T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/451 Esas
KARAR NO:2024/66
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:19/11/2021
KARAR TARİHİ:13/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin, deniz yolu ile yük taşımacılığı yapan bir şirket olduğunu, ... ve ... nolu konşimentolar tahtında dava konusu yüklerin Mersin'den ... Libya'ya ve Libya Misuralta'dan Mersin'e geri taşınmasını yaptığını, ... nolu konişmento tahtında ...; ... ve ... nolu 3 adet konteynerı 25 Temmuz 2020 tarihinde "... ..." gemisine yüklenerek davacı tarafından Mersin'den ... Libya'ya taşındığını, söz konusu yüklerin 2 Ağustos 2020 tarihinde ... Limanında gemiden tahliye edildiğini, tahliye edilen yüklerin Libya Yetkili Makamları/sağlık yetkilileri tarafından ülkeye girişine/ithalatına izin verilmeyerek reddedildiğini, bunun üzerine, mahkemece iade işlemleri başlatıldığını ve davalnın, ... nolu konişmento tahtında doğan konteyner demuraj&detention ile yüklerin Mersin'e geri taşınması için doğacak navlun ve sair ücret ve masrafların kendileri tarafından ödeneceğine ilişkin olarak verdikleri yazılı tahhütname ve kabulü üzerine, davalı tarafından verilen talimat ve Kabul uyarınca, sözkonusu yükler Libya ... Limanından ... nolu konşimento tahtında 22 Ekim 2020 tarihinde "... " gemisine yüklenerek Mersin Limanına geri taşındığını ve 2 Kasım 2020 tarihinde Mersin de tahliye edildiğini, davalıya Libya da doğan konteyner demuraj&detention masrafları müvekldlimizin acente tarafından bildirildiğini ve davalı, dilekçe ekinde sundukları taahhütname ile Libya oluşan demuraj&detention bedelini kabul ettiğini ve doğan ve doğacak konteyner demuraj&detention bedelleri ile yüklerin Mersin'e geri taşınması için doğacak navlun ve sair ücret ve masrafları ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, ayrıca, konişmentonun arkasında yer alan 2 nolu klozda da. taşımanın tarifelerinin işbu konişmento mündericatma dahil sayılacağının açıkça belirtildiğini ve konteyner demuraj ile ilgili Tarife şart ve koşullarına özellikle dikkat çekildiğini, davalı, dava konusu yüklerin taşınması ile ilgili gerek ... nolu konişmento gerekse ... nolu konişmentolar tahtında doğan tüm borçları ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği halde, yükler Mersin'de tahliye edildikten sonra yükler demurajdan free time süresi içinde teslim alınmadığını ve gümrük işlemleri tamamlanmadığını, bu nedenle hem Libya ... da hemde Mersin de yüklerin teslim alınmaması sebebi ile 33.510,00 ABD Doları konteyner demuraj&detention alacağının doğduğunu, bunun haricinde yüklerin Mersin'e geri taşınmasından doğan 1.125,00 ABD Doları navlun, 27,00 ABD Doları gümrük beyan ücreti ve 780, ABD Doları boşaltma ve terminal hizmetlerine ilişkin ücretlerin de davalı tarafından ödenmediğini belirterek toplam 35.442,00 ABD Doları alacağının Develet Bankalarınca ABD Dolarına uygulanan yıllık en yüksek oranda işletilecek faizi ve yargılama giderleri, avukatlık ücreti, arabuluculuk ücret ve giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş, delil ibraz etmemiştir.
Mahkememizin 14/06/2022 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; İncelenen Davacı şirkete ait 2021 yılı Hasılat Defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edilmesinden dolayı Davacı şirketin ticari defteri olan 2021 yılı Hasılat Defterinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı ... Ltd. Şti.'nin inceleme esnasında ticari defter ve belgelerini ibraz edilmemesinden dolayı dava konusu olan faturaların ticari defterlerinde kayıt altına alınıp alınmadığına dair tespitin yapılamadığı, davalı şirket dava konusu olan faturaların bedellerini ödediğine dair dava dosyasına herhangi bir belge ibraz etmediği, davacı şirketin dava konusu taşıma hizmetine dayalı düzenlediği üç (3) adet faturadan kaynaklı olarak dava tarihi olan 19.11.2021 tarihi itibariyle davalı ... İthalat İhracat Ltd. Şti.'den toplam 35.442,00 USD alacağının bulunduğu, davacı şirket inceleme esnasında düzenlediği e-arşiv faturalarını davalı yana başarılı olarak gönderdiğini gösteren iletildi raporunu ibraz edildiği, bu nedenle dava konusu olan faturaların davalı yana tebliğ edildiği, teknik değerlendirmede davanın ispata muhtaç olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Davacı vekilinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda mahkememizin 20/09/2022 tarihli celse ara kararı uyarınca bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, 26/10/2022 tarihli ek raporda özetle; İncelenen Davacı şirkete ait 2021 yılı Hasılat Defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edilmesinden dolayı Davacı şirketin ticari defteri olan 2021 yılı Hasılat Defterinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı ... Ltd. Şti.'nin inceleme esnasında ticari defter ve belgelerini ibraz edilmemesinden dolayı dava konusu olan faturaların ticari defterlerinde kayıt altına alınıp alınmadığına dair tespitin yapılamadığı, davalı şirket dava konusu olan faturaların bedellerini ödediğine dair dava dosyasına herhangi bir belge ibraz etmediği, yapılan defter incelemesine göre davacı şirketin dava konusu taşıma hizmetine dayalı düzenlediği üç (3) adet faturadan kaynaklı olarak dava tarihi olan 19.11.2021 tarihi itibariyle davalı ... Ltd. Şti.'den toplam 35.442,00 USD alacağının bulunduğu, davacı şirket inceleme esnasında düzenlediği e-arşiv faturalarını davalı yana başarılı olarak gönderdiğini gösteren iletildi raporunu tarafıma ibraz ettiği, bu nedenle dava konusu olan faturaların davalı yana tebliğ edildiğine dair görüşe varıldığı, davacının Misurati limanı için 1.548 USD Demuraj&Detention ücreti talep edebileceği, Navlun&Gümrük Beyan ücreti ve Boşaltma Limanı Terminal hizmetleri altında 1.932,00 USD ücret talep edebileceği, davacının talebinin toplamda 3.480,00 USD lik kısmının uygun bulunduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 21/02/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca bilirkişi heyetinden aldırılan 14/06/2022 tarihli raporda özetle; Mali yönden yapılan incelemeler ve değerlendirmeler neticesinde; Kök raporda yer alan görüş ve kanaatlerde herhangi bir değişikliğin bulunmadığı, davacının Misurati limanı için 1.548 USD, Mersin Limanı için 38.253 USD Demuraj & Detention ücreti talep edebileceği, Davacının navlun bedeli olan 1.125,00 USD, 27,00 USD gümrük beyan ücreti ile 780,00 USD boşaltma ve terminal hizmetleri ücretlerini talep edebileceği, Davacı talebinin ise defter incelemesi ile tespit edilen 35.442,00 USD olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 26/09/2023 tarihli celse ara kararı uyarınca aldırılan 11/11/2023 tarihli ek raporda özetle; Davalı Şirket taşıtan ve gönderilen sıfatı ile Davacı'ya karşı taşıma konusu yüklerin mahreç/çıkış gümrüğü Mersin'e iade nedeniyle doğan, Misurati limanı için 1.548 USD, konteyner Demuraj & Detention ücretinden; Mersin Limanı için 38.258D konteyner Demuraj &Detention ücretinden, İade navlunu 1.125,00 USD, idari olarak ödenilmesi gereken 27,00 USD gümrük beyan ücreti ile 780,00 USD boşaltma ve terminal hizmeti ücretinden TTK mad. 1203 uyarınca sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Dava; taşıması yapılan yükün alıcı tarafından teslim alınmaması nedeniyle tasfiyeye tabi tutulmasından kaynaklanan masrafların tahsili talebine ilişkindir.
Davacı vekili ... sayılı konişmento tahtında ..., ... ve ... nolu 3 adet konteynerı 25 Temmuz 2020 tarihinde "... ..." gemisine yüklenerek davacı tarafından Mersin'den ... Libya'ya taşındığını, 2 Ağustos 2020 tarihinde ... Limanında gemiden tahliye edildiğini, tahliye edilen yüklerin Libya Yetkili Makamları/sağlık yetkilileri tarafından ülkeye girişine/ithalatına izin verilmeyerek reddedildiğini, bunun üzerine, mahkemece iade işlemleri başlatıldığını, yükün ... nolu konşimento tahtında 22 Ekim 2020 tarihinde "... " gemisine yüklenerek Mersin Limanına geri taşındığını, yükün hem Libya ... da hem de Mersin de süresinde teslim alınmaması sebebi ile 33.510,00 ABD Doları konteyner demuraj&detention alacağının doğduğunu, bunun haricinde yüklerin Mersin'e geri taşınmasından doğan 1.125,00 ABD Doları navlun, 27,00 ABD Doları gümrük beyan ücreti ve 780, ABD Doları boşaltma ve terminal hizmetlerine ilişkin ücretlerin de davalı tarafından ödenmediğini belirterek toplam 35.442,00 ABD Doları alacağının tahsilini talep etmiştir.
Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentoların davacı tarafından düzenlendiği , buna göre davacının fiili taşıyan konumunda olduğu, yükün teslim alınmaması nedeniyle meydana gelen konteyner demuraj, yükün geri getirilmesinden doğan navlun bedeli ile gümrük beyan, boşaltma ve terminal hizmetlerine ilişkin masraflar yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu yükün Mersin'den ... Libya'ya taşınması için düzenlenen ... sayılı konişmentoda yükletenin ... Ticaret olduğu, alıcının ... olduğu, yükün Libya ‘da girişine izin verilmemesi üzerine Mersin Limanına geri getirilmesi için düzenlenen ... sayılı konişmentoda ise yükletenin alıcı Libya daki alıcı ... olduğu, bu konişmentoda davalının gönderilen olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki mail yazışmaları incelendiğinde davalının taşımanın tüm aşamalarında taşıtan olarak hareket ettiği, yükün geri getirilmesini talep ederek yükün çekileceğini, teklif şartlarını kabul ettiklerini belirtir taahhütname verdiği böylelikle dava konusu taşıtan ve mahrece iade edilen yük bakımından aynı zamanda gönderilen konumunda olup pasif husumet ehliyetini haiz olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı şirketin dava konusu olan 15.09.2021 tarihli ... seri nolu 32.223,00 USD bedelli "Detention-demuraj İthalat" açıklamalı, 15.09.2021 tarihli ... seri nolu 1.932,00 USD bedelli "Navlun-gümrük Beyan Ücreti-boşaltma & Terminal Hizmetleri" açıklamalı ve 24.09.2021 tarihli ... seri nolu 1.287,00 USD bedelli " ... İthalat" açıklamalı davalı ... İthalat İhracat Ltd. Şti. adına düzenlemiş olduğu, fatura bedellerinin tahsilini talep ettiği görülmektedir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda mail inceleme neticesinde davacının dava konusu taşıma hizmetine dayalı düzenlediği üç adet faturadan kaynaklı olarak dava tarihi olan 19.11.2021 tarihi itibariyle davalı ... İthalat İhracat Ltd. Şti.'den toplam 35.442,00 USD alacağının bulunduğu tespit edilmiştir. Davalı taraf ticari defterlerini sunmadığından bu yönde bir inceleme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda alacağının varlığını ispat yükü davacı taraftadır.
Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup, TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti navlunun teferruatı niteliğinde olduğundan taşıtan gönderilenin yükü teslim almaması nedeniyle meydana gelen demuraj ücretinden sorumludur. Mersin den Libya ...’ya yapılan taşımaya ilişkin olarak düzenlenen ... nolu konişmentonun önyüzünde yer alan 103 nolu klozda uygulacak demuraj&detention miktarı yazılı olup, buna göre; "17 sayılı Libya kararnamesi göre; Alıcıların geminin yanaştığı günden sonraki on gün içerisinde konteyneri iade etmeleri durumunda bekleme ücretleri ödenmeyecektir. 10 günü aşan iadeler için 11 'inci günden 30'una kadar her bir gün için 20'Iik bir konteyner için 5$ ya da 40'Iık bir konteyner için her bir gün başına 8 $ tutannda bir bekleme ücreti ve 31 'inci günden sonra 20'lik bir konteyner için 8$ ya da 40'1ık bir konteyner için her bir gün başına 12 $ tutarında bir bekleme ücretine tabi olacaktır." ibaresi bulunmaktadır. Buna göre uygulanacak konteyner demuraj tarifesi konişmento ön yüzüne yazılmış olup taşıtan bu hüküm ile bağlıdır. Yine Libya dan Mersin’e yapılan taşıma için düzenlenen ... nolu konişmentonun önyüzünde de demuraja ilişkin hüküm bulunduğu ve taşıyan tarifesine atıf yapıldığı görülmektedir. Taraflar arasındaki mail yazışmalarında davalının Mersin limanı varışındn sonra davacı ile yazışmalar yaptığı, ilk olarak 02.12.2020 tarihinde masraf bilgisini sorduğu, davalının kendisine belirli aralıklarla gönderilen demuraj hesaplarına kırımlı olarak gönderilmesi yönünde cevaplar verdiği, hesap bakiyesini sorduğu, 04.12.2020 tarihinde malı limandan çekerek fabrikasına iade edecekleri bilgisini verdiği, 21.12.2020 tarihinde ödeme yapmak istediklerini bildirdiği, 22.12.2020 tarihinde ise indirim istedikleri görülmektedir. Davalı tarafça düzenlenen taahhütnamede davalının yüklerin ... Limandan yüklenerek Ambarlı Limana getirilmesini, Ambarlı gümrüğünden tahliyeye müteakip en hızlı şekilde çekileceğini, teklif şartları ile masrafları kabul ettiklerini ve faturaların kesilmesine müteakip ödeneceğini taahhüt ettikleri belirtilmiştir. 26/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda taahhütname davalının yükün Ambarlı Limanına getirilmesini talep ettiği, ancak yükün Mersin Limanına getirilmiş olduğu, bu nedenle demuraj ücretinin davacının kendi kusuru nedeniyle meydana geldiği belirtilmiş ise de taraflar arasındaki yazışmalar değerlendirildiğinde davalının bu konuda bir itirazının bulunmadığı, taşımanın davalının bilgisi ve onayı ile yapıldığı görülmektedir. Bu açıklamalara göre davalının oluşan demuraj ücretinden sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan konteyner hareketlerine göre yükün 25.07.2020 tarihinde ...-... ... isimli gemisiye yüklendiği, 02.08.2020 tarihinde Libya ... limanında tahliye edildiği, 22.10.2020 tarihinde Libya Misurati limanında "... " gemisine geri gönderilmek üzere yüklendiği, 23.10.2020 tarihinde Malta Limanı Serbest Limanı bölgesinde aktarmaya tabi tutulduğu, 02.11.2020 tarihinde Mersin Limanında tahliye edildiği, 21.04.2021tarihinde ise konteyner içindeki yüklerin boşaltılarak imha edildiği anlaşılmaktadır. Buna göre Libya Misurati limanı demuraj hesabı; 02.08.2020 ile 22.10.2020 arasındadır. ... nolu konişmento tahtında yapılan taşıma bakımından, geminin tahliye limanına yanaştığı tarihten itibaren 10 günlük serbest süre öngörülmüş olup, 10 günden sonra ise 20'Iik her bir konteyner için; 11-30 günler arası konteyner başına beher gün için 5 ABD Doları 31.günden itibaren konteyner başına beher gün için 8 ABD Doları konteyner demuraj & detention tahakkuk ettirilecektir. Bilirkişi raporunda 02.08.2020 ile 11.08.2020 serbest süre ile 1 konteyner için Demuraj & Detention 82 gün 516 USD, Toplam 3 adet x 516 USD =1.548 USD olarak hesaplanmıştır. Mersin Limanı demuraj hesabı ise 02.11.2020 ile 21.04.2021 arasında olup burada uygulanan tarife 7 gün serbest süre 8-11. günler arası konteyner başına beher gün için 26 ABD Doları 12.-21. günler arası konteyner başına beher gün için 52 ABD Doları 22. günden itibaren konteyner başına beher gün için 67 ABD Dolarıdır. Bilirkişi raporunda 02.11.2020 ile 08.11.2020 arası 7 gün serbest süre dikkate alınarak 1 konteyner için Demuraj & Detention 209 gün 12.751 USD, Toplam 3 adet x 12.751 USD = 38.253 USD olarak hesaplanmıştır. Davacı tarafın toplam 35.442,00 USD yönünden fatura düzenleyerek alacak talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu açıklamalara göre davalının taşıtan ve gönderilen sıfatı ile taşıma konusu yüklerin mahreç/çıkış gümrüğü Mersin'e iade nedeniyle doğan, Misurati limanı için 1.287,00 USD konteyner demuraj ücretinden; Mersin Limanı için 32.223,00 USD konteyner demuraj ücretinden, İade navlunu 1.125,00 USD, 27,00 USD gümrük beyan ücreti ile 780,00 USD boşaltma ve terminal hizmeti ücreti toplamı 35.442,00 USD bedelden sorumlu olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 35.442,00 USD alacağın 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca dava tarihinden itibaren işleyecek dolar faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar harcı olan 25.895,58 TL'den peşin alınan 6.474,06 TL'nin mahsubu ile bakiye 19.421,52 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (6.541,86 TL ilk harç, 819,35 TL posta ücreti ve 10.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)17.861,21TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 58.863,39 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır