T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2021/145 Esas
KARAR NO: 2024/109
DAVA: Alacak (Kaptanın Yetki Ve Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2021
KARAR TARİHİ: 06/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Limited Şirketi tarafından 1 set ...Model Rulo Açma ve Boy Kesme Makinası ... . .../FRANSA adresinde mukim dava dışı ... isimli firmaya CIP olarak satıldığını, işbu satışa ilişkin olarak 29.11.2019 tarihli fatura düzenlendiğini, emtianın kara yolu taşımacılığı ile nakliyesinin sağlanması amacıyla müvekkiline ihracat işlerinde aracılık hizmeti veren ...Limited. Şirketi ile iletişime geçildiğini, bu aracı kuruluş aracılığıyla müvekkili adına...A.Ş tarafından 25.11.2019 tarihinde söz konusu emtianın 3 adet üstü açılabilir kayar çatılı tır ile 27.11.2019 yükleme tarihli, yükleme noktası Alaplı-Zonguldak, varış adresi...- Rhone/FRANSA olan kara yolu taşıması için 3.950,00 EURO navlun teklifi verildiğini, müvekkili tarafından bu teklif kabul edildiğini, taşıma...ile müvekkili adına müvekkilinin bilgisi dahilinde... arasında mail aracılığı ile organize edildiğini ve taşımanın 3 adet “...” ile yapılması kararlaştırıldığını, ... ile emtianın kara yolu ile nakliyesi için anlaşılmasının akabinde, nakliyenin ... Uluslarası Taşımacılık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti firması yönetimindeki 3 adet... Konteyner ile yapılacağı belirtildiği ve bu kapsamda 28.11.2019 tarihinde CMR belgeleri düzenlendiğini, 29.11.2019 tarihinde ise emtianın nakliyesi için...ve ... Taşımacılık sorumluluğundaki ... - ... plakalı tır ile ...numaralı konteyner, ... - ...plakalı tır ile...- numaralı konteyner, ... - ... plakalı tır ile ... numaralı konteyner müvekkili fabrikasına gönderildiğini ve emtia 29.11.2019 ... ve ... Taşımacılığa ait söz konusu tırlar ile teslim alındığını, ancak, emtia nakliyesinin kara yolu ile yapılacağı belirtilmiş olmasına rağmen, deniz yolu taşıması için ... ve ... Taşımacılık tarafından, 29.11.2019 tarihinde ... Gümrük Müdürlüğü’nden ...numaralı gümrük çıkış beyannamesini alınmış, 3 adet konteyner müvekkili şirketin bilgisi ve onayı dışında Yalova Limanında tırlardan indirildiğini ve davalılardan ...A.Ş tarafından işletilmekte olan ... isimli ...gemisine yüklendiğini, konteynerlerin deniz yolu ile taşınmasına ilişkin olarak... Denizcilik tarafından 01.12.2019 tarihli, yükleyici ve gönderileni ... Taşımacılık olan, ... Taşımacılık tarafından imzalanan konşimento düzenlendiğini, müvekkili taşıma konusu emtianın maliki olmasına rağmen söz konusu konşimento bilgisi ve onayı dışında düzenlenmiş olup, bu belgede taraf olmadığını, emtianın yüklü bulunduğu ve davalılardan... Denizcilik’e ait gemi 05.12.2019 tarihinde Yalova-Sete seferini yaparken emtianın taşındığı konteynerlerden birisi olan... numaralı konteyner, üzerinde bulunduğu ... numaralı konteyner ile birlikte ...plakalı dorse üzerine devrildiğini, konteynerin devrilmesi ve salınım yapması sebebiyle müvekkiline ait emtiada ağır hasar meydana geldiğini, akabinde söz konusu emtia ağır hasarlı olması sebebiyle istiflenerek Türkiye’ye geri gönderildiğini, CLXU459127-5 ve ... numaralı konteynerler ise...’ya teslim edildiğini, müvekkili tarafından emtiada hasar meydana geldiğinin öğrenilmesinin akabinde... Global’e 11.12.2019 tarihli, ... Denizcilik’e 12.12.2019 tarihli ihtarnameler gönderildiğini, işbu ihtarnameler ile emtianın yüklenmesinden sonra sevkiyatın ne şekilde geliştiği ve hasarın ne şekilde oluştuğu ile bilgi istendiğini ve TTK, ilgili uluslararası taşımacılık konvansiyonu, anlaşma ve mevzuat hükümlerine istinaden Nakliyeci sıfatı ile sorumlu oldukları bildirildiğini, ancak her iki davalı tarafından da ihtarnamelere bir cevap verilmediğini, yapılan ekspertiz çalışmasında genel olarak emtianın ağır hasarlı olduğu tespit edildiğini beyanla fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile 134.240,00 EURO tutarındaki alacağının hasar tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Taşımaya ilişin hasar 05.12.2019 tarihinde meydana geldiğini, CMR 32 ve TTK 930. Maddelerine göre taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeni ile dava zaman aşımı bir yıllık süreye tabi olduğunu, dava zamanaşımı süresi içinde açılmadığından zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davaya konu hasarla ilgili olarak müvekkiline yapılmış hasar ihbarı olmadığını, hasarın ihbarı, hasar nedeni ile tazminat talebine ilişkin davalarda ön koşul niteliğinde olup, bu yönden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında taşımaya ilişkin bir anlaşma olmadığını, müvekkili ... Ltd.Şti'nin davaya konu yükün taşınması için ... ünvanlı şirketle yazıştığını, bu yazışmaların sonucunda yükün ... tabir edilen konteynerle ile 3.450.-Euro karşılığı taşınması konusunda anlaşıldığını, anlaşma kapsamında taşıma yapıldığını ve dahili nakliye de dahil olmak üzere navlun ücretini müvekkili ...firmasına 30.11.2019 tarihlinde fatura ettiğini, müvekkili tarafından CMR Belgesinin düzenlenmiş olması bu taşımanın sadece karayolu ile yapılacağı, karayolu taşıması yapılma zorunluluğunu getirmeyeceğini, ... Ltd Şti arasındaki e-posta yazışmalarından, taşımanın TIR ile değil Konteyner ile yapılacağının bilindiği ve bunun kabul edildiği de görüldüğünü, dava dilekçesinde, davacının yükün taşımasının karayolu ile yapılacağına ilişkin iddiaların müvekkili şirket açısından bir bağlayıcılığı olmadığını, davacı taşıma için diğer davalı ... Global firması ile anlaşmış olup asıl taşıyıcı da... Global olduğunu, müvekkilinin davacıya karşı taşımayı taahhüt eden ... Global firmasından sonra taşıma işi için araya giren alt taşıyıcılardan biri olduğunu, müvekkili ile kendisine taşıma işini veren... firması arasında anlaşılan taşıma yöntemi/biçimi itibariyle meydana gelen hasardan müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin anlaşma kapsamında, davacıdan yüklenmiş halde olan konteynerlerin dahili nakliyesini karayolu ile yapmak suretiyle konteynerleri limana gemiye yüklenmek üzere diğer davalı ...A.Ş'ne teslim ettiğini, teslimden sonra konteynerlerle birlikte yükün sorumluluğu ...A.Ş'ne geçtiğini, dosyaya ibraz edilen deliller ve ekspertiz raporundan gönderici tarafından konteynere istiflenen eşyadaki hasarın, eşyanın denizyolu taşıması aşamasında, gemi içinde konteynerleri yüklenmesi ve sabitlenmesindeki hata nedeni ile meydana gelmiş olduğunu, müvekkili şirketin CMR md 3 ve TTK 879. Maddesi dayanak yapılarak yardımcı şahısların eylemlerinden sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de, somut olayda bu sorumluluk hükümlerinin uygulanamayacağını, müvekkilinin taşıma anlaşmasına uygun bir şekilde, gerekli dikkat ve özeni göstererek yükü taşımanın denizyolu kısmını gerçekleştirecek taşıyıcıya teslim ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile TTK 880 ve CMR 23/1, 2 ve 4. Maddelerine göre ine göre taşıyıcının sorumluluğunun "yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve değere; eşyadan meydana gelen hasarın yarattığı " değer kaybına göre belirlenmesi gerektiğini, bunun dışındaki zararlardan taşıyıcının sorumluluğu bulunmadığını, davacının talebine dayanak yaptığı 18.3.2020 tarihli eksper raporu incelendiğinde; hasar gören parçaların imalat ve kaim parça bedelleri yanında bu parçalara ilişkin sökme ve montaj işçilik bedellerinin de üstelik Euro cinsinden hasar hesabına dahil edilmiş olduğunun görüldüğünü, taşıyıcının sorumlu olacağı hasar tutarına, hasar imalat ve kaim parça yolu ile giderilmiş olmasına karşılık, işçilik giderlerinin dahil edilmiş olması yerinde olmadığını, bir an için işçilik bedellerinin de hasara dahil olacağı kabul edilse dahi, talep edilen işçilik bedelleri fahiş olduğunu, 18.3.2020 tarih, ... Rapor numaralı Nakliyat Hasarı Ekpertiz Raporunun bağlayıcı ve delil niteliği olmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı...A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Bursa’da mukim müvekkili şirketin, lojistik ve denizcilik sektöründe faaliyet gösteren ve taşıma işleri komisyonculuğu ile de iştigal eden bir şirket olduğunu, davacının müvekkilinin müşterisi ve işbu davaya konu toplamda 3 adet swapbody cinsi konteyner benzeri taşıta yüklenen makine emtiasının Zonguldak/Türkiye’den .../Fransa’ya taşınmasına dair organizasyon işi müvekkili tarafından üstlenildiğini, emtianın taşıma işi müvekkilince dava dışı...A.Ş.’ye tevdi edilmiş olup, ... ise taşımayı davalı ... Uluslararası Taşımacılık Hizmetleri Tic. A.Ş.’ye tevdi ettiğini, davalı ... söz konusu taşımayı karayolu (Zonguldak-Yalova) + denizyolu (Yalova-Sete/Fr) + (...) karayolu şeklinde kurgulamış olup, denizyolu taşımasını davalı ...A.Ş.’ye tevdi ettiğini, denizyolu taşıması iki ayrı seferde gerçekleştiğini, dava dışı ilk taşıt (...) 29.11.2019’da yola çıktığını ve varış yeri olan Fransa, Sete Limanı’na 03.12.2019’da vardığını, davanın konusu emtia parçalarını taşıyan...numaralı taşıt ve dava dışı... numaralı taşıt ise 01.12.2019’da yola çıktığını ve dava konusu gemi seyir halinde iken, 05.12.2019’da... numaralı taşıttaki emtiada hasar meydana geldiğini, söz konusu hasar ile ilgili olarak davacı taraf hasardan 2 ay sonra kendi inisiyatifi ile ekspertiz çalışması yaptırdığını, bu yönüyle ekspertiz raporunun bağımsız olmadığını, CIP satış yolu ile satışının gerçekleştirildiği belirtilen dava konusu emtiaya ilişkin olarak hasar ve yararın dava dışı alıcı ...’ya geçtiğinin kabulü gerektiğini, o halde davacı tarafın işbu davayı ikame etmekte menfaatinin bulunmadığını, menfaat sahibinin dava dışı alıcı olduğunu, davacı taraf dava konusu emtianın... numaralı taşıt içerisindeki istifini ve sabitlemesini uluslararası taşımaya uygun şekilde yapmamış olmakla hasara kendisi sebep olduğunu, bu hususun davacının emtia sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş.’nin ... Hasar Yönetimi ve Sigorta Ekspertizlik Hizmetleri Ltd. Şti.’ye yaptırmış olduğu ekspertiz sonucu düzenlenen raporda da belirlendiğini, denizyoluna ilişkin gümrükleme işlemleri bizzat davacı tarafın kendi yetkilendirdiği gümrükçüsü dava dışı ...Ltd. Şti tarafından yapıldığını, müvekkilinin bu aşamalardaki dahli sadece taşımanın organizasyonunu sağlamak üzere, gümrüklemenin hangi kapıdan yapılmasının taşıyanlarca istendiğine dair bilgileri davacı tarafın temsilcisi... Ltd. Şti.’nin yetkilisi ...’ya ve...Gümrük’e iletmekten ibaret olduğunu, dava konusu hasar denizyolu taşımasında meydana geldiğine göre TTK 1188. Maddesinde yer alan 1 yıllık hak düşürücü süre de incelemeye tabi olduğunu, dava konusu emtianın teslim/olası teslim tarihi 05.12.2019 olduğunu, oysa işbu dava 13.01.2021 tarihinde açıldığını, davanın açılması için dikkate alınması gereken hak düşürücü süre dolduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu uyuşmazlıkta CMR hükümlerinin tatbik edilmesi durumunda CMR m. 31/1-a uyarınca da 1 yıllık zamanaşımının dolduğunu, davacı tarafın dilekçesinde yer verdiği delil listesi HMK 119/1 hükmünün (e) ve (f) bentlerinde belirtilen gerekleri yerine getirir nitelikte olmadığını, satıcı konumundaki davacı dava konusu emtiayı CIP kaydıyla dava dışı alıcıya sattığını, söz konusu kayıt uyarınca emtianın ilk taşıyıcıya teslimi ile birlikte hasar ve yararın davacı satıcıdan alıcıya geçtiğini ve davacı tarafından yaptırılan emtia sigortasında sigortalanan tarafın da alıcı olması gerektiğini, yükleme anından itibaren nefi ve hasar alıcıya geçtiğinden davacı’nın dava hakkının bulunmadığını, TTK m. 1185 uyarınca emtiadaki hasarın emtianın tesliminden itibaren üç gün içerisinde taşıyana bildirilmesi gerektiğini, davacı tarafından TTK m. 1185 uyarınca müvekkiline süresinde yapılmış bir hasar ihbarı da bulunmadığını, davacı tarafın hasardan bir hafta sonra göndermiş olduğu ihtarnamenin süresinde olmadığını, dava konusu uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanacağı durumda dahi davacı tarafın CMK m. 30’da belirtilen ihbar süresine uymadığını, davacının, sigortalısından ödeme alamamasının sorumlusunun tamamen kendisi olduğunu, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olup işbu davaya konu taşımasının hiçbir safhasına dâhil olmadığını, her ne kadar taşımanın müvekkili tarafından karayolu taşıması olarak organize edileceğinin kabul edildiği iddia edilse de, bu husus doğru olmadığını, müvekkilinin karayolu navlun teklifi istemiş olan davacı temsilcisine ... isimli taşıtlar kullanılarak taşımanın organize edileceğini bildirdiğini ve bu konu hakkında kendisinden onay aldığını, dava konusu hasarın asıl oluşma nedeni davacıdan kaynaklanan kötü istifleme ve sabitleme olduğunu, davacı, kötü istifleme ve sabitleme yapmış olduğu için taşıtın düzeltilmesi sırasında emtia kolayca ... taşıttan kayıp düşmüş ve hasar gördüğünü, ...taşıtın gemide kötü sabitlendiği hususu sabit olur ise bundan dolayı sorumluluk tamamen davalı ... ve davalı... üzerinde olduğunu, hasar bedeli ispat edilemediğini, talep edilen tazminat tutarı fahiş olduğunu, davacı tarafın talebine dayanak oluşturduğu ... Raporu’ndaki hasar bedeli hesabı toplam 134.240 Euro olduğunu, dava konusu emtianın tam zayi olmadığını, her halükârda bir tazminat hesabı yapılacak ise, kanundan doğan sınırlı sorumluluk hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için emtianın tam zayi olduğu kabul edilseydi dahi sınırlı sorumluluk tutarı en fazla 21.380 kg*2 SDR= 42.760 SDR (Dava tarihindeki EUR/SDR kuru 1.185420) = 50.688,55 Euro olduğunu, talep edilen faize itiraz ettiklerini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve davanın sair tüm sonuçlarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın TTK1188 de belilenen 1 yıllık hak düşürücü süre tüketildikten sonra ikame edildiğini, uyuşmazlığın CMR Konvansiyonuna tabi olduğunun kabulü halinde ise konvansiyonda belirlenen bir yıllık zaman aşımı süresi tüketildiğini, hasar üzerinde hak sahipliği gönderilende olduğunu, satış "..." satışı olduğunu, yarar ve hasar alıcıya geçtiğini, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddini talep ettiklerini, uyuşmazlık TTK 5.kitabına tabi olduğunun kabulü halinde, TTK1185, CMR 30.maddelerine göre nakliyecilere yapılmış hasar ihbarı olmadığını, bu halde ispat yükü davacıya geçtiğini, davacı davasını ağırlıklı olarak ...Ltd. Şti tarafından tanzim olunan 13.03.2020 günlü rapora dayandırdığını, Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinin 5. Maddesi "Sigorta eksperi, sigortacı, sigortalı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanabilir." hükmüne havi olup, davacının böyle bir sıfatı olmadığını, bu neden ile yönetmeliğin amir hükmüne aykırı tanzim edilen raporun yargılamaya esas alınmamasını, davacı hasarın, konteynerin gemiye sabitlemesinin kurallara uygun yapılmamasından kaynaklandığını iddia ettiğini, ancak, devrilmenin tetikleyici faktörü, yükün konteyner içine usule uygun sabitlenmediğinden olduğunu, ispat yükü davacı HS Birlik Makine Şirketinde olduğunu, dosyada geminin sefer sırasında karşılaştığı hava ve denizin durumu ile ilgili bir belge veya bilgi olmadığını, ancak Odak'ın raporunda, yükün konteyner içi sabitlemesinde kullanılan spanzetlerin eski ve yıpranmış olduğu gibi adet ve kapasite olarak da çok yetersiz olduğu kayıtlandığını, bu halde hasarın nedeni, konteyner içi sabitlemenin yetersiz olması nedeni ile kayan yükün, konteyneri de devirmesi olduğunu, hasar konteyner içine sabitleme ödevi davacıda olduğunu, davalı ODY cevap dilekçesinde, davacının taşımanın deniz taşıması olduğunu bildiğini detaylı ve gerekçeli olarak ispatladığını, uyuşmazlığın CMR Konvansiyonuna tabi olduğunun kabulü halinde ancak yükleme yerindeki değer düşmesi esas alınabileceğini, uyuşmazlık TTK 5.kitabına tabi olduğunun kabulü halinde de hesaplama TTK1186 maddesine göre yapılabileceğini, hasar gemide vuku bulduğundan nakliyecinin sorumluluğu kg başına 2.SDR yi aşamayacağını, sigortalı ... hasardan sorumlu olmadığı için, Corpus'un da sorumlu olmadığını beyanla davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Corpus'a verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, 1 set ...l rulo açma ve boy kesme makinası davacı ... Makina Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından ... Fransa adresinde mukim dava dışı ... isimli firmaya CIP teslim şekliyle satıldığını, CIP teslim şekli ile yapılan uluslararası satışlarda, satılan emtianın taşıma aracına yüklenmesini müteakip emtia üzerindeki tüm risk alıcıya geçtiğini, CIP teslim şekline göre yapılan satışta davacı satıcının zarara uğradığını iddia etmesi bu nedenlerle hukuka uygun değildir, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddini talep ettiklerini, yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 40. maddesinin yaptığı atıfla Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 6 uyarınca; davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağı sonucu çıktığını, İngiltere'de mukim ...aleyhine açılacak davalarda İngiltere Mahkemeleri yetkili olup Türk Mahkemeleri milletlerarası yetkiye sahip olmadığı için ...'ya karşı açılan davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, davacı tarafın 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na istinaden dava şartı olan arabuluculuğa başvurduğu tarihin 1 yıllık hak düşürücü süre içinde olmadığının tespit edilmesi halinde işbu dava konusu talebin hak düşürücü süreye uğradığı gerekçesiyle müvekkiline karşı açılan davanın reddine karar verilmesini, dava konusu talebe dayanak olarak gösterilen ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti tarafından yapılan incelemenin, tahliye limanında hasara uğradığı iddia edilen yükün, orijinal konteynerden tahliye edilip başka bir konteynerle Türkiye'ye geldikten sonra sadece yük üzerinde yapılmış olması, bu nedenle davacı tarafından yapılan konteyner içi yükleme, istifleme ve sabitleme işlemlerinin incelenmediği, iddia edilen hasarın sebebi davacının sorumluluğunda olan konteyner içi yükleme, istifleme ve sabitleme işlemlerinin gereği gibi yapılmaması olduğunu, müvekkili ...A.Ş.'nin davacı tarafından yapılan konteyner içindeki yükleme, istifleme ve sabitleme işlemlerine ilişkin bir sorumluluğu olmadığını, ... gemisi 04.12.2019 ile 05.12.2019 tarihlerinde 9-10 bofor gücünde çok kuvvetli rüzgara maruz kaldığını, davacı taraf, taşımanın başlangıcında konteyner içindeki sabitleme işlemlerini gereği gibi yapmamakla birlikte geminin maruz kaldığı şiddetli hava ve deniz şartlarının da konteynerin devrilmesinde etkili olduğu tespit edildiğini, TTK madde 1182 hükmü uyarınca müvekkili ...A.Ş.'nin bu nedenle de bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, kabulü anlamına gelmemek kaydıyla taşıyanın sınırlı sorumlu olduğu tutarın tespit edilmesini, sınırlı sorumluluk tutarını aşan taleplerin reddi gerektiğini, davacının aktif dava ehliyeti bulunmamakla birlikte mahkemenin aksi kabulünde dahi davacının iddia edilen zararını ispatlayamadığını beyanla davanın reddine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına dair karar verilmesini talep etmiştir.
Zonguldak ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan talimat ile alınan 08/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı firmanın ticari defterlerinin açılıs tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, davacı firmanın defterlerinin kapanıs tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, bu suretle resmi defterlerin delil olarak lehte ve aleyhte kullanılabileceği, firmanın e-defter kapsamında olduğu, resmi beratlarının yasal sürecinde sisteme yüklendiği görüldüğü, davacı şirketin 2019-2020 tarihli yasal ticari defterlerinin muhasip bilirkişi marifetiyle incelenerek 29.11.2019 tarihli 2318 numaralı fatura bedelinin tahsil edilip edilmediği, incelendiği ve ilgili firmadan alacaklarını tahsil ettiği görüştüğü, anlaşma tutarı olan 409,250 Euro'luk kısım makinenin fatura tarihinde tahsil edildiğinin görüştüğü, cari hesap bakiyesinin sıfır olduğu, anlaşmaya mukabil rulo açma ve boy kesme makinesi taşıma sırasında hasar gördüğü, hasara maruz kalan ünitelerin alıcı ... - Fransa firması tarafından 224,750 Euro'luk kısmının iade edildiğinin görüldüğü, hasar gören ve iade edilen üniteler yeniden revizyona maruz kaldığı, yapılan revizyon giderlerinin alıcı tarafından ödendiğini gösteren bir kayda rastlanmadığı için giderlerin davacı firma tarafından yapıldığı görüldüğü, davacı firmaya göre iade edilen makineye işçilik ve genel giderler ve KDV dahil 702,042,25 TL'lik yenileme ve bakım masrafı hesaplandığı, hasar gören ünitenin ilk madde malzeme alış ve gider faturaları ve işçilik kayıtları defter kayıtlarında mevcut olduğu, malın tamir edildiğini gösteren harcama kaydının bulunup bulunmadığı ayrı muhasebe hesabı açılmadığı için net tespit edilemediği yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyasına sunulan 08/06/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; Uyuşmazlıkta davacı ile dava-dışı alıcı arasındaki satış ilişkisinde CIP teslim şekline yer verildiği, bu teslim şeklinin kararlaştırıldığı satış ilişkisinde satıcı mallar taşıyıcıya teslim edilinceye kadar mallara ilişkin bütün zıya ve hasarları üstleneceği, mallar taşıyıcıya teslim edildikten sonraki zıya ve hasarlar ise alıcıya ait olduğu, uyuşmazlıkta hasara katlanma yükümlülüğünün alıcıya ait olduğu satıcının dava ehliyetinin bulunmadığı, ne var ki Yargıtay tarafından CIF satışlardaki menfaat ilişkisindeki kökleşmiş içtihadının farklı olduğu, içtihat çerçevesinde değerlendirme yapıldığında davacının uyuşmazlıkta semeni peşin tahsil ettiği ancak hasara uğrayan eşyaların alıcı tarafından kendisine iade edilmesinden sonra bu eşyaların yenileme ve bakım masrafları altında tamirini gerçekleştirmiş olduğu ve yeniden alıcıya gönderildiği, CIP teslim şeklinin kararlaştırıldığı satış ilişkisinde satıcının böyle bir yükümlülüğünün bulunmadığı, semen hasarına katlanma yükümlülüğü satıcıda değil alıcıda olduğu, ne var ki mevcut Yargıtay içtihatları çerçevesinde takdir Mahkemede olduğu, dosyada mevcut rapor ve fotoğraflar, fatura ve sair evrak birlikte değerlendirildiğinde makina hasarına ilişkin toplam tazminat bedelinin ekspertiz raporunda belirtilen 128.165, -Euro şeklinde kabulünün uygun olduğu, dava süresi bakımından TTK m. 1188 düzenlemesinin uygulanması gerektiği, hükmün ikinci fıkrasında sürenin zararın meydana geldiği tarih değil eşyanın teslim edildiği ya da teslim edilmesi gereken tarihten itibaren başlaması gerektiği uyuşmazlıkta eksper raporunda geminin vardığı tarihin 10/12/2019 olduğu belirtildiği, bu süre çerçevesinde hak düşürücü sürenin dolup dolmadığı zorunlu arabuluculuk süreci de değerlendirilerek Mahkemenin takdirine sunulduğu, yükteki hasarın denizyolu nakliyesi esnasında gerektiği gibi deniz netasının gemi kaptanı tarafından yapılmaması ve kurtarma operasyonu sırasında gereken özenin gösterilmemesinden kaynaklandığı, davalı..., ... ve ODY’nin TTK m. 1191 f. 4 gereği meydana gelen zarardan birlikte sorumlu oldukları, ekspertiz raporundan anlaşıldığı üzere brüt 21.380 kg.lik eşyada hasar meydana geldiği, TTK m. 1186 f. 1’deki ağırlık sınırının zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safî ağırlığına göre belirlenmesi gerektiği bu sınırı 42.760 ÖÇH olduğu kanaatine varılmıştır.
25/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Aktif husumeti hak düşürücü süre, uyuşmazlığa uygulanacak hükümler, hasarın sebebi hakkında değerlendirme bakımından kök raporda varılan kanaatin muhafaza edildiği, davalı...’nin TTK m. 921 gereği taşıyıcının hak ve yükümlülüklerine tabi olacak ve pasif husumeti bulunduğu, Ticaret Bakanlığı ... Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü tarafından Sayın Mahkemenin istemi üzerine 29/11/2022 tarihli yazı içeriğinden Rulo Açma ve Boy Kesme Makinesi Model CTL 4 (yeni ve kullanılmamış demonte vaziyette tüm aksam ve aksesuarlarıyla birlikte ... nolu konteyner içinde olduğu ve brüt ağırlığının 21.380 kg. olduğu TTK m. 1186 anlamında sorumluluk sınırının 21.380x2= 42.760 ÖÇH olduğu şeklindeki kök rapordaki kanaatin muhafaza edildiği kanaatine varılmıştır.
Dava; yurt dışına satışı yapılan emtianın deniz yolu ile taşınması sırasında hasarlanmasından dolayı ortaya çıkan zararın tahsili istemine ilişkindir.
Dosyaya sunulan belge ve bilgilerden; davacı ... Makine tarafından Fransa'da yerleşik dava dışı ... firmasına demonte vaziyette set halinde bir adet rulo açma ve boy kesme makinasının satışının yapıldığı, 29/11/2019 tarihli satım faturasının CIP teslim şartı ile 409.250,00 Euro bedel üzerinden düzenlendiği, emtianın Alaplı/Zonguldak'dan Fransa'ya taşınması konusunda davalı ... ile anlaşmaya varılarak. 3 adet... Body tipi konteyner ile taşınmasının kararlaştırıldığı, ...'nin bu şartlarda üstlendiği taşımayı ... firmasına tevdi ettiği, ... firmasının da taşımayı davalı ... firmasına bıraktığı, ... tarafından ... nolu CMR belgesinin düzenlendiği, emtianın içerisine istiflendiği 3 adet konteynerin 29.11.2019 tarihinde ... Limanında TIR’dan indirildiği ve deniz yolu taşımasının 2 ayrı seferde yapıldığı, ... nolu konteynerin 29/11/2019 ile 03/12/2019 tarihleri arasında ilk seferde, işbu davanın konusu olan emtia parçalarının içinde olduğu... nolu konteyner ile dava dışı olan... nolu konteynerlerin 2. seferde taşındığı, deniz yolu taşımasının davalı... tarafından düzenlenen 01/12/2019 tarihli 1... nolu konşimento tahtında yapıldığı, taşıma konusu emtiaların dava dışı Sigortacı ...rta A.Ş tarafından ...nolu poliçe ile 29/11/2019 tarihli ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, emtiaların ihracı için ... Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen 29/11/2019 tarihli Gümrük Beyannamesinde “... Fransa” satış şeklinin yer aldığı, uyuşmazlık konusu... nolu konteynerin...’ye ait ... IMO nolu “...” isimli ...gemisine 01.12.2019 tarihinde yüklenerek, gemi içerisinde... tekerlekli taşıyıcı üzerindeki ... Nolu konteynerin üzerine istif edildiği, geminin yolculuk sırasında karşılaştığı hava koşulları etkisi ile sert yalpalara düşmesi sonucu istif edildiği ...nolu konteyner ile beraber ... plakalı dorse üzerine devrilmesi sonucu dava konusu emtia hasarının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta CMR senedindeki kayıtları göz önünde tutulduğunda CMR taşıma senedi gereği taşıyıcı sıfatının davalı ...’ye ait olduğu görülmektedir. Bu taşıma senedi uyarınca eşyanın Zonguldak ile... arasında taşıma işi üstlenilmiştir. Uyuşmazlıkta yer alan bir diğer taşıma senedi ise deniz konişmentosudur. Konişmento gereği taşıyan sıfatı Davalı... Denizcilik şirketine aittir. ... Denizcilik Yalova limanı ile ...Limanı arasındaki deniz taşımasını taahhüt etmiştir. Konişmentonun... / yükleten hanesinde ise Davalı ...’nin ticaret unvanına yer verilmiştir. Dosyada yer verilen taşıma faturaları göz önünde tutulduğunda deniz navlununun davalı... tarafından diğer davalı ...’ye fatura edildiği belirlidir.
CIP teslim şekli uyarınca satış sözleşmesine konu olan eşyanın taşınmasına yönelik taşıma sözleşmesi kurma yükümlülüğü satıcı davacıya aittir. Fatura silsilesinden davacının davalılardan ... ile taşıma işinin organize edilmesi için anlaştığı görülmektedir. Davalı ...taşıma işini bizzat kendisi gerçekleştirmeyip davalılardan ...’ye bırakmıştır. Davalı ... de üstlendiği taşımanın bir kısmını oluşturan deniz taşımasını davalı...’ye tevdi etimiştir.
Davalı ... tarafından dosyaya sunulan 2/12/2019 tarihli faturada “...” yani navlunun ...San. Şirketine fatura edildiği görülmektedir. Buna göre ...’nin TTK m. 921 gereği ücret olarak taşıma giderlerini de içeren fatura düzenlemiş olduğundan TTK m. 921 gereği taşıyıcının hak ve yükümlülüklerine tabi olacağı ve pasif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.
Davalılardan ...’nin CMR taşıma senedi düzenlediği ve ... arasında taşıma işi üstlendiği açıktır. O halde somut uyuşmazlıkta davalı ... davacıya karşı taşıma işini fiilen icra eden, fiilî taşıyan sıfatını haiz olup pasif husumeti bulunmaktadır. Davalı ... tarafından ... nolu, 14.09.2019-13.09.2020 vadeli sigorta poliçesi ile davalı ...'nin taşımadan kaynaklanan rizikoları teminat altına alınmış olduğundan, bu davalı ...'nin sorumluluk sigortacısı olarak husumet ehliyetine haizdir.
Davalı... Denizcilik Yalova limanı ile Sete Limanı arasındaki deniz taşımasını taahhüt etmiştir. Konişmentonun shipper yani yükleten hanesinde ise Davalı ...’nin ticaret unvanına yer verilmiştir. Konişmento gereği taşıyan sıfatı... Denizcilik şirketine ait olduğundan davalı... taşımanın deniz taşımasını gerçekleştiren ve davacıya karşı TTK m. 1191 anlamında fiilî taşıyan konumunda olduğundan davada pasif ehliyetine haizdir.
Davacı uyuşmazlığa konu edilen eşyanın satıcısıdır. Ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacının mal bedelini tahsil ettiği tespit edilmiştir. Satım ilişkisinde CIP teslim şekli kararlaştırılmıştır. Bu teslim kaydı gereği mallar taşıyıcıya teslim edildikten sonra ortaya çıkan zıya ve hasarlar alıcıya aittir. Uyuşmazlıktaki gibi kara taşıması ve takiben deniz taşıması yapıldığı bir durumda taraflarca aksine bir düzenleme yoksa eşya hasarı satıcı tarafından eşyanın ilk taşıyıcıya teslimi ile alıcıya geçmiş sayılır. Bu doğrultuda somut olay bakımından değerlendirme yapıldığında eşyanın ilk taşıyıcı olan ...’nin taşıma aracına yüklenmesinden sonra eşya hasarı satıcıdan alıcıya geçmiş olacaktır. Bilirkişi raporunda bu konuya ilişkin olarak, eşya hasarının deniz taşıması aşamasında oluştuğundan taşıyıcı ve taşıyana karşı yöneltilen bu davada hasara katlanma yükümlülüğü davacı da değil, alıcı dava-dışı alıcı ...’da olacağı belirtilmiştir.
... gemisinde ... nolu konteynerin devrilmesi sonrası emtianın ağır hasar almasından dolayı, emtialar ... nolu ...konteyner içerisine yeniden istiflenerek satıcısı Birlik Makine’ya geri gönderildiği, dava dışı nakliyat sigortacısı ...’ nun oluşan hasarla ilgili olarak sigortalısı... Makine firmasına herhangi bir ödemede bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.Davacı vekili; zarar gören makinanın tüm tamir giderlerini müvekkilinin üstlendiğini, bundan dolayı zarara uğradığından işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunu ileri sürmektedir.
Hasara uğrayan ünitelerin alıcı... - FRANSA firması tarafından 224,750 Euroluk kısmının iade edildiği görüldüğü, hasar gören ve iade edilen ünitelerin davacı tarafından tamir edilmiştir. Davacının ticari defterlerinde tamir giderlerinin alıcı tarafından ödendiğini gösteren bir kayda rastlanmadığı tespit edildiğinden, sözkonusu giderlerin davacı üzerinde kaldığı açıktır. CIP teslim şekline göre her ne kadar hasara katlanma yükümlülüğü alıcıya ait olsada somut olayda zarar satıcı/ davacı üzerinde doğmuştur. Bu nedenle davacının zarar gören olarak taşıyan konumundaki davalılara karşı iş bu davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiş olup, Yargıtay uygulamaları da bu yöndedir.
Uyuşmazlığa konu olan eşya tır yani kara yolu taşıtı içinde gemiye yüklenmemiştir. Bu durumda CMR m. 2 uyarınca zararın meydana geldiği aşama ve taşınma biçimi göz önünde tutulduğunda uyuşmazlığa CMR hükümleri uygulama alanı bulmayacaktır. Yabancılık unsuru bulunan taşıma ilişkisinde uygulanacak olan hukuk MÖHUK uyarınca belirlenir. MÖHUK m. 29 f. 1 hükmü uyarınca eşya taşınmasına ilişkin sözleşmeler tarafların seçtikleri hukuka tâbi olacaktır. Uyuşmazlıkta taraflarca yapılan bir hukuk seçimi söz konusu değildir. Öyleyse MÖHUK m. 29 f. 3 gereği taşıyıcının işyeri hukuku uygulama alanı bulacaktır. Taşıyıcı davalı ... Türkiye’de yerleşik olduğundan, dava konusu uyuşmazlık Türk Hukukunun maddi hukuk kuralları uyarınca çözümlenecektir.
Uyuşmazlıkta değişik tür araçlarla yapılan bir taşıma söz konusudur. Bu durum TTK m. 902 ve 903 hükümleri hangi kuralların uygulanacağı bakımından önem arz etmektedir. TTK m. 903 gereği, “Zıyaa, hasara veya teslimdeki gecikmeye yol açan olayın, taşımanın hangi kısmında meydana geldiği belli ise, taşıyıcının sorumluluğu, bu Kitabın Birinci ve İkinci Kısım hükümlerinin yerine, taşımanın bu kısmı için ayrı bir taşıma sözleşmesi yapılmış olsaydı, o sözleşmenin bağlı olacağı hükümlere göre belirlenir. Zıyaa, hasara veya teslimdeki gecikmeye yol açan olayın taşımanın hangi kısmında meydana geldiğine ilişkin ispat yükü, bunu iddia eden tarafa aittir.” Uyuşmazlıkta hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği tartışmasızdır. Dolayısıyla davalı ...’nin sorumlu olup olmadığı değerlendirilirken TTK’nın Beşinci Kitabı olan “Deniz Ticareti” hükümleri uygulanması gerektiği değerlendirilmiştir.
Davacı taşımanın karayoluyla yapılmasının kararlaştırıldığını ve fakat kendi bilgisi haricinde deniz taşımasının planlandığını ve eşyanın fiilen denizde de taşındığını, hasarın da deniz aşamasında meydana geldiğini beyan etmektedir. Bu savunma, olaya CMR hükümlerinin uygulanıp uygulanamacağı bakımından önemlidir. Zira, CMR m.2 'ye göre zarara kara taşıyıcısının fiil ve ihmali sebebiyet verdiği takdirde taşıyıcının yükle ilgiliye karşı sorumluluğu CMR’ye göre belirlenmelidir. Somut olayda eşyanın karayoluyla taşınması kararlaştırılmış ancak taşımanın bir kesiti deniz taşımasıyla yapılmış, hasar da deniz taşıması sırasında meydana gelmiştir. Davacı her ne kadar deniz taşımasının bilgisi dışında yapıldığını ileri sürmüş ise de, Gümrük beyannamesinde eşyanın deniz yoluyla taşınacağı beyan edildiği görülmektedir. Bu beyan çerçevesinde kanaatimizce eşyanın kısmen de olsa deniz yoluyla taşınacağı Satıcı/davacının bilgisi dâhilindedir. Bu durumda uyuşmazlıkta deniz ticareti hukuku hükümleri uygulama alanı bulacaktır.
TTKm. 1188'de, "Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceği, bu sürenin taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı”düzenlenmiştir.Uyuşmazlıktaki Eksper raporunda geminin vardığı tarih 10/12/2019 olarak belirtilmiştir. Zorunlu arabuluculukta geçen süre(58 gün) ile Covit 19 Pandemisine bağlı idari izin sürelerinde(91 gün) 1 yıllık hak düşürücü süre işlemeyeceğinden, davanın TTK m.1188'e göre süresinde açıldığı tespit edilmiştir.
Dava konusu ... Makine’ye ait emtiaların bulunduğu... nolu konteynerin “...” isimli gemi ile deniz yolu nakliyesi aşamasında hasarlandığı tarafların kabulündedir. Hasarın nedenine ilişkin olarak ... gemisi kaptanının hazırladığı raporda “Geminin 41-49 numaralı Yalova/Sete seferi esnasında 05/12/2019 günü saat 01.58’ de ... ile...Denizi arasında karşılaşılan ağır hava şartları (tam fırtına) nedeniyle, iki katlı istiflenen dava konusu ...nolu konteyner ve altında istiflenen ...-5 nolu konteynerlerin, bağlama zincirlerini kırdıktan sonra ... plakalı yarı römorkun sol tarafına düşmeleri sonucunda yükün hasarlandığı” belirtilmektedir. Hasarlanan konteynerin “... tekerlekli taşıyıcı üstünde bulunan... nolu konteynerin üstüne birlikte istiflenerek deniz netasının (lashing/bağlama/sabitleme) yapıldığı” gemi tarafının beyanları ve dava dosyasındaki ekspertiz raporlarından anlaşılmaktadır.
Devrilen ... nolu konteynerin Sete limanı varışına müteakip ilgili sörveyörlerin gemiye geldiği, gerekli incelemenin yapılarak blok halinde devrilen ... tekerlekli taşıyıcı,... nolu konteyner ve dava konusu konteynerin doğrultulması için çalışma başlatıldığı, kaldırma işlemi esnasında vinç kullanılmadığı, doğrultma/kaldırma için çektirme yapıldığı, bu işlemin yapıldığı esnada konteynerin salınım yaptığı, salınım yapan konteynerin içerisinde bulunan bir kısım makine aksamının kayarak döküldüğü ve ağır hasar aldıkları, hasarlanan emtiaların başka bir konteyner içerisine istiflenmesi sonrası Türkiye’ye gönderildikleri dosya kapsamından anlaşılmakatır.
Bilirkişi raporunda teknik bilirkişilerce, konteynerin başka bir konteynerin üzerine istiflenmesinin gemi ...’de uygun görüldüğü, bu şekilde istiflenmesi planlanan konteynerlerin alttaki konteynerin alt köşelerinden çapraz zincirler ile gemi güvertesine, üstte bulunan konteynerin 4 alt köşesinden gemi güvertesine açılı vaziyette sabitlenerek taşınması gerektiğinin ...’de açıklandığı, Sete limanında yapılan ekspertiz çalışması sırasında çekilen resimlerden ve oluşturulan raporlardan geminin ...’e uygun sabitleme/lashing/bağlama yapmamasının yanında, kullanılan zincirin tavsiye edilmeyen ekli zincir olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir. Raporda ayrıca devrilen konteynerin doğrultma işleminin hatalı yapılması neticesinde konteynerin salınım yaparak hasarın çoğaldığına değinilmiştir. Gemi jurnalindeki kayıtlardan geminin 05/12/2019 günü saat 01.58’de ağır hava koşullarına maruz kaldığı, ağır hava koşulları nedeni ile geminin sert yalpalara (sancak-iskele alınım yapması) düşmüş olabileceği değerlendirilmiştir.
Davalıların kötü hava koşullarından meydana gelen hasardan sorumlu olmadıklarına dair beyanları da bulunmaktadır. Bu savunma TTK m. 1180 f. 1 b. (a)’da yer verilen “Denizin veya geminin işletilmesine elverişli diğer suların tehlike ve kazaları” dayanmaktadır. Denizin tehlike ve kazaları doktrinde taşıyanın muhtemel sorumsuzluk sebebidir.
Ticari faaliyetin konusu olan her gemide olduğu gibi ...gemilerinde ve bu dava konusu özelinde “...” gemisinin müsaade edilen seyir koşullarında, almış olduğu yükünü nasıl deniz netası (bağlama/lashing/sabitleme) yapması gerektiği ...’de ayrıntılı bir şekilde görselleri ile beraber açıklanmıştır. Bu tür manueller bayrak devleti/idare tarafından onaylandıktan sonra gemilere verilmektedir.
Bilirkişi raporunda “...” gemisinin karşılaştığı ağır hava şartları etkisi ve bu hava şartlarına uygun deniz netasının dava konusu ... nolu konteynere yapılmadığından konteynerin devrilmesine ve yükün hasar almasına sebep olunduğu, dolayısıyla hasara denizin tehlike ve kazalarının sebebiyet vermediği, alınması gereken önlemin gereği gibi alınmamasının sebebiyet verdiği, devrilen konteynerin, düzeltilmesi için yapılan çalışma öncesi, konteynerin içine yapılan istif kontrol edilmeden/güçlendirme yapılmadan konteyner düzeltilmeye çalışılmış, yapılan çalışmada konteynerin ters yöne salınım yapmaması için tedbir alınmadığından uygulanan kuvvet ile konteyner ani bir salınım sonrası içine istiflenen emtiaların zayıf olduğu anlaşılan sabitleme kayışlarının kopması sonrası hasarın ağırlaştığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Ancak konteyner içi istiflemede kullanılan sabitleme kayışlarının zayıf olduğu, istifin standardına uygun yapılmadığı konusunda dosyada kesin bir bulguya rastlanılmadığından bilirkişinin varsayıma dayalı bu tespitine itibar edilmemiştir. Dosyadaki tüm bilgi ve belgelere göre hasara konteynerin devrilmesinin sebep olunduğu, konteynerin düzeltilmesi sırasında da gerekli önlemlerin alınmadığı, dolayıyla hasarın asıl sebebinin konteynerin gemiye sabitlenmesindeki ayıptan kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevesinde taşıyanın meydana gelen yük zararından TTK m. 1178 gereği sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Davalı ODY taşıyıcı sayıldığı, 2 nolu davalı ... de taşımayı taahhüt eden taşıyıcı sıfatına sahip olduğu için meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur.
TTK m. 1186 gereği taşıyanın sorumluluğu sınırlıdır. Sorumluluk sınırının uygulanmadığı hâller TTK m. 1186 f. 1 uyarınca eşyanın cinsinin ve değerinin yükleten tarafından bildirilmesi ve bu beyanın konişmentoya yazılmış olması ve TTK m. 1187 anlamındaki taşıyanın şahsi kusurunun yükle ilgili tarafından ispat edilmesidir. Uyuşmazlıkta TTK m. 1186 f. 1 ve TTK m. 1187 hükümleri çerçevesinde sorumluluk sınırını kaldıran bir bilgi ve belge yoktur. Dolayısıyla TTK m. 1186’daki sınırlar uygulanmalıdır. Uyuşmazlıkta ekspertiz raporundan anlaşıldığı üzere 20 kap içindeki brüt 21.380 kg.lik eşyada hasar meydana gelmiştir. Ne var ki konişmentoda TTK m. 1186 f. 3 anlamında konteyner içeriğine yer verilmediğinden konteynerin kendisi koli sayılacak ve sorumluluk sınırı koli/ünite başına 666,67 ÖÇH olacaktır. TTK m. 1186 f. 1 gereği ağırlık sınırı bakımından zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safî ağırlığının her bir kilogramı için iki Özel Çekme Hakkına eşittir. Ekspertiz raporundan anlaşıldığı üzere brüt 21.380 kg.lik eşyada hasar meydana gelmiş olduğundan, davalıların sorumluluk sınırı 2x21.380 kg= 42.760 ÖÇH kadardır. Karar tarihi itibariyle 42.760 ÖÇH, 52.222,50 Euroya tekabül ettiğinden, sonuçta davalıların sorumlu olması gereken hasar miktarı 52.222,50 Euro kadardır.
Davalı ...'nin sorumluluk sigortacısı olan ...tarafından düzenlenen poliçe ile ...’nin her bir olay başına 250.000 EURO sigorta bedeli ile sorumluluğunun teminat altına alındığı görülmektedir. Poliçede her bir olay için muafiyet tutarı 500 EURO olarak kabul edildiğinden, davalı ... 52.222,50 Euro olarak tespit edilen zarardan diğer davalılar ile birlikte müteselsilen sorumludur.
Tüm bu değerlendirmelerin sonucunda; davalılar hakkındaki davanın 52.222,50 Euro üzerinden kısmen kabulü ile bu tutarın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince işleyecek yıllık Euro faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 52.222,50 Euronun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince işleyecek yıllık Euro faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2- Karar harcı olan 32.459,74 TL'den peşin alınan 20.859,77 TL'nin mahsubu ile bakiye 11.589,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Davacının peşin olarak yatırdığı 20.859,77 TL harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 72.525,61 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
4- Davalılar vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi gereğince tayin olunan 72.525,61TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 59,30 TL başvurma harcı, 24.000 TL bilirkişi ücreti, 2.219,80 TL talimat posta olmak üzere toplam 26.279,10 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 10.223,18 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı...A.Ş tarafından yapılan yargılama gideri olan 200,00 TL posta gideri, 4.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.200,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.566,10 TL'sinin davacıdan alınarak işbu davalıya ödenmesine,
7-Davalı ... A.Ş tarafından yapılan yargılama gideri olan 4.000 TL bilirkişi ücreti olan yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.443,90 TL'sinin davacıdan alınarak işbu davalıya ödenmesine,
8-Davalı ... Ltd. Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri olan 4.000 TL bilirkişi ücreti olan yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.443,90 TL'sinin davacıdan alınarak işbu davalıya ödenmesine,
9-Davalı ...A.Ş tarafından yapılan yargılama gideri olan 8.000 TL bilirkişi ücreti olan yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 4.887,81 TL'sinin davacıdan alınarak işbu davalıya ödenmesine,
10- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1400 TL'nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 544,63-TL sinin davalıdan, 855,37-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
11-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/03/2024
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır