T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/109 Esas
KARAR NO:2024/155
DAVA:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/03/2022
KARAR TARİHİ:26/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... seri numaralı, ... belge numaralı, İstanbul/... bağlama numaralı, 11,12 gros ton, 2018 yılı Polonya inşalı, 500 bhp güçlü, .../ ... makine seri numaralı, 2 adet makineli, fıberglass " ... " isimli özel tekne Müvekkil ... AŞ.'ne ait olduğunu, davalı ..., " ... " isimli özel teknenin sahibi olduğunu, davalının sahibi ve kaptanı olduğu seyir esnasında da dümende bulunduğu ... isimli teknenin, 13.04.2021 tarihinde seyir esnasında Müvekkile ait "..." isimli limanda bağlı bulunan tekneye çarptığını ve müvekkil teknesinde ciddi maddi hasar meydana gelmesine neden olduğunu, bu kaza ... tarafından hazırlanan resmi tutanak ile de sabit olduğunu, onarımdan sonra tekneyi denemek için ... da bağlı bulunduğu iskeleden avara ettiğini, liman çıkışı esnasında henüz sebebim bilmedikleri bir nedenden dolayı makinenin arızalanarak stop etmesi üzerine liman çıkışının dar olması ve rüzgarın tekne üzerin deki etkisi ile istemeyerek limanda bağlı vaziyette olan..., ... ve "... isimli teknelere maddi hasar verdiğini, yapılan kontrollerde, "... " isimli özel teknenin, iskete tarafı orta camlarda patlamış olduğunu, iskele tarafındaki baba denen hatta hasar oluştuğunu, oluşan deniz kazasının, maddi hasarlı bir deniz kazası olduğunu, davalının kusuruyla Müvekkil teknesine verdiği zararın onanmı için ödemeyi taahhüt ettiği borçların süresinde ödenmediği için "..." 13/04/2021-10/09/2021 tarihleri arasında 4 ay marinada bağlı kalmak zorunda kaldığını, bu süreçte liman kirası olan marina park borcu müvekkil tarafından ödenmek durumunda kalındığını, Tekne doğal olarak herhangi bir hasar ile karşılaşmadan önce belirli bir değere sahip olduğunu, gerçekleşmiş bir kaza sonucunda oluşan hasarlar tamir edilse dahi genel tekne değerinde düşüş yaşandığını, meydana gelen olay neticesinde müvekkil yaz dönemi boyunca tekneyi kullanamadığın, Yaz dönemi ve pandemide en az riskli alan olması sebebiyle müvekkilin tekneye en ihtiyaç duyduğu dönemde müvekkil ve misafirleri tekne mahrum kaldığını, Müvekkil Şirkete ait yat gerek Şirket yetkilisinin iş toplantıları gereği misafirlerini ağırlamak için gerekse evladı ile tatil yapmak üzere kullanıla geldiğini, özellikle pandemi döneminde en güvenli tatil yöntemlerinden biri. Bu nedenle planlanan iş gezileri ve tatillerinin yapılamaması nedeniyle uğranılan manevi zarara karşılık da 10.000 TL taleplerinin olduğunu, Tüm bu zararların tazmini ve uyuşmazlığın sulhen çözümü için Davalıya ... Noterliği 19/11/2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilmiştir. Ancak herhangi bir yanıt almak mümkün olmamıştır. İhtarname ve tebliğ şerhi (EK -7) olarak sunulmaktadır. Ekte sunulan İhtarnamenin sonuçsuz kalması üzerine dava şartı zomlu arabuluculuk müessesine başvurulmuştur. 28/12/2021 başvuru tarihli 2021/... başvuru numaralı arabuluculuk işlemi sonuçsuz kalarak taraflar anlaşmaya varamadığını Bu sebeple de müvekkili açısından doğan zararlar için dava ikame etme zorunluluğu doğduğunu belirterek davanın kabulü ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilin donatanı olduğu ... isimli teknede yaklaşık 3 aydır bir arıza mevcut olduğunu, teknenin makinelerinin onarımı bittikten sonra, tekne ... kaptanlığında 13/04/2021 tarihinde makineleri test etmek amacıyla ... Limanında bağlı bulunduğu iskeleden avara ettiğini, liman çıkışı esnasında sebebi bilinmeyen ve umulmayan bir sebeple teknenin makineleri stop edip arızalandığını hava koşullarındaki ani değişiklikle geminin lodosa maruz kalması, liman çıkışının dar, gemi geçişine elverişsiz ve riskli olmasının üzerine bir de lodosun etkisi eklenerek, teknenin istemsizce ve tahmin edilemez bir şekilde diğer teknelerin üzerine sürüklendiğini, kaptanın tüm çabalarına rağmen davaya konu kazanın meydana geldiğini , olay esnasında ... geminin dışında, limanın içerisinde olup gemi kaptan ... ...'un sevk ve idaresinde olduğunu, müvekkili ... çatmadan kusursuz olarak sorumlu olduğunu, İlliyet bağını kesen sebepler üç adet olup bunlar mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin kusuru olduğunu, olayda hava şartlarındaki ani değişim ve lodos mücbir sebep, hatalı demirleme ise zarar görenin ve üçüncü kişi olan liman işletmelerinin ortak kusuru, denize elverişsiz atıl kalmış geminin liman çıkışına demirlemesi ise davacının kusuru olduğunu, talep edilen zararlar ile müvekkiline atfedilen kusurlu davranış arasında da bir illiyet bağı olmadığını, müvekkilinin donatanı olduğu ... isimli gemi ile ... arasındaki çatma üzer inde hemen yapılan eksper incelemesinde çatmaya ilişkin oluşan hasarların tespit edildiğini, davacı ile davalı müvekkil arasında, davacının cevap dilekçesinde belirtildiği gibi 30 günlük süreye ilişkin her iki tarafın onayladığı bir sözleşme, taahhüt veya tutanak bulunmadığını, bir aylık bir tamirat süresi davacı şirket yetkilisi ... tarafından tek taraflı olarak yazılıp imzalanan ve ... komutanlığına gönderilen tek taraflı bir irade beyanından ibaret olduğunu,
... gemisi davacının belirttiği üzere 13/04/2021 -10/09/2021 tarihleri arasında limanda bağlı bulunsa dahi bu olayda kusursuz sorumluluk esasına göre bağlama ücretlerinin kendisi tarafından karşılanması gerektiğini, yatın tamirat, bakım ve onarım işlemleri ... tarafından gerçekleştirilmiş olup ... firmasının kusuru ile yaşanan ürün teminindeki gecikme nedeni ile tamirat, onarım, değişim ve bakımda gecikme yaşandığı firma tarafından kabul edildiğini, davacının gemilerinde 35.000 EURO değer kaybı olduğunu iddia etmiş olup buna delil olarak ... Ltd. Şti. isimli firma tarafından düzenlenen evrakı sunduğunu, fakat ismi geçen firma bir ekspertiz firması olmayıp değerleme yapmada ehil olmadığını, sunulan evraktaki ifade gerçek bir değer kaybını ifade etmemekte olup geminin 2. El fiyatı 210.000 EURO yani günümüz kuru ile 3.360.000,00 Türk Lirası olarak belirtildiğini, fakat aynı yatın 2022 model, sıfır ve 11 metre uzunluğunda olan emsalinin satışı ... tarafından 3.500.000,00 Türk Lirası bedel ile yapıldığını, mahkemeye sunulan müvekkili tarafından yapılan toplam ödemenin 13,121 Euro (tekne çekme/atma bedeli ve kara park ücreti dahil) ve 25.000,00 Türk Lirası olup kusursuz çatma hükümlerine rağmen davacının mağduriyetini giderme amaçlı iyi niyete dayanılarak yapıldığını, yapılan ödemeler ve müvekkilinin kusursuz sorumlu olması göz önüne alınarak yapılan ödemelerin tamamının müvekkilimize iade edilmesini, kabul etmemekle beraber müşterek kusurlu çatma oluştuğunun mahkemece kabulü halinde kusur oranına göre yapılan ödemelerin fazlaya ilişkin kısımlarının bilirkişi ve eksper raporları doğrultusunda tarafımıza iadesini, mahkeme bu hususta bir karar vermez ise de ileriye dönük, fazlaya ilişkin talep ve haklarımızı saklı tutulduğunu, Eksper raporunda ... isimli geminin tekne çekme/atma ve kara park bedeli 2,254.00 (ikibinikiyüzellidört) Euro olup, diğer tamirat, onarım ve malzeme bedelleri 8,700.00 Euro olmak kaydı ile toplamda 10,954.00 (onbindokuzyüzellidört) Euro olarak tespit edildiğini, müvekkili tarafından yapılan toplam ödemenin ise 13,121.00 Euro (tekne çekme/atma bedeli ve kara park ücreti dahil) ve 25,000.00 Türk Lirası olup kusursuz çatma hükümlerine rağmen davacının mağduriyetini giderme amaçlı iyi niyete dayanılarak yapıldığını belirterek davacının açmış davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar uyarınca sunulan 12/09/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Meydana gelen zararı davalının el yazılı tutanakta da ödemeyi kabul ettiği, tüm masrafları üstlendiği ödemeleri yaptığı, kusursuzluk iddiasının yerinde olmadığı, meydana gelen kaza ile yol açılan her türlü zararı davalının tazmin etmesi gerektiği, bu çerçevede davacı yanın zarar iddialarının somut delillerle ve ticari defter kayıt ve belgeleri ile ortaya konulması gerektiği hususunda nihai takdirin mahkemeye ait olduğu, davalı sorumluluğunda olan kaza sebebi ile tamir süresinin azami bir (1) ay olarak hesaplandığı, bu süreyi aşan beklemenin davacı sorumluluğunda olan tedarik sürecinde malzeme tedarikinin aksamasına dayandığı, davacının üç (3) kalem EURO cinsinden maddi zarar hususunda Türkiye'de kiralama, Türkiye'de liman hizmeti EURO veya TL cinsinden davacı maddi zararının fatura veya benzeri evrak ile tevsik edilmesi gerektiği gibi hususlar gözetilerek; ayrıca 10.000 TL manevi tazminat talepleri bakımından, ... gemisinin bu kaza neticesi tamir ve bakımları tam yapılmasına karşın, artık kaza görmüş olmasından dolayı 500 EURO değer düşmesi zararı iddia edilmekte olup; böyle bir kazanın yol açtığı doğrudan hasar kaynaklı zarar tam tazmin edilmiş ve tamir ile giderilmiş olmakla, tamire konu aksamın geminin değerinde düşmeye sebep olmadığının değerlendirildiği, tamirat süresince geçen zamanda ayrıca limana kira bedeli ödendiği bunun için şimdilik 500 EURO talep edildiği, oysa geminin tamir için beklemesinin davacı tedarik sorumluluğunda beklenen malzeme kaynaklı olduğu, davacının üzerine düşen tedarik yükülülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirmiş olsa, tamirin azami bir (1) ay kadar sürebileceği, şimdilik 500 EUR talep edilmiş ise de; tamir ve bakım süreci tamamlandığına göre ne kadar süre geçtiği ve ne kadar kira ödendiği sabit olan bir aşamada 500 EURO talep edilmesi hususu mahkemenin takdirinde olduğu, davacı ödemesi ispat edilmek şartı ile bir (1) aya kadar olan liman kirasının tamire dayandığının söylenebileceği, yaz boyunca teknenin kullanılamadığı için başka gezi teknesi kiralanmak durumunda kalındığı ödenen kira bedellerinden şimdilik 500 EURO talep edildiği görülmekte ise de; davacının ancak böyle bir kira bedeli ödemesi sabit olması halinde bir (1) aylık süre için olan kira bedellerini davalıya yansıtabileceği, davacının bir sermaye şirketi anonim şirket olduğu, manevi tazminat olarak 10.000 TL talep edilmekte ise de bu konuda manevi tazminat şartlarının mahkemenin takdiri olacağı, davacıya ait teknenin özel kullanım olduğu, ticari kullanım yapamayacağı hususları da gözetilerek maddi zarar iddialarının mahkemece değerlendirilmesi, davacının katlandığı ileri sürülen liman kira ve ikame tekne kira bedelleri bakımından mali müşavir bilirkişi marifetiyle davacı yanca sunulması halinde ticari defter ve kayıtlar ile harcama evrakı incelemesi hususunun mahkemece gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları üzerine mahkememizce verilen ara karar uyarınca aldırılan 27/03/2023 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda özetle; Tamirat için geçen süre ve davacının tam katlandığı zarar sabit olmamakla; 1 ay bekleme ve buna dayanan 500 EURO zarar takdiri hususunda Kök rapor değerlendirmelerine ek olarak; davacının bu süreç için toplam beklediği süre ve katlandığı liman masrafını ortaya koyması halinde tazmin talep edebileceği, davacı yan ticari defter kayıt ve belgeleri incelemesinde de zararını ispat açısından yeni bir sonuç hasıl olmadığı, fakat gelinen aşamada kök rapor sonuç ve kanaatlerini değiştirmeyi gerektirecek yeni herhangi bir sonuç ve kanaat hasıl olmadığı belirtilmiştir.
Dava; ... isimli teknenin seyir esnasında davacıya ait park halinde bulunduğu belirtilen... isimli tekneye çatması nedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davaya konu ' ... ' isimli yatın ... 'nın iç kısmına bağlanarak bakımlarının yapıldığı, olay tarihi olan 13/04/2021' de yapılan işlemlerin denenmesi amacıyla seyir hazırlıklarının yapıldığı, teknenin bağlama bölgesinden çıkış bölümüne doğru seyrettiği, çıkış bölümünde iskele makinanın durması nedeniyle teknenin bağlı bulunan diğer teknelere temas ettiği, kaza sonucu barınak görevlileriyle davalı ... tarafından Sahil Güvenlik Komutanlığına bilgi verildiği ve barınak çıkışındaki ' ... ' teknelerde hasara sebebiyet verdiğinin tespit edildiği, olaya ilişkin tutanakların düzenlendiği, 13/04/2021 tarihli tutanakta deniz kazasına karışan teknelerin kaptanları oluşan bu kazadan dolayı kendi aralarında maddi hasar ile ilgili anlaştıkları ve birbirlerinden şikayetçi olmadıklarının kayıt altına alındığı anlaşılmaktadır.
Davacı taraf dava dilekçesinde davalı ... nun kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen ... isimli tekninin sahibi/kaptanı olduğunun ileri sürmüş, Mahkememizce verilen ara uyarınca sunulan 23/05/2023 tarihli beyan dilekçesinde davalının kazadan sonra teknenin sahibi ve kaptanı olarak hareket ettiğini, Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından düzenlenen tutanakta davalının tekne sahibi/kaptanı olarak ifade verdiğini, davalının hasarı gidermek için görüşmeler yaptığını, TTK 1104. Maddesi uyarınca kaptanın donatanı temsil yetkisinin bulunduğunu, bu nedenlerle husumet yöneltildiğini belirtmiştir.
...'nın 13/04/2021 tarihli olay tutanağının davalı tarafından tekne vekaleten sorumlusu olarak imza attığı, bilgi alma tutanağında teknenin resmi yetkilisi olduğunu beyan ettiği anlaşılmaktadır.
... isimli teknenin ... Sigorta tarafından yat sigorta poliçesi ile sigortalandığı tespit edilmiş, olaya ilişkin olarak açılan hasar dosyası celp edilip incelenmiştir. 14/09/2020 tarihli yat sigorta poliçesinde sigortalı Nazan Şahin olarak kayıtlıdır. ... Bölge Liman Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında yapılan tetkiklerde ... Gemi sicilinin ... sırasında ve Antalya -... tekne kütüğünde kayıtlı isimli yatın yabancı bayraklı yatların Türk Bayrağına geçisi işleminin 29/06/2021 tarihinde ... adına yapıldığı, 02/08/2021 tarihinde ise ... isimli şahsa satıldığı belirtilerek buna ilişkin kayıtlar gönderilmiştir. Gelen yazı cevapları ve bağlama kütüğü ruhsatnamesine göre tekne malikinin ... olduğu anlaşılmaktadır. Dosyaya dava dışı malik ... tarafından davalıya verilen ve ... Noterliğince düzenlenen 02/02/2021 tarihli vekaletname örneği sunulmuş olup incelenmesinde geminin kullanılması, kaptan tayin edilmesi, bakım onarım yapılması, gemi ile ilgili resmi işlemlerin yapılması gibi konularda vekil tayin edildiği görülmektedir.
TTK 1061/1 "Donatan, gemisini menfaat sağlamak amacıyla suda kullanan gemi malikine denir." düzenlemesi, TTK 1061/2 maddesinde " Kendisinin olmayan bir gemiyi menfaat sağlamak amacıyla suda kendi adına bizzat veya kaptan aracılığıyla kullanan kişi, üçüncü kişilerle olan ilişkilerinde donatan sayılır. Malik, geminin işletilmesinden dolayı gemi alacaklısı sıfatıyla bir istemde bulunan kişiyi, bu işletilme malike karşı haksız ve alacaklı da kötüniyet sahibi olmadıkça, hakkını istemekten engelleyemez.
" düzenlemesi bulunmakta olup somut olayda davalının dosyaya sunulan vekaletname kapsamında tekneyi malik adına vekaleten kullandığı açıktır. Bu durumda davalının donatan olmadığı , donatan olarak husumet yöneltilemeyeceği değerlendirilmiştir.
Davacı taraf davalının aynı zamanda kaptan olduğunu ileri sürmektedir. ... 'nın 13/04/2021 tarihli olay tutanağını tekne kaptan olarak ... T.C. Kimlik numaralı ... ... imzalamış, tutanak içeriğinde ... ...'un tekne kaptanı olduğu tespitine yer verilmiştir. ... ndan celpedilen seyir izin belgesinde de kaptan olarak ... 'un kayıtlı olduğu görülmüştür. Buna göre davalının kaptan olmadığı da dosya kapsamı ile tespit edilebilmektedir.
Bu açıklamalara göre; ... isimli teknenin seyir esnasında davacıya ait park halinde bulunan ... isimli tekneye çatması nedeniyle meydana gelen zararın tazmininin talep edildiği, husumet yöneltilen davalının tekne kaptanı olmadığı, davalının tekneyi malik ... adına vekaleten kullandığı, TTK 1061/2. Maddesinin uygulama koşullarının oluşmadığı, bu nedenlerle haksız fiilden kaynaklı eldeki davada davalının husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 582,43 TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 154,83 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır