T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2021/105 Esas
KARAR NO: 2023/385
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 19/03/2021
KARAR TARİHİ: 10/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Letonya ve Litvanya'dan satın aldığı emtiaların ... ve ... Limanlarından yüklenerek İzmir Limanına dava dışı fiili taşıyan ... S.A. Tarafından taşındığını, davalının ifa yardımcısı-doğrudan temsilci olarak yer aldığını, konşimentoda kayıt düşüldüğü üzere malların "Freight Prehaid" yani navlun ücreti ödenmiş yük olarak taşındığını, İthalata konu emtialar İzmir Limanı’na vardığında davalı firma tarafından müvekkiline varış bildirimi yapıldığını, Varış Bildirimi’nde emtiaların tesliminin “TCDD Geçici Depolama” dan yapılacağı ancak davalı firmadan ‘’ACENTELİK-DÖKÜMANTASYON ÜCRETİ, ... KONTEYNER GİRİŞ/ÇIKIŞ ÜCRETİ, GEMİ-LİMAN GÜVENLİK BEDELİ, ACENTELİK- TAHLİYE NEZARET ÜCRETİ, GEMİ-TAHLİYE ÜCRETİ ‘’ gibi haksız şekilde faturalandırılan ücretler emtiaların tesliminden önce, peşin olarak ödenmesi gerektiğinin ifade edildiğini, müvekkilinin ihtirazi kayıtla 23/05/2018, 17/09/2018 ve 15/04/2019 tarihlerinde ödeme yaptığını, ödenen bedellerin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iadesini talep ettiği harcama ve masraf kalemlerinin, taşıma sözleşmesinin ardıl hizmetlerine ilişkin olduğunu, manifestolardan görüleceği üzere taşımaların Free Out olarak gerçekleştirildiğini, verilen navlun teklifinin konteynerlerin gemiye yükleme masrafını kapsamasına rağmen, konteynerlerin gemiden tahliye masraflarını kapsamadığını, free out gerçekleştirilen taşımalarda boşaltmaya ilişkin masrafların da davacı tarafça karşılanacağını, dava konusu faturalarda yer alan hizmet kalemlerinin müvekkili tarafından davacıya verildiğini, verilen hizmetler karşılığında konşimento hamili olan gönderilen davacı yandan ücretleri talep ettiğini, bunun da deniz ticareti teamüllerince haklı olduğunu beyanla davanın reddi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davanın, taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden kaynaklanan ve ihtirazi kayıtla ödendiği belirtilen bedellerin tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davacı adına düzenlenen takibe konu alacak kalemlerinden davacının sorumlu olup olmadığı, davalı tarafça bu bedellerin dava dışı kurum yada şirketlere ödenip ödenmediği ve buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... olduğu, borçlunun ... A.Ş. olduğu, 24/09/2020 tarihinde 13.739,16.TL ve 4.114,33USD nun tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 24/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 28/09/2020 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 19/03/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 01/02/2022 tarihli raporda; Davacı ... Kalkınma Kooperatifi inceleme günü olan 23.11.2021 günü, saat 10:30'da mahkemenin duruşma salonunda incelemeye katılmamış ve davacı yanın yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı, İncelenen davalı şirkete ait 2018, 2019 ve 2020 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin TTK. ilgili Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davalı şirketin 2018,2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı şirketin dava ve icra takibine konu olan toplamı 12.082,83 TL ve 3.721,50 USD USD tutarlı "Acentelik-Dokümantasyon Ücreti, G. Saha Ekipman Denetim Ve Kontrol Ücreti, G.Saha Konteyner Girîş/Çıkış Ücreti, Gemi Liman Güvenlik Bedeli, Acentelik -Tahliye Nezaret Ücreti, Gemi -Tahliye Ücreti, Tahliye ve Liman Terminal Hizmetleri, İthalat Liman Hizmetleri" açıklamalı üç adet faturayı davacı ... Unvanına düzenlemiş olduğu, davacı yanın tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak kendi hizmet aldığı ... aracılığıyla davalı yana 12.082,83 TL tutarlı fatura bedelinin 10.278,85 TL'lik kısmını ve 3.721,50 USD bedeli iki adet fatura bedelini ödendiği, davalı yanın düzenlediği faturayı ve yaptığı tahsilatı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Dava ve icra takibine konu olan alacak ile ilgili olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından 24.05.2018 tarihinde ... seri nolu 431.428,93 TL bedelli, 24.05.2018 tarihinde ... seri nolu 30.820,37 TL bedelli, 18.09.2018 tarihinde ... seri nolu 276.081,56 TL bedelli, 18.09.2018 tarihinde ... seri nolu 22.400,77 TL bedelli, 15.04.2019 tarihinde ... seri nolu 503.390,80 TL bedelli ve 15.04.2019 tarihinde ... seri nolu 27.744,75 TL bedelli toplam altı adet faturanın davalı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen toplu faturaları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı ve Davalı şirketin tarafına düzenlenen fatura bedellerine karşılık olarak 07.06.2018 tarihinde 608.618,87 USD, 16.10.2018 tarihinde 1.046.273,19 USD ve 25.04.2019 tarihinde 811.587,10 USD tutarında dava dışı ... A.Ş.'ye havale göndererek cari hesaba istinaden ödeme yaptığı, TTK mad. 1203 tahtında, Davalının dava konusu bu konteyner içindeki yük için yapmış olduğu, Davalı Acentelik Dokümantasyon ücreti adı altında 15 konteyner x 30 USD = 450 USD talep edebileceği, bunu aşan kısmım iade etmesi gerektiği, Davalı G.Saha Konteyner Girîş/Çıkış Ücreti, ( Geçici kabul ücreti) adı altında 15 konteyner x 30 USD = 450 USD talep edebileceği, bunu aşan kısmım iade etmesi gerektiği, Davalı ISPS güvenlik ücreti (Gemi Liman Güvenlik bedeli) adı altında 15 Konteyner için 529,2 TL yi ...'ın bu ücretleri TCDD'ye Ödediğini belgelemesi koşulu ile talep edebileceği, bunu aşan kısmını iade etmesi gerektiği, Davalı Gemi -Tahliye Ücreti adı altında 8.277,00 TL yi ...'ın bu ücretleri TCDD'ye ödediğini belgelemesi koşulu ile talep edebileceği, bunu aşan kısmım iade etmesi gerektiği, varsa diğer masraf kalemlerini belgelemesi gerektiğine ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere dosya bilirkişi ... ya tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen 26/07/2023 tarihli raporda; Dokümantasyon ücreti, tahliye ücreti, konteyner giriş çıkış ücreti vb. isimler altında çeşitli alacakların Türk limanlarında uygulamada acenteler tarafından eşyanın gönderileninden talep ve tahsil edilmesinin mutad olduğu; bu uygulamanın ticari örf ve adet kuralı haline gelip gelmediği hususunda takdirin münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Mutad uygulamanın ticari örf ve adet kuralı olmadığı kabul edildiği takdirde değerlendirmenin TTK'nın ilgili hükümleri çerçevesinde yapılması gerekeceği, Acentenin ancak, taşıyanla arasındaki acentelik ilişkisi gereği verdiği hizmetler dtşında gönderilene bir hizmet sunarsa bunun bedelini talep edebileceği; talep edilen her bir alacak kaleminin bu açıdan değerlendirilmesi gerekeceği, Gönderilenden onun hesabına yapılmış bir gider talep ediliyorsa, bu giderin hangi hizmete ilişkin olduğunun, sunulan hizmetin ne olduğunun ortaya konulması ve bu hizmetin gönderilen için yapıldığının kanıtlanması gerektiği, Acentenin gönderilen adına ödediği ücretleri gönderilenden talep ederken TTK m. 20 uyarınca buna uygun bir ücret eklemesinin, dolayısıyla yapılan bu iş, görülen bu hizmet için uygun bir ücret istemesinin mümkün olduğu, Uyuşmazlık konusu her bir alacak kalemi bakımından ise, gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere Gümrüklü saha - Ekipman kontrol ve denetim ücretinin, Gümrüklü saha - Konteyner giriş çıkış ücretinin, Gemi - Liman güvenlik bedelinin gönderilenden talep ve tahsil edilmesinin uygun olduğu; buna karşılık, Acentelik - Dokümantasyon ücretinin gönderilenden istenemeyeceği; zira konişmentonun ibrazı karşılığında eşyanın teslim edilmesinin ve konişmentoyu ibraz eden kişinin haklı hamil olup olmadığının araştırılmasının taşıyanın TTK m. 1230'dan kaynaklanan bir yükümlülüğü olduğu; taşıyanı temsilen bu yükümlülükleri yerine getiren acentenin bunu ek bir hizmet olarak nitelendirip ücret talep edemeyeceği, Acentelik - Tahliye nezaret ücreti bakımınd an, d ava konusu taşımalara ilişkin olarak düzenlenen konişmentolarda "FO" (free out) vb. bir kayıt tespit edilemediği; şu halde kanuni düzenin aksinin sözleşme ile kararlaştmlmadığı; davalının, Türk limanlarının free out limanlar olduğunu savunduğu; bu konuda yerel teamül bulunup bulunmadığı hususunda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; gemiden boşaltma işinin gönderilene ait olduğu kabul edilirse bu alacak kaleminine gönderilenden talep edilebilceği; Türk limanlarında bu hususta aksi yönde yerel teamül bulunmadığı kabul edildiği takdirde, teslim konteynerin gemiden boşaltılması sonrasında gerçekleşeceğinden teslimden önce boşaltmaya nezaret edilmesinin gönderilen için yapılmış bir hizmet olarak değerlendinlemeyeceği; f. Gemi - Tahliye ücreti bakımından ise, dava konusu taşımalara ilişkin olarak düzenlenen konişmentolarda "FO" (free out) vb. bir kayıt tespit edilemediği; şu halde kanuni düzenin aksinin sözleşme ile kararlaştınlmadığı; davalının, Türk limanlarının free out limanlar olduğunu savunduğu; bu konuda yerel teamül bulunup bulunmadığı hususunda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; gemiden boşaltma masraflarının yerel teamül gereği gönderilene ait olduğu kabul edilirse bu alacak kaleminin gönderilenden talep edilebileceği; Türk limanlarında bu hususta aksi yönde yerel teamül bulunmadığı kabul edildiği takdirde, konteynerin gemiden boşaltılması masrafı TTK m. 1167/1 uyarınca taşıyana ait olduğundan, bu ücret kaleminin gönderilenden talep edilmesinin mümkün olmadığına ilişkin görüşlerini bildirmiştir.
Arabuluculuk evrakı, dava dilekçesi , cevap dilekçesi , davaya konu faturalar, konişmento , ilgili icra dosyası , bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;
Davacı vekilinin talebi, davaya konu edilen taşımaya ilişkin emtiaların navlun ücreti ödenmiş olarak CY/CY teslim kaydı ile taşınmasından dolayı yükleme limanı depolama alanından alınarak, geçici depolama alanına kadar olan sürede taşıma taahhüdü devam etiğinden bahisle bu aşamaya kadar oluşan masrafların navlun ücreti içerisinde kalmakla müvekkilinden talep edilemeyeceğine ilişkindir. Bu kapsamda emtiaların teslimi için zorunlu tutulan bedellerin ihtirazi kayıtla ödendiğinden bahisle davalıdan tahsili için icra takibi yapılmıştır.
Tanzim edilen konşimentolarda yüklerin ...yani navlun bedeli ödenmiş olarak taşımanın taahhüt edildiği ve gerçekleştiğinin görüldüğü, dava konusu taşıma ile ilgili konşimentolarda konteynerin gemiden boşaltması masraflarının kimin tarafından ödeneceğinin açıkça belirtilmediği, navlun ücreti sadece taşıma sözleşmesindeki asli edim olan kararlaştırılan boşaltma yöntemine kadar alınan ücret olduğu, dava konusu bu taşımada da gemi İzmir limanına gelinceye kadar olan ödemeyi ifade etmektedir.
Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi adına tarafların taşımadaki rollerinin açıklanması gerekmektedir. Dosyaya sunulan konşimento kayıtlarına göre davacının emtiların alıcısı olduğu, davalının ise konşimentoda "Boşaltma Limanı Acentesi" olarak kayıtlı bulunduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda; davalının gemi acentesi olduğu ve Charterer (kiracı) acentesi olarak atandığı açıklanmıştır. Bu hususta dosya kapsamında taraflar arasında uyuşmazlık da bulunmamaktadır. Bu halde davalının hem gemi hem de yük ile ilgili hizmetleri birlikte yerine getirmesi gerektiği buna göre davalı acentenin,
- Bulundukları limanda veya bölgede ilgili geminin limana girişinden önce boğaz trafik kontrollerine, liman başkanlıklarına, sahil sağlık, emniyet teşkilatı, gümrük birimlerine geminin özellikleri, yükü, yanaşacağı liman hakkında bilgi verme,
- Geminin limana gelmesinden sonra sağlık belgesinin temini,
- Türk Limanlarına gelen her türlü gemi ve deniz araçlarının yolcu, yük, bakım/onarım, sörvey, ikmal, personel değişikliğinin sağlanması,
- Yükleme ve boşaltma için fiman başkanlığına başvuruları yaparak, gerekli ücretleri yatırmak,
- Kılavuz, römorkör talebinde bulunmak,
- Geminin ihtiyacı olan yakıt, kumanya ve yağ ikmalinin sağlanması ,
- Yük ilgililerine gerekli bildirimlerde bulunarak boşaltma, istif, sayım kontrol, hizmetlerinde görev alacak kişileri temin etme ve hazır bulunmasını sağlamak,
- Özel yetki verilmesi halinde “olaylar çizelgesi -statement of facts”, “zaman Çizelgesi -time sheet”, “konşimento- bili of lading” gibi belgelerin tanzim edilmesi,
- Yükleme ve boşaltma faaliyetlerinin bitiminden sonra geminin liman çıkışında gerekli iznin alınması
- 6102 sayılı yasanın 112 maddesi uyarınca, Müvekkiline ait bir paranın gönderilmesi veya teslim edilmesinin zamanında sağlanması hizmetlerini vermesi gerektiği bilirkişilerce açıklanmıştır.
TTK 1203 maddesine göre "Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." Davacı vekilince bu maddeden ve gerekçesinden yola çıkarak taşıtan olmayan gönderilen müvekkilinin 3. Kişi yararına sözleşme vasfını haiz olan navlun sözleşmesi ile borç altına sokulamayacağını savunmakta ve TTK 1196 maddesi gereğince taşıyanın navlun dışında bir istemde bulunamayacağını savunmaktadır.
Dosyaya sunulan konşimento kayıtları incelendiğinde konşimentoda CY/CY kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır. Bilirkişiler tarafından yapılan açıklamalardan anlaşıldığı hali ile CY bir teslim şekli olmayıp, Konteyner Sahası anlamına gelmektedir. Buna göre konşimentoda bulunan CY kaydından, taşıyanın taşımaya ilişkin sorumluluğunun Konteyner sahasında başladığı anlaşılmaktadır. Uygulamada ise gemilerin limanlarda çok hızlı bir şekilde tahliye ve yükleme operasyonların tamamlaması gerektiğinden bahisle ve gönderilenlerin kendi konteynerlerini kendi ayarlayacakları kreyn ve çalışanları ile gemiden fiilen tahliye ederek teslim alma imkanları da bulunmadığından, konşimento kayıtlarına bakılmaksızın bu hizmetin liman kreynleri tarafından verildiği ve bu hizmetlere ilişkin ücretlerin acentelerden tahsil edildiği bilirkişilerce açıklanmıştır. Bunun gerekçesinin ise liman terminallerinin tahliye sırasında konteyner içerisindeki yüklerin kimler tarafından alınacağının bilinmemesi ve takip edilecek kişilerin belirsiz olması şeklinde açıklanmıştır.
... BAM ... Hukuk Dairesi'nin 2022/... Esas ve 2022/... Karar numaralı ilamında belirttiği hali ile, gümrük mevzuatı açısından ordino veya taşıyanın ya da acentesinin onayladığı yük teslim formunun aranmayacak olması, yükün alıcıya teslimi bakımından taşıyanın ya da acentesinin onayının aranmayacağı anlamına gelemez. Gümrük mevzuatındaki düzenleme, sadece eşyanın gümrük çıkış işlem ve izinleriyle ilgili olup eşyanın alıcısına teslimiyle ilgili değildir. Taşımaya konu eşyanın, taşıma ilişkisindeki alıcısına teslimi, taşıma hukukunun bu konudaki düzenlemelerine tabidir. Buna göre dosya kapsamında uyuşmazlığın esasen uygulama karşısında TTK hükümlerinin tüm deniz taşıma operasyonlarına ilişkin süreçlere dair ayıntılı düzenleme içermemesinden kaynaklandığı mahkemece değerlendirilmiştir. Bu kapsamda acenteler tarafından verilen hizmetlerin tek tek değerlendirilerek, alıcılardan talep edilebilecek ve edilemeyecek masraf kalemlerinin açıklanması gerekmektedir.
Acentelik - Dokümantasyon ücreti ; uygulamada bu bedel, eşyanın gönderilen tarafından teslim alınabilmesi için konişmentonun ibrazı üzerine konişmentonun incelenmesi, gönderilenin haklı hamil olduğunun tespit edilmesi, taşımaya ilişkin belgelerin tasnif edilmesi ve saklanmasının karşılığı olarak talep ve tahsil edilmektedir. Konişmentonun ibrazı karşılığında eşyanın teslim edilmesi ve konişmentoyu ibraz eden kişinin haklı hamil olup olmadığının araştırılması taşıyanın TTK m. 1230'dan kaynaklanan bir yükümlülüğü olduğundan taşıyanı temsilen bu yükümlülükleri yerine getiren acentenin bunu ek bir hizmet olarak nitelendirip ücret talep etmesi mümkün değildir. Bu sebeple dökümantasyon ücretinin davacıdan talep ve tahsil edilmesi yerinde olmadığından davacının 47,20 USD olan bu talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Gümrüklü saha - Ekipman kontrol ve denetim ücreti: ... 'nun yukarıda zikredilen yazısında "bu hizmetin acente tarafından verildiği; yük sahipleri tarafından teslim alınıncaya kadar konteynerlerin gümrüklü sahada beklemesi sırasında konteynerlerin kontrolü, operasyonel sebeplerle istif içinde hareketinin takibi, gümrük idaresi tarafından konteynerin bir muayene işlemine tabi tutulması durumunda muayene işlemine eşlik edilmesi, gerekli tutanakların tutulması gibi hizmetleri kapsadığı; acentelerin bu işlemler için liman içinde veya yakınında ofis açtığı ve personel istihdam ettiği" açıklanmaktadır.TTK m. 1178/3-c uyarınca eşya "boşaltma limanında geçerli kanun ve düzenlemeler uyannea eşyanın kendilerine teslimi zorunlu makamlara veya üçüncü kişilere teslim edildiği ana kadar taşıyanın hâkimiyetinde sayılır". Şu hâlde eşyanın gümrüklü sahadabulunduğu süre taşıyanın hakimiyetine, dolayısıyla sorumluluk süresine dahil değildir. Buna göre de bu süre içinde konteynerin kontrolü, takibi, muayene işlemine eşlik edilmesi vb. hizmetler taşıyanın yükümlülüğünde değildir. Açıklanan nedenle anılan hizmetlerin gönderilen için yapıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu hizmetin bedelinin gönderilenden talep edilmesi mümkün olduğundan davacının 59 USD olan bu talebinin reddine karar verilmiştir.
Gümrüklü saha - Konteyner giriş çıkış ücreti: Bu ücretin konteynerin gönderilen tarafından limanda teslim alındıktan sonra limandan çıkartılarak kendi tesislerine götürülerek boşaltılması ve limana boş olarak iade edilmesi için davalı tarafından verilen hizmetlerin karşılığı olduğu anlaşılmaktadır. Eşyanın gemiden boşaltıldıktan sonra gönderilene teslim edilmesinin ardından taşıyanın navlun sözleşmesi kapsamında ifa edeceği bir edim kalmadığından acentenin bu hizmetleri taşıyandan bağımsız olarak gönderilen için verdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu ücretlerin gönderilenden talep ve tahsil edilmesi mümkün olduğundan davacının 501,50 USD olan bu talebinin reddine karar verilmiştir.
Gemi - Liman güvenlik bedeli: Liman güvenlik bedelinin liman işletmesi tarafından alınan güvenlik önlemleri nedeniyle tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Bu ücretin taşıyanın teslim borcu ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla anılan ücreti liman işletmesine gönderilen adına ödeyen acentenin bunu gönderilenden talep etmesi mümkün olduğundan davacının 70,80 USD olan bu talebinin reddine karar verilmiştir.
Acentelik - Tahliye, gemi tahliye ve tahliye terminal ücreti: ...'nun yukanda zikredilen yazısında "bu hizmetin acente tarafından verildiği; konteyner gemiden tahliye edilirken yükleme/boşaltma puantaj formu düzenlenmesi gerektiği; konteynerin gemiden boşaltılması akabinde konteyner mührünün kırılıp kırılmadığı ve konteynerde bir hasar bulunup bulunmadığının acente tarafından kontrol edildiği; gerekiyorsa tutanak tutulduğu" açıklanmıştır. Bu açıklamadan, hizmetin eşyanın gemiden tahliye edilmesi sırasında verildiği anlaşılmaktadır. TTK m. 1167 hükmünde yükleme ve boşaltma masraflarının kime ait olduğu düzenlenmiştir. Bu hüküm aynı zamanda tarafların faaliyet sahalarını da belirlemektedir. TTK m. 1167/1 uyarınca "sözleşme, boşaltma limanı düzenlemeleri ve bunlar yoksa yerel teamül ile aksi öngörülmüş olmadıkça, eşyanın gemiden çıkartılması gideri taşıyana, geri kalan boşaltma giderleri ise gönderilene aittir." TTK m. 1237/1 *e göre ise "taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır." Dava konusu taşımalara ilişkin olarak düzenlenen konişmentolarda "..." (...) vb. bir kayıt tespit edilememiştir. Şu halde kanuni düzenin aksi sözleşme ile kararlaştırılmış değildir. Gemiden boşaltma işi taşıyana ait olduğu, teslim konteynerin gemiden tahliyesi sonrası gerçekleşeceğinden teslimden önce boşaltmaya nezaret edilmesi gönderilen için yapılmış bir hizmet olarak değerlendirilemeyeceğinden davalının bu konuda davacıdan ücret tahsil etmesi haksız olduğundan davacının 385 USD acentelik tahliye, 775 USD gemi tahliye, 7.539,74 TL ve 1175 USD tahliye ve terminal ücret talebinin kabulüne karar verilmiştir.
İthalat Liman Hizmeti: Bu ücretin konteynerin gönderilen tarafından limanda teslim alındıktan sonra limandan çıkartılarak kendi tesislerine götürülerek boşaltılması ve limana boş olarak iade edilmesi için davalı tarafından verilen hizmetlerin karşılığı olduğu anlaşılmaktadır. Eşyanın gemiden boşaltıldıktan sonra gönderilene teslim edilmesinin ardından taşıyanın navlun sözleşmesi kapsamında ifa edeceği bir edim kalmadığından acentenin bu hizmetleri taşıyandan bağımsız olarak gönderilen için verdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu ücretlerin gönderilenden talep ve tahsil edilmesi mümkün olduğundan davacının 708 USD ve 4542,49 TL olan bu talebinin reddine karar verilmiştir.
Her ne kadar kısa kararda aşağıdaki gibi hüküm kurulmuş ise de, bunun sehven yazıldığı anlaşılmakla, işbu maddi hata "davacının 2382,2 USD ve 7539,74 TL talebinin kabulüne karar verilmiş ise de, kısa kararda sehven maddi hata sonucu 3483,03 USD ve 5462,16 TL hüküm kurulduğu görülmekle kararın 2382,2 USD ve 7539,74 TL olarak kabulüne" şeklinde düzeltilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının Kısmen KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen İPTALİ ile takibin 3483,03 USD ve 5462,16 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden (24.09.2020) itibaren USD alacağı için 3095 sayılı kanunun 4/a madde ve fıkrası gereğince ve TL alacak yönünden avans faizi UYGULANMASINA,
2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 1.698,07..TL'den peşin alınan 518,89.TL'nin mahsubu ile bakiye 1.179,18.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 518,89.TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 4.330,00.TL'nin (59,30.TL başvurma harcı, 70,70.TL posta gideri ve 4.200,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.465,88.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 751,60TL sinin davalıdan, 568,40.TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
e-imzalıdıre-imzalıdır