T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/225 Esas
KARAR NO:2023/27
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/09/2021
KARAR TARİHİ:26/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... Ltd. Şti. Ye ait dökme ayçiçek tohumu emtialarının ... Limanından öncelikle ... /... limanına taşındığını ve emtiaların burada Türkiye ye taşınmak üzere ... gemisine yüklendiğini, bu limanda ... isimli gözetim firmasının düzenlendiği raporda emtiaların hasar gördüğünün tespit edildiğini, ... IMO Numaralı ... Gemisi Donatanı ... Ltd'ye İzafeten ... Tic. Ltd Şti.nin fiili taşıyan olarak hasardan sorumlu olduğunu, navlun faturasını düzenleyen ... 'a izafeten ... Tic. Ltd. Şti.nin TTK 1138 maddesi uyarınca akdi taşıyan olarak hareket ettiğini ve ... e izafeten ... Tic. Ltd. Şti.nin de emtiaların ...'dan ...'ya nehir yolu ile getirilmesi ve ... dan .../Türkiye ye getirilmesi işini üslendiğinden fiili taşıyan sıfatına haiz olduklarını, dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılardan tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyası ile işbu davanın birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tahkim itirazlarının bulunduğunu, işbu davanın Türk Mahkemelerinde görülemeyeceğini, konşimentoda "... (Tahkim)/LONDRA" ibaresinin bulunduğunu, ... Denizcilik'in hibr davalı bakımından pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, bu nedenle pasif husumet ehliyeti itirazlarının bulunduğunu, Gemi Donatanı ... ile ... Denizcilik arasında acentelik bağı bulunmadığını, emtianın ...na tahliye edildiğinde bozulduğunun tespiti yapıldığını, bu nedenle fiili taşıyan ... in bu hasardan sorumlu tutulamayacağını beyanla, davanın öncelikle tüm davalılar bakımından usulden reddine ve nihayetinden davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2022 tarihli celseninin 1 nolu ara kararı uyarınca 2 nolu davalı ... 'a İzafeten ... Tic. Ltd. Şti. ve 3 nolu davalı ... 'e İzafeten ... Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın tefrikine karar verilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Dava, Davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... , tarafından tanzim edilen 27/10/2022 tarihli raporda; Davacı'nın aktif husumet ehliyetinin, Davalı... 'ın akdi taşıyan ve ... 'nin fiili taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, ... Denizciliğin tahliye limanında tali acente olarak atandığı, asli acentanın ifa yardımcısı olduğu, davanın izafeten acente sıfatı ile dahi yönlendirilemeyeceği, teknik inceleme sonucunda hasarın Köstence limanına varmadan önce böceklenip ıslandığı, dökme emtiadaki sıcaklık artışı ve dolayısıyla kızışmanın, hasarın ... limanına varmadan önce başladığının tespit edildiği, bu teknik tespite bağlı kalınarak; TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın mavnalarla taşıma sırasında ve 2. ve 3. Nolu Davalıların hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olduğu, Davalıların müteselsilen meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, hasar ihbarının, TTK m. 1185 uyarınca yasal süresi içerisinde yapıldığı, sorumluluk hissesi oranında 34.137,96 Euro olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadr-i marufunda olduğu ve TTK m. 1186/21 uyarınca hesaplanan üst sınır toplam zarar miktarının üzerinde olduğundan, Sayın Mahkeme'nin davalıların meydana gelen zarardan sorumlu olduğu kanaatine ulaşması hâlinde zararın tamamının talep edilmesinin mümkün olduğu, TTK'nun 1188/1. maddesi uyarınca, talep hakkının bir yıllık hak düşürücü süre içinde yapıldığı belirtilmiştir.
Dava konusu olan ....İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı icra dosyası örneğinin incelenmesinden, davacı ... Sigortanın sigortalısına ödediği 34.137,96 Euro asıl alacağın rücu edilmesi için gemi donatanı ile dosyamız davalıları ... ve ... gemisi donatanı ... LTD şirketlerine izafeten ... Ticaret Limited Şirketine karşı icra takibi başlattığı, ödeme emri tebliğinin de acente sıfatıyla ... Limited Şirketine yapıldığı görülmüştür.
İtirazın iptali davalarında ödeme emri tebliğinin usulüne uygun yapılmış olması dava şartlarından olduğundan itirazın iptali davasına bakan mahkemece ödeme emrinin tebliğinin geçerli olup olmadığı re'sen gözetilmesi gereken bir husustur.
... Denizcilik vekili cevap dilekçesinde,... Denizciliğin hizmet verdiği ... şirketinin tahliye limanı acentesi olup taşıma şartlarının düzenlendiği recaplerde de tahliye limanı acentesi olarak ... ve ... A.ş'nin gösterildiğini, ... Denizciliğin ise ... 'a tahliye limanında hizmet verdiğini, bu hizmetler nedeniyle ... adına fatura kestiğini ileri sürmüştür.
TTK'nın105.maddesinde acentenin aracılıkta bulunduğu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acentenin müvekkili adına dava açabileceği, kendisine karşıda aynı sıfatla dava açılabileceği düzenlenmiştir. Anılan hükmün açık ifadesine göre, acentenin ancak doğrudan aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline izafeten kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebilecektir.
... Denizcilik tarafından dosyaya sunulan ve taşıma koşullarının yer aldığı recap'ta tahliye limanı acentesi olarak ... ... şubesinin belirlendiği görülmektedir. Yine dosyaya sunulan fatura örneğinden ... Denizcilik tarafından tahliye limanında verilen hizmetler nedeni ile ... A.Ş adına fatura düzenlendiği görülmektedir Sözkonusu belgelerden ...'un taşıyanın tahliye limanı acentesi olduğu, ... tarafından ... 'a ücret karşılığı birtakım liman hizmetleri verildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ... tali acente konumundadır. Tali acente davalı taşıyanlar tarafından acente olarak belirlenmemiş olup genel acentenin vermiş olduğu yetkiler dahilinde kalarak faaliyet göstermiştir. Bu durumda ... TTK'nın 103/1-b, 105 maddeleri anlamında acente sayılamayacağından davalılara izafeten bu şirkete karşı takip yapılması mümkün değildir.
Bu itibarla davalılara izafeten takip yöneltilen ve ödeme emri tebliğ edilen ... in acente sıfatının bulunmadığı, dolayısıyla "acente" sıfatıyla bu şirkete yapılan ödeme emri tebliğinin geçersiz olduğu sonucuna varıldığından, ödeme emrinin geçersizliği nedeni ile davanın HMK'nın 114/2 ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalılar hakkında açılan davanın, dava şartı yokluğundan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 4.282,37.TL den karar harcı olan 179,90TL nin mahsubu ile fazla alınan 4.102,47.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Arabuluculuk ücretine ilişkin işbu dosyanın tefrik edildiği Mahkememiz 23/05/2022 tarih, 2021/363 Esas, 2022/290 Karar sayılı kararında hüküm kurulduğundan Arabuluculuk Ücretine ilişkin karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
e-imzalıdıre-imzalıdır