T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2021/206 Esas
KARAR NO: 2022/77
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/02/2009
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davadışı ... AŞ 'ye ait ... adlı kimyasal tanker tipi teknenin davalılardan ... San ve Tic AŞ ye ait tersanenin sorumluluğunda inşasında ortaya çıkacak risklere karşı davalı sigorta şirketi tarafından 01/12/2007 - 30/04/2008 tarihleri arasında tekne inşa poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen 26/12/2007 tarihli kapalı koasürans protokolü ile 01/12/2007 - 15/07/2008 tarihli poliçe ile ... sayılı poliçe konusu teknenin inşası sırasında ortaya çıkabilecek risklere ortak olunduğunu, 26/12/2007 tarihli protokolde davalı şirketin % 71,429 hisse alıp, müvekkili şirketin ise % 28,571 nispetinde rizikoya katıldığını, ... adlı teknenin 25/03/2008 tarihinde davalılardan tersanede inşa halinde iken ve personel bulunmadığı halde kuvvetli rüzgarda halatlarını kopararak sürüklendiği, sürüklenme sırasında önce açıkta demirde bekleyen ... isimli yüklü vaziyetteki yüzer geminin baş tarafına sancak bordrası ile çarptığı ve her iki teknenin de ağır surette hasarlandığını, sigortalı teknenin kıyıda karaya oturduğunu, sigortalı teknenin ...nü tarafından 28/03/2008 tarihinde imzalanan sulh protokolü ve akabinde ortak yürütülen çalışmalar neticesinde kurtarıldığını ve 30/04/2008 tarihli ekspertiz raporu düzenlendiğini, ekspertiz raporu gereği 23/05/2008 tarihinde müvekkili şirketin payına düşen miktar olan 173,071,36 USD nin müvekkili şirket tarafından 13/06/2008 tarihinde ödendiğini, teknenin davalılardan ... San ve Tic AŞ nin kusuru - ağır ihmali sonucunda çatma ve oturma hasarlarının oluştuğunun belirlendiğini, davalının personelsiz şekilde tekneyi rıhtımda tutacak önlemlerin alınmadığından dolayı zarara sebebiyet vermesinde müvekkili şirkete karşı sorumlu bulunduğunu, davalı şirketin protokoldeki hükümlere riayet etmediğini, tersane ile armatör arasında imza edilen gemi inşa sözleşmesinin 13.maddesinde belirtilen sorumsuzluk kaydının gerekçe gösterilerek davalı sigorta şirketinin sigorta ettirdiği ... AŞ nin haklarına halef olarak tersane aleyhine dava açmayacağının müvekkili şirkete bildirildiğini, bunun nedeninin ise ... AŞ ile davalılardan tersane arasında rücu etmeme şartınını bulunduğunun beyan edildiğini, ... Sigorta AŞ tarafından tanzim edilen poliçede rücu etmeme şartınını olmadığı gibi bu konunun müvekkili şirkete hasardan önce bildirilmediğini, davalı şirket tarafından tanzim olunan ... sayılı poliçe ile ve 26/12/2007 tarihli taraflar arasında düzenlenen kapalı koasürans protokolü ile tersaneyi rücu edilemeyeceğine dair herhangi bir şartın konulmadığını, davalı şirketin müvekkili şirketin haklarının korunması bakımından hissesi ne olursa olsun sigorta poliçesini tanzim etmiş olması sebebiyle rücu haklarını kullanmasının zorunlu olduğunu, müvekkili şirketin ... Sigorta AŞ nin ... sayılı poliçesinden doğan riske ortak olduğunu, müvekkili şirketin hasar halinde sigortalının halefi olarak sorumlu şahsa rücu edilmeme şartının poliçede yer almadığından müvekkili tarafından bu hususun bilinmediğini, ayrıca ... Sigorta AŞ ile sigortalısı arasında yapılmış olan sorumlu davalılardan tersaneyi rücu edilmemesi şartının müvekkilini bağlamadığını, sigortalı davalı şirketin müvekkili şirketin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini belirterek 173.071,35 USD tazminatın ödeme tarihinden itibaren faizi ile yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ ( birleşmekle ... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta sözleşmesinin görünen taraflarının sigortalı ile müvekkili sigortacı ... Sigorta AŞ olduğunu, TTK nun 1276.maddesi kapsamında davacı ile koasürans anlaşması yapılıp ihtiyari olan bu koasürans kabulü ile davacı tarafın sigorta sözleşmesinin kurulması esnasında üst sigortacı olarak belirlenen oranda ( %28,57) sigorta sözleşmesine teminat vererek karşılığında sigorta primini tahsil ettiğini, müvekkili sigorta şirketinin sözleşmenin kurulması sırasındaki elindeki tüm belgeleri üst sigortacıya ilettiğini, ... adlı geminin tersanede inşa aşamasında iken 02/03/2008 günü çıkan ani fırtına sonucu geminin tersaneye bağlı halatlarının kopması sonucu sürüklenerek açıkta bekleyen ... isimli gemisine çatıp karaya oturduğunu, ... yetkilileri tarafından kurtarma sözleşmesi gereğince işlemlerin yapıldığını ve ekspertiz raporunun düzenlenip buna ilişkin tüm belgelerin davacıya teslim edildiğini, gönderilen evraklar kapsamında davacı tarafından reasürans payı olan 163.512,00 USD hasar tazminatının müvekkili sigortacısına ödediğini, davacının ödediği tazminatı geri istemesinin haklı ve hukuki bir nedeni olmadığını, davacının inşa sözleşmesinin 13.maddesinden yeni haberdar olup rücu hakkının kısıtlandığının iddia etmesinin doğru olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... San. ve Tic. AŞ (eski unvanı: ... Sanayi ve Ticaret AŞ) vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin ... İhtisas Mahkemesi olduğunu, yetkili mahkemenin ise ... Asliye Ticaret Mahkemesi olup, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu olayda mücbir sebep olup müvekkili şirkete atfıkabil bir kusur bulunmadığını, hadisenin gerçekleştiği tarihte çok güçlü bir havanın patlayıp, şiddetli havaya bağlı olarak hadisenin meydana geldiğini, dava konusu olay bakımından gerekli olan dikkat ve özenin müvekkili tarafından gösterildiğini, şartların gerektirdiği tüm tedbirlerin alındığını, söz konusu olay ile meydana geldiği iddia edilen zarar arasında illiyet bağının varlığının gerektiğini, sözleşmedeki rücu yasağı gereğince davacı sigorta şirketinin müvekkili şirketten herhangi bir talepte bulunulamayacağını, ... tarafından davacıya teslim edilmiş olması gereken belgeler içerisinde gemi inşa sözleşmesinin olmaması ihtimalinin kabul edilebilir nitelikte olmadığını, davacının gemi inşa sözleşmesinden haberdar olduğunun açık olduğunu, davacının tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 18/04/2016 tarih ve 2014/... Esas, 2016/... sayılı kararının, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 29.06.2018 tarihli 2016/... Esas 2018/... Karar sayılı bozma ilamı ve Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2018/ ... Esas, 2021/ ... Karar sayılı tashih kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Yargıtay ... HD 29.06.2018 tarihli 2016/ ... Esas 2018/ ... Karar sayılı ilamıyla Mahkememiz kararını :" 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... San. ve Tic. A.Ş vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davalı ... Sigorta A.Ş (Birleşmeden önce ... Sigorta A.Ş) vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, davacı vekili, reasürör müvekkilinin sigortalısı olan davalı sigorta şirketinin rücu hakkını kullanmamak suretiyle müvekkilini zarara uğrattığını ileri sürerek ... Sigorta A.Ş (Birleşmeden önce ... Sigorta A.Ş)'ye, kusuru ile zarara sebebiyet verdiğini ileri sürerek de diğer davalı tersane sahibi ... San. ve Tic. A.Ş'ye husumet yöneltmiş ve sigortalısı olan davalı sigorta şirketine ödediği tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, davalı ... San. ve Tic. A.Ş'nin inşa halindeki sigortalı geminin zarar görmesinde kusurlu olduğu, davacının da bu davalıya rücu hakkının bulunduğu kabul edildiğine göre, artık davalı sigorta şirketinin zarar sorumlusuna karşı rücu hakkını kullanmaması sebebiyle davacının zarar gördüğü ileri sürülemeyeceğinden davalı ... Sigorta A.Ş (Birleşmeden önce ... Sigorta A.Ş) hakkındaki davanın reddi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak yazılı şekilde anılan davalının da sorumlu tutulması doğru olmamış," gerekçesi ile bozmuştur.
Davalılardan ... San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuştur. Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas, 2021/ ... Karar sayılı tashih kararı ile " davacı ile davalı ... Sigorta A.Ş. (Birleşmeden önce ... Sigorta A.Ş.) arasında kapalı koasürans protokolü bulunmakta olup, bu protokol uyarınca davacının davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı sözleşmelerin nispiliği ilkesi çerçevesinde dava açma hakkı olduğu kabul edilebilir ise de; davacının davalı ... San. ve Tic. A.Ş. ile aralarında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi, davacının (koasürörün) sigortacı sıfatı da bulunmadığından sigortalıya halef olarak da bu davayı açamayacağı hususu değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmekte olup, davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 29.06.2018 tarih ve 2016/ ... E- 2018/ ... K sayılı bozma ilamının (1) nolu bendin hüküm fıkrasından çıkartılmasına, davalı ... San. ve Tic. A.Ş. hakkında verilen hükmün işbu gerekçe ile bozulmasına " karar vermiştir.
Dava; davacı sigorta şirketinin reasürans sözleşmesi gereğince sözleşmenin sigortalısı olan sigorta şirketi karşı ödemelerde bulunduğu nedenle TTK nun 1301.maddesi gereğince rücuen tahsili talebidir.
20/10/2005 tarihli gemi inşa sözleşmesinin incelenmesinde; taraflarının ... AŞ (armatör) ile ... San ve Tic AŞ (tersane) olduğu, sözleşmenin konusunun bir adet sözleşmenin 3.maddesinde ana karakteristikleri ve tarifi belirlenen geminin inşasına ilişkin olduğu, taraflarca taahhüt edilen işler ile tersanenin ve armatörün sorumluluğunun ve işin süresinin belirlendiği, sözleşmenin sigorta başlıklı 13.maddesinde armatörün geminin "builgderz risk" sigortasını yaptıracağı, bu sigortaının 8.maddede belirtilen emniyet hususlarını da kapsayacağının olacağının belirtilip, 8.maddede tersane dahilindeki malzeme ile gemi inşa edilirken ve denize indikten sonraki emniyetinin tersane tarafından sağlanacağı hususuna yer verildiği, allrisk sigortasının gemi armatörü tarafından devir ve teslim alınıncaya kadar geçerli tutulma sorumluluğunun armatörü ait olup, armatörün yaptıracağı all risk sigortasında tersanenin rücu etmeme hakkına sahip olacağı, tersane nezlindeki makina ekipman ve inşaatı "institute clauses for builder's risk" kurallarına uygun olarak korumakla yükümlü olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Kapalı Koasürans protokolünün ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ arasında olduğu sigorta konusunun ... Tersanesinde inşa edilen ve teslim tarihi 30/04/2008 olan tekne olduğu anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/ ... Değişik İş sayılı dosyasının incelenmesinde; tespit isteyenin ... San. A. Ş, karşı tarafın ... A. Ş olup, tespit sonrasında dosyaya sunulan bilirkişi raporunda; olayın rüzgarın esiş hızı yönünden fırtına özelliği taşıdığı, meydana geliş şekli ve neden olan unsurun gücü yönünden de olayda mücbir sebep halinin söz konusu edilmesi gerekeceği, yüzer yapınınken etmemiş olmasından dolayı davacı ... Sigorta A. Ş' ye karşı sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda; geminin tersane iskelesinde emniyetli ve kurallara uygun bir şekilde bağlanmamış olduğunu, fırtına deniz ve hava koşulları açısından mücbir sebep olmadığını, basiretli bir tersane yönetiminin kontrolü altında işleyen bir tersanede bir geminin gece, önceden ihbarı yapılan fırtına sebebiyle halatlarını koparıp denize sürüklenerek demirli bir gemiye çarpması, üstelik sabah mesai başlayana kadar tersaneden hiçbir kimsenin haberinin olmamasının düşünülemeyeceğini, tersane yönetimi tarafından dava dosyasına sunulan kontrol çizelgesinin de bulunmadığını, somut olayda tersane yönetiminin ağır ihmal ve kusurunun bulunduğunu, davacı Ray Sigortanın olayda reasürür sıfatıyla hareket ettiği, reasüransın bir sigorta sözleşmesi olduğu ve TTK nun sigorta sözleşmesine ilişkin bütün hükümlerinin reasürans sözleşmesine de uygulanacağı, reasüransta yasal halefiyetin söz konusu olacağı, davacı ... Sigortanın yasal halefiyete dayanarak zarardan sorumlu kişiye karşı ödemiş olduğu tutarla sınırlı olmak kaydıyla rücu edebileceği, ... Sigortanın davacıya karşı sorumluluğunun olmaması gerektiği, ... Sigorta zarardan sorumlu tersaneye karşı ödediği tazminat için rücu hakkına sahip ise de rücu alacağının davacı reasürür tarafından ... Sigortaya yapılan ödeme oranında davacıya intikal etmiş olduğu, davacı ... Sigortanın tazminat borçlusu tersaneye başvurabileceği, davacının davalı tersaneye talepte bulunamayacağı sonucuna varılması halinde ... Sigortanın davacıyı zarara uğratmış olması sebebiyle talep edebileceği, inşa sözleşmesindeki sigortacının davalı tersaneye rücu edilemeyeceğine dair hükmün sözleşmenin tarafları arasında geçerli olduğu nedenle davacıya ileri sürülemeyeceği belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti ek raporda; olayda mücbir sebebinin olmadığını, tersanenin gerekli önlemleri almadığını, geminin gereken sağlamlıkla bağlanmamasının davalı tersane bakımından kusur oluşturduğunu belirtmişlerdir.
Mahkememizce bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiş ve inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, halatların kopması durumu ve geminin sürüklenmesi ile yapmış olduğu hasarlarda ve kayıplarda tersanenin kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davacı ile bir nolu davalı arasında kurulan sözleşmenin reasürans sözleşmesi olduğu, davadışı gemi maliki ile iki nolu davalı arasında kurulan gemi inşa sözleşmesi kaydının sözleşme dışındaki kişileri bağlamayacağı, eTTK'nun 1276. mükerrer sigorta başlıklı maddede "mükerrer sigorta (reasürans) inhizarı hakkındaki hükümler mahpus kalmak üzere sigortacı, sigorta ettiği menfaati dilediği şartlarla tekrar sigorta ettirebileceği gibi sigorta ettireni kimse dahi sigorta pirimini sigorta ettirebilir" belirtilip reasürans sözleşmesinin sigorta ettirenle sigorta sözleşmesi kuran sigorta şirketinin temel sigortası sözleşmesinde öngörülen rizikonun gerçekleşmesi ve tazminat ödemek durumunda kalması rizikosuna karşı başka bir sigorta şirketi ile kurduğu sözleşme olduğu, reasürans sözleşmesinin sigorta ettireninin ve sigortalısının temel sigorta sözleşmesinin sigorta şirketi olduğunu, reasürürün sigorta şirketini taahhütleri gereğince gerekli ödemelerde bulunduğu takdirde TTK nun 1301.maddesinde yararlanarak rücu davası açabileceği, sigorta tazminatını ödeyen zarar sigortacısının sigortalının haklarına halef olacak ödemede bulunan reassürör de hukuken zarar sigortacısının yerine geçeceği, bu nedenle sigortalının haklarının zarar sigortacısından geçerek reassürörün mal varlığına dahil olacağı, davacının ödemede bulunduğu ölçüde bir nolu davalının üçüncü kişilere dahil olan haklarına halef olduğu ve teknik bilirkişi raporunda sorumluluğu öngörülen iki nolu davalıya karşı da istemeyi yöneltebileceği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Davacı ve davalı vekili beyanları, dosyaya sunulan deliller, inceleme sonrası ibraz edilen bilirkişi raporları,Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2018/5131 Esas, 2021/3186 Karar sayılı tashih kararı, Yargıtay 11 HD 29.06.2018 tarihli 2016/9746 Esas 2018/4555 Karar sayılı ilamı ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;
... numaralı tekne poliçesi ile davalılardan ... Sigorta AŞ ye sigortalı olan ve 26/12/2007 tarihli davacı ... Sigorta AŞ ile davalı ... Sigorta AŞ arasındaki kapalı koasürans protokolüne konu ... Tersanesinde inşa edilen ve teslim tarihi 30/04/2008 olan teknenin 25/03/2008 tarihinde davalı ... ait tersanede inşa halinde iken kuvvetli rüzgarda halatlarını kopararak sürüklenmesi ve sürüklenme sırasında açıkta demirde bekleyen ... isimli yüklü vaziyetteki gemiye çarptığı ve her iki teknenin ağır surette hasarlanması sonucu sigortalı teknenin kıyıda karaya oturduğu ve ... tarafından kurtarıldığı, düzenlenen ekspertiz raporları sonucu davacı şirket tarafından ödenen 173.071,36 USD nin ödeme tarihi olan 13/06/2008 tarihinden itibaren tahsilinin davalılardan talep edildiği, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarından, geminin tersane iskelesinde emniyetli ve kurallara uygun bir şekilde bağlanmamış olduğu, fırtına deniz ve hava koşulları açısından mücbir sebep olmadığı, basiretli bir tersane yönetiminin kontrolü altında işleyen bir tersanede bir geminin gece, önceden ihbarı yapılan fırtına sebebiyle halatlarını koparıp denize sürüklenerek demirli bir gemiye çarpması, üstelik sabah mesai başlayana kadar tersaneden hiçbir kimsenin haberinin olmamasının düşünülemeyeceği, tersane yönetimi tarafından dava dosyasına sunulan kontrol çizelgesinin de bulunmadığı, somut olayda tersane yönetiminin ağır ihmal ve kusurunun bulunduğu belirtilmiş olmasına karşın ,Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2018/ ... Esas, 2021/ ... Karar sayılı tashih kararında belirtildiği üzere ,davacının davalı ... San. ve Tic. A.Ş. ile aralarında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi, davacının (koasürörün) sigortacı sıfatı da bulunmadığından sigortalıya halef olarak da bu davayı açamayacağına kanaat getirilerek davalı ... San. ve Tic. A.Ş. Ye açılan davanın reddine karar verilmiş, davacının davalı sigorta şirketinin zarar sorumlusuna karşı rücu hakkını kullanmaması sebebiyle davacının zarar gördüğü ileri sürülemeyeceğinden Yargıtay 11 HD 29.06.2018 tarihli 2016/ ... Esas 2018/ ... Karar sayılı ilamı dikkate alınarak davalı ... Sigorta A.Ş (Birleşmeden önce ... Sigorta A.Ş) hakkındaki davanın da reddi karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-1 nolu davalı ... Sigorta A.Ş.( birleşmekle ... Sigorta A.Ş.) yönünden açılan davanın REDDİNE ,
2-2 nolu davalı ... San. Ve Tic. Aş (eski Unvanı: ... Sanayi Ve Ticaret Aş) yönünden açılan davanın REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 3.933,50.TL den karar harcı olan 80,70.TL nin mahsubu ile fazla alınan 3.852,80.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davalı ... San. Ve Tic. Aş (eski Unvanı: ... Sanayi Ve Ticaret Aş) yargı gider toplamı olan 2.561,50TL'nin ( 311,50.TL posta gideri ve 2.250,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davacıdan alınıp işbu davalıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı ... Sigorta A.Ş.( birleşmekle ... Sigorta A.Ş.) yargı gider toplamı olan 128,00TL'nin (128,00.TL posta gideri) davacıdan alınıp işbu davalıya ÖDENMESİNE,
6-Davalılar vekilleri için takdir edilen 28.845,59.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
22/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır