T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/125 Esas
KARAR NO:2022/54
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/04/2021
KARAR TARİHİ:15/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Sigorta A.Ş. vekili 05.04.2021 harç tarihli dava dilekçesinde; Müvekkilinin sigortalısı dava dışı ... Yem San. Ve Tic. A.Ş.'nin ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, dava dışı sigortalının, yine dava dışı Birleşik Arap Emirliklerinde yerleşik ... firmasına 18.10.2018 tarih ve ... numaralı fatura ile 29.952,00 USD tutarında, 1248 koli "Sofralık Yumurta" emtiası sattığını, emtiaların Türkiye'den Dubai'ye sevkiyatı için akdi taşıyan ... ... Tic. Ltd. Şti anlaşma yapıldığını ve dava dışı ... SA’nın ise fiili taşıyan olduğunu, emtiaların 22.10.2018 tarihinde ... Limanından ... ve ... numaralı konteynerlere yüklendiğini, ... adlı gemi ile ... numaralı konşimento tahtında taşındığını, emtiaların alıcının firmanın adresine teslim edildiğinde, ... numaralı konteyner sorunsuz şekilde tahliye edildiğini, ... numaralı konteynerin ise içine sular aktığını, yapılan hasar bildirimi sonrasında ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, ... numaralı ekspertiz raporunun hazırlandığını, ekspertiz raporunda konteyner tabanının tamamen su ile kaplı olduğu, konteynerin alt sırasında istif edilmiş olan yumurta kolilerinin ıslandığı ve değişik oranlarda lekelenmiş ve ezilmiş olduklarının tespit edildiğini, gümüş nitrat testinde tuza rastlanılmadığını, hasar tespitinde 254 kolinin ıslak ve nemli olduğunu, kutularda mantar ve küf oluşumunun başladığını, hasar nedeninin konteyner soğutma ünitesinin su kaçırması olduğunun belirtildiğini, nakliye aşamasında oluşan hasarın poliçe ... kapsamında olduğunu, poliçe kapsamında sigortalıya yapılan 19.205,00 USD hasar tazminatı ödemesinin davalı taşıyanın kusurundan kaynaklandığını ve rücu edilmesi gerektiğini (TTK m. 1178 ve 1191 ile Yargıtay 11. HD'nin 2016/11300 E. - 2018/3394 K.), bunun üzerine davalı hakkında .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, davalının yerleşim yeri "..." olduğundan dolayı yetkili mahkemenin İzmir Mahkemeleri olduğunu (HMK M. 6) uyuşmazlığın ticari nitelikte (taşıma işinden kaynaklı) olması sebebiyle TTK m. 5 gereğince davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, emtiaların gemiye sağlam yüklendiğini ancak alıcıya hasarlı şekilde tahliye edildiğini, konşimentonun temiz düzenlendiğini (TTK m. 1239 ve 1141 ile Yargıtay HGK'nın 1981/11-507 E. - 1983/608 K.), taşıyanın temsilcisinin katılımıyla tespitin 3 gün içerisinde yapıldığını, taşıyanın hasardan haberdar olduğunu, fiili taşıyana noter aracılığı ile de ihtarname gönderildiğini, emtia alıcının adresine 09.11.2018 tarihinde vardığını, 11.11.2018 tarihinde eksperlerin hasar tespitine başladığını (TTK m. 1185 ve 1187 ile Yargıtay 11. HD'nin 2019/200 E. - 2019/7717 K. ve 2016/3125 E. - 2017/4094 K.), 1924 Lahey Kuralları m. 6'ya göre emtia teslim edilene vardığında inceleme yapıldıysa, yazılı bildirime gerek olmayacağının düzenlendiğini, ancak sigortalı tarafından taşıyana noter kanalı ile yapılan bir ihtarın mevcut olduğunu, taşıyanın 1924 Lahey Kuralları kapsamında sorumlu olduğunu (m. 2, 3 ve 8), TTK m. 1481 ve 1472 hükümleri gereğince müvekkilinin sigortalısının yerine geçerek onun sahip olduğu tüm haklara halef olduğunu (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı ilamı, Yargıtay HGK'Nın 2017/17 E. 1088 K.) belirterek .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasındaki takibin devamına ve eksper raporunun bağlayıcı olması nedeniyle alacak rakamının %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, tarafları, konusu aynı olan ve aynı hasara ilişkin olarak açılan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/125 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... .... ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ... A.Ş., ise ... ... A.Ş. nin acentesi olup, sözkonusu geminin sicile kayıtlı donatanı ve/veya işleten şirketin acentesi olmadığını, dolayısı ile ancak fiili taşıyan ... SA ya izafeten ... ... A.Ş. ye husumet yöneltilmesi ve dava dilekçesinin tebliğ edilmesi mümkün olduğunu, ... ... A.Ş. 'ye acentesi olmadığı gemi donatanına izafeten husumet yöneltilmesi ve dava dilekçesinin tebliği usule uygun olmadığını, davacı, dava dilekçesinde ... SA nın fiili taşıyan olduğunu belirtmekle birlikte bu şirketi Davalı olarak göstermediğini, ... S.A. tarafından dava konusu taşıma ile ilgili olarak düzenlenmiş olan ... nolu konişmentoda, işbu konişmento tahtında taşıyana karşı doğan tüm talepler ve uyuşmazlıkların ... Ticaret Mahkemeleri tarafından başkaca hiçbir ülke mahkemesinin yetkisi olmaksızın münhasıran çözüme kavuşturulacağının öngörüldüğünü, yani, Marsilya Mahkemelerinin münhasır yetkisi kabul edildiğini, takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını, ... nın konişmentosunun 30. nolu klozunda, işbu konişmento tahtında doğan ihtilaflar bakımından Fransız hukukunun uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Dolayısı ile, derdest dava bakımından Fransız Hukukunun uygulanması gerektiğini, hasarın ne zaman ve nasıl meydana geldiğini ve zararın nasıl hesaplandığını gösteren ekspertiz raporu ve sigorta poliçesi de ödeme emri ekinde müvekkilerine tebliğ edilmediğini, deniz suyundan kaynaklanan bir hasar sözkonusu olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Tic. Ltd. Şti. vekili 24.06.2021 tarihli cevap dilekçesiyle; Dava dışı ... A.Ş ile müvekkili şirketin yumurta emtiasının Türkiye’den Dubai’ye sevkiyatı için anlaşıldığını, taşımada müvekkili şirketin nakliye acentesi (forwarding agent) olarak, ... ... Anonim Şirketi ise taşıyan olarak görev aldığını, emtiaların teslimi gerçekleştirildiği esnada hasar olduğundan bahisle ... tarafından sigortacısına yapılan bildirimle davacı ... Sigorta Anonim şirketi tarafından hasar tazmini için ödeme yapıldığını, hasarın müvekkili şirkete rücuen tazmini için önce .... İcra Müdürlüğü’ne ... E. sayılı dosyası üzerinden aleyhine icra takibi başlatıldığını, borca ve yetkiye itirazları üzerine takibin durduğunu, daha sonra .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe başlandığını ancak müvekkiline arabuluculuk görüşmesine kadar herhangi bir tebligat ulaşmadığını, 26.08.2020 tarihinde anlaşamama tutanağının imzalandığını, arabuluculuk süreci tamamlandıktan sonra Eylül ayında müvekkiline ödeme emrinin tebliğ edildiğini, 22.09.2021 tarihinde itiraz ettiklerini, arabuluculuk süreci usule uygun tamamlanmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini, arabuluculuk tutanağının yetki itirazında bulundukları ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak tanzim edildiğini, müvekkili şirketin aracılık yapan forwarder şirket olduğundan taşıma faaliyeti yapmadığını, konşimentoda da gümrük beyannamelerinde bu durumun belli olduğunu, taşımada müvekkilin taşıyıcı, donatan ya da gemi sahibi gibi bir sıfatının bulunmadığını, davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, müvekkil şirket taşıyan sıfatına sahip olmadığından sorumluluğunun bulunmadığını, emtianın taşınması ile ilgili sorumluluğun taşıyan sıfatıyla ... ... Anonim Şirketi’ne ait olduğunu, zararın, taşımanın gerçekleştirildiği sırada meydana gelen soğutma sistemindeki arızadan kaynaklandığını, bu durumun ise forwarder olan müvekkilin değil, taşıyanın sorumluluğunu ortaya koyduğunu (TTK m. 1178 ve Yargıtay 11. HD'nin 26.02.2018 tarihli, 2016/8053 E. - 2018/1397 K.) müvekkili şirketin taşıyıcı konumunda değil acente olduğundan ve fiilen taşıma işinde yer almadığından, taşımayı taahhüt etmediğini, Müvekkilin forwarder olması ve taşıyan sıfatına sahip olmaması sebebiyle sorumluluğun kendisine ait olmadığını belirterek davanın reddi ile davacının %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 15/02/2022 tarihli celsesinde Davalı ... yönünden açılan davanın tefriki ile ayrı bir esasına kaydı yapılmıştır.
Dava; sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Davacı taraf, emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan ... Yem San. Ve Tic. A.Ş. Ait "sofralık yumurta" cinsi emtiaların, taşıma sırasında hasarlandığı iddiası ile sigortalısına ödediği hasar bedelinin tazminini talep etmektedir.
....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde davacı tarafından davalı ... Gemisi Donatanına İzafeten ... ... A.Ş. ve diğer takip borçlusu aleyhine 19.250,00 USD alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinde borçlu olarak ... Gemisi Donatanına İzafeten ... ... A.Ş. nin borçlu gösterilerek donatan yönünden tebligatın ... ... A.ş. ye yapıldığı görülmüştür. Davalı vekili cevap dilekçesinde geminin sicile kayıtlı donatanı ve/veya işleten şirketin acentesi olmadığını, donatana izafeten ... ... A.Ş. ye husumet yöneltilmesi ve dava dilekçesinin tebliğinin usule uygun olmadığını savunmuştur. Dava dilekçesinde asıl davalı donatının kimliğinin belirtilmediği görülmekle Mahkememizin 01/11/2021 tarihli celsesinde davacı vekiline HMK 119/2 Maddesi gereğince davalıyı bildirmesi için süre verildiği, davacı vekilinin 03/11/2021 tarihli dilekçesi ile davalı donatanın ... Ltd. olduğunu belirttiği görülmüştür. TTK 105.maddesine göre acentenin ancak doğrudan aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline izafeten kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebilecektir. Davacı tarafça donatana izafeten ... ... A.Ş. ye dava yöneltilebileceğini gösterir delil sunulmadığı görülmüştür. Bu durumda donatana usulüne uygun bir ödeme emri tebliği ve buna göre geçerli bir icra takibinin bulunduğundan söz edilemeyeceği, itirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı olup, geçerli bir icra takibinin bulunmasının HMK'nın 114/2.maddesi anlamında özel dava şartı olduğu, tamamlanamayan bir dava şartı eksikliği bulunduğu görülmekle donatana izafeten açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalı ... Ltd'ye izafeten açılan davanın HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.405,29 TL den karar harcı olan 80,70 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.324,59 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır