T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/115 Esas
KARAR NO:2021/259
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/04/2020
KARAR TARİHİ:08/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı müvekkil firma önemli paslanmaz çelik üreticisi konumunda olup davalı firmadan gemi taşımacılığı hizmeti aldığını, davalı tarafça müvekkil firmaya sunulan hizmet karşılığı ... nolu faturanın hatalı ve fazla kesildiğinin ortaya çıkması üzerine davalı ile mutabık kalınarak dava konusu 13/02/2017 Tarihli 860 USD lik navlun iade faturası e-fatura olarak kesilmiş ve davalıya gönderilmiştir. Söz konusu faturanın ödeneceği bildirilmesine rağmen, fatura tutarının ödenmesi için defalarca yazışma yapılmasına rağmen bu tutar ödenmediğini, uzun süre ödenme yapılmaması üzerine davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. Sayılı dosyası ile 860,00 USD üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı taraf vekili aracılığıyla takibe konu borcun bulunmadığı gerekçesi ile borca ve ferilerine itiraz etmiş ve icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalının itirazı haksız olup, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı ile mutabık kalınarak iade faturası kesilmesine rağmen fatura bedeli ödenmediğini, ayrıca dava konusu alacak likit olup, davalı taraf icra takibi durdurmak, sürüncemede bırakmak ve alacağın tahsilini geciktirmek amacıyla, haksız olarak icra takibine itiraz edildiğini, bu sebeple haksız itiraz nedeniyle %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini, davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de sonuç alınamamış olup açıklanan nedenlerle davalının haksız itirazının iptaline ve % 20’ den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ettiğini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesi talep etmiş ve ... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; TTK m. 5/2 delaleti ile HSYK tarafından İstanbul ili sınırları içinde deniz ticareti hukuku davalarına ... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğundan davanın görev yönünden redini, konişmentolarda bulunan milletlerarası yetki şartı uyarınca davanın yetki yönünden reddini, davanın zamanaşımına uğraması sebebiyle reddini, haksız ve hukuka aykırı olan davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde 06/10/2020 tarih 2020/... esas, 2020/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Uyuşmazlığın Tarafların aktif pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davaya konu fatura alacağının hatalı veya fazla kesilip kesilmediği, milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, zamanaşımı itirazının yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşıldı.
... İcra dairesinin 2019/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... San. A.Ş. Tarafından davalı borçlu aleyhine 04/10/2019 tarihinde toplam 860,00 USD nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçluya ödeme emrinin 10/10/2019 tarihinde tebliği üzerine borçlunun 11/10/2019 tarihli itirazı ile takibin durduğu ve iş bu davanın 20/04/2020 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla; MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.
Dosya kapsamından, dava konusu taşımanın İsveç Norrkoeping Limanından Türkiye Gebze Limanına taşımasının davalı taşıyan ... A/S ya ait ... numaralı konşimento tahtında yapıldığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun ... A/S adına yabancı acentesi tarafından imzalandığı, davacının gönderilen davalının taşıyan sıfatını haiz olduğu, taşıyan ile gönderilen arasındaki ilişkide konişmentonun esas tutulduğu, ... Danimarka'da kurulu yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların İsveç - Türkiye taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun 26. maddesindeki yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra'da İngiliz Yüksek Adalet Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacı itiraz etsede, davaya konu emtiaların yetki itirazına konu konşimento tahtında teslim alındığı, davacının gönderilen olup davacının konişmentoya cirosunu atmasıyla konişmentonun tarafı haline geldiği, davalının taşıyan sıfatını haiz olduğu, taşıyan ile gönderilen arasındaki ilişkide konişmentonun esas tutulduğu anlaşıldığından davacı açısından yetki kaydının bağlayıcı olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir. MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir. Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.
Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından)
deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun 26. maddesinde düzenlenen yetki klozunun gönderilen sıfatını haiz davacıyı bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİ NEDENİYLE DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı vekili için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 741,75 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır