T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2021/152 Esas
KARAR NO: 2024/326
DAVA TARİHİ: 07/01/2021
KARAR TARİHİ: 10/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında 06.11.2019 tarihinde ... isimli teknenin satışına ilişkin “... Satış Sözleşmesi” akdedildiğini, taraflar arasında ayrıca teknenin satış ve devrine ilişkin olarak 04.08.2020 tarihinde “Tekne Satış ve Devir Mutabakat Protokolü” de akdedildiğini, sözleşme ve protokol kapsamında davalı şirketin 5.056.000-TL satış bedeli üzerinden tekneyi müvekkili şirkete sattığını, Sözleşme ile hüküm altına alınan 5.056.000-TL tutarındaki tekne satış bedelinin, 400.000-TL tutarındaki kısmının nakden ödenmiş olup kalan kısım her biri 77.600-TL olmak üzere toplam 15 adet çek ve yine her biri 77.600-TL olmak üzere toplam 45 adet senet ile ödenerek teknenin alım satım işlerinin tamamlandığını, peşin ödenen tutar dışında bugüne kadar toplam 1.796.800-TL ödeme yapılmış olup kalan 3.259.200-TL vade tarihlerine uygun olarak ödenmeye devam ettiğini, teknenin alım ve satım sürecinin tamamlanmasının ardından tekne karaya çıkarılarak tadilat ve tamiratlarının yapılması sürecine geçildiğini, teknenin alt sac kısmına ilişkin bugüne kadar 224.200-TL tutarında sac işçiliği ve 195.609,54-TL sac alımı ve kullanımı bedeli olmak üzere toplam 419.809,54-TL tutarında zorunlu masraflar yapıldığı ve bu tutarların davacı şirket tarafından tek başına ödendiğini, tekne alt sac tamiratı ve malzeme alımına ilişkin yapılan toplam 419.809,54-TL tutarındaki masrafın, 100.000-TL + KDV’lik kısmı düşülmek suretiyle (118.000-TL) kalan bakiye 301.809,54-TL tutarındaki kısmın davalı şirketce avans senetlerinin son kısmından mahsup edilmesi veya bu tutarın müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından haksız olarak ödenen 301.809,54-TL tutara karşılık gelen sözleşmede yazılı avans senetlerin son kısmının ödemesinin durdurulmasına, iş bu dava sonuna kadar bu yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davalı şirketin ödemekle yükümlü olduğu tekne alt sac kısmına ilişkin işçilik ve malzeme bedelleri karşılığı olan 301.809,54-TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine veya iş bu tutarın sözleşmede yazılı olduğu üzere avans senetlerin son kısmından mahsup edilmesine, taraflarca akdedilen protokol 5.2 maddesinde belirtilen ... sahili tekne kullanım yeri için davalı şirkete haksız yere ödenen 88.500-TL tutarında bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve mahkeme masraflarının davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maliki olduğu ... isimli tekne taraflar arasında akdedilen 06.11.2019 tarihli ... Satış Sözleşmesi ile davacıya taksitle satıldığını, davacı ile davalı arasında akdedilen 06.11.2019 tarihli sözleşme gereğince davacı taahhüt ettiği taşınmaz ipoteklerini veremediği için ... isimli teknenin davalı tarafından 1 yılı aşkın süre denizde aynı yerde tutulduğunu, bu süreçte tekne tankları davacı tarafından boşaltılmadığından, rutin bakımı yapılmadığından, olası tankların ve teknenin altının asit sebebiyle çürümesine sebebiyet verdiğini, tekne tanklarının boşaltılmaması ve rutin bakım ve onarımının yapılmaması sebebiyle teknenin altının olası çürümesi tamamen davacının kusur ve sorumluluğunda olduğunu, bu sebeple davanın reddini talep ettiklerini, teknenin altının bazı bölümlerinin olası çürümesinden kaynaklanan olası zararın davalıdan talep edilmesi olanaklı değilse de ... teknesine ait 06.02.2023 tarihine kadar geçerli denize elverişlilik belgesinden anlaşılacağı üzere teknenin 06.02.2023 tarihine kadar herhangi bir tamire ihtiyacı bulunmamasına rağmen 06.11.2019 tarihli sözleşmenin 8. Maddesinde teknenin altındaki bazı bölümlerinin olası çürümesi ihtimaline binaen davacının piyasadan alınacak tamirat imalat tekliflerinin 100.000 TL + KDV'sini geçmesi durumunda söz konusu tamiratın davalı banka hesabına ödenerek davalının denetim ve kontrolünde yaptırılması şartına bağlandığını, davacının taraflar arasında akdedilen sözkonusu sözleşmesel şarta riayet etmediğini, davalı yetkilisinin fahiş ve mesnetsiz alınan tamirat tekliflerine itibar edilmemesi, afaki ve abartılı tekliflerin kabul edilmemesi bu fiyatlarla tamiratın yapılmamasına ilişkin davacı yetkilisine yaptığı tüm yazılı itiraz ve uyarılarına rağmen sözleşmeye aykırı olarak davacı tarafından davalıya hiçbir ihtar gönderilmeden ve tamiratı yapması için davalının davet edilmeden, banka hesabına ödeme yapılmadan tamirat işine başlanıldığını, davacının talep ve davası taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan bu şarta da aykırı olduğundan davanın bu sebeple reddini talep ettiklerini, dava konusu tekneye 06.02.2023 tarihine kadar geçerli denize elverişlilik belgesinden açıkça anlaşılacağı üzere teknenin 06.02.2023 tarihinden sonra denize elverişlilik alabilmesi ve sörveyden geçecek şekilde tekne altındaki saçın tümünün değiştirilmesi gerekmediği halde davacının taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak zorunlu olmayan kalınlık ve miktarda teknenin tüm altını keyfi olarak yenilediğini, davalının teknenin altındaki tüm saçların değiştirilmesine ilişkin herhangi bir taahhüdü olmadığını, davacının tamamen keyfi ve fahiş olarak sarf ettiği zorunlu olmayan tamirat giderlerini davalıdan talep etmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafından gönderilen saç ölçümlerine göre sadece teknenin altındaki 2 taraftaki A-4 kısımlarının teknenin ilk imal edildiği haline uygun ölçüdeki 6 mm saç kalınlığına uygun şekilde tamir edilmesi, teknenin denize elverişlilik alabilmesi ve sörveyden geçmesi için yeterli olabileceğini, teknenin tamirden önce denize elverişli olduğunu, boğazda bağlı olduğu ...'ten tamir için çalışır vaziyette tersaneye götürüldüğünü, zorunlu olmayan keyfi ve gereksiz harcamaların davalıdan talep edilmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, yapılacak Bilirkişi incelemesi neticesinde zorunlu tamirat giderinin çok cüzi miktarda olacağı hususunun ispatlanacağını, davalının davacıya sattığı ... isimli teknenin dava dışı ... ve ... isimli teknelerine ...'te tahsis edilmiş bağlama yerleri mevcut olduğunu, ...'te ...'ya tahsis edilen yeri ve tonozu mevcut olduğunu, teknenin karaya bağlı vaziyette iken davacıya satıldığını, davacının davalıya olan borcunu ödememek ve sürüncemede bırakmak için gerçek dışı ithamlarla dava açtığını, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamede davalıdan 200.000,00 TL talep edildiğini, davalı tarafından kabul edilmediğini, davacının dava dilekçesinde 390.309,00 TL talep ettiğini, davacının talepleri arasındaki çelişkili taleplerinin mesnetsiz olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi ve yaklaşık ispat koşulunun oluşmaması sebeplerinden dolayı HMK'nun 389. ve devamı maddeleri gereğince davacının şartları oluşmayan tedbir talebinin reddini talep ettiklerini belirterek, davanın reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/01/2021 tarih, ... Esas, 2021/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Davanın, taraflar arasındaki tekne satım sözleşmesinden kaynaklanan bir kısım alacakların tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın satım sözleşmesi şartlarının taraflarca yerine getirilip getirilmediği, sözleşme gereği tekne onarım masraflarında davalının sorumlu tutulup tutulamayacağı, tekne bağlama yerinin devri hususunda davacı alacağının bulunup bulunmadığı ve bunlara göre varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davacı taraf tanık deliline dayanmış olmakla, Mahkememiz 22/03/2022 tarihinde davacı tanığı ... ...'lı dinlenilmiştir. Tanık ifadesinde: "Ben dosyaya ... şirketinin yetkilisi olmadığına dair beyanlarını sunmuştum ben şirket yetkilisi değilim, davaya konu olduğunu öğrendiğim ... isimli teknenin ilk imalat aşamasında da çalışmıştım, davalı olduğunu öğrendiğim ... şirketi ile önceki tarihlerde iş ilişkilerim bulunmaktadır, teknenin yapılacak işlemine dair bana bilgi veren tekne kaptanı ...'dir soy ismini şuanda hatırlamıyorum, teknenin satıldığını ve bir takım bakımlar yapılması gerektiğini, bana bildirdi bunun üzerine ben ... şirketi yetkilisi ... bey'i arayarak tekneyi satmışsınız hayırlı olsun dedim yapılacak işlemler varmış diye sordum kendisine bana doğrudur,dedi, bu aşamada tekne bakımların başlaması için kızağa çekildi, ben tekneyi yeni alan tarafla da bu aşamada tanıştım, bu bakım hizmeti bizzat benim ve çalışan 3,4 kişi tarafından verildi, adı geçen ... firmasıyla benim herhangi bir ilişkim bulunmamaktadır, tekne Tuzlada bulunan ... tersanesinde kızağa çekilmiştir ben burada tekne altındaki kaynak işleri yaptım, çürüyen bir kısım saçlar değiştirildi ve yenileri tarafından kaynakla monte edildi, kullandığım malzemeleri bana tersane temin etti, yaptığım işlerin maliyetinin net olarak bilmiyorum ancak teknenin alt kısmını makine dairesine kadar komple değiştirdim, bana kalırsa gerekli yerde değiştirildi gerekmeyen yerlerde de değişiklik yapıldı, bakım yaptığımız bölgelerde çürüme olan bölgeler de vardı ancak henüz çürüme olmayan bölgelerde de saç değişikliği yaptım, ben bu işler için hatırladığım kadarıyla 200.000 TL civarı bir para aldım bunun yaklaşık yarısından fazlası işçi maliyetlerine gitti cebime maksimum 50.000 TL kalmıştır, bana ödemeyi burada davacı olduğunu gördüğüm ... şirketinin yetkilisi yaptı, sözkonusu tekne her sene bakım için karaya çıkan bir teknedir ben hizmet vermeden önce ne kadar süre beklediğimi bilmiyorum, boşta bekleyen teknede benim bakım hizmeti verdiğim tarzda çürümeler meydana gelebilir ancak ne oranda meydana geleceğini bildiremem neticede tekne saç teknedir, ... şirketinin 3 teknesi olduğunu ve bu teknelerin ...'te bağlı olduğunu biliyorum, çok uzun süredir yaklaşık 10 senedir ...'te bağlı olduğunu biliyorum ancak sahiplikle ilgili bilgim yoktur, tanıklık için ücret talebim bulunmamaktadır" beyanında bulunmuş ve beyanını imzası ile tasdik etmiştir.
Davacı tanığı ... , Mahkememiz 21/06/2022 tarihli duruşmasında :" Şirket yetkilisi ... bey ile damadım vasıtası ile tanışıyorum, ben kendim emekli deniz Albayıyım ve gemi kaptanlığı yapıyorum, tekne satımından önce tekneyi fikrimi öğrenmek için bana gösterdiler, ben tekneyi satın alınmadan önce inceledim ancak sözleşmeyi bizzat kendim okumadım, tekne genel görünümü itibari ile bakımsız vaziyetteydi, tekne sacları tekne boyası ve makinalar kötü durumdaydı, makina dairesi su alır vaziyetteydi ancak parasal olarak ne kadarlık bir masraf gerektirdiği konusunda bir bilgim yok, ancak görünümü itibari ile tekne saclarının değişmesi gerektiğini düşünüyordum zira liman başkanlıkları da rutin olarak bu kontrolleri 2 senede bir yapmaktadır, tekne satın alındıktan sonra sac değişim işlemlerini, teknede bulunan gemici ve ... beyden bilgi almak sureti ile uzaktan takip ettim, ... beyler tekneyi tersaneye teslim ederek bu sac değiştim işlemlerini başlattılar ancak tersane yetkilileri bu işlemleri isminin ... olduğunu öğrendiğim bir şahısa yaptırmışlar sonrasında ise masraflar ... bey tarafından ödendi, ödenen bedele ilişkin herhangi bir bilgim yok, tekne havuza çıktığında değişmesinin gerekli olduğunu düşündüğüm tüm parçaların değiştiğini gördüm, bildiğim kadarı ile emniyetli kullanım için yapılması gereken değişimler yapılmıştı, ancak bana göre güvenli kullanım için yapılması gerektiği halde yapılmayan bir kısım işlemlerde var idi, son dört beş senedir bu işi yapmaktayım, bu tarz bağlama yerlerinin kanuni bir mülkiyet hakkı bulunmamaktadır, taraflar arasındaki bağlama yerinin değeri hususunda bilgim yoktur, sadece bana teknenin Bebekte ki yeri ile birlikte devir alınacağı söylendi, ben teknenin satın alınması öncesinde tekneyi ilk defa şuanda da bulunduğu Bebekteki sahilde bağlı vaziyette gördüm, o esnada da elektrik sayacının bulunduğunu ve tekneye elektrik verildiğini bizzat gördüm" beyanında bulunmuş, beyanını imzası ile tasdik etmiştir.
Aynı tarihli duruşmada davacı tanığı ...: "Ben davacı şirketin yetkilisi olan ... bey ile bir seyahatim esnasında tanıştım kendim 50 senedir denizci olarak görev yapıyorum, ben tekne ... bey tarafından satın alındıktan sonra ... beyin benden tekneyi görmemi istemesi sonrası pırlanta tersanesine giderek, teknenin kızakta olduğu halde tekneyi gördüm, ben tekneyi ilk gördüğümde sac kaynak işlemleri yapılmaktaydı, teknenin makine dairesinde herhangi bir işlem yapılmamıştı darma duman vaziyetteydi, işlemleri yapan ustaya makine dairesine de bakım onarım yapılıp yapılamayacağını sordum, usta bana, makinelerin çıkarak kaldırılması gerektiğini ve bunların yapılmayacağını söyledi, ben bu işlemlerin yapılmasının zorunlu olduğunu bildirdim çünkü teknenin jeneratör sistemleri de dahil sorun bulunmaktaydı, ben bu hususları ... beye de ilettim, benim bu yönlendirmem sonrasında bu işlemlerde tersanede elektrikçiler ve motor ustası marifetiyle yapıldı, ancak makine dairesinin alt bölümündeki saclar değiştirilerek tamir edilmedi, geminin emniyeti için yapılması gerekenler yapıldı, makine dairesi altındaki saclar değişmemesine rağmen tekne suda yüzer vaziyetteydi" beyanında bulunmuş, beyanını imzası ile tasdik etmiştir.
Davalı taraf ta tanık deliline dayanmış olmakla, Mahkememiz 08/12/2022 tarihli duruşması davalı tanığı ... dinlenilmiştir. Tanık "Ben gemici olarak ... ve ... şirketlerinde çalıştım, ... isimli teknede gemici olarak 2018 son aylarından 2021 yılı Haziran aylarına kadar gemici olarak görev aldım, 2 seneye yakın ...'ta 1 seneye yakın da ...'da çalıştım, teknenin satım sürecinde tekneyi görmeye geldiklerinde ben teknedeydim çalışıyordum, teknenin bakım görmesi gerekiyordu, teknenin çeşitli bölgelerinde yaklaşık 150.000-200.000 TL tutacak bir bakıma ihtiyacı vardı ancak tekne halihazırda çalışır vaziyetteydi, dış görünüşteki sacların yıpranmadan dolayı değişmesi gerekiyordu, gemici olarak benim görevim teknenin komple bakımını sağlamak ve seyir esnasında da gözcülük yapmaktır, bu nedenle yapılması gereken bakımlar konusunda az çok bir fikir sahibiyim, tekne satım öncesinde de sonrasında da ... Sahil'de bağlı bulunmakta idi, ... Sahil'de yıllar önce yapılmış bir tonoz bulunmaktadır ve bu tonozda kimlerin bağlama hakkı olduğu belirlidir bu ise ... 'tan yapılacak elektrik saat aboneliği ile belirlenmektedir, bu nedenle ... 'a bir miktar para ödeyerek abonelik yaptırılır ve buna istinaden bağlama hakkı elde edilir, davaya konu teknenin satımı esnasında tek aboneliğe bağlı ancak iki ayrı teknenin bağlama yapabileceği alan da satıma konu edilmiştir, bu bölgede ... 'in sahibi olan ... 'in 2 teknesi bulunuyordu, bu teknelerden biri ... teknesi olup diğer tekne ise ... teknesindir, bu bağlama yerinde ... satıldığı için sadece ... teknesi bağlı bulunuyordu, ... teknesini satın alanlar da gelip burayı görmüşlerdi, şu an bildiğim kadarı ile ... teknesi burada bağlıdır, bağlama yerleri hafif kaymış olmakla birlikte hala daha ikinci teknenin bağlanabileceği alan boştur" beyanında bulunmuş, beyanını imzası ile tasdik etmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 13/11/2023 tarihli raporda; Dava dışı şirketler tarafından davacı şirket adına KDV Dahil 434.087,45 TL.'lik fatura tanzim edildiği, davacının iş bu faturalar karşılığında dava dışı şirketlere 363.489,36 TL. ödeme yapılmış olduğu, Taraflar arasında ... teknesine ait satış sözleşmesinin bulunduğu, Davacı'nın alıcı, Davalı'nın satıcı olduğu, taraflar arasında hukuki ilişkinin hak ve yükümlülüklerin 6.11.2019 tarihli alım satım sözleşmesi ve 4.8.2020 tarihli protokol tahtında değerlendirilmesi gerektiği, 06.11.2019 tarihinde düzenlenmiş "... SATIŞ SÖZLEŞMESİ"nin 8. Maddesinde, ancak 100.000 TL'nin üzerindeki masrafın Davalı Satıcıya ait olduğu belirtildiğinden, Davacı Alıcının, bu tutarın altında kaldığı anlaşılan harcamasını Davalı Satıcıdan talep edemeyeceği, Davalı Satıcının, gerçekte kullanım ve tasarruf hakkına sahip olmadığı bir yeri (... Sahilinde yer alan tekne bağlama yerini) Davacıya satmış olduğu, karşılığında Davacıdan Protokol'un 5.2 maddesi uyarınca aldığı ücreti bu yerin kullanılmasında yetki sahibi olan ilgili Kuruma ödememiş olduğu anlaşıldığına ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 12/06/2024 tarihli ek raporda; Dava dışı şirketler tarafından davacı şirket adına KDV Dahil 434.087,45 TL.'lik fatura tanzim edildiği, davacının iş bu faturalar karşılığında dava dışı şirketlere 363.489,36 TL. ödeme yapmış olduğu, Taraflar arasında ... teknesine ait satış sözleşmesinin bulunduğu, Davacı'nın alıcı, Davalı'nın satıcı olduğu, taraflar arasında hukuki ilişkinin hak ve yükümlülüklerin 06.11.2019 tarihli alım satım sözleşmesi ve 04.08.2020 tarihli protokol tahtında değerlendirilmesi gerektiği, 06.11.2019 tarihinde düzenlenmiş "... SATIŞ SÖZLEŞMESİ"nin 8. Maddesinde, ancak 100.000 TL'nin üzerindeki masrafın Davalı Satıcıya ait olduğu belirtildiğinden, Davacı Alıcının, bu tutarın üzerinde yapmış olduğu 20.976,00 TL harcamasını davalıdan talep etmeye haklı bulunduğu, davalı Satıcının, gerçekte kullanım ve tasarruf hakkına sahip olmadığı bir yeri (... Sahilinde yer alan tekne bağlama yerini) Davacıya satmış olduğu, karşılığında Davacıdan Protokol'un 5.2 maddesi uyarınca aldığı ücreti bu yerin kullanılmasında yetki sahibi olan ilgili Kuruma ödememiş olduğunun anlaşıldığı; davalı vekilinin kök raporumuza vaki itirazlarında dile getirdiği örf, adet ve teamüllere bakılması yönündeki beyan ve itirazlarının takdirinin Sayın Mahkemeye ait bulunduğuna ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacı ve davalı arasında, 06/11/2019 tarihli sözleşme ile ... isimli teknenin 5.056.000 TL bedelle satışının kararlaştırıldığı akabinde bu sözleşmenin ödeme koşulları ve teminatlarına ilişkin olarak değişiklik yapılmasını öngören 04/08/2020 tarihli bir protokol imzalandığı, bununula birlimte protokolün 5.2 maddesinde satıma konu ... Teknesi'nin ... Sahili'nde bulunan tekne bağlama yeri yanındaki alanın kullanım hakkının da 75.000 TL + KDV bedelle davacıya devredileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Tararflar arasındaki satım sözleşmesi 8. Maddesinde; " "Tekne karaya ilk çıktığında alt sac kısmında 100.000 TL+KDV'lik miktarı geçen masraf Satıcı (Davalı) tarafından avans senetlerinin son kısmından düşülecektir. Tekne alt tamiratı ile ilgili aşırı yüksek bir teklif geldiği takdirde, bu tamiratı Satıcı firma üstlenecektir. Bu durumda 100.000 TL+KDV Alıcı (Davacı) tarafından Satıcı firmaya ödenecektir. Satıcı firma alt sac konusunda tüm tamir ve tadilat süreci ile ilgilenecektir." hükmünün bulunduğu, davaya konu uyuşmazlığın da bu maddeden kaynaklı olarak, davacı tarafından yapılan tekne onarım masraflarının davalıdan tahsilinin istenip istenemeyeceği ile tekne bağlama yeri kullanım hakkının kullanılamamasından kaynaklı ödenen bedelin iadesinin gerekip gerekmeyeceği hususlarında toplanmıştır.
... teknesine yapılan bakım onarım işlemlerine ilişkin olarak dosyaya 15 Ekim 2020 tarihli "... TEKNESİNİN SAC ONARIM VE BAKIM İŞLERİ" konulu bir Teklif yazısı sunulmuştur. Yüklenici dava dışı "... 2 Ltd. Şti." tarafından verilen bu teklif il davaya konu teknenin dava dışı ... Ltd. Şti. tersanesinde karaya alındığı, ... teknesinin bakım onarımlarının yapılması için fiyat teklifi verildiği; bu teklifte; sac değişim işlerinin yapılacağının, sac malzemesi, elektrot, tüp, oksijen vs malzemelerin tekne sahibine ait olacağının, işçilik tutarı sac alım net bedelinin 1.5 katı olarak hesaplanacağının, çalışan personelin SGK, yemek ve çalışma ücretinin yüklenici firmaya ait olacağının , yüklenici firmanın tersanede uygulanan İş Sağlığı ve Güvenliği Prosedürüne uymakla yükümlü ve prosedüre aykırılık sebebiyle kesilecek cezaları ödemekle mükellef olduğunun, makine dairesinde yapılacak işler için ekstra yevmiye yazılacağının yevmiye bedelinin günlük 1 usta + 1 kaynak makinesi 400 TL+KDV olacağının ,işin süresinin tahmini 2 ay olacağının , ödemelerin iş bitimine yakın peyderpey firma hesaplarına banka havalesi yoluyla ödeneceğinin, tüm bakiyenin teknenin gerekli kontrolleri yapıldıktan sonra kapatılacağının ve fiyatlara KDV ilave edileceğinin karalaştırıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda davacının ticari defterleri üzerinde yapılan mali incelemede, "... Ltd. Şti." ünvanlı dava dışı şirket tarafından davacı adına düzenlenen ve malzemeli işçiliği ihtiva eden 4 adet 224.200,00 TL. toplam bedelindeki faturaların davacı tarafından bu firmaya ödenmiş olduğu tespit edilmiştir. Mali incelemeler sonucunda ayrıca, dava dışı " ... Ltd. Şti." tarafından 04.12.2020 tarih, ... seri nolu 14.277,91 TL. bedelli faturanın ve yine dava dışı "... Tic. Ltd. Şti" tarafından 09.12.2020 tarih, ... seri nolu, 195.609,54 TL. bedelli faturanın davacı adına düzenlendiği ve bu faturalar karşılığında bir kısım ödemenin yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Dosya kapsamında alınan kök rapor sonrasında dosyaya ... Teknesi Sac Kalınlık bilgileri celp edilmiş olup, bilirkişilerce yapılan inceleme neticesinde rapor içeriğinde detaylı olarak açıklandığı ve hesap edildiği hali ile; davaya konu ... Teknesi'nin dış kaplama saclarının kuralların aradığı limitlerin altında incelmiş olması nedeni ile ortaya çıkan zorunlu sac yenileme işleri nedeniyle gereken harcama tutarı; 39.600,00 + 52.250,00 + 4.876,00 + 8.250,00 + 16.000,00 = 120.976,00 TL + KDV
olarak hesap edilmiştir. Dosya kapsamında dinlenen davacı tanık beyanları her ne kadar teknenin kötü durumda olduğunu belirtmişlerse de esasen teknede zorunlu olarak yapılması lazım gelen işlemleri ilişkin her iki taraf tanıkları da hükme esas alınacak mahiyette bir beyanda bulunmamışlardır. Kaldı ki dosyaya sunulan tersane faturaları ve ödemelerin aksi tanık beyanları mahkemece esas alınmamış olup ibraz edilen faturalar ve ödemeler üzerinde yapılan bilirkişi hesaplamaları esas alınarak, davacının neticede taraflar arasındaki satım sözleşmesi 8. Maddesi gereğince 20.976,00.TL'nin davalıdan iadesini talep edebileceği kabul edilmiştir. Taraf vekillerince her ne kadar bilirkişi raporuna itiraz edilmişse de; esasen itiraza konu edilen hususlar bilirkişilerce açıklanmış ve değerlendirilmiş olup mahkemece bu itirazlar yerinde görülmemiştir.
Dava dilekçesindeki bir diğer talep olan; ... Sahilinde bulunan bağlama yerinin devri anlaşmasından kaynaklanan ödediği bedelin iadesi talebi bakımından ise, mahkemece, ... ğı, ... Başkanlığı, ... Başkanlığı, ... A.Ş. ile ... 'ne müzekkere yazılarak, ... sahilinde bulunan teknelerin neye istinaden bağlama hizmeti aldıkları, sahiplik ya da kiralamanın mümkün olup olmadığı, elektrik aboneliğinin neye istinaden sağlandığı hususlarında bilgi verilmesi istenmiş; kurumlar arası yapılan yazışmalar neticesinde, davaya konu ... Sahili'nin ... ' nın yetki alanında bulunduğu öğrenilmiştir. Bu kuruma mahkememizce yazılan müzekkereye cevaben gönderilen 28/02/2023 tarih ve ... sayılı cevapta, bilgi sorulan hususla ilgili olarak, İl Müdürlüğünce herhangi bir işlem yapılmadığı ve ödeme alınmadığı hususunun bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır. Buna göre davalının esasen kullanım ve tasarruf hakkına sahip olmadığı bir yeri (... Sahilinde yer alan tekne bağlama yerini) davacıya sattığı, basiretli bir tacir olan davalının ise gerçekte böyle bir hakkın bulunup bulunmadığı hususunu araştırmadan sözleşme gereği bedeli ödediği, davalının tahsil etmiş olduğu ödemeyi 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca yetki sahibi olan Kuruma ödemediği anlaşılmıştır. 3621 sayılı Kıyı Kanunu 5. Maddesi gereğince kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında olup kıyılar herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır. Ancak uyuşmazlık konusu olayda, mahkemece yapılan yazışmalar ile ... Sahili'nde teknelerin bağlama yapabilmesi bakımından devletin bilgisinin, tasarrufunun ve buna yönelik izninin olmadığı tespit olunmuştur.
Her ne kadar ... AŞ tarafından mahkememiz müzekkeresine verilen cevabi yazıda; "şirketimize yapılan yeni abonelik sözleşme başvuruları Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilmekte ve sonuçlandırılmaktadır. Bu çerçevede ... nolu tesisata, 06/04/2021 tarihinde farklı bir tüketici tarafından Perakende Satış Sözleşmesi başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir. Yapılan başvuruya istinaden, ... Ltd. Şti. Adına kayıtlı bulunan ... hesap numaralı abonelik sözleşesi, 06/04/2021 tarihinde sonlandırılarak, mevzuat kapsamında ... A.Ş. Adına ... hesap numarası ile abonelik sözleşmesi yapılmıştır" denilmiş ise de, abonelik adresi olarak belirtilen "... Mah. ... Cad. No: ... Yanı No: ... /İstanbul" adresinin bir dükkana ait olduğu anlaşılmıştır. Davalının cevabında ve dosyada dinlenen tanık beyanlarına göre, ... 'ne özgü yerinin örf, adet ve teamül gereği özel bir uygulama bulunduğu, ... Sahili'ne bağlı tüm tekne sahiplerinin bağlama yerlerini aralarındaki özel hukuk sözleşmeleri ile bedeli mukabilinde birbirlerine devrettikleri yahut kiraladıkları belirtilmiş, mahkemece verilecek bir kararın emsal teşkil ederek ... 'nde bulunan tüm teknelerin boşaltılmasına sebebiyet vereceği belirtilerek, ... Sahili'ne bağlı yat ve gezi kaptanları meslek birliği ile gezi tekneleri meslek birliği ve derneklerinden bu hususun sorulması istenilmişse de; mahkememiz tarafından Kıyı Kanunun uyarınca sahiller ve kıyılar bakımından tasarruf yetkisine sahip devlet bünyesindeki tüm kurumlar ile yazışmalar yapılmış olduğundan ve yasa ile belirlenmiş bir hususta ticari örf ve adetin uygulanma yeri bulunmayacağından bu yöndeki talep mahkemece kabul edilmemiştir.
Bu hali ile, Kıyı Kanunu uyarınca ve mahkemece yapılan yazışmalar neticesinde tespit olunduğu hali ile herhangi bir hukuki dayanağı bulunmayan İstanbul Boğazı ... Sahili'nde bulunan tekne kullanım yerine ilişkin satım sözleşmesine mahkemece hukuki bir geçerlilik kazandırılması söz konusu olamayacağından ve bu sözleşmeye dayalı olarak ödeme yaptığını belirten davalının ödediği bedelin iadesini isteyemeyeceği kanaati ile davacının bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının davasını sözleşme ilişkisine dayandırdığı, borcun kaynaklarının sözleşme, sebepsiz zenginleşme ve haksız fiil olabileceği düşünüldüğünde, her ne kadar hukuki nitelendirme hakime aitse de, davacı tarafın talebinin dayanağı olarak bildirmediği bir hukuki sebebe istinaden mahkemece resen inceleme ve değerlendirme yapamayacağı kanaati ve taleple bağlılık ilkesi uyarınca uyuşmazlığa sebepsiz zenginleşme hükümlerinin de uygulanamayacağı değerlendirilmiştir. Aynı zamanda devletin tasarrufu altında bulunan yerlerin yine devletin bilgi ve tasarrufu dışında, özel satım sözleşmelerine konu edilmeleri bakımından ... Cumhuriyet B:aşsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 20.976,00.TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
-Fazlaya dair talebin REDDİNE,
2-Davaya konu ... Sahili Tekne Kullanım Yeri satışına ilişkin olarak dosyaya celp edilen müzekkere cevapları uyarınca, Kıyı Kanununa aykırı şekilde kamu kurumlarının bilgi ve tasarrufları dışında ... Sahili'nin özel satım sözleşmesine konu edilmesi bakımından ... CBS'ye suç duyurusunda BULUNULMASINA,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 6.665,35.TL den karar harcı olan 1.432,87.TL nin mahsubu ile fazla alınan 5.232,48.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 1.432,87.TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 24.542,50.TL'nin ( 59,30TL başvurma harcı, 483,20TL posta gideri ve 24.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.318,96.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekili için takdir edilen 57.399,95TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 70,88.TL sinin davalıdan, 1.249,12.-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/09/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır