T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/292 Esas
KARAR NO:2022/548
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:02/07/2021
KARAR TARİHİ:27/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilİ .... Ltd. deniz yoluyla yük taşınması işiyle iştigal eden uluslararası bir şirket olduğunu, ... A.Ş. ise bu şirketin münhasır Türkiye acentesi olduğunu, ... ve ... numaralı 2 adet 40'HC konteyner muhtevası 69 balya rparifetiylo, "Düşük Yoğunluklu Polietilen" emtiası olduğu beyan edilen yükün Amerika Birleşik Devletleri, Şikago, lllinois'den İstanbul'a taşınması için ... numaralı konşimento ("Konşimento") tanzim edildiğini, davalı bu konşimento tahtında Yük Alıcısı olduğunu, yük Alıcısı Davalı, yükün teslimi için acente sıfatıyla ... Türkiye 'ye başvurduğunu, bunun üzerine ... numaralı ve 26 Ekim 2020 tarihli Eşya Teslim Onay Formu (ordino) tanzim edildiğini, davalı adına ...'a imza karşılığı teslim edildiğini, bu suretle Davalı TTK m.1203 uyarınca konteyner demurajı da dâhil olmak üzere navlun ve tüm ferileri ve sair kalemleri ödemekle yükümlü hale geldiğini, müvekkil Şirketin tarifesi uyarınca, konteynerlerin boşaltılarak Müvekkil Şirkete iadesi için Davalı 'ya özel olarak 14 gün serbest süre (free time) verilmiş ve bu husus Konşimento'ya da kayıt düşüldüğünü, 20 Ekim-2020-tarihli e posta ile Davalı'ya varış ihbarı yapılarak, aynı gün öğleden sonra ordinonun alınabileceği Davalı 'ya bildirildiğini, 26 Ekim 2020 tarihinde ise Eşya Teslim Onay Formu Davalı'nın yetkilisi tarafından imzalanarak yük teslim alındığını, müvekkil şirket ile davalı arasındaki anlaşma uyarınca 14 gün olarak belirlenen serbest sürenin geçmesini müteakip demuraj tarifesi uyarınca demuraj alacağı doğduğunu ve davalı tarafa demuraj alacağına ilişkin fatura gönderildiğini fakat davalı tarafından usulüne uygun olarak tanzim edilen ve gönderilen faturada yazan tutar yalnızca 500 USD'lik kısmı ödenmiş kalan 6.500 USD ödenmediğini, bunun üzerine dayalıya 22 Ocak 2021 tarihinde e-posta gönderilerek bakiye borca ilişkin olarak hatırlatma yapıldığını, davalı ise cevaben göndermiş olduğu e-postada, Müvekkil Şirket'in Amerika acentesinin hata yaptığını ileri sürmüş, bu hata sebebiyle yükünün ... Limanı yerine Haydarpaşa Limanı'na teslim edildiğini mağdur olduğunu iddia ettiğini, davalının iddiaları üzerine Müvekkil Şirket acentesi ile iletişime geçilerek gerekli iç araştırmaların yapıldığı, lakin yapılan araştırma sonucunda, müvekkili şirketin Amerikan acentesi tarafından iletilen dava dışı yükletenin dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlemiş olduğu talimat incelenmiş ve dava dışı yükleten tarafından varış limanı olarak yalnızca "İstanbul" yazıldığını, ... Limanı olarak özel bir bildirim/talep bulunmadığnın görüldüğünü, davalı tarafından Müvekkil Şirket nezdinde doğmuş olan borcun ödenmesine ilişkin olarak hiçbir aksiyon alınmadığını, 14 günlük serbest sürenin dolmasını müteakip iki konteyner için de konteyner demurajı meydana geldiğini, müvekkil şirket'in demuraj tarifesi uyarınca hesaplanmış demuıaj alacağının ve işlemiş faiz alacağının tahsili için ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını ve ödeme emrinin davalıya gönderildiğini davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı acenta, müvekkili asıl taşıyıcıya ait hak ve deflleri kullanma hakkına sahip olduğunu, taşıma anlaşması gönderici-taşıtan firma olan ..., asıl taşıyieı ... ... Amerika ile yapıldığını, taşıma şekli FCA olup, navlun gönderici-yükleten firma tarafından ödeme şeklinde sevk edildiğini, acentanın doğrudan müvekkilden sorumluluğu olmayan bir kalemi talep etmesi pasif husumet yönünden hatalı olup davanın esasen taşıtana yöneltilmesi mümkün olduğunu, müvekkil, taşıma talimatını veren taraf olmadığı gibi, yanlış varış limanı seçiminin sorumlusu da değildir. Acenta sözkonusu giderleri asıl taşıyıcı müvekkilinden veyahut kusuru var ise taşıtan firmadan istemesi gerekirken, talepleri hiçbir akdi ilişkisi olmayan müvekkile yönelttiğini, müvekkil, malın teslimini sağlamak üzere giderleri ödemiş olup, bunun dışında geminin yanlış limana gelmesinden kaynaklı giderlerin muhatabı olmadığını, müvekkilinin, taşıtan şirketin temsilcisi veya acentası olmadığını,. Onun adına ödeme yapmak gibi bir yükümlülüğü de olmadığını, davacının davasının pasif husumet yönünden de reddi gerektiğini, dava konusu edilen demuraj ücretinin kaynağı, hem taşman eşyanın İhtisas Gümrüğü hem de geminin müvekkilin adresine en yakın liman olan ... yerine alakasız bir liman olan Haydarpaşa limanına getirilmiş olmasından kaynaklandığını, geminin yanlış limana getirilmiş olması nedeniyle, esasen müvekkilinin gereksiz zaman kaybettiğini , ek giderleri de ödemek zorunda bırakıldığını, müvekkilinin, talep edilen masrafları kabul etmediğine dair onlarca maili ve yazışması mevcut olup, müvekkil sürekli olarak bu bedeli ödemeyeceği çünkü hiçbir kusuru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce bilirkişilerden aldırılan raporda özetle; İncelenen Davacı şirkete ait 2020 ve 2021 yılı Hasılat Defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edilmesinden dolayı Davacı şirketin ticari defteri olan 2020 ve 2021 yılı Hasılat Defterinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2020 ve 2021 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davalı şirketin 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirketin düzenlediği demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 02.03.2021 tarihi itibariyle davalı ...San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 6.500,00 USD alacağının bulunduğu, davalı ...San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tarafına düzenlenen demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 02.03.2021 tarihi itibariyle davacı ... .... LTD'ye izafeten Acentesi ... ... A.Ş.'ye 6.500,00 USD borcunun bulunduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturasını kabul etmeyerek 23.03.2021 tarihli ... seri numaralı 7.000,00 USD tutarlı "Demuraj iade" açıklamalı iade faturasını davacı şirket ünvanına düzenlediği, davacı yanın tarafına düzenlenen iade faturasını ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı yanın 23.03.2021 tarihi itibariyle davalı yana 500,00 USD borcunun bulunduğu, davalı yanın 23.03.2021 tarihi itibariyle davacı yandan 500,00 USD alacağının bulunduğu, davacının demuraj alacağı bulunduğu ve demuraj hesaplaması için başlangıç tarihinin 20.10.2020 olarak esas alınması gerekeceği, bu durumda 2 adet 40' konteynerin 20.10.2020 tarihinden taşıyana boş olarak teslim edildiği 10.12.2020 tarihine kadar olan 52 günlük süre için heyetimizce hesaplanan demuraj ücretinin 6.700 USD olması gerektiği, taşıyan sıfatını haiz davacının yükü Haydarpaşa limanına getirerek sözleşmeden kaynaklanan edimini ifa etmiş olduğu, davalının demuraj ücretinden sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacı tarafından 7.000,00 USD tutarlı "Demuraj" açıklamalı faturadan kaynaklı alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu alınan bilirkişi raporunda davalı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturasını Kabul etmeyerek 23.03.2021 tarihli ... seri numaralı 7.000,00 USD "Demuraj İade" açıklamalı iade faturasını davacı şirket ünvanna düzenlediği, davacı yanın tarafına düzenlenen iade faturasını 23.03.2021 tarihinde ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı şirket tarafından düzenlenen 7.000,00 USD tutarlı demuraj faturasının taraflar arasında ihtilafa neden olduğu belirtilmiş olup taraflar arasındaki uyuşmazlık anılan demuraj faturalarından davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususundadır.
Davalı ...'nin Amerika da mukim ... firmasından satın aldığı ... ve ... numaralı 2 adet 40'HC konteyner muhtevası 69 balya, "Düşük Yoğunluklu Polietilen" emtiasının ... tarafından düzenlenen 20.10.2020 tarihli ... no'lu Konşimento tahtında ... IL Amerika'dan alınarak "..." isimli geminin 186 E no'lu seferi için NEW YORK/ABD limanında yüklenerek varış yeri olan PIRAEUS/YUNANİSTAN limanına deniz yoluyla sevk edildiği, teslim yerinin ise İSTANBUL/TÜRKİYE olduğu, konşimentonun taşıyan ... adına acentesi tarafından imzalandığı, konişmentoya davalının gönderilen, davacının taşıyan fiili taşıyan, konumunda oldukları, buna göre tarafların husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.
TTK'nın 1203.maddesine göre taşıma senedi uyarınca gönderilen tarafından eşyanın teslimi istendiğinde, bu istemin dayanağı olan sözleşmenin veya konişmentonun hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacaklar ile kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da ödeyip, üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmesi gerekmektedir. Davalı tarafça düzenlenen taahhütnamede özetle konişmento şartlarına göre tahakkuk edebilecek demuraj tutarının ödeneceğinin taahhüt edildiği görülmüştür. Gönderilen konumundaki davalı tarafından yükün teslim alındığı, taahhütname ile de konteynerın geç teslim edilmesi nedeniyle oluşacak demuraj ücretini ödemeyi kabul ettiği, davalıya varış ihbarnamesi gönderilerek demuraj tarifesinin bildirildiği anlaşıldığından davalının demuraj bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı taraf 6.500,00 USD asıl alacak, 234,14 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.734,14 USD tutarında alacağının bulunduğu iddiasında olup, konteynerlerin taşındığı geminin İstanbul Haydarpaşa limanına 20.10.2020 gelmiş olduğu, konteynerların 26.10.2020 tarihinde düzenlenen Eşya Teslim Onay Formu ile teslim alındığı, Kargo Takip Formuna göre konteynerlerin 10.12.2020 tarihinde boş olarak teslim edildiği anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda 20.10.2020 tarihinden konteynerların taşıyana boş olarak teslim edildiği 10.12.2020 tarihine kadar olan 52 günlük süre için 6.700 USD olacağının belirtildiği, dava konusu konişmentoda serbest sürenin 14 gün olduğu belirtilmiş olduğundan davacı vekilinin serbest süreye ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı, yine davalı taraf yükün ... yerine ... Limanına getirilmiş olması nedeniyle demuraj oluştuğunu, sorumluluklarının bulunmadığını belirtmiş ise de davaya konu konişmentoda varış yerinin "İstanbul" olarak belirtildiği anlaşıldığından davalının meydana gelen demuraj ücretinden sorumu olduğu, buna göre davacının 6500,00 USD asıl alacağı talep edebileceği değerlendirilmiş, davacı taraf işlemiş faiz talebinde bulunmuş ise de davalının takip öncesi temerrüde düşürüldüğüne dair delil sunulmadığı anlaşıldığından faiz talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 6.500,00 USD üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağın takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranın üzerinden faiz uygulanmasına,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Kabulüne karar verilen 6.500,00 USD asıl alacağın TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanan 9.529,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 3.250,00 TL'den peşin alınan 754,78 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.495,22 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 754,78 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 3.223,05 TL'nin ( 59,30 TL başvurma harcı, 163,75 TL posta gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3.110,00 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 19.018,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 1.659,90 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.274,06 -TL sinin davalıdan, 45,94-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır