T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2021/199 Esas
KARAR NO: 2023/477
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/05/2021
KARAR TARİHİ: 28/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... 'ın denizyolu taşımacılığı yaptığını, borçlu şirket ile ticari iş ilişkisi olduğunu, bu ilişkiden mütevellit cari hesaptan kaynaklı alacaklarının bulunduğunu, müvekkilinin davalıya taşıma ve lojistik hizmeti verdiğini, davalı firma ile olan uyuşmazlığın denizyolu taşımasından kaynaklandığını, müvekkilinin davalı ... 'a ait emtiaların Türkiye'den Katar'a nakliye işlemini gerçekleştirdiğini, söz konusu nakliye işleminin tarafların anlaşmaya vardığı şartlar üzerinden gerçekleştirildiğini, müvekkilinin basiretli bir tacir gibi davranarak edimini eksiksiz yerine getirdiğini fakat davalının söz konusu taşıma hizmetinden kaynaklanan borçlarını ödemediğini, sunulan faturaların işbu nakliye işleminden doğan navlun alacağı, bekleme masrafı, ceza masrafı konulu temel e-faturalar olduğunu, davalı yana elektronik sistem üzerinden tebliğ edildiğini, TTK 21/2. madde gereğince davalı tarafın 8 gün içinde faturalara herhangi bir itirazda bulunmadığından kesinleştiğini, ticari defter kayıtları incelendiğinde davalı firmanın müvekkiline 15.702,78 USD borcu olduğunun görüleceğini, müvekkili şirketi forwarder sıfatı ile davalı tarafça verilen beyan ve bildirimleri doğrultusunda taşımaları tamamladığını ve emtiaları varma yerine teslim ettiğini, taşıyan taraf olan ... firmasına ait ... numaralı konşimento ile taşınan ... evsafına haiz 10.460 KGS ağırlığındaki emtianın alıcı ... firması vasıtası ile ... alıcısına gönderilmek üzere müvekkili şirket ile davalı firma arasında bir anlaşma yapıldığını, bu yönde 21.04.2020 tarihinde konşimento düzenlendiğini, emtianın yükleyicisi/göndericisi (shipper) sıfatı ile emtiaya ilişkin tüm belge ve bilginin davalıdan temin edildiğini, yapılan bir taşımada gönderilen emtianın vasfının mobilya olmasına rağmen bu tanım ve malın cinsi konusunda belgelerde davalı tarafından bir takım değişiklikler yapılmaya çalışıldığını, bu konuda bir takım ek belgeler düzenlendiğini, belgelerin ilgili makamlara ibraz edildiğinin anlaşıldığını, bu durumun tamamen usulsüz olduğunu, davalı tarafça taşıma sözleşmesi başlatılırken verilen beyana ve gümrük mevzuatına aykırı bir durum yarattığını, davalı tarafa ihtarname çekilerek her türlü ek masraf ve demurajların davalıdan talep edileceği ve hukuki haklarının saklı tutulduğunun bildirildiğini, alacağın tahsilinin talep edildiğini fakat herhangi bir sonuç alınamadığını, kesinleşen fatura ve cari hesap alacağı ile müvekkilinin davalı şirketten toplam 15.702,78 USD alacağı bulunması nedeniyle 18.09.2020 tarihinde ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhinde icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibi açıldıktan sonra herhangi bir borcu olmadığından bahisle alacak taleplerinin tamamına ve dosya ferilerine itiraz edildiğini, işbu davanın itirazın iptali davası olduğunu, müvekkilinin alacağının tahsiline ilişkin olarak arabuluculuğa başvurulduğunu fakat görüşmelerin anlaşmazlıkla sonuçlandığını, alacağın likit bir alacak olduğunu, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, bu talepleri kabul edilmediği takdirde davanın alacak davası olarak devamına, davalı borçlunun ... İcra Müdürlüğü 2020/... Esas sayılı icra dosyasına vaki itirazın 15.702,78 USD asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, borç bakiyesinin en yüksek Kamu Banka USD faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, alacaklarının likit ve belirlenebilir olduğundan bahisle davalının %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ancak cevap sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında oluşan bir kısım alacağın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın davacı tarafça alacağa konu hizmetlerin ifa edilip edilmediği ve varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 18/09/2020 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 01/10/2020 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 06/10/2020 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 23/05/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Uzakyol Kaptanı ... tarafından tanzim edilen 06/08/2022 havale tarihli raporda özetle; hukuki değerlendirme mahkemeye ait olmak üzere bilirkişi heyetinin üyesi mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan incelemeler sonucu davacı nezdindeki davalıya ait hesabın 18.09.2020 takip tarihinde 15.702,28 USD borç bakiyesi verdiği ve davacının, kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davalıdan bu tutar alacaklı gözüktüğü tespit edildiği, heyetin üyesi uzak yol kaptanı bilirkişi tarafından yukarıda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucu davacının davasının ispata muhtaç olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava konusu alacağın dayanağı faturalar ile ilgili taşıma bilgileri aşağıda açıklanmıştır.
-24/04/2020 tarihli ... numaralı Kara, Deniz Navlunu ... Faturası açıklamalı 1.860,60 USD bedelli faturaya konu taşımanın, ... numaralı konşimentoya ilişkin olarak düzenlendiği, ... numaralı konteynerin ... isimli gemi ile ... Limanından ... Limanına taşınmasının fiilen dava dışı ... firması tarafından yerine getirildiği ancak taşıma talimatının davalı tarafından davacıya iletildiği, bu taşıma nedeniyle dava dışı ... firması tarafından davacı adına 27/04/2020 tarihli 1.342,00 USD tutarlı navlun içerikli fatura ile dava dışı ... tarafından davacı adına 10/04/2020 tarihli 2.242,00 TL tutarlı Lojistik hizmet bedeli açıklamalı faturanın düzenlendiği, bu bedellerin davacı tarafından dava dışı firmalara ödendiği, dosyaya celp edilen gümrük müdürlüğü kayıtlarına göre taşımanın yerine getirildiği anlaşılmış ancak davalı adına davacı tarafından düzenlenen faturanın davalı yanca ödendiği hususu dosya kapsamında davalı tarafından ortaya konulamamıştır. Zira mahkemece belirlenen inceleme gününde davalı tarafından ticari defter kayıtları incelemeye esas olmak üzere ibraz edilmemiştir. Bu kapsamda bu fatura bakımından davacının 1.860,60 USD alacak hakkı bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.
-06/05/2020 tarihli ... numaralı Kara ve Deniz Navlun Faturası açıklamalı 2.250,00 USD bedelli faturaya konu taşımanın, ... numaralı konşimentoya ilişkin olarak düzenlendiği, ... numaralı konteynerin Wide Bravo isimli gemi ile ... Limanından ... Limanına taşınmasının fiilen dava dışı ... ... firması tarafından yerine getirildiği ancak taşıma talimatının davalı tarafından davacıya iletildiği, bu taşıma nedeniyle dava dışı ... ... firması tarafından davacı adına 06/05/2020 tarihli 2.000,00 USD tutarlı navlun içerikli fatura ile dava dışı ... firması tarafından davacı adına 29/04/2020 tarihli 590,00 TL tutarlı kara nakliye bedeli açıklamalı faturanın düzenlendiği, bu bedellerin davacı tarafından dava dışı firmalara ödendiği, dosyaya celp edilen gümrük müdürlüğü kayıtlarına göre taşımanın yerine getirildiği anlaşılmış ancak davalı adına davacı tarafından düzenlenen faturanın davalı yanca ödendiği hususu dosya kapsamında davalı tarafından ortaya konulamamıştır. Zira mahkemece belirlenen inceleme gününde davalı tarafından ticari defter kayıtları incelemeye esas olmak üzere ibraz edilmemiştir. Bu kapsamda bu fatura bakımından davacının 2.250,00 USD alacak hakkı bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.
-06/05/2020 tarihli .... numaralı Kara ve Deniz Navlun Faturası açıklamalı 3.370,00 USD bedelli faturaya konu taşımanın, ... numaralı konşimentoya ilişkin olarak düzenlendiği, ... numaralı konteynerin ... isimli gemi ile ... Limanından Tincan-Lagos Limanına taşınmasının fiilen dava dışı ... ... firması tarafından yerine getirildiği ancak taşıma talimatının davalı tarafından davacıya iletildiği, bu taşıma nedeniyle dava dışı ... ... firması tarafından davacı adına 06/05/2020 tarihli 3.200,00 USD tutarlı navlun içerikli fatura, yine dava dışı ... ... tarafından davacı adına düzenlenen 08/07/2020 tarihli 50,00 USD tutarlı konşimento düzeltme hizmeti içerikli fatura, dava dışı Optima firması tarafından davacı adına 28/04/2020 tarihli 767,00 TL tutarlı kara nakliye bedeli açıklamalı fatura ile dava dışı ... tarafından davacı adına düzenlenen 29/04/2020 tarihli 105,42 TL bedelli tartı hizmeti içerikli faturaların düzenlendiği, bu bedellerin davacı tarafından dava dışı firmalara ödendiği, dosyaya celp edilen gümrük müdürlüğü kayıtlarına göre taşımanın yerine getirildiği anlaşılmış ancak davalı adına davacı tarafından düzenlenen faturanın davalı yanca ödendiği hususu dosya kapsamında davalı tarafından ortaya konulamamıştır. Zira mahkemece belirlenen inceleme gününde davalı tarafından ticari defter kayıtları incelemeye esas olmak üzere ibraz edilmemiştir. Bu kapsamda bu fatura bakımından davacının 3.370,00 USD alacak hakkı bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.
-13/05/2020 tarihli ... numaralı Kara ve Deniz Navlun Faturası açıklamalı 2.390,18 USD bedelli faturaya konu taşımanın, ... numaralı konşimentoya ilişkin olarak düzenlendiği, ... numaralı konteynerin... ... ... isimli gemi ile ... Limanından ... Limanına taşınmasının fiilen dava dışı ... ... firması tarafından yerine getirildiği ancak taşıma talimatının davalı tarafından davacıya iletildiği, bu taşıma nedeniyle dava dışı ... ... firması tarafından davacı adına 14/05/2020 tarihli 2.000,00 USD tutarlı navlun içerikli fatura, yine dava dışı ... ... tarafından davacı adına düzenlenen 29/06/2020 tarihli 50,00 USD tutarlı konşimento düzeltme hizmeti içerikli fatura, dava dışı ... firması tarafından davacı adına 22/04/2020 tarihli 1.121,00 TL tutarlı lojistik hizmet bedeli açıklamalı fatura, dava dışı ... firması tarafından davacı adına düzenlenen 30/04/2020 tarihli 50,00 USD bedelli ... içerikli fatura ile dava dışı ... tarafından davacı adına düzenlenen 22/04/2020 tarihli 105,42 TL bedelli tartı hizmeti içerikli faturaların düzenlendiği, bu bedellerin davacı tarafından dava dışı firmalara ödendiği, dosyaya celp edilen gümrük müdürlüğü kayıtlarına göre taşımanın yerine getirildiği anlaşılmış ancak davalı adına davacı tarafından düzenlenen faturanın davalı yanca ödendiği hususu dosya kapsamında davalı tarafından ortaya konulamamıştır. Zira mahkemece belirlenen inceleme gününde davalı tarafından ticari defter kayıtları incelemeye esas olmak üzere ibraz edilmemiştir. Bu kapsamda bu fatura bakımından davacının 2.390,18 USD alacak hakkı bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.
-14/05/2020 tarihli ... numaralı ... ve ... Faturası açıklamalı 332,00 USD bedelli faturaya konu taşımanın, ... numaralı yukarıda ayrıntıları açıklanan konşimentoya ilişkin olarak düzenlendiği, bu faturaya ilişkin olarak dava dışı ... ... firması tarafından davacı adına 14/05/2020 tarihli düzenlenen faturanın dava dışı firmaya ödendiği ve bu bedelin davalıya rücu edildiği anlaşılmış ancak davalı adına davacı tarafından düzenlenen faturanın davalı yanca ödendiği hususu dosya kapsamında davalı tarafından ortaya konulamamıştır. Zira mahkemece belirlenen inceleme gününde davalı tarafından ticari defter kayıtları incelemeye esas olmak üzere ibraz edilmemiştir. Bu kapsamda bu fatura bakımından davacının 332,00 USD alacak hakkı bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.
-25/06/2020 tarihli ... numaralı Konteyner satış faturası açıklamalı 6.500,00 USD bedelli faturanın yukarıda ayrıntıları açıklanan ... numaralı konşimentoya ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılmakla birlikte davacının fiilen taşıma işine yerine getirmediği, taşıma işinin fiilen dava dışı ... firması tarafından ifa edildiği husus düşünüldüğünde, davacı adına dava dışı ... firması tarafından düzenlenen bir fatura bulunup bulunmadığı hususunun incelenmesi gerekmiştir. Ancak davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı adına düzenlenen bir faturaya ve fatura içeriğine göre konteyner sahibine yapılmış herhangi bir ödeme tespit edilememiş ayrıca davacı vekilinin talebi doğrultusunda dava dışı ... AŞ firmasına yazılan müzekkere cevabında da yukarıda belirtiline faturalar dışında herhangi bir demuraj faturasının düzenlenmediği belirtilmiştir. Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Bu kapsamda davacının davalıya rücu edebileceği, konteynere ilişkin bu alacak kalemi bakımından davacının alacak hakkının bulunmadığı kabul olunmuştur.
-30/06/2020 tarihli ... numaralı Demuraj faturası açıklamalı 3.000,00 USD bedelli faturanın yukarıda ayrıntıları açıklanan ... numaralı konşimentoya ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılmakla birlikte davacının fiilen taşıma işine yerine getirmediği, taşıma işinin fiilen dava dışı ... firması tarafından ifa edildiği husus düşünüldüğünde, davacı adına dava dışı ... firması tarafından düzenlenen bir fatura bulunup bulunmadığı hususunun incelenmesi gerekmiştir. Ancak davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı adına düzenlenen bir faturaya ve fatura içeriğine göre konteyner sahibine yapılmış herhangi bir ödeme tespit edilememiş ayrıca davacı vekilinin talebi doğrultusunda dava dışı ... AŞ firmasına yazılan müzekkere cevabında da yukarıda belirtiline faturalar dışında herhangi bir demuraj faturasının düzenlenmediği belirtilmiştir. Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Bu kapsamda davacının davalıya rücu edebileceği, konteynere ilişkin bu alacak kalemi bakımından davacının alacak hakkının bulunmadığı kabul olunmuştur.
Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen konşimento kayıtları ile dosyaya celp edilen gümrük kayıtları bir arada değerlendirildiğinde, alacağa konu taşıma hizmetinin davacı tarafından yerine getirildiği anlaşılmış olup, davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı gibi dava konusu fatura bedellerinin ödendiğine dair herhangi bir delil de ibraz edilmemiştir. Mahkememizce verilen kararın gerekçesinin yazım aşamasında, davacıya ait ticari defter kayıtlarında tespit edildiği hali ile, davalı tarafından davacıya 01/06/2020 tarihinde yapılan 4.000,00 USD bedelli ödemenin sehven mahkemece yapılan hesaplamaya dahil edilmediği farkedilmiş olmakla birlikte, nihai olarak kısa karar ile gerekçeli kararın farklı olamayacağı ilkesi uyarınca hüküm kısmı aşağıdaki hali ile bırakılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, neticede davacının davalıdan 10.202,78 USD alacak hakkı bulunduğu kanaati ile, İİK 67 maddesi gereğince yasal şartları oluştuğu anlaşılan alacağa ilişkin olarak davacı lehine icra inkar tazminatı ile birlikte davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 10.202,78 USD asıl alacak bakımından DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına, fazlaya dair talebin REDDİNE,
-Takdiren asıl alacağın %20 oranı üzerinden hesap edilen 15.425,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar harcı olan 5.842,54 TL'den peşin alınan 1.656,04 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.186,5 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 1.656,04 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 3.508,20 TL'nin (59,30 TL başvurma harcı, 448,9 TL posta gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.279,27 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 857,60-TL sinin davalıdan, 462,40-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır