T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/108 Esas
KARAR NO: 2023/15
DAVA: Alacak - Kayıt Kabul
DAVA TARİHİ: 11/11/2008
KARAR TARİHİ: 19/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;20.09.2008 tarihinde ... terminaline ...İstanbul gemisinin 08/07 sefer sayısı ve ... no.lu konişmentosu tahtında gelen ve 1 nolu davalının ihbar adresi ve 2 no.lu davalının ise alıcısı olduğu yükün davacının...numaralı konteynerinden uyarılara rağmen davalılarca alınmadığını, yük alacaklısı TTK md. 1258 ile açıkça hüküm altına alınmış olduğunu, buna göre navlun alacağı gibi demuraj ücretinin de TTK md. 1077 hükmü gereği taşıyana yük üzerinde yük alacaklısı hakkı verdiğini, yük alacaklısı hakkının bir tür kanuni rehin hakkı olduğunu, davacının konteynerindeki davalılara ait yük üzerinde demuraj alacağından doğan rehin hakkım yükleme anında meydana geldiğini, yükün teslimi anına kadar devam ettiğini, 20.09.2008 tarihinden davalılar tarafından teslim alınmayan yüklerin bekletildiği konteynerin demuraj faturalarının ödenmediğini, faturalarla ilgili gönderilen ihtarnamelerinde sonuç vermediğini, davacının alacağıyla ilgili herhangi bir teminatının olmadığını, kanuni rehin ve hapis hakkına konu yüklerin konteynerde beklemeye devam ettiğini, davacının demuraj alacağı zararının artacağını, zararın artmasının engellenmesi yönünden yükün konteynerderı alınarak Mahkemece tayin edilecek bir tevdi mahalline boşaltılmasını talep ettiklerini, davacımn alacaklarının teminat altına alınabilmesi yönünden yargılama sonuna kadar yüklerin ihtiyaten haczini, iş bu ihtiyati hacze teminatsız karar verilmesini talep ettiklerini belirterek, Contaz İstanbul gemisiyle 20.09.2008 tarihinde ... Limanına gelen ve 1 noJu davalının ihbar adresi 2 no.lu davalının da alıcısı göründüğü ... no.lu konşimento tahtında... numaralı konteynerle taşman yük ilgilileriniz borcu ve davacının demuraj ücret alacağının fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 12.845 EURO tutarının fatura tarihlerinden itibaren yabancı paraya bankalarca uygulanmakta olan en yüksek faizleriyle aynen bunun mümkün olmadığı takdirde yabancı paranın BK. Md. 83 gereği ödeme tarihindeki TL karşılığının yine fatura tarihleri itibariyle TL1 ye işleyecek en yüksek TL faiziyle birlikte kanuni rehin ve hapis hakkı tanınarak tahsilini, davacı zararının artmasının engellenmesi yönünden Mahkemece resen tayin edilecek bir tevdi mahalline yükün boşaltılmasına ve davacının konteynerin yükten arınmış şekilde iadesini* TTK. 1242 i l gereği yükün ihtiyaten haczini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalılar tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
1 nolu davalı ...A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; Davalının 13.12.2007 tarihinde İflasın Ertelenmesi talebi ile İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında tedbir kararının verildiğini, 09.09.2008 tarihinde ...A.Ş/nin İİK 179 / a ve 179 / b maddeleri gereğince iflasın 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verildiğini, karar gereğince davalı aleyhine İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararının verilemeyeceğini, davalı aleyhine icrai işlem yapılamayacağını, davacının bu yönde tedbir taleplerinin reddini talep ettikleri görülmüştür.
2 nolu davalı ...Ş. cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ekinde davalıya tebliğ edilen ... no.lu konşimento ve temsil ettiği emtia, anılan belge içeriğinde de yazılı olduğu üzere ... referans no.lu belgeli akreditif ile ilgili olduğunu, bu ilişkide davaya konu emtianın ithalatçısının diğer davalı Profilo olduğunu, davalı bankanın ise sadece diğer davalı lehine akreditif açan banka konumunda olduğunu, anılan konşimentonun davalı banka emrine düzenlenmiş olmasının nedenin davalı bankanın bu emtianın ithalatçısı/alıcısı olması değil akreditif ilişkisinin bir sonucu olduğunu, akreditif işlemleri tahtında düzenlenen konşimentoların akreditifin tarafi olan banka emrine düzenlendiğini, banka tarafından da ithalatçıya ciro yoluyla devir edildiğini, davaya konu edilen konşimentonun davalı banka tarafından diğer davalıya ciro edildiğini, konşimento ve temsil ettiği emtia üzerindeki her türlü tasarruf hak ve yetkisinin de diğeı davalıya intikal ettiğini, ciro ve devir işleminden sonra davalı bankanın ilgili emtia Üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunabilmesinin hukuken mümkün olmadığım, huzurdaki davada davalı bankaya husumet 'yöneltilmiş olmasının olduğunu, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle davalı banka açısından reddini talep ettiklerini, davacının bugüne kadar davaya konu alacak iddiası hususunda davalı bankaya hiçbir talep yöneltmediğini, davacının iddia ettiği alacağı l yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, 13.08.2007 tarihinde müvekkili tarafından diğer davalıya ciro ile devredildiğinin anlaşıldığını, 13.08.2007 tarihi itibariyle davalı bankanın dava konusu emtiayla ilgisinin kalmadığını, davanın TK 1262. Maddesinde düzenlenen sürede açılmamışsa işbu davanın zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini belirterek, haksız ve mesnetsiz işbu davanın davalı banka açısından reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür.
Mahkememizde açılan işbu davanın, Mahkememizden verilen 31/05/2018 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 16/02/2022 tarih ve 2020/582 Esas 2022/160 Karar sayılı ilamıyla kaldırılarak geldiği anlaşılmıştır.
İstinaf İlamı uyarınca dosya mali müşavir ...'a tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen 22/07/2022 tarihli raporda, Davalının davacıya 31.12.2007 tarihi itibarıyla 875 Euro karşılığı 1.491,58 TL, 12.03.2008 ve
11.11.2008 dava tarihi itibarıyla 3.360 USD borçlu olduğu,
Davacı tarafından takibe konu edilen 12.845 Euro bedelindeki faturaların 3.360 Euro’luk
kısmının davalı defterlerinde kayıtlı olduğu ve iş bu faturalardan bakiye 3.360 Euro davacıya borçlu olduğu, davacının 9.485 Euro’luk faturalarının ise davalının yasal defter kayıtlarında
yer almadığı,
Teknik bilirkişi ...tarafından, 17.04.2018 tarihli bilirkişi raporu ile hesap
edilen 11.200 Euro demuraj bedelinin davacı tarafından talep edilebileceğine karar verilmesi halinde, davacının 11.200 Euro asıl alacağına 11.11.2008 dava tarihinden, 14.04.2014 iflas
tarihine kadar 4.411,87 Euro işlemiş faiz talep edebileceği hesap edildiğine ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmiştir.
Tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere dosya mali müşavir bilirkişi ...t'a tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen 13/12/2022 tarihli raporda, Davalı ...'mn önceki bilirkişi raporuna yapmış olduğu 875 Euro devreden alacağa, kayıtlarına almadığı 9.485 Euro faturaların tebliğ edilmediğine ve 4.411,87 Euro işlemiş faiz hesabına ilişkin itirazların dayanaksız olduğu, Davacı tarafından davaya konu edilen tutar 12.845 Euro olsa da, davacının davalıdan fiilen 11.200 Euro demuraj alacağının olduğu ve bu tutarın davaya konu edilmesi gerektiği, 11.200 Euro demuraj alacağına, 11.11.2008 tava tarihinden iflas kararının verildiği 14.04.2014 tarihine kadar kamu bankalarınca 1 yıl vadeli Euro hesabına uygulamış olduğu azami faiz oranlarına göre 4.411,87 Euro işlemiş faiz hesaplanabileceği, Davalılardan ...Bankasının taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmiştir.
Mahkememizce verilen 2014/341 E. 2018/229 K sayılı 31.05.2018 tarihli kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 16/02/2022 tarih ve 2020/582 Esas 2022/160 Karar sayılı ilamıyla ;
.........Bu durum karşısında, davaya konu edilen faturaların davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı husususun tespit edilmesi gerekmektedir. Davalı şirket iflas ettiği için defterlerinin tasfiye işlemlerine yürüten İstanbul ...İflas Müdürlüğünde bulunuyor olması dikkate alınarak, davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, dava konusu faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı belirlenmesi gerekirken bu yönde bir inceleme yapılmaksızın karar verilmesi,
Kabulü göre de ; Yabancı para alacaklarının iflas masasına kayıt şekli konusunda 2004 sayılı İİK'da açık bir hüküm bulunmamakla birlikte İİK'nın 198/1 maddesinde konusu para olmayan alacakların, ona eşit bir kıymette para alacağına çevrileceği öngörülmüş olup öğretide de konusu yabancı para olan alacakların anılan yasa hükümlerine göre iflasın açıldığı andaki döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek iflas masasına yazdırılacağı hususu kabul edilmiştir. Yabancı para alacakları ve konusu para olmayan alacakların Türk Lirasına çevrileceği tarih ise iflas kararının verildiği tarihtir. Bu durumda, mahkemece, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda davacının müflis şirketten olan alacağının iflasın açıldığı tarihteki Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilerek masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
3095 sayılı Kanuni Faiz Ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesinde "Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." hükmü yer almaktadır. Mahkemece işlemiş faiz talebi yönünden dava tarihinden iflas tarihine kadar Devlet Bankalarının Euro cinsinden yabancı paraya açtıkları bir yıl vadeli mevduat hesabına fiilen uyguladıkları en yüksek faiz oranları sorularak, faiz miktarının hesap edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden denilerek ... sayılan bu gerekçelerle mahkememizin kararının kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda yargılamaya devam edilmiş ve istinaf ilamında belirtildiği üzere davaya konu faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı yönünden inceleme yapılabilmesi için İstanbul 1. İflas müdürlüğünden davalının ticari defterleri getirtilerek mali bilirkişiye tevdi edilmiş, mali bilirkişi raporuna göre davalının davacıya 2007 yılından 2008 yılına devreden 875 Euro borçlu olduğu, 2008 yılında davacı tarafından tanzim edilen 3 adet toplam 2485 Euro bedelindeki faturaların davacı adına alacak kaydı yapıldığı, davalının davacıya 12.03.2008 ve 31.12.2008 tarihi itibariyle 3.360 USD borçlu olduğunun tespit edildiği , davaya konu edilen 12485 euro bedelindeki faturaların 3360 USD lik kısmının davacıya borçlu olarak kaydedildiği
16.042008 tarihli ...numaralı 1470 euro demuraj
01.07.2008 tarihli ... numaralı 2240 euro demuraj
06.08.2008 tarihli ... numaralı 3500 euno demuraj
23.09.2008 tarihli... numaralı 1260 euro 18.01.2008 e kadar demuraj
21.10.2008 tarihli ... numaralı 1015 euro 23.09.2008 - 21.10.2008 tarihlerine ilişkin demuraj faturalarının toplamda 9485 euro davalının ticari defterlerinde yer almadığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar demuraj alacağına ilişkin toplamda 9485 euro davalının ticari defterlerinde kaydedilmemiş ise de mahkememizin önceki kararında açıklandığı üzere ; davacı ...A.Ş.tarafından düzenlenmiş olan 03.09.2007 tarih ve ... nolu konişmentoya göre, yükleyici... tarafından 1 kasa transformatör parçası malın alıcısı ...A.Ş. şirketine teslim edilmek üzere...nolu 20’lik konteyner içerisine yüklenerek ... İstanbul isimli gemiyle Teesport limanından İstanbul limanına gönderildiği, bu konişmentonun devamında ücretlerle alakalı bölümde; bir 20’ lik konteynerin gemiden boşaltılmasından itibaren boş konteynerin iadesine kadar, Pazar günleri ve tatillerde dahil 7 günlük ücretsiz süre (free time) belirlendiğinin görüldüğü, yani konteynerin teslim alınmasından itibaren 7 gün içerisinde iade edilmesi halinde herhangi bir ücret ödenmeyeceği, 7 günlük bu süreden sonra alıcının, 8.günden 14.güne kadar 15 Euro/gün, 15.günden 21.güne kadar 25 Euro/gün, 22.günden itibaren 35 Euro/gün demuraj ödemekle yükümlü olacağı, davacı... tarafından davalı alıcı ... A.Ş. ne faks ile gönderilen 14.09.2007 tarihli ihbarnameye göre, ... nolu 20’lik konteyner içerisindeki 8 palet ...n 16.09.2007 tarihinde Ambarlı/İstanbul limanına geleceğinin ihbar edilmiş olduğunun görüldüğü, bu şekilde 1 numaralı davalının demuraj ücretinden sorumlu olacağı, söz konusu konteynerin Kumport, İstanbul limanında 20.09.2007 tarihinde gemiden tahliye edildiği, davacı tarafından kesilen ilk demuraj faturası olan 07.11.2007 tarih ve... sayılı 1.260 Euro tutarındaki faturada da başlangıç tarihinin 20.09.2007 olarak kabul edildiğinin tespit edildiği, davacının en son kesmiş olduğu 21.10.2008 tarih ve ...sayılı faturadan ise, 21.10.2008 tarihine kadar olan demuraj ücretinin talep edilmiş olduğunun anlaşıldığı, bu durum karşısında konteyner demurajının 20.09.2007 tarihinden itibaren 21.10.2008 tarihine kadar hesaplanması gerektiği, konişmentodaki kayda göre konteyner demurajı; Dava konusu 1 adet 20’lik konteyner için 20,09.2007-26,09.2007 tarihleri arasındaki ilk 7 gün ücretsiz süre olup devamında, 27.09.2007- 03.10.2007 tarihleri arasındaki ilk 7 gün ödenecek demuraj, günlük 15 Euro üzerinden (7 gün x 15 Euro) 105 Euro, 04.10.2007- 10.10.2007 tarihleri arasındaki 7 gün için ödenecek demuraj günlük 25 Euro üzerinden (7 x 25 Euro) 175 Euro, 11.10.2007 tarihinden itibaren 21.10.2008 tarihleri arasındaki 377 gün için ödenecek demuraj günlük 35 Euro üzerinden (377 x 35 Euro) 13,195 Euro olmak üzere toplam demuraj alacağının; 13.475 Euro olarak hesaplanması gerekeceği, bu miktardan daha önce ödenen 2,275 Euro mahsup edildiğinde, davacının talep edebileceği demuraj alacağının 13.475 Euro -2.275 Euro = 11.200 Euro olduğu mahkememizce kabul edilmiş, 11.200 euro demuraj alacağına 11.11.2008 dava tarihinden iflas kararının verildiği 14.04.2014 tarihine kadar kamu bankalarınca 1 yıl vadeli euro hesabına uygulamış olduğu faiz oranına göre 4411,87 euro işlemiş faiz talep edebileceği mahkememizce kabul edilmiş, böylelikle 11.200 euro demuraj alacağının iflas açıldığı tarihteki TL karşılığı 33.043,36 TL ve 4411,87 euro işlemiş faiz alacağının iflas tarihi itibariyle TL karşılığı 13.016,34 TL olmak üzere toplamda 46.059,70 nin ile davalı müflis şirketin İstanbul 1 İflas müdürlüğünün 2014/7 esas sayılı İflas dosyasındaki iflas masasına kayıt kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
2 no.lu davalının eşyanın boşaltma limanına varma tarihinden önce konişmentodan doğan haklarını 1 no.lu davalıya devrettiği, dolayısıyla kendisine husumet yöneltilemeyeceği kanaatine varılmakla hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-2 nolu davalı ... aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-1 nolu müflis davalı... AŞ aleyhine açılan davanın kayıt kabul davası olarak kabulü ile 11.200 Euro alacağın (33.043,36TL) dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a madde ve fıkrası gereğince işleyecek faizi (dava tarihinden iflas tarihine kadar işlemiş faizin 4.411,87EURO'nun karşılığı 13.016,34.TL) ile birlikte toplam 15.611,87.EURO'nun (46.059,70.TL) iflasın açıldığı 14/04/2014 tarihi itibariye davalı müflis şirketin İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... esas sayılı İflas dosyasındaki iflas masasına KAYIT KABULÜNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 343,60TL den karar harcı olan 179,90TL nin mahsubu ile fazla alınan 163,40TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı harçtan karar harcı olarak mahsup edilen 179,90TL harcın müflis davalı... AŞ tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 8.782,00.TL'nin (5.681,70.TL İstinaf Öncesi, 3.000,00.TL bilirkişi ücreti, 100,30TL posta gideri olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 7.944,19.TL'sinin müflis davalı... AŞ alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 9.200,00.TL vekalet ücretinin müflis davalı.... A.Ş. tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara ( 4.853,24.TL'si müşterek, bakiyesi Kuveyt Türk Katılım Bankası olmak üzere) VERİLMESİNE,
8-Davalı ... tarafından yapılan 50,00.TL posta masrafının davacıdan alınarak işbu davalıya VERİLMESİNE,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/01/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
e-imzalıdıre-imzalıdır