T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2021/157 Esas
KARAR NO: 2022/1
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/10/2020
KARAR TARİHİ: 06/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısı dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.ye ait emtiaların ... Gemisi ile Türkiye den Malezya ya taşındığını, emtialar teslim alındığında konteyner içindeki limon ve nar emtialarının çürümüş ve bozulmuş olduğunun tespit edildiğini, ekspertiz raporu ile emtiaların yanlış sıcaklıklarda taşındığının tespit edildiğini, sigortalısına hasar bedelini ödediklerini, davalı ... A.Ş. Nin navlun faturasının düzenlendiğini ve davalının akdi taşıyan olarak hareket ettiğini, ödenen hasar bedelinin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, aktif husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, davaya bakmada yetkili mahkemelerin İngiliz Yüksek Mahkemelerinin olduğunu, müvekkilinin dava konusu taşımada taşıyan sıfatına haiz olduğunu, davacının sigortalısının da taşıtan sıfatına haiz olduğunu, konşimento tahtında yapılan taşımanın ... taşıma şekline göre yapıldığını, taşımanın limandan limana yapıldığını, yüklerin 18/10/2018 tarihinde yüklemesinin yapıldığını ve 10/11/2018 tarihinde boşaltma limanına vardığını ve ayna tarihte de tahliyenin tamamlandığını, konşimentoya ilişkin de herhangi bir şerh/kayıt konulmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun yüklerin gemiye yüklenmesi ile başladığını ve yüklerin limana varışı ile sona erdiğini, eşyada meydana gelen hasarda hiçbir şekilde müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacı iddiasının aksine dava konusu yüklemenin taşıtan tarafından gerçekleştirildiğini, usulüne uygun olarak yapılmış bir hasar ihbarının bulunmadığını, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın Mahkememiz 2020/... Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek açıldığı anlaşılmıştır.
Dava, davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkin olup; uyuşmazlığın, milletlerarası yetki ile uygulanacak hukuka ilişkin itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.
.... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta AŞ olduğu, borçlusunun ... Ltd Ye İzafeten ... Aş olduğu ve ödeme emrinin borçluya 06/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 11/11/2019 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 27/10/2020 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 23/11/2021 tarihli raporda, İhtilaf konusu ... nolu deniz yük senedine konulan uyuşmazlığın yabancı mahkemelerin münhasır yetkisini ortadan kaldırır nitelikte olması nedeniyle geçersiz olduğunu, Davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, TTK m.l 185'te öngörülen muayene ve ihbar yükünün yerine getirilmediği, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın Davalıların taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması olduğunun ispatlanamadığı, Davalıların meydana gelen hasardan sorunlu olmadığı, sayın mahkeme aksi kanaatte ise, 5.460,27USD olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadr-i marufunda olduğu ve TTK m 1186/21 uyarınca hesaplanan üsst sınır toplam zarar miktarının üzerinde olduğundan Sayın Mahkeme nin davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu kanaatine ulaşması halinde zararının tamamının talep edilmesinin mümkün olduğu, TTK 1188/1 maddesi uyarınca talep hakkının bir yıllık hak düşürücü süre içinde yapıldığına ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Davalı vekilince her ne kadar konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeni ile milletlerarası yetki itirazında bulunulmuşsa da; Yargıtay 11 HD nin 2019/3799 E. 2020/3051 K.sayılı ilamı dikkate alınarak konşimentodaki yetki şartının Türk Mahkemeleirnin münhasır yetkisini kaldırır nitelikte olması nedeniyle MÖHUK 47/1 md gereğince davalının Milletlerarası yetki itirazını reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava halefiyete dayalı olarak açılmış olduğundan öncelikle davacının TTK 1472 maddesi uyarınca halef sıfatını kazanıp kazanmadığı değerlendirilmelidir. Davacı sigorta şirketinin halef sıfatını kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve zarardan sorumlu üçüncü bir kişinin bulunması gereklidir. Dava konusu yüke ilişkin 15/10/2018 tarihli satış faturası; dosyaya sunulan ... Nolu abonman sigorta poliçesi tahtında düzenlenen ... numaralı 17/10/2018 düzenleme tarihli Nakliyat Sigorta Poliçesi ile 31/10/2019 işlem tarihli 5.460,27 USD bedelli dekont ve 29/07/2019 arihli ibranamenin incelenmesinden, dava dışı sigortalı ... San. Ticaret A.Ş’nin dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu ve davacının, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, “All Risks” teminatına haiz geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak sigorta tazminatını ödediği anlaşılmakla davacının uyuşmazlık konusu bakımından aktif husuem ehliyetin haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Davalının pasif husumet ehliyeti bakımndan yapılan değerlendirme kapsamında ise; ... Ltd Şirketinin, ... numaralı deniz yük senedi uyarınca fiili taşıyan sıfatına haiz olduğu, taşıma senedinin taşıyanın acentesi sıfatı ile ... A.Ş tarafından düzenlendiği sabit olmakla davalının pasif husumet ehliyetin haiz olduğu kabul edilmiştir.
TTK 1185/1 maddesi uyarınca “zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak” bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir.” TTK m. 1185/2’de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur düzenlemesi bulunmakla birlikte bu karinelerin aksi ispat olunabilir. Uyuşmazık bakımından yapılan değerlendirmede; davaya konu yük gönderilene 13/11/2018 tarihinde teslim edilmiş olunmasına rağmen hasara ilişkin herhangi bir tutanak düzenlenmemiş olduğu ve hasara yönelik yazılı ihbarın davalı taşıyana bildirilmediği anlaşılmaktadır. Buna göre uyuşmazlık bakımından davacının hasarın deniz yolu ile taşıma sırasında meydana geldiği hususunun ispat edilmesi gerekmektedir.
Konişmentoda nihai teslim yeri olarak “...” gösterilmiştir. Dava konusu emtia belirlenmiş olan boşaltma yeri olan ... ’a alıcıya teslim edilmek üzere, dava dışı sigortalı satıcı tarafından davalı ile navlun sözleşmesi kurulmuş olup emtianın nihai varış yerine kadar olan aşamada bir hasarın meydana gelmesi durumunda taşıyanın sorumluluğuna gidilebilecektir. Bilirkişi Heyeti tarafından yapılan teknik inceleme sonucunda, hasarın malların ... limanına 10/11/2018 tarihinde gerçekleştiği, tahliye sırasında hasara ilişkin bir kayıt olmadığı, 13/11/2018 tarihinde alıcı firma adresinde konteynerin kapaklarının açılıp emtiaların indirilmesi sırasında bozulmanın anlaşıldığı, 14/11/2018 tarihinde ekspertiz incelemesinin gerçekleştirilmiş olduğu, taşınan meyvelerin sevkiyat öncesi bozulmaya başlamış olma ihtimalini gösterecek bir veri dosyada yer almadığı, davalı fiili taşıyanın, mühürlü konteynere müdahale etme ihtimali olmadığı, sorumluluğunun konteynerin soğutucu ünitesine enerji sağlamak olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacının iddiasının ispatlanamadığı zira konteyner içi + 7 C, + 8 C taşıma sıcaklığının taşınan emtianın zarar görmesine, hasara uğramasına neden olacak bir parametre olmadığı, emtiada oluşan zararın Türkiye’den Malezya’ya kadar olan deniz taşıması sırasında meydana gelmiş olduğuna yönelik bir verinin bulunmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Bu değerlendirmeye bağlı olarak, zararın deniz taşıması sırasında meydana gelmemiş olduğu bir başka ifade ile, hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu süre içerisinde meydana geldiğinin davacı tarafça ispat olunmadığı sonucuna varıldığından; davalının emteanın uğradığı hasardan sorumlu olmadığı mahkemece kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 80,70TL'den peşin alınan 59,30TL'nin mahsubu ile bakiye 21,40TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Arabuluculuk ücreti yönünden tefrik olunan dosyada hüküm kurulduğundan yeniden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/01/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır