T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2021/79 Esas
KARAR NO:2022/175
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/03/2021
KARAR TARİHİ:05/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş unvanlı Şirketin, yüklerini taşıtmak isteyen yük sahiplerine Uluslararası deniz, hava ve kara taşımalarında aracılık ve lojistik hizmeti verdiği,. Müvekkiline yapılan talep üzerine varılan mutabakat ve anlaşmaya dayalı olarak Davalı ... San. Ltd. Şti 'in yükleyicisi olduğu yükler ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşıması 02.11.2019 tarihinde gerçekleştirildiğini, bu hususta, ağırlık/hacmi 15.477,07 olan 3 konteyner. ... olan emtia, "..." isimli gemi ile tahliye limanı Alexandria/Mısır olmak üzere, .../lstanbul limanından, ... nolu konişmenio tahtında söz konusu yükler taşındığını ve Varış Limanı'na sağlam, hasarsız ve vaktinde ulaşmış ve tahliye edilmiş olmasına rağmen söz konusu yükler varma limanında alıcısı tarafından teslim alınmadığını ve tahliye limanında konteynerler içinde bekletildiği, tahliyesinin gerçekleştirilmediğini, yüklerin konteynerlarda tahliye ile alıcısı tarafından teslim alınmaması sebebiyle tahakkuk eden ardiye, demuraj, gümrüğe terk edilme masrafları ve sair tutarlar borcu firmaya bildirilmiş ve konteynerlerin içindeki malların veya konteynerler in boşaltılmaması/tahliye edilmemesi nedeniyle 27.07.2020 tarihinde de usulüne uygun bir şekilde ... Ltd. Şti. 'ye "Çekilmemiş Yük İhbarı" gönderilmiş ye bu tarihe kadar sair zamanlarda e-posta aracılığı ile de bilgilendirme yapılmış ancak konteynerlerin içeriği yüklerin teslim alınmasına ve konteynerlerin boşaltılmasına ilişkin herhangi bir gelişme olmadığını, davalı firmaya gönderilen ihtarlara ek olarak davalı firma tarafından Müvekkiline bildirilen Alıcı ...'e de birçok defa ihtar gönderildiğini, yüklerin teslim alınmaması neticesinde sevkiyata konu konteyner konusu yüklerin Mısır 'da terk edilmiş mal statüsüne girdiğini ve bu neticede malların imha edilebileceği ve açık arttırmaya çıkarılacağı da bildirildiğini, hal böyle olmakla birlikte Alıcı tarafından konteynerin alınmayacağı ve bu süreçte tahakkuk eden ardiye ve demuraj masraflarının da ödenmeyeceğinin ortaya çıktığını, bu doğrultuda; Alexandria/Mısır limanında bekleyen ilgili konteynerlerei 02/11/2019 tarihinden. 22/07/2020 tarihine kadar demurai ücretleri doğduğunu ve buna dair 21/08/2020 tarihli ... nolu fatura ... San. Ltd. Şti. 'ne karşı tanzim ve tebliğ edildiğini, davalı Firmaya, ilgili yüklerin alıcı tarafından teslim alınmadığını, bu sebeple tahakkuk eden tutarlar öldüğü ve söz konusu yüklerin çekilmediği takdirde Gümrük tarafından tanınan sürenin dolması akabinde malın yerel mevzuata göre millileşmiş sayılacağının ve bu yönde işlem göreceği hususu defaatle bildirildiğini, ihtar edilmiş fakat işbu bilgilendirme ve ihtarlara rağmen Davalı Yükleyici tarafından herhangi bir işlem gerçekleştirilmediğini, anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde, gönderilen, eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmadığını takdirde, taşıtan, navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle mükellef olacağını, bu sebeple. Müvekkil Şirket tarafından Borçlu Yükleyici Şirket aleyhine ... İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı dosya kapsamında faizi ile birlikte toplam 49.411 ABD Doları talebi havi icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe karşı Borçlu Şirket tarafından haksız olarak itiraz edilmiş olması sebebiyle takip durdurulduğu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Sanayi ve Limited Şirketinin yüklenicisi olduğu yüklerin 02.11.2019 tarihinde İstanbul ... limanından ... Limanına taşındığını, ancak varma limanında alıcısı tarafından alınmadığını, teslim alınmaması sebebi ile tahakkuk edilen ardiye, demuraj, gümrüğe terk edilme masrafları ve sair tutarlar sebebi ile ... Sanayi Ltd. Şti'ne çekilmemiş borç ihtarı gönderildiğini bunun üzerine ... İcra Müdürlüğü 2020/... Esas numaralı dosyası ile takip açıldığı belirtildiğini, açılan takibe tarafımızca yapılan itiraz üzerine iş bu dava açılmış olup sayın mahkemenizce yapılacak yargılama nihayetinde haklılığımızın tespiti ile davanın reddine karar verileceği kanaatinde olduklarını, müvekkil davacı yan ile yaptığı anlaşma gereği üzerine düşen tüm yükümlülüğü - fazlası- ile yerine getirmiş olup malın teslim alınmaması sebebi ile gerçeklesen riziko doğrudan davacının katlanması gereken ticari faaliyet riski olduğunu, bu noktada davacı yanın basiretli tacir sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkilin taşımaya konu mal ile ilgili yaptığı işlemleri ... teslim yöntemi ile yapmış olup bu kapsamda gemiye yükleme ile mala ilişkin tüm sorumluluğunun sona erdiğini, fatura taraflar arasındaki anlaşılan hizmeti tespit eden bedel olup davacı yanca taraflarına gönderilen faturaya itiraz edildiğini, iş bu itiraz miktarının kesinleşmediği dolayısı ile bu miktar üzerinden takibe geçilemeyeceğinin açık olduğunu, somut durum incelendiğinde davacı tarafça alacağın mevcut olmadığı kabul anlamına gelmemekle birlikte zarar miktarının somut olarak belgelenmediği, hesaplanmadığı, bedele ilişkin fahiş hesaplama hususunda tereddüt oluştuğu düşünüldüğünde kötüniyet karinesi devreye girecek olup müvekkil firmanın tazminata hak kazanacağının açık olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2020 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2020 yılı ticari defterlerinin TTK. ilgili Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin 2020 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2020 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2020 yılı ticari defterlerinin TTK. ilgili Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin 2020 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı'nın akdi taşıyan, Davalı'nın taşıtan sıfatı ile iş bu davada husumet ehliyetine Haiz olduğu, dava dışı gönderilen ... Co.'nun konteyneri dolu yükü teslim almaması nedeniyle Davalı taşıtanın konteyner gecikme ücretinden davacı akdi taşıyana karşı sorumlu olduğu, davacı ... A.Ş.'nin düzenlediği demuraj ücreti faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 01.10.2020 tarihi itibariyle davalı ... San. Ltd. Şti.'den 48.114,00 USD alacağının bulunduğu, toplam demuraj ve ardiye bedelinin 02.11.2019- 22.07.2020 tarihleri arasında 133.932,00 Usd olarak hesaplandığı, davacının iş bu davada 21.8.2020 tarihli fatura ile talebinin 48.114,00 USD olduğu, talep edilen konteyner gecikme ücret,/demuraj bedelinin, piyasa rayicine uygun ve kadri maruf olduğu, tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır.
... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacı tarafından 21/08/2020 tarihli 48.114,00 USD bedelli, demuraj açıklamalı faturalar nedeniyle alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davaya konu ... sayılı konşimentonun incelenmesinden gönderenin davalı ... San. Ltd. Şti., alıcının ... olduğu, ... ve ... nolu konteynerler muhtevası çeşitli mutfak emtiasının ... adlı gemi ile Mardaş Limanından ... Limanına taşındığı anlaşılmaktadır.
Konişmentoya göre ... . fiili taşıyan, davalı taşıtan konumunda olup davacı taraf taşımaya ilişkin navlun faturası düzenlemiş olmakla akdi taşıyan sıfatına haizdir. Davacının söz konusu taşıma işini fiilen yerine getiren dava dışı ... Tarafından kendisine kesilen 48.114.00 USD lik konteyner gecikme bedelini rücuen talep ettiği anlaşılmaktadır.
Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti ve diğer masraflar navlunun teferruatı niteliğindedir. Konteynerin kararlaştırılan süreden sonra iade edilmemesi sebebiyle gecikme bedeli istenebilmesi için, borçlu iddia edilen kişi ile taşıyan arasında bu hususta bir sözleşme bulunması gereklidir. Davaya konu konişmentoda demuraja ilişkin düzenleme bulunduğu, dosyaya sunulan yazışmalar incelendiğinde davalı tarafa varış ihbarının yapıldığı, gönderilenin yükü teslim almadığı anlaşılmakla davalı taşıtanın demuraj bedelinden sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Davacı taraf 21/08/2020 tarihli 48.114,00 USD bedelli demuraj açıklamalı fatura nedeniyle alacağının bulunduğu iddiasında olup dosyaya sunulan bilirkişi raporunda 95.832.00 USD demuraj bedeli oluştuğu belirtilmiştir. Dava dışı fiili taşıyanın indirim yaparak davacı adına 48,114,00 USD bedelli fatura düzenlediği, davacı vekilinin cari hesap ilişkisi içinde yapılan ödemeye ilişkin belgeyi sunduğu görülmekle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE;
... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 48.114,00 USD asıl alacak ve 474,54 USD işlemiş faiz üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
2-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Kabulüne karar verilen alacağın TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar harcı olan 25.258,22 TL'den peşin alınan 4.483,03 TL'nin mahsubu ile bakiye 20.775,19 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacının peşin olarak yatırdığı 4.483,03 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı yargı gider toplamı olan 7.542,33 TL'nin ( 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL posta gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3.118,6 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı için takdir edilen 34.333,11 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
9-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.285,28 TL sinin davalıdan, 34,72-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır