T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/418 Esas
KARAR NO:2023/85
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:18/10/2021
KARAR TARİHİ:28/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... no.tu Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Şti. tarafından...'da yerleşik ... adlı firmadan ... tarih, ... no.lu fatura ile satın aldığı 1 palet/ 10 kap/ net 220 Kg / brüt 234,05 Kg parfüm emtiasının davalı ...'un sorumluluğunda ... numaralı konşimento ile Türkiye'ye taşındığını, Taşınan 3 kap emtianın bulunamaması nedeniyle hasara uğradığını, hırsızlık hadisesinin taşıma sürecinde ve/veya varış limanı olan ...ve ... gerçekleştiğinin değerlendirildiğini, meydana gelen hasar nedeniyle sigortalı tarafından müvekkili şirketten emtiaların bedelinin talep edildiğini, gerçekleştirilen incelemeler neticesinde sigortalıya poliçe kapsamında 04.05.2021 tarihinde 86.961, 47 TL sigorta tazminat ödemesi yapıldığını, zararın taşıma sürecinde gerçekleşmiş olması nedeniyle şimdilik.... hesabına göre 69.831,68 TL tazminat talebinde bulunulduğunu, müvekkili tarafından ödenen tazminatın ferileri ile birlikte davalılardan rücuen tazmini amacıyla arabuluculuk başvurusunda bulunduklarını ancak uzlaşma sağlanamadığını 69.831,68TL sigorta tazminatının, sigortalıya ödeme tarihi olan 04.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesine talep ve dava etmiştir.
1 No.lu davalı ...A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin müşterinin beyanını esas alarak gemiye yükleme yaptığını, gemiye taşınmadan önce tedarik edilen kolilerin içinde kaç adet parfüm olduğunu veya ürün çeşidini bilme yükümlülüğü/sorumluluğu bulunmadığını, davacının haklı olduğuna dayandığı hususu ispat etmekle yükümlü olduğunu, davaya konu ürünlerin içinde bulunduğu konteynerin üzerindeki mühürleri bozulmadan gümrüğe teslim edildiğini, müvekkilinin sorumluluğunun emtianın gümrüğe teslimi ile son bulduğunu, taraflar arasındaki ihtilafa, öncelikle CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, CMR madde 17/2 hükmü uyarınca göndericinin hatasından ve ihmalinden dolayı kaybın gerçekleşme ihtimalinin somut olayda dikkate alınması gerektiğini, davacının süresinde ve usulüne uygun olarak hasar bildiriminde bulunmadığını, davacının tek taraflı ve sübjektif olarak kendi menfaatleri doğrultusunda yaptırdığı ekspertiz raporun müvekkilini bağlamadığını, mahkemece tazminat ödenmesine karar verilmesi halinde CMR 23/3 maddesindeki özel çekme hakkı uyarınca müvekkilinin sorumluluğunun sınırlanması gerektiğini belirterek davanın reddine, davanın, davalının yanında yargılamaya katılmak üzere ...Şti.'ne ihbar edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2 No.lu davalı ... A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile ... şirketi arasında antrepoculuk sözleşmesi akdedildiğini, ... firması adına ... Gümrük Müdürlüğünden aktarılan 1 palet eşyanın ...plakalı araç ile mühürlü olarak müvekkili ...'in ... antreposuna ulaştığını, antrepo beyannamesinin verilmesinden sonra aracın yeminli gümrük müşavir tarafından kontrol edildikten sonra açıldığını, 1 paket eşyanın yeminli gümrük müşaviri kontrolünde tahliye edilerek, antrepoya alındığını, eşyanın 1 palet şeklinde olduğunu, paletin tamamen streçli ve kapalı olduğunu, bir palet eşyanın gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra ... firması tarafından gönderilen ... plakalı araca yüklenerek 03.09.2020 tarihinde firmaya sevk edildiğini, firma personeli olan araç şoförü ...'ın talebi ile palet şoför nezaretinde açılarak, içerisindeki eşyanın, koliler halinde şoförün hiçbir çekincesi olmaksızın kendisine tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, firma tarafından 04.09.2020 tarihinde parfümlerin eksik olduğuna dair bilgi ve görüntülerin müvekkili firmaya iletildiğini, firmadan gelen bilgiye göre açık olan ve taraflarınca bantlanan bir koli ile orijinal olarak kendilerine teslim edilen başkaca 2 kolinin de boş olduğunun bildirildiğini, eşyanın antrepoda beklediği 3 günde hiçbir işlem görmediğini, eşyaların antrepoya geldiği halde çıkışının yapıldığını, sigorta eksperi tarafından hazırlanan eksper tarafından tanzime edilen 15.04.2021 tarihli raporda müvekkilinin sorumlu olmadığının belirtildiğini, talep edilen ... hesabının hatalı olduğunu, taşıyıcın sorumluluğunun, zararın meydana geldiği tarihte Kg başına o günün SDR kuru ile çarpılarak hesaplanması gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
3 No.lu davalı ... A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle, davanın, TTK 1188 maddesinde öngörülen 1 yıllık süre içerisinde ikame edilmediğini ve davanın bu yönüyle reddini talep ettiklerini, davacının sigortalısının eksiklik iddiası yönünden süresi içerisinde bir ihbarının bulunmadığını, iddia edilen eksikliğin mevcudiyeti yönünden usulüne uygun şekilde inceleme yapılmadığını, davacının eksiklik iddiasını ispata mecbur olduğunu, davaya konu talepler yönünden müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, mahkemenin aksi kanaati halinde davanın esastan reddine, davanın müvekkilinin sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş.'ne ihbarına, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
22/11/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, TTK m.1185'te öngörülen ihbar yükünün yerine getirilmediği, emtiadaki eksilme zararının taşıyanın sorumlu olduğu süreçte veya ardiyede veya limanda meydana geldiğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davalıların sorumlu tutulamayacağı, mahkeme aksi kanaatte ise, hasar tutarının 12.683,44 USD kadr-i marufunda olduğu hasarın deniz yoluyla taşıma sırasında meydana geldiği kanaatine varır ise, bu miktarın TTK m. 1186/21 uyarınca hesaplanan üst sınır toplam zarar miktarının üzerinde olduğundan zararın tamamının talep edilmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.
19/07/2022 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle ; Dava dışı sigortalı ...Ltd. Şti'nin, Amerika'da faaliyet gösteren tedarikçi ...'den satın alarak ithal etmiş olduğu parfümlerin toplam bedeli olan 22.713,20 USD mal bedelinin tamamını tedarikçisine ödediği, eksik mal teslimi nedeniyle ... Şti. nezdinde oluşan zararın, sigortacı ...Şirketi A.Ş. tarafından giderildiği, davalıların kusurlu taşıma yaptığının ve meydana gelen hasardan sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde; davacı ... Sigorta Şirketi A.Ş 'nin davalılardan hasar ödeme tarihi olan 04.05.2021 tarihi itibariyle taleple bağlılık ilkesi gereği 69.831,68 TL talep edebileceği,69.831,68 TL alacağa hasar ödeme tarihi olan 04.05.2021 tarihinden tahsil tarihine kadar %16,75 ve değişen oranlarda avans faizi hesaplanabileceği belirtilmiştir.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteğine ilişkindir.
Dava dışı sigortalı ... Atölyesi tarafından satın alınan parfüm emtiasının ... Limanından... sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, emtianın varış limanında tahliye edilerek davalılardan ...'in antreposuna taşındığı, ... tarih ve ... nolu antrepo beyannamesi kapsamında antrepoya tahliye edildiği, ... Gümrük Müdürlüğünün ... tarih, ... no.lu gümrük beyannamesi ile ithal edilen emtianın millileştirildiği, 03.09.2020 tarihinde sigortalının personelinin kullandığı araca yüklenerek emtianın dava dışı sigortalıya teslim edildiği, emtianın tahliyesi sırasında kolilerin bir kısmının ağırlığının hafif olduğunun fark edilmesi üzerine tüm kolilerin açılması ile yapılan incelemede, 41 küçük koli muhteviyatı olmak üzere toplam 123 adet 100 ml parfümün ve 6 adet testerlerin eksik olduğu tespit edilerek 03.09.2020 tarihinde tutanak tanzim edildiği, , ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenen ... sayılı konişmentonun düzenlendiği, konşimentoya göre ... ın fiili taşıyan olduğu, navlun faturasının davalı ... A.Ş. tarafından düzenlendiği, buna göre davalı davalı ... A.Ş. nin akdi taşıyan taşıyan konumunda olduğu, diğer davalı ...Tic. A.Ş. ile, dava dışı ... Atölyesi arasında BK madde 574 uyarıca ardiye sözleşmesi kurulduğu buna ilişkin faturanın sunulduğu, davalı ..., ise fiili taşıyanın boşaltma limanında ifa yardımcısı olduğu ve davada pasif husumet ehliyetine haiz oldukları anlaşılmaktadır.
Davaya konu emtianın satım şeklinin ... olduğu , bu satım şekline göre de ihracatçının satıcı malları işletmesinde hazır tutarak alıcıya bildirdiği, alıcının malları işletmeden teslim alarak tüm risk ve masrafları üstlendiği, sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde alınan bilirkişi raporunda sigortalının mal bedelini ödediğinin belirtildiği, buna göre sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 03/09/2020 tarihinde eksik olarak tesliminin gerçekleştiği, davacı tarafça arabuluculuğa 24/08/2021 tarihinde başvurulduğu, arabuluculuk sürecinin 01/10/2021 tarihinde bittiği, davanın 03/09/2021 tarihinde bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde görülmüştür.
Davacı taraf yükteki eksikliğin deniz taşıması sırasında davalı taşıyan sorumluluğunda, yüke ilişkin liman hizmetleri verildiği sırada ya da antrepoda meydana geldiğini ileri sürmektedir. TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Emtianın alıcının deposuna 03/09/2020 tarihinde sevk edildiği, emtiadaki eksikliğin ilk defa burada yapılan tahliyede ortaya çıktığı, davalı akdi taşıyana 17.9.2020 tarihinde ihtar gönderildiği görülmektedir. Davacının taşıyan yönünden ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşıldığından hasarın taşıyandan kaynaklandığını ispat etmesi gerekmektedir.
Ekspertiz raporunda emtianın karton koli içerisinde küçük karton kutu ambalajlı olduğu, büyük karton kutu koli içerisinde bulunan küçük karton kutularda 3 er adet parfüm bulunduğu, 1 adet karton kolinin... markası bulunan koli bandı ile bantlanmış olduğu, 3 kolinin orijinal bandının kesilmiş ve yeniden şeffaf koli bandı ile yapıştırılmış /kapatışmış olduğu, içerisinde 3 adet parfüm bulunan 41 kutunun boş olduğu, parsiyel yük şeklinde uluslararası sevkiyatı gerçekleştirilmiş olan emtianın nakliyecinin sorumluluğunda bulunduğu sırada, karton ambalajları açılarak içerisindeki parfümlerin bir kısmının alınmış çalınmış olabileceğinin belirtildiği görülmektedir.
Bilirkişi raporunda emtiadaki eksikliğin ancak orijinal mühür sökülerek kapakların açılması suretiyle gerçekleşmiş olabileceği, emtianın ... No'lu Konşimento tahtında ...no'lu konteynerin ... numaralı orijinal mühür ile 30.07.2020 tarihinde ... isimli gemiye yüklendiği, 28.08.2020 Tarihli ... Konteyner Açma Kapama Tutanağına görede ...liman sahasında dava konusu emtianın içinde bulunduğu ... no'lu 40 lık konteynerin yine ... no'lu orijinal mühürünün konteyner üzerinde görülerek açıldığı, konteyner içerisi emtianın ... ambarına alındığı belge üzerinde herhangi bir şerh bulunmadığı ve tutanağın Gümrük Memuru, Liman İşletmesi ve ... firma temsilcisi tarafından mühürle imza altına alındığı, konteynerin bir zorlama neticesinde açılmadığı , konteynerin yüklendiği şekli ile her hangi bir eksiklik olmaksızın denizyolu nakliyesinin gerçekleştirildiği ve ... gümrük deposuna alındığı tespit edilmiştir. 28/08/2020 tarihli ... Kapama Tutanağının düzenlenmesinden sonra yükün gümrük deposuna alındığı, 01/09/2020 Tarihli ... Gümrük Müdürlüğü Çıkış Kontrol Fişine göre de dava konusu emtianın ... araç ile ... gümrük sahasından çıkış yaptığı , Çıkış kontrol Fişinin davalı ... adına ... tarafından imzalandığı, yükün tam olarak teslim alındığının belirtildiği görülmektedir. Buna göre yükün ... liman sahasında kaldığı 4 gün boyunca emtiada her hangi bir eksiklik olmaksızın davalı ... antreposuna 01.09.2020 tarihinde yine ... no'lu mühürlü şekilde naklinin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu aşamaya kadar yükte herhangi bir eksiklik tespit edilmemiş olup yük nihai olarak davalı ... antreposuna alınmıştır. Olaya ilişkin olarak davalı ... çalışanı ... hakkında Hırsızlık suçundan soruşturma başlatıldığı, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ... Soruşturma ... Karar sayılı kararı ile şüphelinin atılı suçun işlendiğine dair kamu davasını açmak için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığından Kamu Adına Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verildiği görülmüştür. Dosyaya dava dışı sigortalı ile 2 no'lu davalı Ünsped arasındaki yazışmalarda palet üzerinde yer alan 1 kolinin açık olduğu görülmüş ise de 02.09.2020 bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere 02/09/2020 tarihli ... Gümrük Müdürlüğü'nün ... nolu Gümrük Beyannamesine göre dava konusu toplam 1271 adet parfüm emtiasının ... Gümrük sahasında davalı ... antreposunda görüldüğü, ayrıca 03.09.2020 tarihinde emtianın ... plaka no'lu araç şoförü dava dışı sigortalı adına ... tarafından herhangi bir şerh düşülmeden imzalanarak teslim alındığı anlaşılmaktadır. Bu açıklamalara göre yükte meydana gelen eksikliğin davalıların sorumlu oldukları süreçlerde meydana geldiği davacı tarafça ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.192,56 TL den karar harcı olan 179,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.012,66 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalılar vekilleri için takdir edilen 11.173,07 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/02/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır