T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/111 Esas
KARAR NO:2022/595
DAVA:İtirazın İptali, Alacak
DAVA TARİHİ24/03/2021
KARAR TARİHİ:19/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali, Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin uluslararası alanda gemilere yakıt ve motor yağı sağlayan saygın bir şirket olduğunu, ... IMO numaralı ... ... isimli gemi için de gemi malikini temsilen ... ... A.Ş tarafından müvekkili şirket ile farklı tarihlerde iletişime geçilerek yakıt siparişinde bulunulduğunu ve müvekkili tarafından bu taleplerin kabul edildiğini, müvekkilinin nam ve hesabına çalışan fiili tedarikçiler ... Tic ve San. A.Ş, ... ... Ltd ve ... Tic. A.Ş tarafından yakıtlar ... ... gemisine 29/05/2019, 03/07/2019 ve 05/08/2019 tarihlerinde teslim edildiğini ve buna ilişkin yakıt ikmal makbuzları ... ... gemisi mührü ve gemi kaptanı/baş mühendisi imzası ile hüküm altına alındığını, müvekkilinin tedarik edilen yakıta istinaden ... ... gemisi şerhi ile geminin ticari ve ... yöneticisi ... A.Ş'ye hitaben 28/05/2019 tarihli, 12/07/2019 vadeli, ... numaralı ve 87.900,00 ABD doları bedelli fatura, 03/07/2019 tarihli, 17/08/2019 vadeli, ... numaralı ve 40.000,00 ABD doları bedelli fatura ve 05/08/2019 tarihli, 19/09/2019 tarihli, ... numaralı ve 49.700,00 ABD doları bedelli fatura kestiğini, müvekkilinin yakıt tedarikine ilişkin bilgi ve özel şartları havi sipariş onayları ile ödeme vadesinin kaç gün olduğu karşı tarafa bildirildiğini, yakıt tedariki karşı tarafın işbu koşulları kabulü ile gerçekleştiğini, Satış Genel Şart ve Koşullarının 5.7 maddesinde tarafların aylık %2 gecikme faizi üzerinde anlaşıldığını, şart ve koşullar uyarınca karşı tarafın fatura bedellerine ek olarak bedeli vadesinde ödenmeyen her bir metrik ton için 1,50 ABD doları kadar olmakla birlikte en az 500 ABD doları kadar da ödenmeyen bakiyenin takibi yolunda sarf edilen şirket emeğine karşılık idari ücret ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, ... ... isimli gemi malik ... Ltd şirketinin müdürü ve yetkilisi ... olup, şirketin tek ortağı ile ... ... olduğunu, ... ... Ltd.Şirketinin ticaret sicil kaydında şirketin ekonomik sahibinin ..., tek pay sahibinin ise ...San ve Tic. A.Ş olduğunun görüldüğünü, ...Şirketinin ticaret sicil kaydında ise, ... (...)'nun şirketin yönetim kurulu başkanı olduğunu, sonrasında şirket pay durumu değişikliği ile şirketin tek pay sahibinin ... Holding A.Ş haline geldiğinin görüldüğünü, müvekkili şirketin fatura alacağı 177.600,00 ABD doları olduğunu, %2 gecikme faizi karşılığı olarak 23/09/2020 tarihi itibari ile 48.755,78 ABD doları ve aynı madde uyarınca 1.500,00 ABD doları kadar da idari ücret alacağı olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin toplam alacağının 227.855,78 ABD doları olduğunu, alacağın temini tahtında ... d.iş dosyası ile ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, 177.600,00 ABD doları için ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmekte birlikte bakiye tutar için ise yargılamaya muhtaç gerekçesi ile reddine karar verildiğini, ihtiyati haciz kararına ve müteakip icra dosyasına konu edilemeyen bakiye 50.255,78 ABD doları kadar alacak içinse alacak davası ikame etmek gerektiğini beyanla, ....İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibine karşı davalının itirazının iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile ... d.iş sayılı dosyada ihtiyati hacizle temin edilmeyen bakiye 50.255,78 ABD doları tutarındaki alacağın davalıdan faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK ve MÖHUK hükümlerinde düzenlenen teminat yükümlülüğü bir dava şartı olup, davacı taraf Estonya merkezli bir şirket olduğundan, MÖHUK m. 48 kapsamında teminat gösterme zorunluluğu bulunduğunu, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya ile başlatılan takipte borcun sebebi olarak faturalar gösterilmişse de, öncelikle dava konusu yakıt tedarikinin sağlandığı belirtilen geminin maliki davalı müvekkili ... A.Ş olmadığını, dolayısıyla geminin yakıt ikmaline ilişkin faturaların müvekkili ... A.Ş adına kesilmesinin hatalı olduğunu, faturalar müvekkiline kesilmişse de, davacı şirket faturaya konu mal ve hizmeti teslim etmediğini, davacının müvekkili şirketten herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunması mümkün olmadığını, davacı şirket ile müvekkili ... A.Ş arasında imzalanmış bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, müvekkiline fatura düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan faturaya itiraz edilmemiş olması tek başına akdi ilişkinin kanıtı olamayacağından, davacı şirketin bu akdi ilişkiyi ispat etmesi gerektiğini, söz konusu alacağın varlığına kanaat getirilse dahi davacının temerrüt faizine hak kazanması mümkün olmadığını, dolayısıyla davacının haksız gecikme faizi talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından takibe konu edilen alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, huzurdaki davada .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasından 177.600,00 USD ana para alacağı iddiası ile başlattığı ve süresinde itiraz edilmesi ile durdurulan ilamsız icra takibindeki itirazın iptalini, ayrıca bakiye 50.255,78 USD tutarında bir alacağın hüküm altına alınmasını talep ettiğini, ancak dava dilekçesi ekinde sunulan zorunlu ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde davacı ile müvekkili şirket arasındaki zorunlu arabuluculuk sürecinde sadece .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında takibe konu edilen 177.600,00 USD ana para alacağı için sürecin başladığı ve anlaşamama ile neticelendiği, dava dilekçesinde ayrıca bakiye alacak diye isimlendirilen 50.255,78 USD para alacağı için arabuluculuk sürecinde her hangi bir uzlaşamama tutanağı düzenlenmediği görüleceğini, iş bu sebeple davacı şirketin dava dilekçesinde itirazın iptali davasına konu icra takibine dayanak ödeme emrinde gösterilen 177.600,00 USD ana para alacağı dışında zorunlu arabuluculuğa konu edilmeyen 50.255,78 USD para alacağı için arabuluculuk sürecini nihayete erdirmeden dava ikame edilmesi hukuka ve usule aykırı olduğunu beyanla ispatlanamayan, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine ve %20'den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafta bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; gemi yakıtı satımından kaynaklanan fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ile satım koşulları uyarınca işleyen gecikme faizi alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Dava konusu olan İstanbul 29.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinden; takibe itirazın süresinde olduğu, takip talepnamesinde 177.600,00 USD fatura alacağı ile birlikte 755,00 TL tutarında ihtiyati haciz vekalet ücretinin davalıdan tahsilinin talep edildiği, davanın ise İİK 67.maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan bilgi ve belgelerden, davalı ... A.Ş. Tarafından e-posta yolu ile ... IMO nolu ... ... isimli gemiye yakıt tedariki konusunda davacıdan talepte bulunulduğu, 29/05/2019, 03/07/2019 ve 05/08/2019 yakıt teslim makbuzu ve yakıt ikmal teslimat makbuzları ile gemiye yakıt ikmalinin yapılmış olduğu, gemi mührü ve kaptanın imzasını taşıyan yakıt ikmal makbuzlarından (...) tespit edilmiştir. Davacı tarafından ... ... gemisine sağlanan yakıt için davalı ... A.Ş adına 28/05/2019 tarihli 87.900,00 USD bedelli, 03/07/2019 tarihli 40.000,00 USD bedelli, 05/08/2019 tarihli 49.700,00 USD bedelli 3 adet yakıt faturasının düzenlendiği dosyaya sunulan fatura örneklerinden anlaşılmaktadır.
16/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda; İncelenen davalı ... ... ... A.Ş.'ye ait 2019 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve 2019 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı ... ... ... A.Ş.'nin 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı şirketin ... gemisi ile ilgili tarafına düzenlenen üç (3) adet yakıt faturalarından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 25.11.2020 tarihi itibariyle davacı ... ...'e 177.600,00 USD borcunun bulunduğu, dava dışı ...'un davalı ... Ltd'yi dolaylı olarak kontrol ettiği ve diğer davalı ... AŞ'nin kurucusu ve yetkili temsilcisi olduğu, bu iki şirketin yönetim, organizasyon ve malvarlıklarının birbirine karıştığı, birbirlerinden bağımsız şirketler olduğunu söylenemeyeceği, dışardan görünüşleri itibariyle tek bir şirket görünümüne sahip olduklarından, bu şirketler arasında organik bağın meydana geldiği kanaatinin hasıl olduğu, davalı ... AŞ'nin kurucusunun ve yetkili temsilcisinin ... olduğu, davalı ... ... ... Co Ltd'nin araya giren diğer şirketler vasıtasıyla ... tarafından kontrol edildiği ve bu şirketin bu kişinin hakimiyetinde olduğu, yakıt ikmaline ilişkin sürecin ... AŞ tarafından yönetilmesine ve yine yakıt ikmaline ilişkin bu faturalar bu şirket adına kesilmiş olmasına rağmen davalı ... AŞ'nin gemi malikine karşı bu talebin ileri sürülmesi gerektiği savunmasının yerinde olmadığı, davacı şirketin alacağına kavuşmasını engellemeye yönelik olduğu, hem davalı iki şirket hem de söz konusu diğer şirketlerin doğrudan veya dolaylı olarak ...'un kontrolünde olduğu, davalı iki şirketin yönetim ve organizasyonun birbirine karışmasından dolayı davalılar ... Ltd ve ... AŞ'nin iktisadi olarak özdeş oldukları, davalılar ... Ltd ve ... AŞ'nin doğrudan ve dolaylı ortak ve yetkili temsilcilerinin ... olduğu, bu iki şirket arasında normal olmayan yoğun bir ilişkinin olduğu, şirketlerin yönetim ve organizasyonlarının birbirine karıştığı, bu iki şirketin dışardan tek bir şirketmiş intibaı uyandırdıkları, bu iki şirketin ayrı birer tüzel kişi olma olgusunun kötüye kullanıldığı, alacaklıların bu şirketlerden tahsil yapmanın önünün kapatılmaya çalışıldığı, bu iki şirketin iktisadi olarak özdeşleştikleri hususları karşısında tüzel kişilik perdesinin çapraz kaldırılmasını gerektirecek şartlar oluştuğundan davacının talepleri bakımından, davalılar ... Ltd ve ... AŞ'nin birlikte sorumlu tutulabileceği kanaatine varıldığı, davacı şirketin icra takibinde işlemiş faiz talebinde bulunmadığı, tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Buna göre ... A.Ş'nin incelenen ticari defter kayıtlarından, davacı faturalarının davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının cari hesaba istinaden ödemeler yaptığı ancak bu ödemelerin icra takibine konu fatura bedellerini karşılamadığı, bu nedenle davalı şirketin ... gemisi ile ilgili tarafına düzenlenen üç adet yakıt faturasından dolayı icra takip tarihi olan 25.11.2020 tarihi itibariyle davacı ... ...'e 177.600,00 USD borcunun bulunduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin sunduğu yakıt ikmali sipariş teyit belgesi, yakıt ikmal teslimat makbuzları ile ticari faturalardan ... ... gemisine davacı tarafından yakıt tedarikinin yapıldığı, sağlanan yakıt için 87.900,00 USD, 40.000,00 USD ve 49.700,00 USD bedelli 3 adet faturanın düzenlendiği, faturaların davalı ... A.Ş'nin ticari defterlerine borç olarak işlendiği tespit edilmiş olduğundan, sözkonusu faturalar nedeniyle davacının 177.600,00 USD alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır.
Yakıt teslim faturaları, gemi mührü basılıp gemi kaptanı tarafından imzalanmak suretiyle düzenlendiğinden yakıt alacağının borçlusu donatandır. Geminin ... kaydında tescilli malikinin ... ...'in olduğu, ... Gemicilik ve Acentecilik A.Ş'nin ise geminin ... yöneticisi ve ship menajeri olduğu belirli olup davalı vekili cevap dilekçesinde, gemi malikinin ... ... olması nedeniyle ... A.Ş. adına fatura düzenlenmesinin hatalı olduğunu, davacının bu şirketten herhangi hak ve alacak talebinde bulunamayacağını ileri sürmektedir.
Dava dilekçesi ekinde sunulan kayıtlara göre Malta siciline kayıtlı ... ... gemisinin malikinin ... Ltd olduğu anlaşılmaktadır. Kayıtlarda Davalı ... A.Ş. geminin ticari ve ... yöneticisi olarak gözükmekte olup ... gemi maliki ad ve hesabına hareket ettiğinden, bu kapsamda gerçekleştirdiği ticari ilişkilerin borçlusu kural olarak gemi malikidir. Dava dosyasında gemi maliki ... LTD şirketinin yetkili müdür ve temsilcisinin ... olup bu şirketin tek pay sahibinin ise ...San ve Tic A.Ş'dir. Güneşli Şirketinin tek pay sahibinin de ... Holding A.Ş. olduğu davacı vekili tarafından dosyaya sunulan ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmaktadır. Buna göre, davacı tarafından yakıt ikmalinin yapıldığı ... ... isimli gemisinin yönetici gözüken ... A.Ş. ile kayıtlarda gemi maliki olarak gözüken ... şirketi ... isimli şahsa ait olduğundan, her ikisininde aynı şirketler olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı vekilinin delil olarak sunduğu, ... tarafından davacıya hitaben düzenlenen 15/05/2019 tarihli teminat mektubunda da, aralarında iş bu davaya konu ... ... gemisinin de olduğu gemilere tedarik edilen yakıt bedelinin vadesinde ödenmemesi halinde, ... Şirketleri olarak zikredilen tüm şirketlerin ve gemilerin, borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağının garanti edildiği görülmektedir. Teminat mektubunda AYRICA ... kaydında ... ... gemisinin maliki olarak gözüken ... şirketinin,... şirketlerinden olduğu zikredilmektedir. Bu sebeple davacının yakıt tedarik ettiği, ... ... gemisinin maliki ve yöneticisi olduğu iddia edilen davalı şirketlerin, ortaklık yapıları ve mali ilişkileri bakımından aralarında sıkı organik bağ bulunan grup şirketleri olduğu, tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisine göre her iki şirketin de davacı alacağından birlikte sorumlu olmaları gerektiği, kabul edilmiştir.
Tüm bu değerlendirmelerin neticesinde; davacının davalılardan 28/05/2019 tarihli 87.900,00 USD bedelli, 03/07/2019 tarihli 40.000,00 USD bedelli, 05/08/2019 tarihli 49.700,00 USD bedelli yakıt faturalarından dolayı toplam 177.600,00 USD alacağının bulunduğu bu alacak için ihtiyati haciz talebinde bulunulduğundan takip talepnamesinde istenilen 755,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücretinin de davalılardan tahsil edilebileceği kanaatine varıldığından, bu kanaat ışığında itirazın iptali davasının kabulüyle ile davalıların ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine itirazlarının iptaline bu kapsamda 177.600,00 USD asıl alacak ile 755,00 TL vekalet ücretinin, 177.600,00 USD asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre yıllık dolar faizi uygulanmak sureti ile davalılardan tahsili için icra takibinin devamına, kabul edilen alacak belirli ve likit olduğundan takdiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 283.012,70 TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Dava dilekçesinde ayrıca fatura bedellerinin ödenmesindeki gecikmeden dolayı, yakıt ikmal siparişi teyit belgesinin atıf yaptığı satış genel şart ve koşullarına göre 50.255,78 USD idari ücret adı altında alacak talebinde bulunulmuştur. Dosyaya örneği sunulan sipariş teyidinde " Yakıt işlemlerinin genel satış koşul ve şartlarına uygun olarak sağlandığı, genel satış koşul ve şartları talep edilmesi durumunda tarafınıza gönderilecektir." ifadesinin yer aldığı görülmektedir. Bu kaydın davalılar açısından hukuki sonuç doğurması için genel satış şart ve koşullarının davalılara ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak dava dosyasına, idari para cezasının dayanağı olan genel satış şart ve koşullarının davalılara tebliğ edildiğini gösteren bir belge sunulmamıştır. Bu durumda ödemelerdeki gecikme için idari ücret uygulanacağı konusunda tarafların ortak irade beyanları ile anlaşmaya vardıkları ortaya konulamadığından, davacının idari ücret adı altında alacak talebinde bulunulamayacağı değerlendirilmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde yukarıda açıklanan nedenlerle; itirazın iptali davasının kabulü, alacak davasının ise reddi yönünde karar vermek gerektiği sonucuna varılmış olmakla, bu kanaat ışığında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak germekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-İtirazın iptali davasının KABULÜ ile davalıların ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine itirazlarının İPTALİNE bu kapsamda 177.600,00 USD asıl alacak ile 755,00 TL vekalet ücretinin, 177.600,00 USD asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre yıllık dolar faizi uygulanmak sureti ile davalılardan tahsili için icra takibinin DEVAMINA,
Takdiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 283.012,70 TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE,
2-Alacak davasının REDDİNE,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 96.417,33 TL karar harcından 23.864,19 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 72.553,14 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4- Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 118.261,40 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Davalılar vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 58.886,83 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 59,30TL başvurma harcı, 191,35 TL posta gideri, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.250,65 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 7.211,18 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.028,98-TL sinin davalıdan, 291,02-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8- Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/10/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır