T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2022/228 Esas
KARAR NO: 2024/204
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/06/2021
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin lojistik sektöründe faaliyet gösteren merkezi Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan, davalının da uluslararası taşımacılık işleriyle iştigal eden forwarder sıfatına sahip bir firma olduğunu,davalı ile alacağı temlik eden ... ( ... ) Limited7in 2015 yılında bir takım emtianın ... Limanı'ndan Türkiye ... Limanı'na deniz yolu ile taşınması işini organize ettiğini, Çin'de mukim davadışı ... Ltd. firmasının emtianın satıcısı ve göndericisi olduğunu, emtianın Türkiye'de ki alıcısının ise ... A.Ş. olduğunu, temlik edenin davalıya söz konusu yüklerin ithalatçı ödeme belgesini sunmadan teslim edilmemesi yönünde ... isimli çalışan 10.7.2015 tarihinde e-posta yoluyla davalı genel müdür yardımcısı ... 'ya talimat verdiğini, davalının da aynı gün içinde 10.7.2015 tarihli e-posta ile emtiayı orjinal konşimento teslim edilmeden alıcıya teslim edilmeyeceğini teyit ettiğini, ancak emtianın davalı tarafından orjinal konşimentolar teslim alınmadan yüklerin konşimentosuz olarak alıcısına teslim edildiğini,emtianın satıcısı ve göndericisinin mal bedelini tahsil edememesi nedeniyle maddi zarara uğradığını iddia ederek temlik eden şirkete karşı dava açtığını, Çin'de gerçekleşen yargılama sürecinde temlik eden şirketin temsili için davalı tarafından kabul edilen avukat için temlik eden tarafından ödenmek durumunda kalınan vekalet ücretinin davalıdan tahsili talep edilmesine rağmen davalı tarafından vekalet ücretinin ödenmediğini, vekalet ücretinden kaynaklanan bu alacağın müvekkili tarafından temlik alındığını, avukatlık ücretinin rücuen tahsili amacıyla işbu davanın açıldığını belirterek 22.988,51-USD'nin fiili ödeme günündeki karşılığı ve alacağa fatura tarihi olan 30.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yıllık ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede ikame edildiğini, müvekkili firma ile ... Limited arasında "Hava ve Deniz Taşımacılığı Münhasır Olmayan Acentelik Sözleşmesi" 18/02/2016 tarihinde imzalandığını, akabinde ... Limited'in hiç doğmamış alacağını ... A.Ş.'ye geçersiz bir şekilde temlik ettiğini, işbu acentelik sözleşmesinin 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda tahkim şartı bulunmakta olup dava yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, davacı firma tarafından yalnızca Temlik Sözleşmesi sunulduğunu, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, iddia edilen borcun hiç doğmadığını, temlik sözleşmesinin geçersiz olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizden verilen 18/11/2021 tarih ve 2021/ ... Esas 2021/ ... sayılı görevsizlik kararının, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 07/04/2022 tarih ve 2022/ ... Esas 2022/ ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılarak dosyanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava, dava dışı temlik eden tarafça davalı adına yetkilendirilen avukat için ödenen avukatlık ücretinin davalıdan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın davalı vekilinin tahkim itirazının yerinde olup olmadığı, Çin deki yargılama nedeni ile avukatlık ücretinin davalı tarafça ödeneceğine ilişkin bir anlaşma bulunup bulunmadığı ve buna göre davacı temlik alanın varsa alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 18/03/2024 havale tarihli raporda özetle; dosya kapsamında sunulan belgeler üzerinde yapılan inceleme; davaya konu taşımaların 2015 yılında gerçekleştiği, temlik alınan avukatlık ücretinin ve bu konudaki sözleşmenin 2018 yılında yapıldığı, temlik alan davacı ...Ş.'nin ise 2020 yılında kurulduğu, davacı ...Ş.'nin 2020 yılı yasal ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme davaya konu taşımanın tarafları ile temlik verene, davalıya ait herhangi bir kaydın yer almadığı, davacı tarafça ibraz edilen 06/11/2020 tarihli belgeye göre ... Limited'in davalı ... Ltd. Şti.'den 22.988,51 USD tutarındaki alacağı olan ... A.Ş.'ye temlik ettiğini beyan ettiği, ... A.Ş.'nin de bu temliki kabul ettiği, ayrıca bu belge içerisinde temlik sözleşmesinin Türk Hukuku'na tâbi olması yönünde bir tercihte bulunulduğunun anlaşıldığı, inceleme konusu dosya içeriğine göre temlike konu edilebilecek bir alacak hakkının mevcut olduğu ve ilgili temlik işleminin de âdi yazılı bir şekilde yapıldığı anlaşıldığından Türk Hukuku'na uygun bir alacak temliki yapıldığı ifade edilebilecek durumda olduğu, dava dışı ... Co. Ltd. (... ( ... ) Limited) ile ... Hukuk Bürosu arasında 22/11/2018 günlü vekalet ilişkisi kurulduğu ve bu ilişki çerçevesinde ilgili avukata toplamda 160.000,00 Yuan tutarında avukatlık ücreti ödenmesi kararlaştırıldığı, söz konusu avukat ile kurulan vekalet ilişkisinden kaynaklanan ücret ödeme borcundan bu sözleşmeye taraf olmayan davalı ... Ltd. Şti.'nin sorumlu tutulamaması sözleşmelerin nispiliği ilkesinin bir gereği olduğu, avukatlık sözleşmesinde ... Ltd. Şti.'yi temsilen değil ... Ltd. nam ve hesabına yapılmış gözüktüğü, her ne kadar davacı ... Ltd.'e karşı yapılmış özel bir taahhütten söz edilmiş ise de bu durumun ispat yükünün davacı taraf üzerinde olması gerçeğini değiştirmeyeceğini, davacının dava konusu alacak hakkının kendisine temlik edildiğini gösteren yazılı belgeyi dosyaya ibraz etmek suretiyle dava dışı alacaklı ile kendisi arasında TBK. madde 184 hükmüne uygun bir temlik sözleşmesi yapıldığını ispat etmiş kabul edileceği, dava dışı ... Ltd.'nin ve gerekse davacı ...Ş.'nin davalı ... Ltd. Şti.'den talepte bulunabilmesi için avukatlık ücretinin ilgili avukatlık bürosuna ödendiğini ispat yükü bulunmadığı, dava dayanağı alacağın temliki bağlamında ... Ltd.'e bu temlik işlemi sebebiyle bir ödeme yapılmış olup olunmamasının hukuki bir değeri bulunmadığı, davalı ... 'ın temlik ve dava konusu olan avukatlık ücretinin ödenmesinden sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Davalı vekili tarafından dava dışı temlik eden ile aralarındaki acentelik sözleşmesinde bulunan tahkim kaydı nedeni ile tahkim itirazında bulunulmuşsa da; tahkimi kaydının düzenlendiği "10. Yasal İhtilaflar" başlıklı madde incelendiğinde, "ilgili mahkemenin başkentinde geçerli olan kurallara göre acentenin bulunduğu ülke veya tanınmış bir tahkim kurumu" şeklirde uyuşmazlıkta tahkime gidilecek yer ile ilgili olarak belirsiz ifadelerin kullanıldığı anlaşıldığından mahkemece tahkim itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili tarafından zaman aşımı itirazında bulunulmuş olmakla esasın incelenmesinden evvel bu itirazın değerlendirilmesi gerekmiştir. Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen e-posta yazışmaları incelendiğinde, Davalı şirket tarafından davacıya gönderilen 08/03/2019 tarihli, "dava tamamen sonuçlanıp herhangi bir risk kalmayana kadar herhangi bir ödeme yapmıyoruz" şeklindeki e posta ile yine davalı tarafından davacıya gönderilen 31/10/2019 tarihli" 2020'nin 2. çeyreğinde ödeyeceğim" şeklindeki e-posta dikkate alındığında, davalı tarafından ödemenin yapılmasının uyuşmazlığa konu avukatlık ücretine ilişkin yargılamanın tamamın sonuçlanmasının bekleneceği ve ödeme için davacıya bir süre bildirildiği anlaşılmış olduğundan, her ne kadar TTK 1246. maddesi gereğince 1 yıllık zamanaşamı süresi öngörülmüşse de davalının ödeme hususunda davacıya bekletmiş olduğu dikkate alınarak, davalının vermiş olduğu 2020 yılının 2. çeyreği esas alındığında, 17/06/2021 dava tarihi itibarı ile zaman aşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık, dava dışı temlik eden ... Ltd. İle davalı arasında akdedilen acentelik sözleşmesi ve ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... ... ve ... numaralı konşimentolara konu bir kısım emtianın Çin Halk Cumhuriyet ... Limanı'ndan Türkiye ... Limanı'na taşınmasına ilişkin bir ilişkinin bulunduğu, bu emtiaların konşimentosuz olarak teslim edilmemesi hususunda davalıya 10/07/2015 tarihli e-posta ile net bilgi ve talimat verilmesine karşılık davalının aynı tarihli e posta ile bu talebi onaylamasına karşılık, emtiaların orjinal konşimentolar teslim edilmeksizin dava dışı alıcıya teslim edilmiş olması nedeni ile satım bedelini tahsil edemeyen dava dışı satıcı firmanın dava dışı temlik eden aleyhine Çin'de açmış olduğu davaya ilişkin görevlendirilen avukatlık ofisi alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Dosya kapsamında, dava dışı temlik eden taşıyanın açık talimatına karşılık, emtiaların orjinal konşimento olmaksızın teslim edilmiş olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davaya konu avukatlık ücretine ilişkin olarak, dava dışı temlik eden - taşıyan tarafından herhangi bir avukatlık ofisi ile anlaşma yapılması öncesinde, davalı ile bu hususun görüşüldüğü ve 18/11/2019 tarihli e-posta ile davalı tarafından avukatın dava dışı taşıyan tarafından görevlendirilmesi hususunun ve ödeme için sonucun bekleneceğinin davalı tarafından onaylandığı anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen, Çin Halk Cumhuriyeti'nde yürütülen yargılamaya ilişkin kayıtlar ve avukatla anlaşıldığına gösterir hizmet sözleşmesi mahkemece incelenmiş olup bu kapsamda dava dışı temlik eden-taşıyan aleyhine, konşimentosuz teslimden kaynaklanan zararın tahsili istemine ilişkin olarak Çin Halk Cumhuriyeti'nde bir yargılamanın yapıldığı ve dava dışı temlik eden taşıyanın görevlendirmiş olduğu avukat ile temsil olunduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar bu bedelin dava dışı avukatlık ofisine ödendiğine dair dosyaya herhangi bir belge sunulmamışsa da, taraflar arasındaki e-posta eklerinde faturaların ve ödeme dekontlarının davalıya iletildiğinin kayıtlı olduğu, davalının e posta yazışmalarında ve dosyaya ibraz ettiği cevap dilekçesi ile de bu hususa itiraz etmediği dikkate alındığında, davalı vekilinin HMK uyarınca öngörülen süreler geçtikten sonra 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile ileri sürmüş olduğu, ödemenin yapıldığının ispatlanamadığı savunması mahkemece yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili tarafından davacının alacağı temlik aldığına ilişkin temlik sözleşmesinin geçerli olmadığı savunma olarak ileri sürülmüşse de; Borçlar Kanunu 183 maddesi gereğince, Türk Hukukuna göre alacağın temlikinin geçerli olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Davaya konu alacak her ne kadar davalı ile dava dışı temlik eden arasındaki acentelik sözleşmesine ilişkin olmamakla birlikte, uyuşmazlığın açıklandığı hali ile, bir bakıma davalı tarafından dava dışı temlik edenin açık talimatına karşılık yüklerin konşimentosuz tesliminden kaynaklanmış olup, dosyada mübrez e-posta yazışmalarından anlaşıldığı hali ile, dava konusu alacak davalı tarafından açıkça kabul edilmiş ve ödeme hususunun da taahhüt edildiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 22.988,51 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek USD faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar harcı olan 13.583,48 TL'den peşin alınan 3.395,88 TL'nin mahsubu ile bakiye 10.187,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (3.463,68 TL ilk harç, 406,60 TL posta ücreti ve 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 7.370,28 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 31.816,10 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır