T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO : 2023/372 Esas
KARAR NO : 2024/412
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 18/08/2023
KARAR TARİHİ : 05/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı Nakliye Sigorta Poliçesi ile sigortalanan sigortalı ... A.Ş. 1 numaralı davalı ile ... numaralı fatura kapsamında 11 palet (165.675 adet net; 5737,21 kg brüt; 6.122,20 kg) trafo hatfiltresi cinsi emtianın Çin'den Türkiye'ye nakliyesi için anlaşıldığını. Nitekim 1 numaralı davalı ve sigortalı arasındaki bu ilişki ... numaralı Konişmento ve Navlun Faturaları ile de sabit olduğunu.Emtiaların nakliyesi ... (... ...) gemisi ile Navlun Faturaları ve ... numaralı konişmento tahtında gerçekleştirildiğini. Gemide bulunan müvekkile ait emtia V no.lu konteyner içerisinde taşınmış olduğunu, Türkiye'ye varışı sonrasında ... Geçici Depolama alanında yapılan kontrollerde 1 kap emtianın kırık ve hasarlı olduğunun görüldüğünü. Bunun üzerine söz konusu hasar, "... nolu konteyner ile ... Geçici Depolama ... firması adına gelen 11 kap 6122,20 kg eşya 1 kabının dış tahta paleti kırık olduğu görülmüş olup, eşyada herhangi bir kırık, ezik hasar gözlemlenmemiştir." şeklinde tespit edilerek 20.05.2022 tarihli hasar tutanağı ile düzenlendiğini. 26.05.2022 tarihinde emtia sigortalı firmanın deposuna alınmak üzere yapılan kontroller sırasında emtianın hasarlı olduğu tespit edilerek tutanak tutulduğunu. Söz konusu hasar sebebiyle sigortalının uğradığı zarara ilişkin hasar ödemesini ve buna bağlı olarak sigortalının haklarına halef olduklarını gösterir Banka Ödeme Dekontu da delilleri arasında sunulduğunu. Fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak toplam 1.980,70 EUR sigortalı zararı, müvekkili şirket tarafından ödenmek suretiyle tazmin edilmiş olduğunu, poliçe hükümleri, banka ödeme dekontu ve halefiyet kuralları gereğince sigortalısının haklarını devralan müvekkilin TTK m. 1472 ve ilgili konvansiyon hükümleri ile davalılara rücu hakkı doğduğunu. Müvekkili söz konusu 1.980,70 EUR alacağına yönelik olarak icra takibinde bulunduğunu, ancak davalılar söz konusu borcun bulunmadığından bahisle takibe itiraz ettiklerini. Dava konusu hasara ilişkin yer alan hasar fotoğrafları incelendiğinde emtianın hasara uğradığı görüldüğünü. Somut olay da dosyaya sunulan belgeler ve ekspertiz raporundaki tespitler dolayısıyla hasarın, mevzuatta taşıyanın sorumlu olduğu belirtilen zaman dilimi içerisinde meydana geldiği taraflarınca ispatlanmış durumda olduğunu. Ekspertiz Raporu, hasar fotoğrafları ve sair nakliye belgeleri ve tüm delillerimiz hasarın oluş şekli, hasar hakkındaki saptamalar, hasarın niteliği ve miktarı konusunda ayrıntılı bilgiler içerdiğini.Açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulünü, müvekkilinin davalıdan asıl alacağı olan 1.980,70 EUR alacağına ilişkin ... İcra Müdürlüğü 2023/... E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen koşullarla devamını, takip tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kamu banka EUR faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, alacaklarının likit ve belirlenebilir olduğundan %20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesini, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin taraflarına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ve Dış Ticaret A.Ş. Vekili Davaya Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacı, davaya konu dilekçesinde emtianın hasarlı olarak, geçici depolama işi yapan müvekkili firmaya geldiğini belirttiğini. Davacı, söz konusu emtianın taşıma sırasında hasar aldığını ve müvekkilimizin geçici depolama merkezine geldiğinde bu hasarın halihazırda var olduğunu dilekçesinde ileri sürdüğünü.Buna karşın davacı, müvekkilinin taşıyıcı olmamasına rağmen ve hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini iddia etmesine rağmen, taraflarını söz konusu davada taraf olarak gösterdiğini. müvekkilinin taşıyıcı olmadığını, müvekkili firma geçici depolama işi ile uğraştığını. Geçici depolama merkezine gelmeden önce hasarlandığı iddia edilen bir emtiadan dolayı müvekkile hiçbir şekilde kusur izafe edilemeyeceğini. Eğer emtia davacının ileri sürdüğü gibi hasarlı ise bu durum taşıma sırasında meydana geldiğini. Davacının emtianın, geçici depolama merkezine geldiğinde hasarlı olduğunu ve buna ilişkin tutanak tutulduğunu dile getirdiğini. Bu tutanağın, eşyanın taşıma sırasında hasarlandığını gösterdiğini.Hasar mevcut ise bunun sorumluluğu diğer davalıda olup müvekkkili şirkete hiçbir kusur izafe edilemeyeceğini.Açıklanan ve resen nazara alınacak nedenlerden ötürü, davanın müvekkili şirket yönünden reddini ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketi Davaya Cevap Dilekçesinde Özetle; Dava konusu taşımada müvekkili yalnızca taşıma işleri organizatörü olarak hareket ettiğini.Davacı dosyaya yalnızca sefer bazlı nakliyat poliçesini ibraz ettiğini ancak abonman poliçesini sunmadığını. Bu nedenle hasarın teminat dışı olup olmadığı anlaşılmadığını.İddia edilen hasarın müvekkili şirketin organize ettiği denizyolu taşıması sona erdikten sonra sigortalının kendi risk ve sorumluluğunda gerçekleştirildiği iç kara nakliyesi esnasında meydana geldiğini.TTK m.1185 gereğince taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığını. Buna göre yükün konşimentoda yazıldığı şekilde taşındığı ve alıcısına teslim edildiğinin kabul edildiğini.TTM m. 1185/2 uyarınca hasarlı olduğu iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile mahkemeler vasıtası ile yapılmış bir tespit bulunmadığını.Dosyada hasarın varlığını, nedenini ve niteliğini belirlemeye ilişkin herhangi bir delil de bulunmadığını. Yukarıda izah olunan nedenler ve sayın mahkemenizce re'sen gözetilecek gerekçeler ile davacının davasının reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalı ... vekilinin icra dairesi yetkisine yönelik itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.
... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta Anonim Şirketi borçlusunun ... Anonim Şirketi ve ... Ticaret Anonim Şirketi. olduğu, 02/04/2024 tarihinde 1.972,0 EUR nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 03/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin 13/02/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 18/08/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... , ... Tarafından tanzim edilen 21/08/2024 tarihli raporda; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu ve geçerli sözleşme uyarınca ödeme yapıldığı, gosya muhteviyatından hasar ihbarının zamanında yapıldığının tespit edileme itbarla eşyanın denizde taşıma senedinde yazılı olduğu şekilde, yani iyi halde teslim edildiği yönünde bir karine doğduğu ve zararın meydana geldiği belirlendiği takdirde ise, zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığına ilişkin bir karine ortaya çıktığı, uyuşmazlık bakımından bu karinelerin aksini ispat yükünün dava-dışı alıcının haklarına halef olan davacıya ait olduğu, bu karinenin aksinin davacı tarafından ispat edilemediği, mevcut deliller ışığında, hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin ispata muhtaç olduğu, hasardan davalıların sorumlu olmadığı, hasar bedelinin 1.972,21 Euro olarak uygun olduğu, %10 İlave bedelin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmiştir.
Davalılardan ... tarafından icra müdürlüğüne sunulan borca itiraz dilekçesi ile şirketin bulunduğu adres itibarı ile ... İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğundan bahisle icra dairesi yetkisine itiraz edilmişse de, takip talebinde borçlu bulunan diğer davalı ... AŞ'nin (eki unvan ...) adresi dikkate alındığından HMK 6 ve 7 maddeleri uyarınca İstanbul Anadolu İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğu kanaati ile yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan...-... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... AŞ firması tarafından FOB teslim şartı ile ithal trafo hat filtresi emtiasının, ...'dan ... Limanı'na ... ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... AŞ firmasının konşimentoda gönderilen olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan DenizBank Bankasına ait 27/10/2022 tarihli ödeme dekontuna göre1.972,00 EURO hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... AŞ firmasına ödendiği anlaşılmış olup bu hali ile davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödeme kapsamında TTK. 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan ... numaralı 31/03/2022 tarihli konişmentoda, gönderilen olarak ... A.Ş., taşıyan olarak ... A.Ş. (1 nolu davalının eski unvanı) gösterilmiş, ... numaralı 31/03/2022 tarihli konişmentoda ise gönderen olarak ... ... Ltd., gönderilen olarak ... A.Ş., taşıyan firma olarak ... firması gösterilmiştir. Bu hali ile 1 numaralı davalı ... AŞ firmasının konişmentoyu düzenlemekle taşımayı taahhüt ettiği ve taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. 2 numaralı davalı ... bakımından ise, ... firması geçici depolama faaliyetiyle iştigal etmekte olup dava dışı sigortalı ile arasında depolama hizmetine ilişkin bir sözleşme bulunmakla bu davalanın da bu itibarla pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan ... Sigorta Hizmetleri tarafından düzenlediği anlaşılan 19/10/2022 tarihli ekspertiz raporuna göre; Çin'den Türkiye'ye nakliyesi yapılan ... numaralı konşimento kapsamında ... nnumaralı konteynerin, tahliye limanına ulaşması sonrasında 20/05/2022 tarihinde ... Geçici Depolama alanında yapılan kontrollerde 1 kap emtianın paletinin kırık ve hasarlı olduğunun görülerek tutanak altına alındığı bu tutanakta açıkça eşyada herhangi bir kırık ezik ya da hasarın görülmediğinin belirtildiği, daha sonra emtianın sigortalı tesislerinde 26/05/2022 tarihinde yapılan kontrollerde 4 kolinin ezilmiş, yırtılmış olduğu, toplamda 7.120 adet
emtianın kenar kısımlarındaki metal parçaların ezilmiş, eğilmiş olduğunun tespit edildiği,
Trafo hat filtresi emtiasının ezilmesi, eğilmesi, bileşenlerin doğru şekilde çalışmasını
engelleyebileceği, Trafo hat filtresinin sorunsuz şekilde çalışabilmesi için hasarsız ve darbe
almamış olması gerektiği, darbe alan, ezilme ve göçük hasarlarının olduğu trafo hat
filtreleri stabil şekilde çalışmayacağı belirtilerek hasar miktarının 1,972,00 EURO olduğu açıklanmış ancak hasarın nedenine ilişkin bir açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır.
Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4). Dosyada hasarın ilk olarak 20/05/2022 tarihinde emtianın 2 numaralı davalıya ait geçici depolama alanına geldiğinde tespit edimdiği ancak bu tutanakta açıkça eşyada herhangi bir kırık ezik ya da hasarın gözlemlenmediğinin belirtildiği anlaşılmış akabinde 26/05/2022 tarihinde sigotalıya ait tesislerde düzenlendiği anlaşılan tutanak ile emtia hasarının tespit edildiği, ekspertiz talebinin ise 17/06/2022 tarihinde davacı sigorta şirketine iletildiği aynı tarihte ise hasarın 1 numaralı davalı ... firmasına ihbar edildiği tespit olunmakla bu hali ile hasarın davalı taşıyana TTK gereği usule uygun olarak ihbar edilmediği kabul edilmiştir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalı taşıyanın sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.
Dosyada bulunan ekspertiz raporu ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda hasarın hangi aşamada meydana feldiği hususunda herhangi bir tespitte bulunulamamış olmakla birlikte, dosyaya davacı tarafından ibraz edilen ve davalılardan ... firmasına ait geçici depolama alanında düzenlendiği sabit olan 20/05/2022 tarihli tutanakta açıkca eşyada herhangi bir hasar olmadığı belirtilmiş olup bu hali TTK 1185 maddesi uyarınca davacı üzerinde bulunan ispat külfetinin yerine getirilmediği ve davalı taşıyanın hasar bakımından sorumluluğu bulunduğu hususunun davacı tarafından ispat edilemediği bununla birlikte diğer davalı sorumluluğu altında eşyanın hasarlı olmadığının da bizzat davacı tarafından dosyaya sunulan tutanak ile anlaşılması karşısında davalılardan ... firmasının da hasar bakımından sorumluluğu bulunmadığı mahkemece kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak açıklanan nedenlerle neticede davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 793,51.TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 365,91 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalılar vekilleri için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır