilen sipariş renkli klasör olmakla, özel sipariş ile üretilen ürünler olduğuna dair davacı vekili tarafından dosyaya herhangi bir delil sunulmamış olup, bu ürünlerin başka bir satıcıya satılamadığı yahut satılamayacağı davacı tarafından ortaya konulamamıştır. Bir başka deyişle, bu ürünlerin satışa konulup konulmadığı, satışa konulmasına karşın satılamadığı, stoklarda görünen bu ürünlerin güncel mali bir değerinin bulunmadığı davacı tarafından ortaya konulamadığından, sadece siparişin iptaline ilişkin yazıya istinaden gecikmeye dayalı oluştuğu iddia edilen bu zarar talebi mahkemece yerinde görülmemiştir.
Son olarak davacının bir diğer zarar kalemi, malın geç teslimine kadar oluştuğu belirtilen ardiye ve konteyner bedellerine ilişkin olup, davacı vekili tarafından dosyaya dava dışı ... Liman Hiz. ve Loj. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne banka yoluyla gönderilen 30.212 TL. tutarındaki havalenin ... banka dekontu ve 01/11/2018 tarihli 5.286,00 USD bedelli fatura ile 27/11/2018 tarihli 607,00 USD bedelli faturalar ibraz edilmiştir. Davacı tarafından ibraz edilen dava dışı ... muavin kayıtlarının incelenmesi neticesinde, 32.304,36 TL. tutarındaki fatura bedellerinin dava dışı şirket hesabına alacak, banka havalesi ile yapılan 30.212 TL.'nin borç kaydedildiği tespit edilmiştir.
Davacı-karşı davalı ..., dava dışı ... tarafından firmaları adına tanzim edilen ve asıl davaya konu edilen 01/11/2018 tarih ... seri nolu 29.115,29 TL. bedelli faturanın tutarının, davalı-karşı davacı ... firmasına16/11/2018 tarih ... seri nolu 29.115,29 TL. bedelli fatura ile yansıtmış olduğu, davalı-karşı davacı ... defter kayıtlarında; söz konusu "Ardiye" masrafı yansıtma faturasının kayıtlara alındığı ve davacı-karşı davalı hesabına alacak kaydedildiği, davalı-karşı davacı ...'nin ise davacı-karşı davalıya 19/11/2018 tarih ... seri nolu 10.525,79 TL bedelli “... numaralı faturanızın kısmi iadesidir” açıklaması ile asıl dosya davacısı ... Kırtasiye firmasına "Ardiye Ücreti" faturası tanzim etmiş olduğu, bu kısmi faturanın da ... Kırtasiye tarafında kabul edilerek yasal defterlerinde ... adına alacak kaydettiği ve hesaptan mahsup ettiği; dolaysıyla ... kırtasiyenin asıl davada, 19/11/2018 tarih ... seri nolu 10.525,79 TL bedelli “Ardiye Bedeli”ni talep edip edemeyeceğinin uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya ibraz edilen taraflar arasındaki 15/11/2018 tarihli e posta yazışmasına göre, asıl dosya davalısı ... firmasının bir kısım ardiye bedellerinin taraflarınca ödeneceğini kabul ettiği anlaşılmış olup, asıl dosya davacısı ... Kırtasiye tarafından ... aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takip dosyası kapsamında, ... tarafından 18.589,50 TL bedelin ödendiği anlaşılmıştır. Eşyaların geç teslimi nedeni ile dava konusu 3 adet 40 lık konteyner için talep edilebilecek toplam ardiye bedelinin 25.116,48 TL olduğu, davacı tarafından talep edilen bakiye 3.998,91 TL lik masrafın, eşya geç teslim edilmeseydi dahi, eşyanın teslim alınması için gerekli olan masraflara ilişkin olduğu bilirkişilerce açıklanmıştır. Mahkemece de bilirkişilerin bu tespiti benimsenmiştir, kaldı ki bilirkişilerin bu tespitine yönelik olarak taraf vekillerince bir itiraz da ileri sürülmemiştir. Neticede geç teslim nedeni ile oluşan ardiye masrafları bakımından asıl dosya davacı zararının 25.116,48 TL - 18.589,50 TL = 6.526,98 TL olduğu kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme kısmen esas alınarak ve açıklanan nedenlerle, asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Esas dava bakımından;
Davanın KISMEN KABULÜ ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 6.526,98 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair talebin REDDİNE,
-Birleşen dava bakımından;
Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 5.775,00 USD asıl alacak bakımından DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına,
-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Asıl davada davacının birleşen davada davalı, asıl davada davalının birleşen davada davacı olduğu göz önüne alınarak yapılan yargılama giderlerinin her bir dosya için 1/2 oranında hesaplanmasına,
3-Asıl davada, karar harcı olan 444,85 TL'den peşin alınan 170,78 TL'nin mahsubu ile bakiye 275,07 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Asıl davada, davacının peşin olarak yatırdığı 170,78 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Birleşen davada, karar harcı olan 2.117,38 TL'den peşin alınan 529,35 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.588,03 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Birleşen davada, davacının peşin olarak yatırdığı 529,35 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Asıl davada, davacı yargı gider toplamı olan 2.947,60 TL'nin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.923,60 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Asıl davada, davalı yargı gider toplamı olan 2.947,60 TL bilirkişi ücretinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.024,00 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Asıl davada, davacı için takdir edilen 6.526,98 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
10-Asıl davada, davalı vekili için takdir edilen 3.473,02 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
11-Birleşen davada, davacı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
12-Asıl davada, tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 861,43-TL sinin davalıdan, 458,57-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
13-Birleşen davada, tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
14-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/06/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır