T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2022/167
KARAR NO: 2022/365
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ :13/04/2012
.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 11/11/2014 TARİH 2014/...
ESAS 2014/344 KARAR SAYILI KARARI İLE BİRLEŞEN DOSYASI
BİRLEŞEN DAVADA
DAVA :Alacak
DAVA TARİHİ :27/08/2012
KARAR TARİHİ :14/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalısı ... A.Ş'nin davadışı Hong Kong'da mukim ... Ltd'den Fob kaydı ile satın aldığı 161 bağ 2635 adet çelik boru emtiasının nakliyat rizikolarına karşı sigorta ettirdiğini, sigortalının emtianın Shanghai limanından İstanbul limanına taşınması işi için 1. Davalı ... A.Ş. ile anlaştığını, navlun bedelinin 07/07/20111 tarhi ve ... numaralı faturaya istinaden davalı ...'a ödendiğini, 161 bağ 552.393 kg emtianın ... isimli gemiye yüklendiğini ve ... sayılı konişmentonun tanzim edildiğini, yükün .../... Limanında ... A.Ş. Tarafından 124 adet çelik boru eksik olarak teslim edildiğini, yük eksikliğine ilişkin tutulan tutanağı gemi acentesi davacının sigortalısı ... San ve Tic A.Ş ve gümrük yetkilisi tarafından imzalanarak ihbar şartının yerine getirildiğini, emtianın beher tonunun CIF değerinin 1.021,-USD olduğunu, eksik teslim alınan yük zararının 16.175,70 USD olduğunu, davacı tarafından sigortalısına 12/10/2011 tarihinde 26.538,93 TL tazminat ödendiğini ve davacının sigortalının haklarına halef olduğunu, davalı ...'ın taşıyan davalı ...'nın ambar sahibi sıfatı ile sigortalının zararından sorumlu olduğunu, davacının davalı ...'dan olan alacağının gemi alacağı olduğunu ve davacının rehin hakkın olduğunu belirterek 26.538,- TL ana para ile 2.111,- TL işlemiş avans faizi toplamı 28.649,- TL davalılardan müteselsilen tahsili ile ana paraya dava tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini ve ... isimli gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisi ile geminin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada 1 nolu davalı ... Hava vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taşımanın gemi donatanı adına 1. nolu davalı ile davacı sigortalısı ... End. San. Tic. Ltd. Şti. Arasındaki navlun sözleşmesi tahtında yapıldığını, bu sözleşmenin koşullarını belirleyen 14/06/2011 tarihli bağlantı teyidi ile sözleşmede düzenlemeyen husuların Gencon 1994 tipi çarterparti koşullarına tabi olduğunu, Gencon 1994 tipi çarterpartinin a ve d hükümleri gereği bu sözleşme kapsamındaki taşımalardan doğan ihtilafların İngiliz hukukuna tabi olacağını ve İngiltere'de tahkim yolu ile çözüleceğini, bu nedenle davanın davalı ... bakımından tefrik edilerek usulden reddi gerektiğini, dava konusu zararın sigorta teminatı kapsamında olmadığından hatır ödemesi yapan davacının dava takip yetkisini bulunmadığını, konişmentonun yükleme limanı acentesi tarafından imzalandığını, bu nedenle donatanın taşıyan sayılacağından davanın donatana yöneltilmesi gerektiğini, 1. Davalının taşıyan sıfatına haiz olmadığını, davalı ...' ın taşıyan sıfatını haiz olsa bile süresinde hasar ihbarının yapılmadığnı, konişmetoda yer alan Shipper's Load, count and seal kaydı ile ağırlık ölçü, durum, içerik ve değerinin bilinmediğ kayıtları nedeniyle taşıyanın sorumlu tutulmasının münkün olmadığını, zararın taşıma sırasında meydana gelmiş olması halinde taşıyanın sorumlu tutulamacağını, ... isimli gemi ... bayraklı olduğu için gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınması taleplerinin davaya donatan dahil edilmek suretiyle incelenmesi gerektiğini, geriye dönük işlemiş faiz talep edilmesinin usule aykırı olduğunu iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada 2 nolu davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 07/09/2011 tarihli tutanakta belirtildiği şekilde ... nolu konişmentoya kayıtlı sigortalı ... Ltd. Şti'ne ait 161 bağ eşyayı gözetim firması nezdinde gemiden tahliy e ederek ambara aldığı ve davadışı sigortalıya 161 bağ olarak teslim ettiği, yükün 27/08/2011-05/09/2011 tarihleri arasında gemiden parti parti çıkarıldığı ve ambara alınan miktarda yükün aynen sigortalıya teslim edildiğini, davadışı sigortalının görevlendirdiği gözetim firmasının tahliyeye nezaret ettiğini, davadışı sigortalı, gözetim firması ve acente tarafından eksikliğe ilişkin bir ihbarda bulunulmadığı, dagümrük uygulamasının ambara alınan yükün tonaj ve kap adedinin tutmasının, giriş çıkış işlemleride kabul edilmesi yönünde olduğunu, yük tonaj olarak tutmasa dahi kap addedi tutuyor ise tam ve doğru olarak giriş çıkış yapmış olarak kabul edilceğinin, sigortalının ihbar şartını yerine getirmediğini, yükün gemiden çıkarıldığı sırada hangi tonajda olduğunun belirlenmedğini, konişmentoda belirtilern tonaj miktarı yükün gemiye yüklenmesinde ve gemiden tahliyesinde teyit edilmediğinden ambar çıkışısa esas alınamacağını, yükte bir eksiklik olsa dahi bu eksiklikten sorumlu tutulamacağının avans faizi talebinin de yerinde olmadaığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı ... A.Ş'nin dava dış ... Ltd. unvanlı şirketten FOB bazda satın alıp ithal ettiği 2635 çelik boru emtiasını nakliyat rizikolarna karşı sigorta ettirdiğini, FOB bazda satın alınan emtianın Shangai Limanından İstanbul Limanına taşınması hususunda ... ile navlun anlaşması yaptığını ve navlun bedelini ödediğini, ... isimli geminin anılan yükü .../... limanından tahliye ettiğini, ... Gümrüklü Ambarına teslim ettiğini, sigortalanan emtia için 49.715,37-USD bedelli navlun ödendiğini, müvekkili tarafından sigortalısına 26.538,93-TL tazminat ödendiğini, bu suretle sigortalısının haklarına halef olduğunu belirterek 26.538,00.TL ana para ile 12.10.2011 tarihinden itibaren işlemiş avans faizi 2.111,00.TL olmak üzere toplam 28.649,00.TL'nin ana paraya dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, M/V ... isimli gemi üzerinde müvekkili lehine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davanın açılmasından sonra evvela bu dava dosyası ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/... Esas sayılı dosyası ile 28.08.2012 tarihinde birleştirilmiş, bilahare ise 30.04.2013 tarihinde her iki dava tefrik edilmiş ve mahkemenin 2013/... Esas 2013/... karar sayılı kararı ile davalının tahkim ilk itirazının kabulü ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.
Dava, davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalılardan tahsiline ilişkin rücuen tazminata dayalı alacak davasıdır.
09/06/2015 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; sigortalıya eksik teslim edildiği iddia edilen dikişsiz karbon çeliği borusunun, teslim edilen bağ adedi tam iken, boruların eksik teslim edildiği sadece kantar tartımı ile belirlendiği, eksiklik şüphesi ile yapılan ekspertizde bağlardaki malların teslimde sayılmaması nedeniyle kök raporlarındaki kanaaleri gibi iddianın kanıtlanamamış olduğu, eksik teslim edildiği idai edilen borudan dolayı zarar/ziyan miktarının 14.749,83 USD olabileceği, kök rapordaki sözleşmenin türüne ilişkin kanaatin değişmediği, birinci davalı/taşıyanın liman idaresinin gümrüklü ambarında meydana gelen zarardan sorumlu olmadığı, ikinci davalının sorumluluğunun ispat edilemediği, davacının selefi/taşıtanın ihbar yükünü gereği gibi yerine getirmediğine ilişkin kanaatin değişmediği, meydana gelen zararın sigorta teminatı kapsamında olduğu, alacak ispatlanamadığı için kanuni rehin hakkının doğmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
17.06.2016 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı ... ile davadışı sigortalı arasında dosyada mevcut bağlantı teyidi ile belgelenen navlun sözleşmesine göre davalı ...’ın taşıyan sıfatını haiz olduğu; kısmi zıya iddiasının ispatlanması halinde davadışı sigortalının, davalı ...’a karşı bağlantı teyidi ile belgelenen navlun sözleşmesinden, ... gemisi donatanına karşı ise 02.07.2011düzenleme tarihli konişmentodan doğan talep hakkına sahip olduğu; dolayısıyla konişmento ve navlun sözleşmesi borçluları bakımından (dava ve talep edilen zarardan sorumluluk söz konusu ise) “bir zarardan birden çok şahsın çeşitli sebeplerle sorumlu olması” (eksik teselsül) durumunun (eBK m. 51) söz konusu olduğu; davalı ... ile davadışı sigortalı arasındaki navlun sözleşmesinin kırkambar türü navlun sözleşmesi olduğu ve aralarında geçerli bir tahkim anlaşması bulunduğu; davadışı sigortalının eşyayı 28.08.2011 tarihinde teslim aldığı sonucuna varılması gerektiği; dolayısıyla davadışı sigortalının, 29.08.2011 tarihinde teslim aldığı 155 adet bağdaki boru adedi ile 05.09.2011 tarihine kadar limanda beklettiği 6 bağdaki boru adedini saymak suretiyle adet itibariyle bir eksiklik bulunup bulunmadığını tespit edip bu tarihte kısmi zıya ihbarında bulunabileceği ve bulunması gerektiği; 07.09.2011 tarihli tutanak, 05.09.2011 tarihli ambar çıkış listesi ve eksper raporunun dava konusu eşyanın eksik teslim edildiğini ve bu eksikliğin eşya davalı taşıtan ...’ın ya da davalı ...’nın muhafazası altında iken meydana geldiğini ispata yeterli olmadığı; dolayısıyla iddia olunan eksiklik dolayısıyla davalıların sorumlu tutulamayacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;dava konusu taşımaya ilişkin konişmentonun, gemi kaptanı tarafından değil, kaptan adına ve hesabına... Co. Ltd. tarafından düzenlendiği, dosyada mevcut yük manifestosunda konişmento kaydının yer aldığını ve söz konusu konişmentoya müsteniden eşyanın teslim edildiği dikkate alındığında bu konişmentoyu kaptan adına ve hesabına düzenleyen acentenin kaptan tarafından yetkilendirilmiş olduğunun kabul edildiği, konişmentoda taşıyanın adı gösterilmemiş olduğundan, eTTK m. 1099 uyarınca ... gemisi donatanının bu konişmentodan doğan talepler bakımından taşıyan sayılacağı, dava konusu taşımaya ilişkin navlun faturasının davalı ... tarafından düzenlendiği, buna göre davalı ...’ın bağlantı teyidi ile belgelenen navlun sözleşmesi uyarınca taşıyan sıfatını haiz olduğu, davacının dilerse navlun sözleşmesi uyarınca davalı ...’dan, dilerse konişmento uyarınca ... gemisi donatanından zararının tazminini talep edebileceği, süresinde kısmi zıya ihbarında bulunulmadığından, eTTK m. 1066 / 3 uyarınca karine olarak yükün konişmentoda yazılı olduğu miktarda teslim edildiğini, yükte bir eksiklik mevcut ise de bundan taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, 07.09.2011 tarihli tutanak, 05.09.2011 tarihli ambar çıkış listesi ve eksper raporunun dava konusu eşyanın eksik teslim edildiğini ve bu eksikliğin eşya davalı taşıtan ...’ın ya da davalı ...’nın muhafazası altında iken meydana geldiğinin de ispata yeterli olmadığı gerekçesiyle asıl davada 2 nolu davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş ve birleşen davada davalı ... Gemisi donatanı yönünden davaların esastan reddine, 1 nolu davalı ...'na karşı açılan davada taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi bulunduğundan davanın HMK'nun 116/1-b maddesi yollamasıyla aynı yasanın 117/3 maddesi gereğince usulden reddine kararı verilmiştir.
Mahkememiz tarafından verilen 06/03/2018 tarih ve 2014/... Esas 2018/... sayılı kararı Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 02/12/2019 tarih ve 2019/... Esas 2019/ ... Karar sayılı ilamıyla BOZULMUŞTUR. Asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından dosyaya sunulan karar düzeltme talebi ile bu talebe katılma yolu ile katılan asıl dosyada davalı ... Sanayii ve Ticaret AŞ nin karar düzeltme talepleri Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 02/12/2019 tarih ve 2022/... Esas 2022/ ... Karar sayılı ilamı ile reddolunmuş ve dosya eldeki esası almıştır.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 02/12/2019 tarihli 2019/... E. 2019/... K.sayılı Yargıtay ilamında; Dosyadaki yazılara, mahkemece birleşen dava dosyası bakımından uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve asıl ve birleşen dava yönünden delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin asıl davada davalı ... A.Ş. ve birleşen davada davalı ... Gemisi Donatanı ... Co'ya izafeten ... Ticaret Ltd. Şti. yönünden verilen hükme yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile bu davalılar bakımından verilen hükmün onanmasına karar vermek gerektiğini, asıl davada davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerektiğini; dava, deniz taşıması nedeniyle davacının taşıtana ödediği kısmi ziya bedelinin rucüen tahsili istemine ilişkin olup, dosya kapsamında davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin deposuna konulmak üzere teslim edilen 161 bağ, 552.393 kg çelik boru emtiasının eksik teslim edildiğine ilişkin davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından bir savunma ileri sürülüp kanıtlanmadığı gözetildiğinde antrepoya gemiden indirilen 552.393 kg 161 bağ çelik boru emtiasının eksiksiz teslim edildiğinin kabulü gerektiği, yükün davadışı sigortalı ... Endüstrisi A.Ş.'ye teslimi sırasında ve antrepoda bulunduğu süre içerisinde 05/09/2011 tarihli ambar çıkış listesi ve 07/09/2011 tarihli tutanak ve 26/09/2011 tarihli eksper raporunda belirtildiği üzere davadışı sigortalı ... Endüstrisi A.Ş.'ye emtianın eksik teslim edildiğinin sabit olduğu, emtianın gemiden tahliye edildikten sonra ve davacının sigortalısına teslimine kadarki geçen sürede konulduğu antrepoda yükün kısmi ziyaya uğradığının kabulü gerektiği, bu durumda davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin eksik teslimden dolayı hakkında hüküm kurulması gerekirken hatalı değerlendirme ile bu davalı yönünden de davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı, kararın anılan nedenle bozulması gerektiği açıklanmıştır.
Mahkememizce 14/06/2022 tarihli celse ara kararı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 02/12/2019 tarih ve 2019/200 Esas 2019/... Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Buna göre asıl davada davalı ... A.Ş ile birleşen davada davalı ... Gemisi Donatanı ... CO'YA İzafeten ... Ticaret LTD. ŞTİ hakkındaki dava Yargıtayca onanarak kesinleşmiş olduğundan yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Bozma ilamına uyularak devam olunan yargılama neticesinde, bozma ilamında da işaret edildiği hali ile davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin deposuna konulmak üzere teslim edilen 161 bağ, 552.393 kg çelik boru emtiasının eksik teslim edildiğine ilişkin davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından bir savunma ileri sürülüp kanıtlanmadığı gözetildiğinden, antrepoya gemiden indirilen 552.393 kg 161 bağ çelik boru emtiasının eksiksiz teslim edildiği mahkemece kabul edilmiştir. Yükün dava dışı sigortalı ... A.Ş.'ye teslimi sırasında ve antrepoda bulunduğu süre içerisinde 05/09/2011 tarihli ambar çıkış listesi ve 07/09/2011 tarihli tutanak ve 26/09/2011 tarihli eksper raporunda belirtildiği üzere dava dışı sigortalı ... A.Ş.'ye emtianın eksik teslim edildiği dosya kapsamında sabit olmakla, emtianın gemiden tahliye edildikten sonra ve davacının sigortalısına teslimine kadar geçen sürede konulduğu antrepoda yükün kısmi ziyaya uğradığı mahkemece kabul edilmiştir. Bu nedenle davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin eksik teslimden dolayı sorumlu bulunduğu dikkate alınarak bu davalı yönünden dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile tespit olunan 14.749,83 USD hasar miktarının, davacı tarafça hasar bedelinin ödendiği tarih olan 12/10/2011 tarihli kur bilgileri doğrultusunda yapılan hesaplama neticesinde bulunan 27.026 TL bakımından davalını sorumlu bulunduğu mahkemece değerlendirilmiştir. Ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince 26.538,00 TL hasar miktarı bakımından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı vekilince dava dilekçesi ile sigorta tazminatının sigortalıya ödendiği tarih olan 12/10/2011 tarihinden dava tarihine kadar işlemiş avans faizi olan 2.111 TL ile birlikte toplam 28.649 TL nin davalıdan tahsili talep edilmiş olup, mahkemece resen 12/10/2011 tarihi ile dava tarihi olan 13/04/2012 tarihi arasında işlemiş avans faizi talep gibi 2.111 TL olarak hesap edildiğinden, 26.538,00 TL'nin 12/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl davada davalı ... A.Ş ile birleşen davada davalı DAVALI ... GEMİSİ DONATANI ... CO'YA İZAFETEN ... TİCARET LTD. ŞTİ hakkındaki dava kesinleşmiş olduğundan yeniden karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
2-Asıl davada davalı ... SANAYİ VE TİCARET A.Ş. Hakkındaki davanın KABULÜ ile 26.538,00 TL'nin 12.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
3-Karar harcı olan 1.957,01 TL'den peşin alınan 425,45 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.531,56 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (449,90 TL ilk harç 611,75 TL posta ücreti ve 4.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 5.761,55 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı, davalı ..., davalı ... vekilinin yüzüne karşı ... DONATANI ... 'YA İZAFETEN ... LTD. ŞTİ yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır