T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2021/102 Esas
KARAR NO: 2024/153
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2021
KARAR TARİHİ: 22/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yurt dışından satın aldığın malları ..., ..., ...,... numaralı konişmentolarla ... Limanından yüklendiğnii ve ...' a dava dışı Fiili Taşıyan ... S.A. şirketi tarafından deniz yolu ile taşındığını ve Türkiye’de yerleşik acente olarak da davalı firmanın ifa yardımcısı – doğrudan temsilci olarak yer aldığını, İthalata konu emtialar ... Limanı’na vardığında davalı firma tarafından müvekkiline varış bildirimi yapıldığını, Varış Bildirimi’nde emtiaların tesliminin “... Geçici Depolama” dan yapılacağını ancak davalı firmadan ‘’Acentelik-dokümantasyon Ücreti, G.saha Ekipman Denetim Ve Kontrol Ücreti, G.saha Konteyner Giriş/çıkış Ücreti, Gemi Liman Güvenlik Bedeli, Acentelik-tahliye Ücreti, Gemi-tahliye Ücreti ‘’ gibi şekilde faturalandırılan ücretlerin emtiaların tesliminden önce, peşin olarak ödenmesi gerektiğini beyan ettiklerini müvekkilinin ihtirazi kayıtla ödeme yapmak zorunda kaldığını, ödenen bedelin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının iadesini talep ettiği harcama ve masraf kalemlerinin, taşıma sözleşmesinin ardıl hizmetlerine ilişkin olduğunu, bu masrafların alıcı tarafınca ödenip ödenmeyeceği hususunu taşıyanla değil, uluslararası satış sözleşmesinde kendisi ile tedarikçisi/satıcısı arasındaki satış sözleşmesine göre belirlenip çözülmesi gerektiğini, söz konusu masrafların doğası gereği taşıma sözleşmesinde “gönderilen” sıfatına haiz şahıs tarafınca ödenmesi zorunlu olduğunu, dava konusu taşımaların free out olarak gerçekleştirlmesi nedeni ile davacı gönderilene yükün gemiden çıkartılması ücretlerinin kesildiğini, dava konusu faturalarda yer alan hizmet kalemlerinin Müvekkili Şirket tarafından Davacıya verildiğini, Müvekkili Şirket söz konusu hizmeler karşılığında konişmento hamili olan gönderilen Davacı yandan ücretleri talep etmekte hem deniz ticareti teammülleri hem de kanun uyarınca haklı olduğunu beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden kaynaklanan ve ihtirazi kayıtla ödendiği belirtilen bedellerin tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davacı adına düzenlenen takibe konu alacak kalemlerinden davacının sorumlu olup olmadığı, davalı tarafça bu bedellerin dava dışı kurum yada şirketlere ödenip ödenmediği ve buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti noktalarında toplanmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... San. Ve Tic. A.Ş., borçlunun ... A.Ş. olduğu, 14/10/2020 tarihinde 21.377,87.TL ve 896,68USD nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 22/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 23/10/2020 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 16/03/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 01/02/2022 tarihli raporda; Davacı ... San. ve Tic. A.Ş. inceleme günü olan 23.11.2021 günü, saat 10:40'da mahkemenin duruşma salonunda incelemeye katılmamış ve davacı yanın yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı, İncelenen davalı şirkete ait 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin TTK. ilgili Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davalı şirketin 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı şirketin dava ve icra takibine konu olan toplamı 14.988,51 TL ve 789,72 USD tutarlı "Acentelik-Dokümantasyon Ücreti, G. Saha Ekipman Denetim Ve Kontrol Ücreti, G.Saha Konteyner Giriş/Çıkış Ücreti, Gemi Uman Güvenlik Bedeli, Acentelik -Tahliye Nezaret Ücreti, Gemi -Tahliye Ücreti" açıklamalı dört adet faturayı davacı ... San. ve Tic. A.Ş. ünvamna düzenlemiş olduğu, davacı yanın tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak kendi hizmet aldığı Ünsped Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetleri aracılığıyla davalı yana fatura bedelini ödendiği, davalı yanın düzenlediği faturayı ve yaptığı tahsilatı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Dava ve icra takibine konu olan alacak ile ilgili olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından 17.12.2017 tarihinde ... seri nolu 35.878,80 USD bedelli, 17.12.2017 tarihinde ... seri nolu 3.394,86 USD bedelli, 02.02.2018 tarihinde ... seri nolu 33.825,60 USD bedelli, 02.02.2018 tarihinde ... seri nolu 3.204,88 USD bedelli, 04.03.2018 tarihinde ... seri nolu 19.557,60 USD bedelli, 04.03.2018 tarihinde ... seri nolu 1.858,50 USD bedelli, 26.06.2018 tarihinde ... seri nolu 27.022,20 USD bedelli, 26.06.2018 tarihinde ... seri nolu 2.560,60 USD bedelli sekiz adet faturanın davalı şirket Unvanına düzenlenmiş olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen toplu faturaları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Davalı şirketin tarafına düzenlenen fatura bedellerine karşılık olarak 24.04.2018 tarihinde 39.895,26 USD, 22.06.2018 tarihinde 23.737,90 USD, 11.09.2018 tarihinde 31.672,70 USD, 02.03.2018 tarihinde 42.504,74 USD tutarında dava dışı ...... A.Ş.'ye havale göndererek cari hesaba istinaden ödeme yaptığı, TTK madde 1203 uyarınca, Davacı eşyanın teslimini istediğinde bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları Ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçlan yerine getirmekle yükümlü olduğu buna göre; Davalı konteynerin gemiden tahliye ücreti olarak toplamda 12x 87 USD = 1.044 USD talep edebileceği, Davalı toplamda 12x 30 USD = 360 USD Acentelik dokümantasyon Ücreti talep edebileceği, Davalı konteynerin Gemi Liman Güvenlik bedeli olarak toplamda 12x 7 USD = 84 USD talep edebileceği, Davalı toplamda 12x 30 USD = 360 USD G.Saha Konteyner Giriş/Çıkış Ücreti Ücreti ( Geçici kabul ücreti) talep edebileceği, Diğer bir ifade i)e, Davalı Şirketin yükle ilgiliyi temsilen yapılan İşlemlerden doğan masraflardan TTK m. 1203 uyarınca, gönderilen sorumludur. Buna göre; Davalı dava konusu bu konteyner içindeki yük için yapmış olduğu masrafları, talep edebilir ve yük için üçüncü kişilere Ödediği miktara makul bir kar oranı ilave edebilir, aşan kısmını ise davacıya iadesi gerektiği kanaatine varılmış olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 26/07/2023 tarihli raporda; Dokümantasyon ücreti, tahliye ücreti, konteyner giriş çıkış ücreti vb. isimler altında çeşitli alacakların Türk limanlarında uygulamada acenteler tarafından eşyanın gönderileninden talep ve tahsil edilmesinin mutad olduğu; bu mutad uygulamanın ticari örf ve adet kuralı haline gelip gelmediği hususunda takdirin münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; Mutad uygulamanın ticari örf ve adet kuralı olmadığı kabul edildiği takdiıde değerlendirmenin TTK'nm ilgili hükümleri çerçevesinde yapılması gerekeceği; Acentenin ancak, taşıyanla arasındaki acentelik ilişkisi gereği verdiği hizmetler dışında gönderilene bir hizmet sunarsa bunun bedelini talep edebileceği; talep edilen her bir alacak kaleminin bu açıdan değerlendirilmesi gerekeceği; Gönderilenden onun hesabına yapılmış bir gider talep ediliyorsa, bu giderin hangi hizmete ilişkin olduğunun, sunulan hizmetin ne olduğunun ortaya konulması ve bu hizmetin gönderilen İçin yapıldığının kanıtlanması gerektiği; Acentenin gönderilen adına ödediği ücretleri gönderilenden talep ederken TTK m. 20 uyarınca buna uygun bir ücret eklemesinin, dolayısıyla yapılan bu iş, görülen bu hizmet için uygun bir ücret istemesinin mümkün olduğu; Uyuşmazlık konusu her bir alacak kalemi bakımından ise, gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere Gümrüklü saha -Ekipman kontrol ve denetim ücretinin, Gümrüklü saha - Konteyner giriş çıkış ücretinin, Gemi - Liman güvenlik bedelinin, gönderilenden talep ve tahsil edilmesinin uygun olduğu; buna karşılık Acentelik - Dokümantasyon ücretinin gönderilenden istenemeyeceği; zira konişmentonun ibrazı karşılığında eşyanın teslim edilmesi ve konişmentoyu ibraz eden kişinin haklı hamil olup olmadığının araştırılmasının taşıyanın TTK m. 1230'dan kaynaklanan bir yükümlülüğü olduğu; taşıyanı temsilen bu yükümlülükleri yerine getiren acentenin bunu ek bir hizmet olarak nitelendirip ücret talep edemeyeceği; Acentelik - Tahliye nezaret ücreti bakımından, davakonusu taşımalara ilişkin olarak düzenlenen koııişmentolarda "FO" (free out) vb. bir kayıt tespit edilemediği; şu halde kanuni düzenin aksinin sözleşme ile kararlaştırılmadığı; davalının, Türk limanlarının free out limanlar olduğunu savunduğu; bu konuda yerel teamül bulunup bulunmadığı hususunda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; gemiden boşaltma işinin gönderilene ait olduğu kabul edilirse söz konusu alacak kalemininin gönderilenden talep edilebilceği; Türk limanlarında bu hususta aksi yönde yerel teamül bulunmadığı kabul edildiği takdirde, teslim konteynerin gemiden boşaltılması sonrasında gerçekleşeceğinden teslimden önce boşaltmaya nezaret edilmesinin gönderilen için yapılmış bir hizmet olarak değerlendirilemeyeceği; Gemi - Tahliye ücreti bakımından ise, davakonusu taşımalara ilişkin olarak düzenlenen konişmentolarda "FO" (free out) vb. bir kayıt tespit edilemediği; şu halde kanuni düzenin aksinin sözleşme ile kararlaştırılmadığı; davalmm, Türk limanlarının free out limanlar olduğunu savunduğu; bu konuda yerel teamül bulunup bulunmadığı hususunda takdirin Sayın Mahkeme'ye alt olduğu; gemiden boşaltma masraflarının yerel teamül gereği gönderilene ait olduğu kabul edilirse bu alacak kalemininin gönderilenden talep edilebileceği; Türk limanlarında bu hususta aksi yönde yerel teamül bulunmadığı kabul edildiği takdirde, konteynerin gemiden boşaltılması masrafı TTK m. 1167/1 uyarınca taşıyana ait olduğundan, bu ücret kaleminin gönderilenden talep edilmesinin mümkün olmadığına ilişkin görüşlerini bildirmiştir.
Tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere dosya bilirkişiye yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen 16/02/2024 tarihli ek raporda, kök rapordaki görüş ve tespitlerini yinelemiştir.
Dava, itirazın iptali olup, uyuşmazlığın konusunun; davacının dava konusu malı teslim alabilmek için ihtirazi kayıt ile davalıya ödemek zorunda kaldığı Acentelik-Dokümantasyon Ücreti, G. Saha Ekipman Denetim Ve Kontrol Ücreti, G.Saha Konteyner Giriş/Çıkış Ücreti, Gemi Liman Güvenlik Bedeli, Acentelik -Tahliye Nezaret Ücreti, Gemi -Tahliye Ücreti gibi ücretlerden sorumluluğun hangi tarafta olduğu noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Davacı'nın, ABD de yerleşik ... firmasından muhtelif zamanlarda satın almış olduğu Kraftliner emtiasının ... Limanı'ndan ... Limanına davalı tarafça ..., ..., ... ve ... numaralı konişmentolar tahtında taşındığı, her bir konişmento üzerinde navlunun peşin ödendiği kaydının yer aldığı, taşımalar sebebiyle davalı tarafça 05.03.2018 tarihli ... fatura numaralı 5940,34 TL, 27.06.2018 tarihli ... nolu 789,72 USD tutarlı, 06.02.2018 tarihli ... 3.021,37 TL tutarlı ve 19.12.2017 tarihli ... nolu 6.022,99 TL tutarlı Acentelik-Dokümantasyon Ücreti, G. Saha Ekipman Denetim Ve Kontrol Ücreti, G.Saha Konteyner Giriş/Çıkış Ücreti, Gemi Liman Güvenlik Bedeli, Acentelik -Tahliye Nezaret Ücreti, Gemi -Tahliye Ücreti konulu faturaların düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taşımalara konu mal faturasına göre satışın CIF teslim şekli ile yapıldığı görülmektedir. Buna göre varış yerindeki masraflardan alıcı sorumlu olacaktır. TTK 1203. maddesinde " Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan hükme göre gönderilenin sözleşme veya konişmentoya göre ödemesi gereken alacaklar ile kendisi adına yapılmış masrafları ödemesi gerekmektedir. Davacı ile satıcı arasında CIF teslim şeklinde yapılan sözleşme gereği varma limanı masrafları gönderilen üzerinde ise de TTK 1203. Maddesi hükmüne göre gönderilenin sorumlu olduğu bu bedellerin her bir taşıma için navlun sözleşmesi ve konişmento kayıtları doğrultusunda tespit edilmesi gerekmektedir. Davacı taraf yükü teslim aldığından konişmento kayıtları ile bağlıdır.
Davalı vekili yargılama sırasındaki yazılı ve sözlü beyanlarında manifestoda FO kaydı bulunduğu ayrıca Türk limanlarının Free Out limanlar olduğunu savunmuş ise de davaya konu konişmentolarda FO kaydının bulunmadığı tespit edilmiş ayrıca Türk limanlarının Free Out limanlar olduğu savunması olduğu mahkememizce kabul edilmemiş, zira mahkememizce yapılan değerlendirme sonucu bu konuda yerel teamül bulunmadığı kabul edilmiştir. Davalı vekili, 04.09.2023 havale tarihli dilekçesinde ise "konişmentoda bulunan DTHC collect kaydının FO kaydı ile aynı anlama geldiğini, bu çerçevede yükün rıhtıma ulaşmasından sonraki tüm masrafların gönderilene ait olduğunu" savunmuş ise de Free Out kaydı boşaltma masrafının navluna dahil edilmediğini; masrafın taşıyana ait olmadığını, gönderilene ait olduğunu ifade ettiği ,DTHC collect kaydı ise, boşaltma limanındaki terminal elleçlcme masraflarının navluna dahil olmadığını; peşin ödenmediğini; ayrıca tahsil edileceğini, gönderilene ait olduğunu ifade etmektedir.
Acentelik dökümantasyon ücreti ; Dokümantasyon ücreti ; uygulamada bu bedel, eşyanın gönderilen tarafından teslim alınabilmesi için konişmentonun ibrazı üzerine konişmentonun incelenmesi, gönderilenin haklı hamil olduğunun tespit edilmesi, taşımaya ilişkin belgelerin tasnif edilmesi ve saklanmasının karşılığı olarak talep ve tahsil edilmektedir. Konişmentonun ibrazı karşılığında eşyanın teslim edilmesi ve konişmentoyu ibraz eden kişinin haklı hamil olup olmadığının araştırılması taşıyanın TTK m. 1230'dan kaynaklanan bir yükümlülüğü olduğundan taşıyanı temsilen bu yükümlülükleri yerine getiren acentenin bunu ek bir hizmet olarak nitelendirip ücret talep etmesi mümkün değildir. Bu sebeple acentelik dökümantasyon ücretinin davacıdan talep ve tahsil edilmesi yerinde olmadığından davacının bu alacak talebinin (584,15 TL ve 47,20 USD ) kabulüne karar verilmiştir.
Gümrüklü saha - Ekipman kontrol ve denetim ücreti: ... 'nun yukarıda zikredilen yazısında "bu hizmetin acente tarafından verildiği; yük sahipleri tarafından teslim alınıncaya kadar konteynerlerin gümrüklü sahada beklemesi sırasında konteynerlerin kontrolü, operasyonel sebeplerle istif içinde hareketinin takibi, gümrük idaresi tarafından konteynerin bir muayene işlemine tabi tutulması durumunda muayene işlemine eşlik edilmesi, gerekli tutanakların tutulması gibi hizmetleri kapsadığı; acentelerin bu işlemler için liman içinde veya yakınında ofis açtığı ve personel istihdam ettiği" açıklanmaktadır.TTK m. 1178/3-c uyarınca eşya "boşaltma limanında geçerli kanun ve düzenlemeler uyannea eşyanın kendilerine teslimi zorunlu makamlara veya üçüncü kişilere teslim edildiği ana kadar taşıyanın hâkimiyetinde sayılır". Şu hâlde eşyanın gümrüklü sahada bulunduğu süre taşıyanın hakimiyetine, dolayısıyla sorumluluk süresine dahil değildir. Buna göre de bu süre içinde konteynerin kontrolü, takibi, muayene işlemine eşlik edilmesi vb. hizmetler taşıyanın yükümlülüğünde değildir. Açıklanan nedenle anılan hizmetlerin gönderilen için yapıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu hizmetin bedelinin gönderilenden talep edilmesi mümkün olduğundan davacının bu alacak talebinin (457,51 TL ve 23,60 USD) reddine karar verilmiştir.
Gümrüklü saha - Konteyner giriş çıkış ücreti: Bu ücretin kont eynerin gönderilen tarafından limanda teslim alındıktan sonra limandan çıkartılarak kendi tesislerine götürülerek boşaltılması ve limana boş olarak iade edilmesi için davalı tarafından verilen hizmetlerin karşılığı olduğu anlaşılmaktadır. Eşyanın gemiden boşaltıldıktan sonra gönderilene teslim edilmesinin ardından taşıyanın navlun sözleşmesi kapsamında ifa edeceği bir edim kalmadığından acentenin bu hizmetleri taşıyandan bağımsız olarak gönderilen için verdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu ücretlerin talep ve tahsil edilmesi mümkün olduğundan davacının bu alacak talebinin (3888,86 TL ve 200,6 USD) reddine karar verilmiştir.
Gemi - Liman güvenlik bedeli: Liman güvenlik bedelinin liman işletmesi tarafından alınan güvenlik önlemleri nedeniyle tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Bu ücretin taşıyanın teslim borcu ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla anılan ücreti liman işletmesine gönderilen adına ödeyen acentenin bunu gönderilenden talep etmesi mümkün olduğundan davacının bu alacak talebinin (440,61 TL ve 28,32 USD ) reddine karar verilmiştir.
Acentelik - Tahliye nezaret ücreti: ...'nun "bu hizmetin acente tarafından verildiği; konteyner gemiden tahliye edilirken yükleme/boşaltma puantaj formu düzenlenmesi gerektiği; konteynerin boşaltılması akabinde konteyner mührünün kırılıp kırılmadığı ve konteynerde bir hasar bulunup bulunmadığının acente tarafından kontrol edildiği; gerekiyorsa tutanak tutulduğu" açıklanmıştır. Bu açıklamadan, hizmetin eşyanın gemiden tahliye edilmesi sırasında verildiği anlaşılmaktadır. TTK m. 1167 hükmünde yükleme ve boşaltma masraflarının kime ait olduğu düzenlenmiştir. Bu hüküm aynı zamanda tarafların faaliyet sahalarını da belirlemektedir. TTK m. 1167/1 uyarınca "sözleşme, boşaltma limanı düzenlemeleri ve bunlar yoksa yerel teamül ile aksi öngörülmüş olmadıkça, eşyanın gemiden çıkartılması gideri taşıyana, geri kalan boşaltma giderleri ise gönderilene aittir." TTK m. 1237/1'e göre ise "taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır." Dava konusu taşımalara ilişkin olarak düzenlenen konişmentolarda "FO" (free out) vb. bir kayıt tespit edilememiştir. Şu halde kanuni düzenin aksi sözleşme ile kararlaştırılmış değildir. Davalı, Türk limanlarının free out limanlar olduğunu savunmuştur. Mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda bu konuda yerel teamül bulunmadığı kabul edilmiştir. Gemiden boşaltma işinin teslimden önce gerçekleşeceğinden teslimden önce boşaltmaya nezaret edilmesi gönderilen için yapılmış bir hizmet olarak değerlendirilemeyeceğinden davacının bu alacak talebinin(3101,78 TL ve 160 USD ) kabulüne karar verilmiştir.
Gemi - Tahliye ücreti: ... 'nun "bu hizmetin limanlar tarafından verildiği; free out kaydı nedeniyle boşaltma masrafları gönderilene ait olsa dahi hizmet bedelinin fiilen acentelerden tahsil edildiği" açıklanmıştır. TTK m. 1167/1 uyarınca "sözleşme, boşaltma limanı düzenlemeleri ve bunlar yoksa yerel teamül ile aksi öngörülmüş olmadıkça, eşyanın gemiden çıkartılması gideri taşıyana, geri kalan boşaltma giderleri ise gönderilene aittir." TTK m. 1237/1 'e göre ise "taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır." Dava konusu taşımalara ilişkin olarak düzenlenen konişmentolarda "FO" (free out) vb. bir kayıt tespit edilememiştir. Şu halde kanuni düzenin aksi sözleşme ile kararlaştırılmış değildir. Davalı, Türk limanlarının free out limanlar olduğunu savunmuştur. Mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda bu konuda yerel teamül bulunmadığı kabul edilmiştir. Konteynerin gemiden boşaltılması masrafı TTK m. 1167/1 uyarınca taşıyana ait olduğundan, bu ücret kaleminin gönderilenden talep edilmesi mümkün olmadığından davacının bu alacak talebinin( 6397,41 TL ve 330 USD) kabulüne karar verilmiştir.
Neticeten yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucu davacının toplam 10083,34 TL ve 537,2 USD alacak talebi yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, davaya konu alacağın faturaya dayanması sebebiyle alacağın miktarı davalı tarafından hesap edilebilir ve likid olduğundan davacının icra inkar talebinin de kabulüne karar verilmiş, 107,4 USD nin 22.10,2020 tarihinde efektif satış kuru üzerinden hesaplanan 840 TL ve 2016,66 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kısmen kabulü ile ... icra müdürlüğünün 2020/... E sayılı dosyasında 10.083,34 TL ve 537,2 USD yönünden davalının itirazının iptaline , takibin kabul edilen alacak üzerinden aynen DEVAMINA,
2-Fazlaya dair talebin REDDİNE,
3-2.016,66 TL + 840,54 TL = 2857,2 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ,
4-Karar harcı olan 964,50.TL'den peşin alınan 338,08TL'nin mahsubu ile bakiye 626,42TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
5-Davacının peşin olarak yatırdığı 338,08TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı yargı gider toplamı olan 4.358,50TL'nin ( 59,30TL başvurma harcı, 99,20TL posta gideri ve 4.200,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.188,83.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davalı yargı gider toplamı olan 750,00TL'nin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 373,35TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Davacı için takdir edilen 14.119,59.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
9-Davalı vekili için takdir edilen 13.995,49.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
10-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.566,86.-TL sinin davalıdan, 1.553,14.TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
11-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır