T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/340 Esas
KARAR NO:2022/422
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/06/2015
KARAR TARİHİ:28/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigortacının, sigortalı ... Gıda San. Ve Tic. A.Ş.'yi Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ve Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortaladığını, sigortalı ... tarafından İspanya'da bulunan .... isimli firmadan 309.190 kg dondurulmuş ... balığı ithal edildiğini, balıkların ... Denizcilik A.Ş.'ye ait 12 adet 40'lik reefer konteyner içinde ... adlı gemilerle Fildişi sahillerinden sigortalının ...'daki fabrikasına taşımasının yapıldığını, ancak ürünlerin fabrikaya geldiğinde ...numaralı konteynerin kapakları açıldığında çözülmeden kaynaklı su ve kandan oluşan sıvının aktığının görüldüğünü, balıkların soğukta taşınamaması nedeni ile zarar gördüğünü, durumun sigortalı tarafından müvekkiline ve davalıya bildirildiğini, oluşan zararın rücu edileceğinin davalıya bildirildiğini, 11.06.2013 günü sigorta eksperi tarafından inceleme yapılacağının bildirildiğini ve davalının da bu incelemede hazır bulunması gerektiğinin bildirildiğini, buna rağmen davalıdan olumlu bir geri dönüş alınamadığını, 12.06.2013 tarihinde ekspertizin yapıldığını, yapılan incelemede konteynerin -20 dereceye ayarlı olmasına rağmen iç ısının -2,3 derece olarak tespit edildiğini, soğutucunun arızalı olması sebebi ile yeterli soğutmanın yapılamadığının tespit edildiğini, davalı şirket tarafından balıkların taşınması gereken ısı değerinde taşınamadığını ve sonuç olarak balıkların üretimde kullanılma imkanının kalmadığını, bu nedenle sigortalı ...'ın uğradığı 127.093,00 TL zararın müvekkili tarafından ödendiğini, TTK m.1472 gereğince müvekkilinin sigortalının haklarına halef olduğunu, davalı aleyhine özen borcunun ağır şekilde ihlali ve kusurlu taşıma sonucu oluşan zarar nedeni ile .... İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı dosyasından takip başlatıldığını ancak davalının haksız itirazı sonucu takibin durduğunu, bu sebeple dava açtıklarını, bahse konu hasar için ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile ayrıca tespit yapıldığını, bilirkişilerin konteynerin set değerinin -20 derece olmasına rağmen iç sıcaklığının 0,9 derece olduğunun, balıkların iç sıcaklıklarının 3,6 derece olduğunu solungaç kısımlarından kanlı suların çözülmeye başladığının, balıkların kullanılamayacak halde olduğunun tespitinin yapıldığını, davalının ağır kusurlu olduğunun bu tespit ile de ortaya konduğunu, davalı tarafından yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu ve İtirazın iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davalı tarafa yüklenmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Konişmentonun arka sayfası gereğince Milletlerarası yetki ve uygulanacak hukuk itirazlarının bulunduğunu, davacının TTK m.1472 kapsamında halefiyet hakkını kazandığını ispat etmesi gerektiğini, tazminat ödemesinin doğru tarafa yapılmış olduğunun ispatlanması gerektiğini, bu sebeple aktif husumet itirazının olduğunu, davacının taşımanın yapıldığı konteynerin müvekkilleri davalıya ait olduğunu doğrulayan bir belge sunamadığını, müvekkillerinin dava konusu taşımadaki sıfatının açıklanmadığını, müvekkillerinin taşımayı gerçekleştiren geminin acentesi olduğu kabul edilse bile TTK m.105 gereği acenteye karşı doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, bunun Yargıtay HGK içtihatları ile sabit olduğunu, bu sebeple pasif husumet itirazlarının olduğunu, davacının delillerinin hangi hususları ispatlayacağını dava dilekçesinde belirtmediğini, bu sebeple HMK m.119 gereği dava dilekçesinin reddini talep ettiklerini, taşımayı yapan gemilerin denize, yüke ve yola elverişli olduğunu, bunlara bağlı bir kusurdan hasar oluşmasının mümkün olamadığını, bu sebeple donatana şahsi sorumluluğu da doğuracak şekilde bir kusur atfının mümkün olmadığını, dava konusu yükün konteyner içine yükleme, istif, tartma ve sayımının müvekkili tarafından üstlenilmediğini, yükün üzerinde iddia olunan hasarların sebebinin tam olarak tayin ve tespitinin gerekli olduğunu, dolayısıyla müvekkillerine sorumluluk atfedilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu zarardan müvekkillerinin sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafından taşıma işinin davalı müvekkilleri tarafından yüklenildiği iddia edilmesine rağmen bunu doğrulayacak bir belge sunamadığını, davacının müvekkillerine hangi sıfatla dava açmış olduğunu ispatlamasının gerektiğini, dava konusu araçlarda bir hasar meydana geldiği varsayılsa dahi TTK m. 1185 uyarınca 3 gün içerisinde bildirimde bulunulması gerektiğini fakat donatana/taşıyana böyle bir bildirimin yapılmadığını, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası tahtında hazırlanan bilirkişi raporunun usule uygun olmadığını, müvekkillerine bir bildirim yapılmadığını ve müvekkillerinin bu tespitte hazır bulunmadığını, konşimentoda clean on board kaydı olmadığını, bu sebeple davacının emtianın tam ve sağlam olarak gemiye yüklendiğini ispat etmesi gerektiğini, davacının iddia ettiği hasar tutarının haksız, yersiz ve fahiş olduğunu, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, davanın esastan reddine karar verilmesini, davacının talep tutarının %20'sinden az olmamak kaydıyla haksız icra takibi tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, Mahkememiz 11/10/2018 tarih ve ... kararı İstinaf Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 17/07/2021 tarih ve 2019/440 Esas 2021/1109 Karar sayılı ilamıyla kaldırılarak geldiği anlaşılmıştır. İstinaf ilamında ;" Gümrük işlemleri tamamlanmadan Gemlik limanında malların teslim edildiğinin kabulünün doğru olmadığı, Konteynerin sigortalıya 10.06.2013 tarihinde teslim edildiği, teslimden bir gün sonra davalıya ihbarda bulunulduğu , süresinde ihbar yapıldığının mahkemece kabul edilmesi gerektiği " belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 09/05/2016 havale tarihli ... imzalı bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... AŞ.'ye şahsi kusuruna binaen doğrudan husumet yöneltilemeyeceği, davalı ... A.Ş.'ye acente sıfatıyla müvekkili ... ...'a izafeten husumet yöneltilemeyeceği, davacı ... AŞ.'nin kanuni halefîyetinden bahsedilmeyeceği ve dolayısıyla aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, davacı ... A.Ş. ile alıcı ... A.Ş, arasında geçerli bir sigorta sözleşmesi olduğu, ancak dava konusunu ilgilendiren Özel şartların bağlayıcılığının şüphe götürdüğü, davalı ... A.Ş.'ye kanuni usule uygun bir zarar bildiriminde bulunulmadığı, hasarın denizyolu taşımacılığı esnasında gerçekleştiği ispat edilemediğinden, davalı ... A.Ş.'nm meydana gelen hasardan sorumlu olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 19/10/2016 havale tarihli ... imzalı bilirkişi ek raporunda özetle;. Kök bilirkişi raporundaki hasarın denizyolu taşımacılığı esnasında gerçekleştiği ispat edilemediğinden, davalı ... A.Ş.'nin meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağı yönündeki kanaatin aynen tekrar edildiğini, kök bilirkişi raporumuzdaki "davalı ... A.Ş.'ye şahsi kusuruna binaen doğrudan husumet yöneltilemeyeceği" yönündeki kanaatin aynen tekrar edildiğini, kök bilirkişi raporumuzdaki davalı ....'ye acente sıfatıyla müvekkili ...'a izafeten husumet yöneltilemeyeceği yönündeki kanaatimizi aynen edildiğini ve fakat TTK m.l05'de anılan unsurlara dair yaptığımız yorumlamanın mahkeme tarafından dar bulunup daha geniş yorumlanması halinde "işbu davanın müvekkil ...'a izafeten acentesi ....'ye karşı açılmış olduğunun kabulü gerekebileceğini, kök bilirkişi raporundaki kanuna uygun şekilde zarar bildiriminde bulunulmadığından ötürü davalı ... A.Ş.'nin TTK m.ll85/f.4 tahtında- zarardan sorumlu olmadığına dair aksi ispatlanabilir karineden hukuken yararlanabileceği yönündeki kanaatin tekrar edildiği belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 31/05/2017 tarihli Prof. Dr. ... imzalı bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... A.Ş'ye doğrudan husumet yöneltilemeyeceği, pasif dava ehliyetinin bulunmadığı, dosyadaki mevcut delillerle, hasarın bizzat deniz taşıması safhasında meydana geldiğini kesin olarak tespit etmek mümkün olmadığından, TTK madde 1185/4 hükmü gereğince taşıyan lehine doğan karinelerin aksinin ispatlanamadığı, hesaplanan zarar ve eksper raporuna yansıyan tazminat miktarının rayiçlere uygun olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 27/03/2018 havale tarihli Prof. Dr. ... imzalı bilirkişi ek raporunda özetle; Dosyadaki mevcut delillerle, teknik incelemenin hasarın bizzat deniz taşıması safhasında meydana geldiğini kesin olarak tespit etmek mümkün olmadığından, kök rapordaki tüm beyanları doğrultusunda TTK madde 1185/4 hükmü gereğince taşıyan lehine doğan karinelerin aksinin ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 27/08/2018 havale tarihli... ile Doç. Dr. ... imzalı bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu olayda konteynerin ayarlanan dereceye soğutma yapmadığını tespit edilmiş olunması karşısında sigortalının tüm davetlerine ve taleplerine rağmen taşıma boyunca konteyner içindeki yükün maruz kaldığı sıcaklık ve diğer değerleri içeren datalogger kayıtlarının sunulması bu aşamada artık bir anlam ifade etmeyeceği, konteynerde ki ısı ölçüsünün ispatının davalı tarafın üzerinde olduğu, davalı tarafın yetki ve uygulanacak hukuka yönelik yaptığı itirazında haklı olduğu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının ise taşıyanı temsilen acente sıfatından kaynaklanan pasif husumet ehliyetinin olacağı, sigorta sözleşmesinin geçerli ve zararın da poliçe kapsamında olduğu, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın yapılmadığı; buna bağlı olarak hasarın taşıyanın sorumluluğu dışında bir sebepten kaynaklandığının karine olarak kabul edildiği, mahkeme’nin aksi kanaatte olması halinde ise, TTK m, 1178 uyarınca aksini ispat edemedikçe taşıyanın karine olarak meydana gelen zarardan sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.
Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, yargılamaya konu uyuşmazlığın ...-2 numaralı konteynerin içerisindeki "Dökme Bütün Dondurulmuş ... Balıklarının" reefer (soğutuculu) konteyner taşıması esnasında zarar görmesinden kaynaklandığı, teknik bilirkişi heyetlerince de tespit edildiği üzere, reefer konteyner ile yapılan taşımanın konteyner taşımacılığında standart konteynerlerle yapılan taşımadan daha özellikli bir yere sahip olup, taşıma esnasında düzenli kontrolü gerektirdiği, taşıma esnasında hem özel bir konteynerin kullanılması hem de bu konteynerin çalışıp çalışmadığının, sıcaklık değerlerinin düzenli kontrol edilmesi gerektiği, reefer konteyner üzerinde sabit olarak bulunan datalogger adı verilen sıcaklık kaydedici cihaz bulunduğu, reefer konteynerdeki malın istenilen sıcaklığın sağlanamaması nedeniyle zarar görmesi durumunda zararın ne zaman oluştuğunun bu kayıtlar ile anlaşılabildiği, ancak davalı tarafça kayıtların sunulmadığı, yargılamaya konu uyuşmazlıkta Fildişi Sahillerinden, ...'ya yapılan yaklaşık 2 aylık bir reefer taşıması mevcut olduğu, dosya içindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde reefer içinde taşınan balıkların istenilen taşıma sıcaklığının sağlanamaması sonucunda çözüldüğü ve kullanılmaz hale geldiğinin anlaşıldığı, süresinde yapılmış bir ihbarın olduğu, taşıma sırasında balıkların bozulmasının 03.05.2017 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere konteyner soğutucusunda meydana gelen teknik arızadan kaynaklandığının belirtilmesi ile söz konusu hasarın davalı taşıyıcının sorumluluğunda meydana geldiği kabul edilmiş, davacının faiz talebi reddedilerek asıl alacak bakımından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin asıl alacak 127.098,00 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden (14.11.2013) itibaren ticari faiz UYGULANMASINA,
2- İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 8.682,06.TL'den peşin alınan 1.554,05.TL'nin mahsubu ile bakiye 7.088,01.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 1.554,05TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 7.238,70TL'nin (25,20TL başvurma harcı, 313,50TL posta gideri ve 6.900,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 7.150,34TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 16.024,31TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekili için takdir edilen 1.570,44TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/06/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır