T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/177 Esas
KARAR NO:2023/391
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:01/03/2022
KARAR TARİHİ:11/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ... A.Ş. ile dava dışı ... (kiracı) Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 25.01.2016 tarih ... tescil no.su ile tescilli ...-R1 sözleşme nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme kapsamında kiralanan ve zilyetliği kiracı şirkete devredilen, müvekkili şirketin mülkiyetinde bulunan ABD bayraklı ... isimli teknenin, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, sigorta poliçesinin 6 Mart 2020 tarihinde yenilendiğini, yenilenen police ile birlikte Tekne Poliçesi Genel Şartları ve Enstitü Yat Klozlarının da kapsam dahilinde kabul edildiğini, 8 Haziran 2020 tarihinde teknenin Yunanistan açıklarında battığı bilgisinin müvekkiline iletildiğini, müvekkilinin bu bilgiyi derhal davalılara aktararak, hasar dosyası açılmasını talep ettiğini, davalılardan gönderilen 8 Haziran 2020 tarihli e-posta mesajında, detaylı bilgi olup olmadığı, müvekkilinin kiracısı ... yetkilisi ... Bey'in teknede olup olmadığının sorulduğunu, böylelikle hasar ihbarının alındığının teyit edildiğini, davalıların eksper tayininin yaklaşık bir hafta sürdüğünü, müvekkilinin talep edilen bilgi ve belgeleri aynı gün sigorta şirketine gönderdiğini, sigorta şirketi tarafından görevlendirilen eksperin tekne ve sunulan belgeler üzerinde inceleme yaptığını, fakat hazırlanan ekspertiz raporunun talep etmesine rağmen müvekkiline iletilmediğini, davalı Sigorta şirketinden gönderilen 23 Haziran 2020 tarihli e-posta mesajında police teminatları çerçevesinde değerlendirme yapılıp bilgi iletileceğinin bildirildiğini, zararın artmasını engellemek için liman idaresi ile müzakereler yürüttüğünü, ... Liman İdaresi'nin, batik teknenin derhal çıkartılarak seyrüsefer güvenli düşürmeyecek bir alana çekilmesini, teknenin battığı için işgaliye ve çevre kirliliği hususların 21 Temmuz 2020 tarihinde ihtarname ile davalılara iletildiğini, ihtarname ile 2 işgünü içinde batığın çıkarılması ve emin bir yere çekilmesi işlemlerinin sigorta şirketi tarafından yerine getirilmesi gerektiğinin bildirildiğini, teknenin mülteci kaçakçılığı suçuna karışmış olması nedeniyle teminat dışı değerlendirildiğine dair resmi olmayan bir yoldan e-posta gönderiliğini, müvekkiline konu ile ilgili resmi bir bildirim yapılmadığını, teknenin iddia edilen mülteci kaçakçılığı sırasında değil kuvvetli fırtına nedeniyle battığının bildirildiğini, ihtrarnamelerinin akabinde 6 Ağustos 2020 tarihinde Sigorta şirketinin müvekkili şirketten tekrar belge talep ettiğini, daha önce gönderilmiş olan bu belgelerin bir kez daha Sigorta şirketine iletildiğini, 24 Kasım 2020 tarihinde Sigorta şirketi tarafından müvekkiline gönderilen bir yazı ile muhtelif belgelerin talep edildiğini, müvekkili tarafından ihtarname keşide edilerek, diğer hususların yanı sıra, teknenin bulunduğu yerden çıkartılması için iki teklif alındığı, davalılardan aksine bir öneri gelmediği taktirde 80.000 Euro KDV ve tekne batığının teslimi teklifinin kabul edileceğinin ihtar edildiğini, 9 Aralık 2020 tarihinde Sigorta şirketi tarafından gönderilen yazı ile müvekkilinin ihtarnamesindeki taleplerin ve batik çıkarma teklifinin, kendileri tarafından istenilen belgelerin sunulmaması sebebiyle kabul edilmediğinin bildirildiğini, müvekkilinin daha önce göndermiş olmasına rağmen yeniden tüm belgeleri hazırlayarak 15 Şubat 2021 tarihli kapak yazısı eşliğinde kargo ile ilettiğini ve ihtarname gönderdiğini, ihtarnamede, gecikme nedeniyle talepte bulunma hakkı saklı kalmak kaydıyla; Teknenin batması nedeniyle oluşan zarara ilişkin olarak 1.000.000 Euro'nun, Müvekkili şirketin Yunanistan'daki avukatlarına ödenen 21.574,74 Euro'nun, teknenin batış nedeninin ve mevcut fiziki durumunun tespit edilebilmesi için ... şirketine ödenen 3.500 Euro'nun, Yunan Liman İdaresi'nin, teknenin batışını müteakip çevre kirliliğine yol açmamak için tedbir uygulandığını beyan ederek, günlük 4.200 Euro KDV talebinin, ... şirketi tarafından batık çıkarma hizmeti için sunulan, enkazın bila bedel kendilerine bırakılması ve ilaveten net 80.000 Euro KDV'nin ödenmesini veya enkazın satışı için daha iyi tekliflerin bulunması halinde bu teklifin yine üç gün içinde bildirilmesi, aksi halde ... şirketinin teklifine itirazının olmadığının kabul edileceğinin ihtar edildiğini ve yukarıda bahsi geçen tutarların ödenmesinin talep edildiğini, ancak davalılar tarafından alternatif teklifler alınmadığı ve müvekkilinin talepleri karşılanmadığı için, ... şirketinin teklifinin kabul edilerek taraflar arasında 18 Mayıs 2021 tarihinde anlaşma hükümleri uyarınca teknenin çıkarıldığını, tüm bu ödenen tutarların Beşiktaş 19. Noterliği'nin 29 Haziran 2021 tarihli ihtarnamesi ile toplam 1.262.068,81 Euro olarak davalı Sigorta şirketlerinden talep edildiğini, davalıların bu bedeli ödemekten kaçındıklarını, tekneye ilişkin Sigorta poliçesinin 6 Mart 2020 tarihinde yenilendiğini, Sigorta sözleşmesinden cayılmadığını, sözleşmenin feshedilmediğini, davalılardan bu güne kadar gelen tek itirazın, 22 Temmuz 2020 tarihli e-postada belirtilmiş olan teknenin göçmen kaçakçılığı suçuna karışmış olması nedeniyle teminat dışı olarak değerlendirildiği hususu olduğunu, ancak davalının bu e-postadaki beyanının davalı şirketin resmi görüşü olduğunu teyit etmediği gibi, tam tersine, sergilediği tutum ve davranışları ile mesajındaki beyanın kendisi için bağlayıcı olmadığını gösterdiğini, tekneye karıştığı iddia edilen suç ile batması arasında illiyet bağı bulunmadığını, tekneye ilişkin baglama kararının ... Limanı'na demirledikten sonra verildiğini, teknenin ise bundan tam 6 ay sonra şiddetli fırtına nedeniyle batmaya başladığını, dolayısıyla rizikonun gerçekleşmesi ile iddia edilen suça karışması arasında nedensellik bağı bulunmadığını, belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere teknenin batması nedeniyle oluşan zarara ilişkin olarak Enstitü Yat Klozları teminatı kapsamında 1.000.000 Euro'nun, ... şirketine batik çıkarma hizmeti için ödenen 80.000 Euro'nun, ... Liman İdaresi'ne ödenen 120.000 Euro'nun, teknenin batış nedeninin ve mevcut fiziki durumunun tespit edilmesi için ... Şirketi'ne ödenen 3.500 Euro'nun, ...'daki hukuki durumun anlaşılabilmesi, davalılar tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin toplanması, ... Şirketi ile batığın çıkarılması konusunda anlaşma yapılması ve Liman İdaresi'nin fahiş talebinin azaltılması için hizmet veren müvekkilinin Yunanistan'daki avukatlarına ödenen 55.574,74 Euro'nun, davalılar tarafından talep edilen belge ve bilgilerin toplanması için müvekkiline hizmet veren İtalya'daki avukatlara ödenen 2.997,07 Euro'nun, davalılar tarafından müteselsilen ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... SİGORTA A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu ... isimli teknenin, müvekkili şirket nezdinde 14.03.2020-14.03.2021 vade tarihli, ... nolu Yat Sigorta Poliçesi tahtında Sigorta teminatı altına alındığını, müvekkilinin sorumluluğunun police limiti ile sınırlı bulunduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığının ispata muhtaç olduğunu, davacının işbu Finansal Kiralama Sözleşmesi'ndeki menfaatinin, Yat Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, davacının işbu police kapsamındaki tazminat hakkının, sadece ve sadece Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamındaki alacakları ile sınırlı olduğunu, bu kapsamda öncelikle davacının, Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında ne kadar alacağı olduğunu açıklaması gerektiğini, ... Liman Başkanlığı tarafından 14.11.2019 tarihinde düzenlenmiş olan Transit Log belgesinden görüleceği üzere, ... isimli sigortalı ABD bayraklı yatın içerisinde, ... ile birlikte Arnavutluk'un ... Limanı'na girmek üzere izin aldığını, tekne ... Liman'ndan kalkmadan önce ve sonrasında toplamda 43 yabancı/mültecinin İtalya'nın karasularına bırakmak üzere tekneye alındığını, teknenin 22.11.2019 tarihinde İtalya'nın ... sahillerine yakın bir pozisyonda iken, 8 metre boyunda ve gri renkli bir şişme bota bindirilmiş olan 43 mültecinin ana tekneye olan bağlantı ipinin bırakıldığını ve teknenin hızla mültecilerden Yunanistan yönüne doğru uzaklaştığını, Yunan Sahil Güvenliğin 22.11.2019 günü saat 12.45'de tekneyi durdurduğunu, Yunan Sahil güvenliği gözetiminde ... Limanı'na götürülerek sahile bağlandığını, teknenin ve mürettebatının evraklarına, göçmen taşımada kullanıldığı şüphesi ile el konulduğunu, 23.11.2019 tarihinde tekne mürettebatının İtalya kıyısında yasa dışı göçmen kaçakçılığı yaptıkları şüphesiyle ihtiyati tedbir kararı ile tutuklandıklarını, 27.11.2019 tarihinde tekneye İtalya Mahkemesi tarafından el koyma kararı verildiğini, 04.05.2020 tarihinde saat 17.30 sularında, Kerkira Limanı Teşkilatı güvenlik personeli tarafından Yunanistan Sahil Güvenlik Komutanlığı'na, sigortalı teknenin duruşunu değiştirerek sancak tarafına doğru çaprazlamasına yatmaya başladığının bildirildiğini, teknenin makine dairesinden su sızıntısı olduğunun tespit edildiğini, teknenin önce yarı batık, daha sonra da sancak tarafına doğru yatık vaziyette tamamen battığını, dava konusu teknenin battığı tarihin yenileme poliçesinin vadesini kapsadığını, teknenin 14.03.2019-14.03.2020 vade tarihli Yat Sigorta Poliçesinin de müvekkili şirket tarafından tanzim edildiğini, tekneye police yenileme döneminden önce 27.11.2019 tarihinde verilen el koyma kararının ve göçmen kaçakçılığına karıştığı bilgisinin police yenileme döneminde müvekkili sigortacıya bildirilmediğini, bildirim yükümlülüğünü kasten yerine getirmediği ve bildirim yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantının bulunduğunun aşikar olduğunu, buna ek olarak, poliçenin “Diğer Hükümler” başlıklı maddesinin 4 no.lu paragrafında yer alan düzenleme uyarınca, teknenin kaptanı yönetiminde özel amaçlı kullanılmasının şart olduğu, yalnız özel misafirler için kaptan ve mürettebatı ile birlikte ücret karşılığında gezi amaçla kullanılabileceğini, ne var ki sözkonusu teknenin para karşılığında göçmen kaçakçılığı amacıyla kullanıldığını, bu yönüyle poliçedeki özel amaçlı kullanım şartının da sağlanmadığını, bununla birlikte TTK m. 1429 uyarınca, sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödemesini sağlamak amacıyla bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişilerin, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacının tazminat ödeme borcundan kurtulacağını, rizikonun (teknenin batmasının) temel nedeninin, teknenin el koyma kararı çerçevesinde tutuklu iken terk edilmesi ve muhafazası için gerekli tedbirlerin sigorta ettiren tarafından kasten alınmaması olduğunu, bu yönüyle de müvekkili şirketin dava konusu taleplere ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu taleplerin fahiş olduğunu, tanzim edilen ekspertiz raporunda, dava konusu tekneye benzer teknelerin satış ilanları değerlendirilerek yapılan incelemede, teknenin Sigorta bedelinin 500.000 Euro civarında olduğunun tespit edildiğini, aşkın sigorta bulunduğunun tartışmasız olduğunu, müvekkilinin, davacının yaptığı harcamalara ilişkin de herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının işbu masrafları yaparken müvekkilinden onay almadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, poliçede yer alan muafiyet hükmünün dikkate alınması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ...Ltd. Şti davaya cevap vermemiş olup duruşmalara da bu davalıyı temsilen katılan olmamıştır.
Dava;Tekne sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan gemide meydana gelen hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davacının maliki olduğu Finansal Kiralamaya konu ... isimli teknenin ...-0 numaralı Yat Sigorta Poliçesi ile 14.03.2020-2021 vadeleri arasında sigorta teminatı altına alındığı, 04.05.2020 tarihinde teknenin fırtına sebebiyle batması şeklinde gerçekleşen rizikonun poliçe teminat süresi içinde oluştuğu dosya kapsamına göre sabit olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları teknenin batması şeklinde gerçekleşen rizikonunun sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, aşkın sigortanın sözkonusu olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Davacının Finansal Kiralama şirketi olarak, kiracı ...'nun kiralama bedellerini ödememesi nedeniyle 20.02.2019 tarihinden itibaren Finansal Kiralama Sözleşmesini feshettiği, işleyen kira bedellerinin tahsili için İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün ...E, .... İcra Müd.nün ... E. ve .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyaları ile hem kiracı şirket hem de kefiller aleyhine icra takibi başlattığı, Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi ile 14.03.2019-14.03.2020 ve olay tarihinde geçerli 14.03.2020-14.03.2021 vadeli poliçelerde kiracının sigorta ettiren vasfının kalmadığı, ... isimli teknenin sicil kayıtlarındaki malikinin davacı ... Finansal Kiralama AŞ olduğu anlaşıldığından, davacının poliçede sigortalı olarak yer alması, kiracı müşterisinden vadesi geçen kira alacaklarının bulunması ve bu sebeple de Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshedilmiş olması dikkate alındığında, gerek TTK'nın 1454/1. maddesi gereğince, gerekse finansal kiralama sözleşmesinin feshi sebebiyle kiracıdan alacak miktarı ile bağlı olmaksızın sigortalı olarak iş bu davada husumet ehliyetine haiz olduğu değerlendirilmiştir.
Dava, ... Sigorta ile birlikte ... ...'ne karşı dava açılmıştır. Davacı vekili 11.10 2023 tarihli duruşmada, bu davalının ... Sigortanın acentesi olduğunu, dava konusu sigorta poliçesine acente olarak aracılık ettiğini, bu nedenle ...'ne karşı dava yönelttiklerini beyan etmiştir. TTK'nın 105. Maddesine acenteye karşı doğrudan dava açılması söz konusu olamayacağından davalı ... Sigorta Aracılık Hizmetlerinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilmiştir.
Ekspertiz raporu ile dosyaya sunular delillerden, ... isimli sigortalı yatın Arnavutluğun ... Limanına gitmek üzere ... Liman Başkanlığı'ndan aldığı izin ile ... Limanından hareket ettiği, teknede gemi mürettebatı ile birlikte toplam 43 yabancı/mülteci bulunduğu, tekne, 22 Kasım 2019 günü İtalya'nın ... sahillerine yakın bir pozisyonda iken, bir şişme bota bindirilmiş 43 mültecinin tekneyle olan bağlantı halatının kesilerek teknenin hızla Yunanistan yönüne doğru uzaklaştığı, aynı gün saat 07.30 sularında Fransız Polisi devriye botu ile bu 43 mülteciyi kurtararak limana getirdiği, Botta bulunan mültecilerin alınan ifadelerinde, kendilerinin kişi başı 10.000 Euro karşılığında ... teknesine alındıkları ve şime bota bindirilerek denize terk edildiklerini beyan ettikleri, 22.11.2019 günü saat 12.45'de Yunan Sahil Güvenlik Polisi, aldığı ihbar üzerine tekneyi durdurup, önce ... Adası'na, daha sonra da ... Limanı'na götürülen teknenin ... ... Limanı'nda sahile bağlandığı, 23.11.2019 tarihinde tekne mürettebatının yasa dışı göçmen kaçakçılığı yaptıkları şüphesiyle tutuklandıkları, 27.11.2019 tarihinde tekneye İtalyan makamları tarafından tedbir el koyma kararı verilerek, Yunan makamlarına bildirildiği, 04.05.2020 günü Kerkira Liman Teşkilatı güvenlik personeli tarafından Yunanistan Sahil Güvenlik Komutanlığı'na, ... teknesinin duruşunu değiştirerek sancak tarafına doğru çaprazlamasına yatmaya başladığı bilgisinin verildiği, daha sonra tekne sancak tarafına doğru yatık vaziyette tamamen battığı anlaşılmaktadır.
Davalı sigorta şirketi vekili savunmalarında, dava konusu tekneye İtalyan Makamları tarafından verilen el koyma kararı ile Yunan karasularında 27/11/2019 tarihinde el konulduğu, bu hususun poliçenin yenilendiği 06.03.2020 tarihine kadar müvekkili şirkete bildirilmediğini, teknenin ... Limanı'nda bu el koyma kararı sebebiyle bulunduğu ve başıboş bırakıldığı dönemde battığı nazara alındığında, bildirim yükümlülüğünü kasten yerine getirilmediği ve bildirim yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantının bulunduğunun aşikar olduğunu, buna ek olarak, poliçenin “Diğer Hükümler” başlıklı maddesinin 4 no.lu paragrafında yer alan düzenleme uyarınca, teknenin kaptanı yönetiminde özel amaçlı kullanılmasının şart olduğu, yalnız özel misafirler için kaptan ve mürettebatı ile birlikte ücret karşılığında gezi amaçla kullanılabileceğini, ne var ki sözkonusu teknenin para karşılığında göçmen kaçakçılığı amacıyla kullanıldığını, bu yönüyle poliçedeki özel amaçlı kullanım şartının da sağlanmadığını, bununla birlikte TTK m. 1429 uyarınca, Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödemesini sağlamak amacıyla bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişilerin rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacının tazminat ödeme borcundan kurtulacağını ileri sürmektedir.
10/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konu teknenin ... Limanı'nda tutulmasına sebep teknenin göçmen kaçakçılığına karışması olduğu, düzenlenen poliçede yer alan Güveni Kötüye Kullanma istisna Klozu sebebiyle meydana gelen zararın police teminatında bulunmadığı, Poliçenin 4. Sayfasında 4. Md. De, “Teknenin kaptanı yönetiminde özel amaçlı kullanılması şarttır. Yalnız tekne özel misafirler için kaptan ve mürettebatıyla birlikte ücret karşılığında gezi amaçlı kullanılabilecektir” şeklindeki düzenlemenin teknenin kullanım amacına bağlanan istisna bir durumu düzenlediği, teknenin kişi başına 10.000 EURO karşılığında göçmen kaçakçılığı amaçlı kullanıldığı, bu yasadışı faaliyet sebebiyle teknenin bağlandığı limanda fırtına sebebiyle battığı, teknenin özel amaçlı kullanılacağı şartına aykırı davranılması nedeniyle hasarın police kapsamında değerlendirilmeyeceği, 20.02.2019 tarihinde Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin feshi ile davacı şirketin malik olarak tekneyi korumasına alması gerekeceği, ancak kiracı şirket yetkilisi ve kaptanı tarafından teknenin sözleşmenin feshedilmiş olmasından sonraki tarih olan 14.11.2019 tarihinde yurt dışına izin alarak çıkmalarından, davacı şirketin tekneyi iade almak konusunda yasal bir engel koydurmadığı, police düzenlendiği sırada Finansal Kiralama Sözleşmesi feshedilmiş olması nedeniyle, yetkisiz zilyedlerin elinde ne şekilde kullanılacağı belirsiz bir tekneyi sigorta şirketi yönünden önemli olan bu hususu beyan etmeyerek police düzenletildiği, teknenin ... Limanı'nda iskelenin dış tarafına yanaştığı ve KD/K/KB rüzgarlarına tamamen maruz kaldığı, ... isimli teknenin sahipsiz ve korumasız şekilde limanın rüzgara açık bölümüne bağlanmış olması nedeniyle fırtınada battığı, normal şartlarda fırtına uyarısı olduğunda teknenin kaptanının tekneyi korunaklı alana çekerek zarar görmesine engel olacağı, olay tarihinde tekne kaptanının ve tekne yetkililerinin tutuklu olmaları nedeniyle başı boş kaldığı, davacının beyan mükellefiyetine uygun davranmaması ile gerçekleşen riziko arasında illiyet bağı bulunduğu, mahkemece verilen görev nedeniyle davacı zararının ayrıca hesaplandığı, buna göre tekne bedeli sovtaj mahsubu 961 muafiyet oranı uygulanarak toplam 680.068,81 Euro zararın oluştuğu, TTK 1439. Md. yygulamasında ihmal ya da ağır kusur takdiri sebebiyle indirim yapılmasına karar verilmesi halinde indirimin 680.068,81 Euro üzerinden uygulanması gerekeceğine dair kanaat bilidirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin mülkiyetinde bulunan ABD bayraklı ... isimli teknenin, davalı sigorta şirketi tarafından14.03.2019-14.03.2020 vadeli sigorta poliçesi ile sigortalanarak, poliçesinin 6 Mart 2020 tarihinde yenilendiği, sigorta poliçesinde sigorta ettiren olarak yer alan kiracı ...' nun "kiracılık" sıfatının Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin 20.02.2019 tarihi itibarıyla feshedilmiş olması nedeniyle sona erdiği, davacı sigortalının poliçenin devam süresi içinde TTK'nun 1445. maddesi gereğince, yenilenme tarihinde de TTK'nun 1435. maddesine göre beyan mükellefiyetinin bulunduğu halde bu davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, nitekim kiracı şirket yetkilisi ve kaptanı tarafından teknenin sözleşmenin feshedilmiş olmasından sonraki tarih olan 14.11.2019 tarihinde geminin içerisinde bulunan kaçak göçmenlerle birlikte yurt dışına çıkarıldığı, tekneye İtalyan Makamları tarafından verilen el koyma kararı ile Yunan karasularında uygulandığı, tekne hakkında verilen el koyma kararının ve göçmen kaçakçılığına karıştığı bilgisinin police yenileme döneminde davalı sigorta şirketine bildirilmediği anlaşılmıştır. Bu şekilde sözleşmenin yapılması (yenilenmesi) aşamasındaki TTK m. 1439'deki beyan yükümlülüğüne aykırı davranıldığı, oysa ki bu hususun poliçeyi yenileyip yenilememe kararına etki edecek mahiyette olduğu, bu bildirim yapılmadığı için sigortacının TTK m. 1445/1'de öngörülen, sözleşme süresi içindeki fesih hakkını kullanmasına engel olunduğu değerlendirilmiştir. Diğer yandan, 20.02.2019 tarihinde Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin feshi ile davacı şirketin malik olarak tekneyi korumasına alması gerekmektedir. Nitekim yurt dışına çıkışına tedbir yolu ile yasal engel getirebileceği halde bu yönde bir önlem almadığı, teknenin el koyma kararından sonra ... Limanı'nda iskelenin dış tarafına yanaştırıldığı ve burada KD/K/KB rüzgarlarına tamamen maruz kaldığı, aynı yerde ağır hava koşullarından dolayı birkaç yıl öncede başka bir teknenin battığına ilişkin dalgıç raporunda not düşüldüğü, ... isimli teknenin sahipsiz ve korumasız şekilde limanın rüzgara açık bölümüne bağlanmış olması nedeniyle fırtınada battığı anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporuna göre, normal şartlarda fırtına uyarısı olduğunda teknenin kaptanının tekneyi korunaklı bir alana çekerek zarar görmesine engel olması mümkün ve gereklidir. Ancak olay tarihinde tekne kaptanı ve şirket yetkilisinin tutuklu olmaları nedeniyle tekne başıboş kalmıştır. Teknenin ... Limanı'nda tutulma sebebi ise göçmen kaçakçılığında kullanılmış olmasıdır. Şu halde teknenin yasa dışı bir eylemde kullanması ile gerçekleşen riziko arasında doğrudan illiyet bağının bulunduğu kesin olmakla birlikte davacının eylemlerinden sorumlu olduğu gemi kaptanı ve yetkilisinin TTK m. 1429 anlamında rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları anlaşılamamıştır.
Tekne sigorta poliçede yer alan "Güveni Kötüye Kullanma" istisna klozu sebebiyle meydana gelen zararın police teminatında bulunmadığı, zira poliçenin 4. sayfasında yer alan 4. maddede; “Teknenin kaptanı yönetiminde özel amaçlı kullanılması şarttır. Yalnız tekne özel misafirler için kaptan ve mürettebatıyla birlikte ücret karşılığında gezi amaçlı kullanılabilecektir.” şeklinde yer alan düzenlemenin teknenin kullanım amacına bağlanan istisna bir durumu düzenlediği açıktır. Dava dosyasında toplanan delillerden sigortalı teknenin kişi başına 10.000 Euro karşılığında göçmen kaçakçılığı amaçlı kullanıldığı, bu şekilde gerçekleşen yasa dışı bir faaliyet sebebiyle İtalyan yetkili makamları tarafından el konulan teknenin bağlandığı limanda fırtına sebebiyle battığı anlaşılmıştır. Böylelikle davacının, "teknenin özel amaçlı kullanılacağı" şartına aykırı davrandığı dosya kapsamına göre sabit olduğundan, hasarın police teminatı kapsamında olmadığı sonucuna varılmakla, bu kanaat ışığında davalı ... Sigorta'ya karşı açılan davanın esastan reddine, diğer davalı ... ... Limited Şirketine karşı açılan davanın pasif ise TTK'nın 105/2. maddesine göre pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı ... ... Limited Şirketine karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne karşı açılan davanın esastan REDDİNE,
Peşin alınan 339.308,14 TL harçtan, karar harcı olan 269,85 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 339.038,29 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 502.687,24 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekiline verilmesine,
4 Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine
Dair, davacı vekili ile davalı ... Sigorta vekilinin yüzlerine karşı diğer davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/10/2023
Başkan ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Katip ... ✍e-imzalıdır.