T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/131
KARAR NO:2021/364
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:07/04/2021
KARAR TARİHİ:20/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dış ticaret alanında ekonomik ve ticari bilgi birikimini yansıtmak üzere kurduğunu ve işlettiğini, İstanbul merkezli ve Karaman ilinde tarım ve hayvancılık faaliyetleri ile iştigal ederken, dönemsel olarak yurt dışından birtakım tedariklerde bulunmakta, iş makineleri ithal etmekte ve tarımsal ve ticari faaliyetleri ile ekonomimize çok ciddi katkılar sağladığını, kayıtlı ticari kazançları ve vergi ödemeleri, sağladığı istihdam ile Türk ihracatçısı ve dış ticaret erbabının menfaati için çeşitli kademelerde hak ve menfaatlerinin korunması için önemli girişimlerde de bulunduğunu, müvekkilinin ithalat ve ihracat sektörlerinde ticari işletmelerin bilinçlenmesinde de önemli katkılar verdiğini, İşbu dava konusu alacak gibi bir çok konuda yurt dışına haksız ve kötü niyetli harcanan ödemeleri engelleme çabası içinde olan müvekkilinin bu çabasının tamamen hukuki çerçeve içinde kaldığını, İşbu dava konusu olayın müvekkili firmanın yurt dışından ithal ettiği ham madde taşımasından kaynaklı uluslararası taşıyıcı olan davalı firmanın düzenlemiş olduğunu, ancak navlun ücreti dahilinde olan hizmetlerden kaynaklı fatura bedellerinin, malı teslim alınmak zaruriyeti kapsamında ( ihtirazi kayıt ile ) ödenmek zorunda kalınması ve akabinde ödenmiş olan bedellerin iadesine ilişkin başlatılmış olan icra takibine itirazın iptaline ilişkin olduğunu, davalının uluslararası taşımada sıfatına haiz olduğunu, müvekkilinin Çin menşeli ... firmasında 27.03.2020 tarihli ... şirketinin düzenlediği faturada toplam 28.800,00 USD bedelli “TARIM ÜRÜNÜ KURUTMA MAKİNESI”, Çin menşeli ... firmasında 02.12.2020 tarihli ... .... LTD şirketinin düzenlediği faturada da görüleceği üzere toplam 33.900,00 USD bedelli “GÜBRE SERPME MAKİNESİ (SET HALİNDE)” , Çin menşeli ... firmasında 05.02.2020 tarihli ... CO., LTD şirketinin düzenlediği faturada toplam 60.210,00 USD bedelli “PELET MAKİNESI (DEMONTE HALDE- AKSAM PARÇALARI İLE BİRLİKTE)” satın aldığını, İthalata konu emtiaların ... numaralı konişmentoda görüleceği üzere ... Limanından, ... numaralı konişmentoda görüleceği üzere ... Limanından, ... numaralı konişmentoda görüleceği üzere ... Limanından yüklendiğini ve İstanbul Limanı’na dava dışı FİİLİ TAŞIYAN ... şirketi tarafından deniz yolu ile taşındığını, İthalata konu emtiaların ... Limanı’na vardığında davalı firma tarafından müvekkiline varış bildirimi yapıldığını, Varış Bildirimi’nde emtiaların tesliminin “... Geçici Depolama” dan yapılacağını ancak davalı firmadan "FREE OUT" gibi haksız şekilde faturalandırılan ücretler emtiaların tesliminden önce, peşin olarak ödenmesi gerektiğinin ifade edildiğini, müvekkilinin ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığı fatura kalemlerinin esasen müvekkilinin borcu olmayan ve ödemesi haksız talep edilen bir unsur olduğunu, müvekkilinin ithal ettiği emtia için kendisine veya belirtilen geçici depolama yerine teslim edilene kadar olan ödemeyi zaten yükün Çin’li ihracatçılarına tam olarak yaptığını, müvekkilinden geçici depolama aşamasına kadar artık bir bedel talep edilmemesinin esas olduğunu, müvekkilinin davalı ile de doğrudan bir ticari ilişkisi bulunmadığı gibi, müvekkilinin herhangi bir ödeme yükümlülüğü olmadığını, davalının talep edebileceği bir navlun veya ek ödeme de söz konusu olamayacağını, Davalının haksız, kötüniyetli ve kanuna karşı hile niteliğinde, hapis hakkı kullanımına dayanarak düzenlediği fatura alacak kalemlerinin tamamını iade etmesi gerektiğini beyanla; davalarının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibin devamına, borçlunun borca itirazın iptaline, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taşımaya ilişkin her 3 konşimentonun yurt dışında düzenlendiğini ve bu konşimentoların düzenlenip imza edilmesine taşıyan ... nin Türkiye acentesinin aracılıkta bulunmadığını, dava konusu uyuşmazlıkta davacı tarafın konşimentoya göre "gönderilen" sıfatına haiz olduğunu ve bu sıfat ile taşımaya konu konşimentoya taraf olduğunu, aynı zamanda davacının konşimentoya göre "gönderilen" sıfatıyla bu konşimentoya taraf ve hamil olması keyfiyetiyle dava konusu yüklerin davacı tarafından fiilen teslim alındığını, TTK m.1237/1uyarınca taşıyan ile konşimento hamili davacı arasındaki ilişkilerde konşimentonun esas tutulduğunu, TTK m. 1237/2 uyarınca taşıyan ile davacı arasındaki ilişkilerde navlun sözleşmesinin esas tutulduğunu ve Deniz Ticaret Odası'nın görüş yazısında belirtildiği üzere konteyner taşımalarında navlun sözleşmesi bizatihinin konşimentonun arka yüzündeki taşıma şartları olduğunu, yani konteyner taşımasından navlun sözleşmesinin konşimentonun kendisi olduğunu, taşıyan ile konşimento hamili ve gönderilen sıfatlarını haiz davacı arasındaki ilişkilerde konşimento şartlarının esas tutulduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin konşimentoların tamamının taşıma şartlarını içeren arka yüzünde yer alan navlun sözleşmesinin 26. Md sinde konşimentolar tahtındaki taşımalardan kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklarda uygulanması gereken yasaların İngiliz Yasaları olduğunu ve yetkili mahkemenin ise Londra'daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun taraflarca kabul edildiğini ve diğer tüm mahkemelerin yetkisinin ortadan kaldırıldığını, yabancılık unsuru taşıyan taşımalarda, konşimentolarda yer alan yetki sözleşmelerinin MÖHUK gereğince de taraflar için kesin surette bağlayıcı olduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin konşimentolardan da anlaşılacağı üzere dava konusu uyuşmazlıkta taşımayı üstlenen ... olduğunu, ... firmasının merkezinin Danimarka'da bulunan yabancı bir şirket olduğunu, dava konusu uyuşmazlıkta taşımanın yapıldığı geminin yabancı bayraklı gemi olduğunu, taşımaya ilişkin konşimento muhteviyati yüklerin Çin Halk Cumhuriyetinden Türkiye'ye taşındığını, bu nedenle 5718 s. MÖHUK gereğince yabancılık unsuru taşıyan taşımada konşimento hükümlerinde yer alan yetki anlaşmasının uygulanması gerektiğini, dava konusu her 3 taşımada gönderilen konumunda olan davacı yanın elindeki konşimentoları ciroladığını ve cirosunu koyduğu bu konşimentoları taşıyan sıfatını haiz müvekkiline ibraz ile yüklerin kendisine teslimini talep ettiğini, davacının davaya konu edilen 3 konşimento tahtında taşına yükleri de fiilen teslim aldığını, bu sebeple davacı yanın iddialarının aksine doğrudan doğruya müvekkili ile taşıtan arasında akdedilen navlun sözleşmesinin tarafı haline geldiğini ve konşimentonun düzenlenmesinde acentenin aracılık etmediğini, bu nedenle davanın yetki şartı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının konşimentolar üzerinde "Freight Prepaid" yani "Navlun peşin ödendi" ve "CY/CY" yani "Limandan Limana taşıma" kaydının bulunduğunu, buna göre yük alıcısı olan kendilerinin yükün taşıyan tarafından limana indirilmesi anına kadar herhangi bir ücret ödemesinin gerekmediği iddia edilmiş ise de bu iddiaların yersiz olduğunu beyanla taşımaya ilişkin her 3 konşimentoda bulunan milletlerarası yetki şartı gereği davanın Milletlerarası yetki yönünden reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; deniz taşıması nedeniyle tahliye limanında, davacı gönderilene " free out" açıklamasıyla fatura edilen ve ihtirazı kayıtla ödenen dava konusu fatura bedellerinin iadesi istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.
Davalı vekili tarafından konişmentolarda bulunan yetki kaydı nedeniyle Milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerektiği, dava konusu taşımaların ... numaralı konişmentolar tahtında yapıldığı, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığından yetki itirazının MÖHUK kurallarına göre belirleneceği, MÖHUK 47.maddesinde, "yer itibariyle yetkinin kamu düzeni veya münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" düzenlemesinin bulunduğu, konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının düzenlendiği 26.maddede "işbu konişmento İngiliz Yasalarına tabi olarak yorumlanıp, buradan kaynaklanan tüm anlaşmazlıklar Londra'da İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin kaza yetkisine tabi olacaktır " şeklinde yetki şartının bulunduğu, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentoların davalı taşıyan ... adına yabancı acentesi tarafından imzalandığı, Türk acentenin taşımaya aracılık ettiğine dair delil bulunmadığı, davacının gönderilen, davalının taşıyan sıfatını haiz olduğu, TTK'nun 1237.maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, gönderilen konumundaki davacının dosyaya sunulan konişmento örneği üzerinde cirosunun bulunduğu, cirolu konişmentoyu ibraz ederek yükü teslim aldığı anlaşıldığından, konişmentodaki yetki şartının gönderilen açısından da bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davalı tarafın Milletlerarası yetki itirazının KABULÜ ile, mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Peşin alınan 104,83 TL harçtan, karar harcı olan 59,30 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 45,53 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır