DAVA: Maddi - Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 07/03/2014 - 24/06/2022
KARAR TARİHİ: 09/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/11/2023
İş bu dava, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiş olup Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 24.03.2022 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılarak gelmiş olduğundan dosya ele alınarak resen yenilenerek esas defterine kaydı yapılmakla; yapılan açık yargılamanın neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DOSYA İDDİA:
Asıl ve birleşen dosya davacılar vekili Görevsiz Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu 11/02/2013 havale tarihli dava dilekçesinde; Müteveffa ...'nın olay günü kendi yönetimindeki ... plakalı aracıyla Trabzon ilinden Araklı ilçesine giderken davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu, davalı ... yönetimindeki sigortasız olarak işletilen Forklift olarak tanımlanan iş makinesinin, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin gerekli iş güvenliği önlemlerini almamasından kaynaklanan ağır kusurlu davranışından dolayı, aniden yola çıkmasıyla müvekkilinin aracına çarpması sonucu müteveffanın yaşamını yitirdiğini, haksız eylem biçiminde oluşan trafik kazasından ötürü, müteveffanın ölümünden kaynaklı olarak davacıların destekten yoksun kaldıklarını, bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, desteklerinden yoksun kalmalarına bağlı olarak maddi zararlarının saptanmasıyla, yaşamış oldukları olayın ağırlığı da dikkate alınarak sırasıyla davacı eş için 250,000,00 TL, davacı çocuklardan her biri için 75.000,00 TL'şer davacı ...'nın oğlunu kaybetmesinden dolayı 50.000,00 TL, davacılar ..., ... ve ...'nın kardeşlerini yitirmelerinden ötürü her biri için 25 000,00 TL olmak üzere toplam 600.000.00 TL manevi tazminat ve saptanacak destekten yoksunluk tazminatının olay tarihi olan 30/10/2012 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak, davalı ... bakımında sorumluluk düzeyiyle sınırlı olmak üzere alınmasıyla olayın ağırlığı özellikle davacı anne ile çocuklarının durumu da gözetilerek TBK 76. maddesi uyarınca 50.000,00 TL önlemsel ödencenin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYA İDDİA:
Asil ve birleşen dosya davacılar vekili tarafından Mahkememize sunulan 23/06/2022 havale tarihli dava dtilekçesinde; Trabzon 1.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas numaralı, mahkememizin ... Esas numaralı dosyaları incelendiğinde müvekkillerinin baba, eş, oğul, kardeş olarak yakınları ...'nın olay günü trafik kaza tespit tutanağında kendi yönetimindeki ... plakalı aracıyla Trabzon doğrultusundan Araklı doğrultusuna giderken 1 nolu davalının işleteni olduğu 2 nolu davalının yönetimindeki sigortasız olarak işletilen Forklift olarak tanımlanan iş makinesinin 1 nolu davalının işleteni olarak gerekli iş güvenliği önlemlerini almamasından kaynaklanan ağır kusurlu davranışından ötürü aniden yola çıkmasıyla müvekkilin aracına çarpması sonucu müvekillerin yakını ... baş bölgesinden aldığı darbelerle yaşamını yitirdiğini, haksız eylem biçiminde oluşan trafik kazasından ötürü çoğa ilişkin istekle dava hakkı saklı tutularak 6100 sayılı yasanın 107/1 maddesi uyarınca belirsiz alacak davasından ötürü "1" nolu davacının eşini, 2, 3, 4 nolu davacıların babalarını, 5, 6, 7, 8 nolu davacıların oğul, kardeş olarak yakınlarını kaybederek desteklerinden yoksun kalmalarına bağlı olarak maddi zararlarının saptanmasıyla her bir müvekkil için 1,00 TL'den toplamda 8,00 TL'nin olay tarihi 30.10.2012 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizle davalılardan dayanışmalı olarak 3 nolu davalı bakımından sorumluluk düzeyiyle sınırlı olmak üzere alınmasına, ek dava olarak açılıp görülen davanın aradaki bağlantıdan ötürü mahkememizin ... Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Duruşmalara gelen davacı vekili asıl ve birleşen dosyalardaki dava dilekçesi ve cevaba cevap dilekçesindeki taleplerini yinelemiştir.
ASIL DOSYA SAVUNMA:
Dava dilekçesi ve ilk tensip zaptı davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu 04/03/2013 havale tarihli cevap dilekçesinde; Dava konusu olayın ... Organize Sanayi Bölgesinde fabrikaların yoğun olduğu, iş makinelerinin, sanayi makine ve aksamının faaliyette olduğu bir yerde gerçekleştiğini, kazanın vuku bulduğu yolun halkın kullandığı genel trafik akışının olduğu bir yol olmadığını, 8-9 m genişliğinde, asfalt, görüş mesafesinin geniş olduğu bir yol olduğunu, her iki yanında da davalı şirkete ait fabrikalar bulunduğunu, havanın açık, yolun düzgün, zeminin kuru, görüş mesafesinin en az 500-700 m olduğu bir zamanda olduğunu, müteveffanın olay yerini çok iyi bildiğini, müteveffanın çalıştığı işyerinden araç ile çok ani ve hızlı bir çıkışla sürekli yolun solunu takep ederek ve ilk kavşaktan dönmeyerek ilerleyip, davalı şirkete ait ... plakalı kamyonun yolun 1/3'lük kısmını kapattığı yola aşırı süratli şekilde Forklifte sürterek geçip, duvara çarpması sonucu öldüğünü, müteveffanın kaza anında süratinin 97 km/saat olduğunu, her an iş makinesi, kamyon ve diğer malzeme taşıyıcılarının çıkabileceği hız tahdidinin 30 km/saat olduğu bir organize sanayi bölgesinde kazanın meydana geldiğini, müteveffanın asli kusurlu olduğunu, olayın iş güvenliği ile bir ilgisinin olmadığını, davalı şirkete ait ... plakalı kamyonun kusurlu bulunması durumunda ödenmesi gereken tazminat ile ilgili olarak ileride rücu edilmesi gereken sigorta şirketi bulunduğunu, ... poliçe nolu zorunlu trafik sigortası ile, ... nolu kasko sigortası kapsamında ... Sigorta A.Ş. ne müvekkili aleyhinde açılan davayı ihbar ettiklerini, Dava dilekçesi HMK m 119 hükmüne aykırı akluğundan öncelikle usul yönünden tensip ara kararından dönülerek davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesini, zenginleşme aracı olarak görülen fahiş miktarda talepli maddi ve manevi tazminat taleplerinin ve TBK 76. maddesi kapsamındaki talebin reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. Vekili duruşmalarda cevap dilekçesindeki ve ikinci cevap dilekçesindeki taleplerini yinelemiştir.
Davalı ... vekili Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu 18/03/2013 havale tarihli cevap dilekçesinde; Tescilsiz forklift için sigorta yaptırma zorunluluğu bulunmadığını, iş makinesinin ilgili ticaret odasına tescilinin zorunlu olduğunu, bir iş makinesinin karayolunda sürülmesinin, Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınması ve zorunlu mali mesuliyet akdinin yapılmış olması ile mümkün olduğunu, dava konusu olaya karışmış olan forklift aracının, trafiğe çıkamayan, dolayısıyla tescili gerekmeyen, sigorta kapsamına girmeyen bir araç olduğunu, davacıların zararının, destek ölmeseydi bulunacakları ekonomik ve sosyal durum ile desteğin ölümünden sonra bulundukları durum arasındaki farktan ibarett olduğunu, davacılara desteğin ölmesi nedeniyle, emekli maaşı bağlandığını, maaşı almaya devam eden davacıların desteğin aldığı emekli maaşı nedeniyle uğradığı bir zarar bulunmadığını, ...'ndan olay tarihi itibarıyla faiz talep edilemeyeceğini, ... Hesabının, olay tarihi itibarıyla temerrüde düşmediğini, dava konusu talebin muaccel bir alacak da olmadığını, ..., aleyhine karar verilirse ancak dava tarihinden itibaren, yasal faiz oranına hükmedilmesi gerektiğini, ... Hesabından manevi tazminat talep edilemeyeceğini, davanın husumet yokluğu ve esastan reddini, kusur ve tazminat yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYA SAVUNMA:
Davalı ... vekili tarafından Mahkememize sunulan 02/11/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde; Dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, dava konusu olayın, 30/10/2012 tarihinde meydana geldiğini, uzamış ceza zamanaşımı süresinin dolduğunu, bu tazminat davası ile Mahkememize ait ... Esas sayılı dosyanın derdest olması, aynı olaydan kaynaklanan aynı davalı aleyhine açılan tazminat davası olduğundan, usul ekonomisi yönünden her iki dosyanın birleştirilmesi gerektiğini, İş makinasının trafiğe çıkış izni bulunmadığını, dolayısıyla ... plaka tescilli iş makinasının sigorta yaptırma zorunluluğuda bulunmadığını, bu nedenle davanın ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ... hesabının yargılama masraflarından; sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde sorumlu olduğunu, ... Hesabının sorumluluğunun kaza tarihindeki Zorunlu Mali Mesuliyet (trafik) poliçesindeki teminat limitini aşamayacağını, ...’ndan, 30.10.2012 tarihi itibarıyla faiz talep edilemeyeceğini, ..., aleyhine karar verilirse ancak EK dava tarihinden itibaren, yasal faiz oranına hükmedilmesi gerektiğini, davanın kabul ve ret durumları gözetilerek lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, öncelikle birleşen davanın, dava şartı yokluğu, zamanaşımı ve esastan reddine, aksi halde bu dava ile Mahkememize ait ... Esas sayılı dosyanın birleştirilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl ve Birleşen dosya davalı ... Hesabına dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas-... Karar sayılı dosyası görevsizlik ilamı ile mahkememize gönderilmiş olmakla esas defterine kaydı yapılmıştır.
Akçaabat Emniyet Müdürlüğü ve Trabzon SGK İl Müdürlüklerine yazılan müzekkere cevapları celp edilmiştir.
Mahkememizce yapılan 16/10/2014 tarihli celsede; dosyamız 6545 sayılı yasanın 45 ve devamı maddeleri uyarınca ticaret mahkemelerinin heyet halinde bakacağı işler ve tek hakimli bakacağı işler ayrı ayrı sayıldığından dava miktarı da dikkate alınarak dosya heyete tevdi edilmiştir.
... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevabı celp edilmiştir.
Dosyanın İstanbul ATK Başkanlığı İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 27/10/2015 tarih ve ... sayılı raporunda; "... 1) Davalı sürücü ...'in %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, 2) Davalı ...'nın %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, 3) Sürücü ...'ün %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, 4) Müteveffa sürücü ...'nın kusursuz olduğu..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı ... vekili 16/11/2015 havale tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 21/12/2015 havale tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Dosyamız talimat yolu ile aktüer bilirkişi Av. ...'ye tevdi edilmiş ve 23/08/2016 tarihinde mahkememize döndüğü ve raporunda; "... Davacı Eş ... yönünden tazminat miktarı toplamı 214.437,96 TL İşlemiş Dönem 17.081,18 TL, İşleyecek Dönem 197.356,78 TL, Davacı çocuk ... yönünden tazminat miktarı toplamı 8.540,59 TL, Davacı çocuk ... yönünden tazminat miktarı toplamı 8.540,59 TL, Davacı çocuk ... yönünden tazminat miktarı toplamı 8.540,59 TL..." olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Davacılar vekili 19/07/2016 havale tarihli; bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... vekili 26/07/2016 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 03/08/2016 tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Dosya talimat yolu ile daha evvel rapor alınan aktüer bilirkişi Av. ...'ye ek rapor tanzimi için tevdi edilmiş ve 02/11/2017 tarihinde Mahkememize dönmüş ve bilirkişi ek raporunda; "... 1) Davacı Eş ... yönünden tazminat miktarı toplamı 223.498,28 TL, İşlemiş Dönem 22.870,60 TL, İşleyecek Dönem 200.627,68 TL, Davacı çocuk ... yönünden tazminat miktarı toplamı 11.435,30 TL, Davacı çocuk ... yönünden tazminat miktarı toplamı 14 435,30 TL, Davacı çocuk ... yönünden tazminat miktarı toplamı 11.435,30 TL 2) ... hesabının sorumluluğuna ilişkin Sigorta Hukuku uzmanından görüş alınması gerektiği..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı ... vekili 09/11/2017 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesini dosyaya sunmuştur.
Davalı ... vekili 14/11/2017 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacılar vekili 20/11/2017 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 09/03/2018 havale tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Mahkememizce yapılan 07/12/2017 tarihli celse 3 nolu ara karar ile; Bilirkişiden alınan rapor ve ek raporun denetime elverişli, yeterince açık olmayıp çelişkiler içerdiği, tarafların incelenmesini istediği hususları karşılamadığı ve bu haliyle yetersiz olduğu da nazara alınarak hüküm kurmaya yeterli olabilecek bir rapor düzenlenmek üzere; dosyanın talimat yolu ile farklı bir bilirkişi olarak aktüer bilirkişi Y. Mühendis ...'a tevdi edildiği, 09/04/2018 tarihinde bilirkişi raporuyla birlikte Mahkememize dönmüş ve bilirkişi kök raporunda; "... 03.12.2012 tarihinde meydana gelen Trafik Kazası sonucu vefat eden ...'nın, geride kalan davacı hak sahiplerinden: a) Eşi ...'nın Nihai ve Gerçek Maddi zararının (394.228,58) TL.den ibaret bulunduğu, c) Oğlu ...'nın Nihai ve Gerçek Maddi zararının (3.524,65) TL.den ibaret bulunduğu, d) Kızı ...'nın Nihai ve Gerçek Maddi zararının (20.107,53) TL den ibaret bulunduğu..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı ... vekili 18/04/2018 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... vekili 24/04/2018 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 24/04/2018 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesini dosyaya sunduğu, dilekçedeki talep üzerine Trabzon Esnaf ve Sanatkarlar Odası ile Trabzon Şoförler Odası Başkanlığına yazılan müzekkere cevapları celp edilmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili 30/04/2018 havale tarihli ihbar dilekçesini dosyaya sunduğu ve ihbar dilekçesinin ihbar olunan ... Sigorta Şirketine tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
İhbar olunan ... Sigorta Şirketi vekili 20/06/2018 havale tarihli ihbara cevap dilekçesi sunmuştur.
Dosya talimat yolu ile daha evvel rapor sunan aktüer bilirkişi Y. Mühendis ...'a ek rapor tanzimi için tevdi edilmiş ve bilirkişi 1. ek raporuyla birlikte 25/02/2019 tarihinde Mahkememize dönmüş ve bilirkişi raporunda; "... 30.10.2012 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu 03.12.2012 tarihinde vefat eden ...'nın, geride kalan davacı hak sahiplerinden; a) Davacı eş ...'nın nihai ve gerçek maddi zararının 503.043,10 TL olduğu, b) Davacı çacuk ...'nın nihai ve gerçek maddi zararının 18.664,29 TL olduğu, c) Davacı çocuk ...'nın nihai ve gerçek maddi zararının 3.381,02 TL olduğu..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı ... vekili 25/02/2019 havale tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı beyan dilekçesini dosyaya sunmuştur.
Davalı ... vekili 04/03/2019 havale tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 14/03/2019 havale tarihli; bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekilinin 04/04/2019 havale tarihli dilekçesine istinaden ... Esnaf Odasına yazılan müzekkere cevabı celp edilmiştir.
Dosya talimat yolu ile daha evvel rapor sunan aktüer bilirkişi Y. Mühendis ...'a ek rapor tanzimi için tevdi edilmiş ve 27/11/2019 tarihli 2. ek raporunda; "... 30.10.2012 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu 03.12.2012 tarihinde vefat eden ...'nın, geride kalan davacı hak sahiplerinden; a) Davacı eş ...'nın nihal ve gerçek maddi zararının 629.413,28 TL olduğu, b) Davacı çocuk ...'nın nihai ve gerçek maddi zararının 53.,328,32 TL olduğu, c) Davacı çocuk ...'nın nihai ve gerçek maddi zararının 21.888,72 TL olduğu..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı ... vekili ek hesap raporuna karşı 24/01/2020 havale tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 27/01/2020 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... vekili 07/02/2020 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dosya talimat yolu ile daha evvel rapor sunan bilirkişi Y. Mühendis ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi 13/01/2021 havale tarihli 3. ek raporunda; "... a) Davacı eş ...'nın nihai ve gerçek maddi zararının 629.413,28 TL olduğu, b) Davacı çocuk ...'nın nihai ve gerçek maddi zararının 53.328,32 TL olduğu, c) Davacı çocuk ...'nın nihai ve gerçek maddi zararının 21.888,72 TL olduğu..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dosya incelendiğinde; davacılardan müteveffanın eş ve çocukları olan ..., ..., ... ve ... için destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, davacılardan müteveffanın annesi olan ... için destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmediği, ileride davacı ... tarafından da destekten yoksun kalma davası açılma ihtimaline binaen sigorta şirketi için garame hesabı yapılarak aktüer raporun tanzimi gerektiği oysa şu ana kadar sunulan kök ve ek aktüer raporlarında garame hesabının dikkate alınmadığı bu nedenle mevcut aktüer bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.
Davacılar vekili 07/01/2021 havale tarihli dilekçesi ekinde davacılar ... ile ...'ya ilişkin vekaletname sunmuştur.
Davacılar vekili 18/01/2021 havale tarihli; bilirkişi raporuna itiraz ve bilirkişiden ek rapor aldırılmasına dair talep dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... vekili 14/01/2021 havale tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı beyan dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili 27/01/2021 havale tarihli; bilirkişi hesap ve bilirkişi hesap ek raporlarına karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dosya aktüer bilirkişi Av. ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişinin 18/05/2021 havale tarihli tanzim ettiği raporunda; "... Müteveffa ...'nın vefat etmesine neden olan 30.10.2012 tarihli olayın meydana gelmesinde forklift sürücüsü ...'in %50, forklift işleteni ...'nın %40, ... plakalı tır şoförünün %10 oranında kusurlu olduğu, forkliftin sigortasız olduğu, kazanın meydana geldiği dönemde ZMMS ölüm/sakatlanma kişi başına teminat limitinin 225.000,00 TL olduğu göz önüne alınarak Sayın Mahkeme'nin ara kararı uyarınca hesaplama ve garame hesabı yapıldığında; Erkek çocuklardan ... 'nın kaza tarihi itibariyle müteveffanın desteğinden çıktığı anlaşıldığından bu çocuk yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanamayacağı, Garame hesabı yapıldığında; Eş ...'nın 193.696,49 TL, Kız çocuk ...'nın 4.742,73 TL, Erkek çocuk ...'nın 9.172,31 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir..
Davalılar ... ve ... vekili 24/05/2021 havale tarihli; bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunmuştur.
İhbar olunan ... Sigorta Şti. Vekili 02/06/2021 havale tarihli; bilirkişi ek raporuna beyan ve itirazlarına dair dilekçe sunmuştur.
Davacılar vekili 08/06/2021 havale tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... vekili 20/06/2021 havale tarihli; bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dosya incelendiğinde; dosyaya sunulan son bilirkişi raporunda destekten yoksun kalma tazminatı olarak 1.000.000,00 TL'ye yakın bir rakam hesaplandığı, bu hesaba dayanak olarak davacı tarafça dosyaya sunulan müteveffa desteği Kasım 2012 tarihli Maaş Bordrosunun kabul edildiği, söz konusu bordro incelendiğinde müteveffanın ... San. Ve Tic. A.Ş. İsimli özel sektör şirketinde çalışmasına rağmen AGİ hariç 1.750,00 TL toplam 1.856,00 TL maaş aldığının görüldüğü, bu rakamın o tarihteki asgari ücretin 3-4 katı olduğu, müteveffa desteği çok çok özel yetenek ve donanımları yok ise, vasıfsız işçi olarak çalışıyor ise bordroda görülen maaşın hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bordronun ise şirket kaşesi ve üzerinde bir imza ile tanzim olunduğu anlaşılmış, bu hususta Trabzon SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı celp edilmiştir. Müzekkere cevabı incelendiğinde desteğin kaza tarihindeki SGK kayıtlarında yer alan ücretinin, davacı tarafça dosyaya sunulan müteveffa desteğin Kasım 2012 tarihli Maaş Bordrosu ile uyumlu olduğu görülmüştür.
Davacılar vekili 25/06/2021 havale tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Mahkememizce yapılan 14/10/2021 tarihli celsede davacılar vekili beyanında; "... Önceki yazılı ve sözlü beyanlarımızı tekrar ederiz. Daha önceden de söylediğimiz gibi müvekkilimiz ... isimli şirkette müdür olarak görev yapmakta olup, gelirinin asgari ücretin üzerinde olması normaldir. SGK kayıtları da dosyaya sunduğumuz maaş bordrosunu doğrulamaktadır. Aktüerya hesabında baz alınan gelir belirttiğimiz üzere sübut bulmuştur. Fakat Mahkemenizce PMF 1931 yaşam tablosu dikkate alınarak hesap yaptırılmış olup, TRH 2010 yaşam tablosu dikkate alınarak yeniden aktüerya bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ederiz..." diyerek ifade etmiştir.
Mahkememizce yapılan 14/10/2021 tarihli celsede; "... 1-Kaza tarihinin 30/10/2012 olması TRH 2010 yaşam tablosunun 01/06/2015 sonrasında yaşanan kazalar için uygulanacak olması dikkate alındığında davacılar vekilinin yeniden aktüerya hesabı yapılmasına dair talebinin reddine, 2-Davacı vekilince daha evvel dosyaya sunulan ve aktüerya hesabında dikkate alınan müteveffanın maaş bordrosundaki gelir ile SGK kayıtlarındaki gelirin bir birini doğrulaması, müteveffanın çalıştığı şirkette müdür pozisyonunda çalışması nedeni ile asgari ücretin üzerinde maaş almasının normal olması dikkate alındığında müteveffa için emsal ücret araştırması yapılmasına yer olmadığına, 3-Tarafların önceki raporlara yaptığı itirazın, yeniden rapor aldırılmasının dosyaya katkı sağlamayacağı değerlendirilmekle reddi ile ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi taleplerinin reddine..." dair oy birliği ile karar verilmiştir.
Davacılar vekili 19/10/2021 havale tarihli; yeniden bilirkişiye tevdine dair beyan dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 25/10/2021 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi sunmuş, harcını yatırmış ve bedel arttırım dilekçesi usulüne uygun olarak davalılara ve ihbar olunana tebliğ edilmiştir.
Davalı ... vekili 25/10/2021 havale tarihli; ıslah dilekçesine karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. Vekili 25/10/2021 havale tarihli; bedel arttırım dilekçesine karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Mahkememizce yapılan 25/11/2021 tarihli celsede; davacılar vekili Aktüer hesabı yapılırken PMF 1931 değil TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınarak ek rapor alınmasını Mahkeme aksi kanaatte ise davanın bedel arttırım dilekçesi esas alınarak kabulünü talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan 25/11/2021 tarihli celsede; "... TRH 2010 yaşam tablosu 01/06/2015'ten sonra yaşanan trafik kazalarında uygulanabilecek olması ve dava konusu trafik kazasının 30/10/2012 tarihi olması nedeni ile davacı vekilinin TRH 2010 yaşam tablosu hususundaki ek rapor taleplerinin reddine..." dair oy birliği ile karar verilmiştir.
İstinaf öncesi asıl dosyanın yargılamasında; "... Davalı ... aleyhinde açılan Maddi ve Manevi Tazminat davalarının AYRI AYRI REDDİNE, Diğer davalılar aleyhinde açılan Maddi ve Manevi Tazminat davalarının A) Maddi Tazminat davası yönünden; A-1) Davacı ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının REDDİNE, A-2) Davacılar ..., ... ve ... adına desdestekten yoksun kalma nedeni ile açılan maddi tazminat davalarının ISLAH EDİLMİŞ HALİ İLE KABULÜ ile; davacı ... için 831.228,24 TL, davacı ... için 20.352,94 TL ve davacı ... için 39.362,02 TL olmak üzere toplam 890.943,20 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan 30/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE, B) Manevi Tazminat davaları yönünden; Tüm davacılar yönünden, davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. Aleyhinde açılan manevi tazminat davalarının KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile; davacı ... için 40.000,00 TL, davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL'şer davacı ... için 20.000,00 TL ve davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL'şer olmak üzere toplam 165.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE..." oy birliği ile karar verilmiştir.
İş bu dava, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiş olup Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 24.03.2022 tarih ve ... Esas-2022/... Karar sayılı ilamı ile özetle; "Desteğin bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılmasıyla hesaplamanın yapılması gerektiği, davacı ...'nın 07/12/2020 tarihine kadar desteğe ihtiyacının bulunduğu dikkate alınarak, bu tarih esas alınıp hesaplama yapılması gerektiği ve davalı ...'na yöneltilen davada husumet yokluğu nedeni ile ret kararı verilmesi doğru olmayıp bu davalı yönünden de davanın esası hakkında bir karar vermesi gerektiği" gerekçeleri ile mahkememiz kararı kaldırılarak gelmiş olduğundan dosya ele alınarak resen yenilenerek esas defterine kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
İstinaf ilamı doğrultusunda dosya daha evvel rapor sunan aktüer bilirkişi Av. ...'ya tevdi edilmiş olup; bilirkişinin 11/04/2022 havale tarihli ek raporunda; "... Müteveffa ...'nın vefat etmesine neden olan 30.10.2012 tarihli olayın meydana gelmesinde forklift sürücüsü ...'in %50, forklift işleteni ...'nın 94040, ... plakalı tır şoförünün %10 oranında kusurlu olduğu, forkliftin sigortasız olduğu, kazanın meydana geldiği dönemde ZMMS ölüm/sakatlanma kişi başına teminat limitinin 225.000,00 TL olduğu göz önüne alındığında; Erkek çocuklardan ...'nın kaza tarihi itibariyle müteveffanın desteğinden çıktığı anlaşıldığından bu çocuk yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanamayacağı, Müteveffanın; Eşi ...'nın 788.543,26 TL, Kız çocuğu ...'nın 20.352,94 TL, Erkek çocuğu ...'nın 70.391,43 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği sonucuna varılmış olup garame hesabına ilişkin tabloya ihtiyaç duyulması ihtimaline binaen söz konusu tabloya da yukarıda yer verilmiştir..." diyerek görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı ... vekili 13/04/2022 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sunmuştur.
Davacılar vekili 18/04/2022 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sunmuş olup, bilirkişiden ek rapor alınmasını talep etmiştir.
İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. Vekili 05/05/2022 havale tarihli (2 adet); bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Mahkememizce yapılan 16/06/2022 tarihli celse ile; "... Müteveffanın ölmeden önceki kazancına ilişkin Mahkememizce yapılan tespitin istinaf ilamı ile tasdik edilmiş olması sebebi ile davacılar vekilinin müteveffanın gelirine dair araştırılma yapılması ve akabinde ek rapor alınması taleplerinin reddine..." dair oy birliği ile karar verilmiştir.
Davacılar vekili 24/06/2022 havale tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Dosya daha evvel rapor sunmuş olan aktüer bilirkişi Av. ...'ya tevdi edilmiş olup, bilirkişinin 10/03/2023 havale tarihli ek raporunda; "... Müteveffa ...’nın vefat etmesine neden olan 30.10.2012 tarihli olayın meydana gelmesinde forklift sürücüsü ...’in %50, forklift işleteni ...’nın %40, ... plakalı tır şoförünün %10 oranında kusurlu olduğu, forkliftin sigortasız olduğu, kazanın meydana geldiği dönemde ZMMS ölüm/sakatlanma kişi başına teminat limitinin 225.000,00 TL olduğu göz önüne alınarak Sayın Mahkeme’nin ara kararı uyarınca hesaplama ve garame hesabı yapıldığında; Erkek çocuklardan ...’nın kaza tarihi itibariyle müteveffanın desteğinden çıktığı anlaşıldığından bu çocuk yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanamayacağı, Müteveffanın; Eşi ...’nın 2.497.982,46 TL Kız çocuğu ...’nın 20.352,94 TL, Erkek çocuğu ...’nın 39.362,02 TL, Annesi ...'nın 99.540,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği Dosya içerisinde bulunan sigortacısının ... Sigorta, sigortalısının ..., sigortalı aracın ... plakalı araç olduğu ... nolu poliçenin ölüm ve sakatlama kişi başına teminat limitinin 225.000,00 TL ile sınırlı olduğundan yapılan garame hesabı uyarınca söz konusu poliçe kapsamında müteveffanın; Eşi ...’nın 211.515,18 TL Kız çocuğu ...’nın 1.723,37 TL, Erkek çocuğu ...’nın 3.332,96 TL, Annesi ...'nın 8.428,49 TL destekten yoksun kalma tazminatı edebileceği..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Sunulan aktüer bilirkişi 10/03/2023 havale tarihli ek raporu incelendiğinde; istinaf ilamında davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatının 07/12/2020 tarihi esas alınarak hesaplanması gerektiği belirtilmesine rağmen yine istinaf öncesi kararda olduğu gibi 01/09/2018 tarihi esas alınarak hesaplama yapıldığı mevcut hali ile raporun bu yönden hatalı olup, hükme esas alınmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Asıl ve birleşen dosya davalıları ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. Vekili 16/03/2023 havala tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuş olup, bilirkişiden ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Asıl ve birleşen dosya davacılar vekili 16/03/2023 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuş olup, bilirkişiden ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Asıl ve birleşen dosya davalısı ... vekili 14/03/2023 UYAP havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Mahkememize ait ... Esas sayılı dava dosyasının iş bu dosya ile birleştirilmesine dair karar verilmiş, dava dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacıları ve davalıları ile bu dosyanın taraflarının aynı olduğu, dava konusunun destekten yoksun kalma maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Dosya daha evvel rapor hazırlayan aktüer bilirkişi Av. ...'ya tevdi edilmiş olup, bilirkişinin 29/05/2023 havale tarihli ek raporunda; "... Müteveffa ...’nın vefat etmesine neden olan 30.10.2012 tarihli olayın meydana gelmesinde forklift sürücüsü ...’in %50, forklift işleteni ...’nın %40, ... plakalı tır şoförünün %10 oranında kusurlu olduğu, forkliftin sigortasız olduğu, kazanın meydana geldiği dönemde ZMMS ölüm/sakatlanma kişi başına teminat limitinin 225.000,00 TL olduğu göz önüne alınarak Sayın Mahkeme’nin ara kararı uyarınca hesaplama ve garame hesabı yapıldığında; Erkek çocuklardan ...’nın kaza tarihi itibariyle müteveffanın desteğinden çıktığı anlaşıldığından bu çocuk yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanamayacağı, Müteveffanın; Eşi ...’nın 2.497.323,62 TL Kız çocuğu ...’nın 20.352,94 TL, Erkek çocuğu ...’nın 42.856,97 TL, Annesi ...'nın 95.310,66 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği Dosya içerisinde bulunan sigortacısının ... Sigorta, sigortalısının ..., sigortalı aracın ... plakalı araç olduğu ... nolu poliçenin ölüm ve sakatlama kişi başına teminat limitinin 225.000,00 TL ile sınırlı olduğundan yapılan garame hesabı uyarınca söz konusu poliçe kapsamında müteveffanın; Eşi ...’nın 211.570,32 TL Kız çocuğu ...’nın 1.724,28 TL, Erkek çocuğu ...’nın 3.630,79 TL, Annesi ...'nın 8.074,61 TL destekten yoksun kalma tazminatı edebileceği..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Sunulmuş olan bilirkişi raporun incelendiğinde; asıl ve birleşen dosya davacılarının destekten yoksun kalma tazminat hesabının yapıldığı 3. Sayfadaki tablolar incelendiğinde, davacı ... yönünden (istinaf ilamında da destek süresi sonunun 06/12/2020 olduğu belirtilmiş olması karşısında) "01/01/2019 - 31/12/2019" ve "01/01/2020-07/12/2020" dönemleri için destek payının 1/6 olduğu gösterilmiş olmasına rağmen her iki dönem için de destek pay karşılığının 0 TL olarak hesaba alındığı, ayrıca birlişen dosya davacısı anne yönünden destek süresi sonu 06/05/2024 olmasına rağmen aynı tabloda işlemiş dönem kısmında birleşen dosya davacısı anne için "08/12/2020-31/12/2023" tarihleri arasındaki dönemler için destek payı 1/5 olarak gösterilmiş olmasına rağmen söz konusu süreler için pay karşılığının 0 TL olarak hesaba alındığı ve işleyecek dönem tablosunda 01/01/2024 - 06/05/2024 tarihleri için ise hiç hesaplama yapılmadığı ve tabloda yer verilmediği, bu hali ile söz konusu ek raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili 31/05/2023 UYAP havale tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. Vekili 01/06/2023 havala tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuş olup, bilirkişiden ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davacılar vekili 05/06/2023 havale tarihli; beyan dilekçesi sunmuştur.
Dosya daha evvel rapor hazırlayan aktüer bilirkişi Av. ...'ya tevdi edilmiş olup, bilirkişinin 14/07/2023 havale tarihli ek raporunda; "... Müteveffa ...’nın vefat etmesine neden olan 30.10.2012 tarihli olayın meydana gelmesinde forklift sürücüsü ...’in %50, forklift işleteni ...’nın %40, ... plakalı tır şoförünün %10 oranında kusurlu olduğu, forkliftin sigortasız olduğu, kazanın meydana geldiği dönemde ZMMS ölüm/sakatlanma kişi başına teminat limitinin 225.000,00 TL olduğu göz önüne alınarak Sayın Mahkeme’nin ara kararı uyarınca hesaplama ve garame hesabı yapıldığında; Erkek çocuklardan ...’nın kaza tarihi itibariyle müteveffanın desteğinden çıktığı anlaşıldığından bu çocuk yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanamayacağı, Müteveffanın; Eşi ...’nın 3.228.497,57 TL Kız çocuğu ...’nın 20.354,19 TL, Erkek çocuğu ...’nın 70.392,69 TL, Annesi ...'nın 251.168,74 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği Dosya içerisinde bulunan sigortacısının ... Sigorta, sigortalısının ..., sigortalı aracın ... plakalı araç olduğu 161217309 nolu poliçenin ölüm ve sakatlama kişi başına teminat limitinin 225.000,00 TL ile sınırlı olduğundan yapılan garame hesabı uyarınca söz konusu poliçe kapsamında müteveffanın; Eşi ...’nın 203.453,19 TL Kız çocuğu ...’nın 1.282,68 TL, Erkek çocuğu ...’nın 4.436,00 TL, Annesi ...'nın 15.828,13 TL destekten yoksun kalma tazminatı edebileceği..." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. Vekili 19/06/2023 havale tarihli; 20/05/2023 havale tarihli ek rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacılar vekili 17/07/2023 havale tarihli; 14/07/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... vekili 17/07/2023 havale tarihli; 14/07/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuş olup, müteveffanın gelirinin tespiti için ... Odası ile ...Odasına müzekkere yazılmasını talep etmiştir.
İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. Vekili 02/08/2023 havale tarihli; 14/07/2023 havale tarihli ek rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuştur.
Mahkememizce yapılan 12/10/2023 tarihli celsede; "... Müteveffanın gelirine yönelik Mahkememizce istinaf ilamı öncesinde yapılan tespitler istinaf ilamı ile tasdik edilmiş olmakla dosyaya katkı sağlamayacağı değerlendirilen davacı vekilinin ... Odası ile ... Odasına müzekkere yazılması ve nihayetinde ek rapor alınması talebinin reddine..." dair oy birliği ile karar verilmiştir.
Davacılar vekili 01/11/2023 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... vekili 02/11/2023 havale tarihli; bedel arttırım dilekçesine itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. Vekili 07/11/2023 havale tarihli; bedel arttırım dilekçesine itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Davacılardan ...'nın eşi, ..., ... ve ...'nın babaları, ...'nın oğlu ve ..., ... ve ...'nın kardeşleri olan müteveffa ...'nın olay günü (30/10/2012 tarihinde) kendi yönetimindeki ... plakalı aracıyla Trabzon ilinden Araklı ilçesine giderken davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu, davalı ... yönetimindeki sigortasız olarak işletilen ve forklift olarak tanımlanan iş makinesi ile çarpışması sonucu yaşamını yitirdiği, bu nedenle asıl dava kapsamında davacılardan ..., ..., ... ve ... adına, birleşen dava kapsamında tüm davacılar adına görülmekte olan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davalarının açıldığı, ve yine asıl dava kapsamında tüm davacılar adına, yakınlarını kaybetmiş olma sebebi ile değişen miktarlarda görülmekte olan manevi tazminat davasının açıldığı tüm dosya kapsamında sabittir.
Mahkememizce dava konusu trafik kazasının oluşumuna ilişkin kusur durumuna dair rapor tanzimi için dosyamız Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş ve İstanbul ATK Başkanlığı İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 27/10/2015 tarih ve ... sayılı raporundan; dava konusu trafik kazsının oluşumunda davalı sürücü ...'in %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, davalı ...'nın %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, dava dışı Sürücü ...'ün %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, ve Müteveffa sürücü ...'nın kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
TBK 61. maddesi uyarınca; "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." hükmü amir olup, bu yasa hükmünden de anlaşıldığı gibi bir kişinin birden fazla kişinin kusurlu davranışı sonucu zarara uğraması durumunda zarar verenler yalnız kendi kusur oranları kapsamında sorumlu olmayıp toplam kusurları oranınca tüm zarar verenler müteselsil olarak sorumlu olacaklardır. Somut olayımızda her ne kadar; dava konusu trafik kazsının oluşununda davalı sürücü ...'in %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, davalı ...'nın %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, dava dışı Sürücü ...'ün %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu anlaşılmakta ise de, davacıların murisi ve bir kısım davacıların desteği Müteveffa sürücü ... kusursuz olmakla TBK 61. maddesi hükmü de dikkate alınarak tüm davalılar meydana gelen zarardan davacılara karşı müteselsil sorumlu olmaktadırlar. Tarafların kusur oranları bu davada dikkate alınamayacak olup TBK 62. maddesi uyarınca ileride açılacak olası rücu davasında dikkate alınacak bir husustur, yani kusur oranları davalıların iç ilişkisinde dikkate alınabilecektir. Bu nedenle davacıların dava konusu olay nedeni ile uğradıkları tüm zararlardan kusuru bulunan tüm davalılar müteselsil olarak sorumlu kabul edilmişlerdir.
Her ne kadar istinaf öncesi kararımızda dava konusu olayın kazaya neden olan ve forklift olarak tanımlanan iş makinesi yönünden trafik kazası niteliğinde olmadığından bahisle, davalı ... aleyhinde açılmış olan maddi ve (dava dilekçesinde bu davalı için de manevi tazminat talebi bulunmakla) manevi tazminat davalarının ayrı ayrı pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş ise de; Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 24.03.2022 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile dava konusu olayın forklift yönünden de trafik kazsı olarak tanımlanıp, davalı ... yönünden de maddi tazminat davasında esas girilmesi gerektiği belirtilmekle, davalı ... Hesabının da kaza nedeni ile oluşan destekten yoksun kalma zararından kaza tarihindeki ZZMS poliçe limitleri kadar sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Sorumluluğa ilişkin yapılan açıklamalardan sonra destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunan davacıların uğradıkları destekten yoksun kalma zararlarının bulunup bulunmadığı ve bulunuyor ise miktarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Hiç şüphe yok ki; destekten yoksun kalma zararının mevcut olup olmadığı ve mevcut ise miktarının tespitinde kaza tarihinde desteğin gelir miktarı ile desteğin ve davacıların yaşları büyük önem arz etmektedir. Kaza tarihinde desteğin gelirine ilişkin davacılar vekilince dosyaya desteğin 2012 yılı Kasım ayına ilişkin bordro sunulmuş olup bu bordroya göre desteğin 1.858,38 TL net gelirinin olduğu anlaşılmıştır. Özel sektörde çalışan desteğin kaza tarihinde asgari ücretin 3 - 4 katı kadar ücret alması mahkememizce şüpheli bulunarak SGK'dan desteğin hizmet dökümleri celp edilerek incelenmiş ve bordrodaki ücreti tasdik eder kayıtların bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca davacı tarafça desteğin çalıştığı iş yerinde müdür pozisyonunda olduğuna dair beyanları da dikkate alındığında davacılar vekilince sunulan ve SGK kayıtları ile de tasdik edilen aylık net 1.858,38 TL gelirin doğru olduğu sonucuna varılmış ve bu yöndeki tespit ve kabullerimiz Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 24.03.2022 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile tasdik edilmiştir.
Yukarıda belirttiğimiz gibi, destekten yoksun kalma zararının mevcut olup olmadığı ve mevcut ise miktarının tespiti için, kaza tarihinde desteğin ve davacıların yaşları da büyük önem arz etmektedir. Bu minvalde destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunan davacılardan ..., kaza tarihi itibariyle müteveffa desteğin yardımına muhtaç olacak yaştan büyük olması sebebi ile aktüerya bilirkişi raporlarında bu davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacağı belirtilmiş ve aynı gerekçe ile davacı ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının reddi gerekmiştir.
Diğer maddi tazminat davası davacıları yönünden ise oluşan destekten yoksun kalma zararları aktüerya bilirkişisi Av. ... tarafından tanzim olunan 18/05/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda tespit edilmiş olup, rapora göre davacı ... için 831.228,24 TL'si asıl dosya ve 2.397.269,33 TL'si birleşen dosya kapsamında olmak üzere toplam 3.228.497,57 TL, davacı ... için 20.352,94 TL'si asıl dosya ve 1,25 TL'si birleşen dosya kapsamında olmak üzere toplam 20.354,19 TL ve davacı ... için ise 39.362,02 TL'si asıl dosya ve 31.030,67 TL'si birleşen dosya kapsamında olmak üzere toplam 70.392,69 TL, birleşen dosya kapsamında davacı anne ... için ise 251.168,74 TL destekten yoksun kalma zararının oluştuğu anlaşılmış ve sunulan rapor Mahkememizce de denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli bulunarak, davacı ... için 831.228,24 TL'si asıl dosya ve 2.397.269,33 TL'si birleşen dosya kapsamında olmak üzere toplam 3.228.497,57 TL, davacı ... için 20.352,94 TL'si asıl dosya ve 1,25 TL'si birleşen dosya kapsamında olmak üzere toplam 20.354,19 TL ve davacı ... için ise 39.362,02 TL'si asıl dosya ve 31.030,67 TL'si birleşen dosya kapsamında olmak üzere toplam 70.392,69 TL, birleşen dosya kapsamında davacı anne ... için ise 251.168,74 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan 30/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... yönünden ise aktüerya bilirkişisi Av. ... tarafından tanzim olunan 18/05/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda tespit edilmiş garame hesabı uyarınca belirlenen rakamlar ve kaza tarihindeki ZZMS poliçe limiti olan toplam 225.000,00 TL'yi geçmeyecek şekilde dava tarihi olan 11/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
Son olarak ise davacıların manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Öncelikle davalılardan ...'nın, manevi tazminat davasından sorumluluğu bulunmamakla, davalı ... aleyhindeki tüm manevi tazminat istemlerinin pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile reddi gerekmiştir.
Dava konusu trafik kazasında hayatını kaybeden ...; davacılardan ...'nın eşi, ..., ... ve ...'nın babaları, ...'nın oğlu ve ..., ... ve ...'nın kardeşleri olup, dava konusu kaza sebebi ile hayatını kaybetmiş olması sebebi ile davacıların tazmini gerekir acı ve ıstırap çektikleri kuşkusuzdur. Tarafların sosyal ve ekonomik durumları, müteveffanın vefat tarihindeki yaşı ve vahim bir şekilde vefat etmiş olması, kaza tarihindeki paranın satın alma gücü, davacıların müteveffa ile olan yakınlıkları dikkate alındığında, davacı ... için 40.000,00 TL, davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL'şer davacı ... için 20.000,00 TL ve davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL'şer olmak üzere toplam 165.000,00 TL manevi tazminatın uygun olacağı takdir edilerek davacı ... için 40.000,00 TL, davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL'şer davacı ... için 20.000,00 TL ve davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL'şer olmak üzere toplam 165.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yapılan tüm kabul, anlatım ve açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş ve hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I- ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1) MADDİ TAZMİNAT DAVASI YÖNÜNDEN:
A) Davacı ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının REDDİNE,
B) Davacılar ..., ... ve ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının “Bedel Artırılmış” hali ile ve “Taleple Bağlı Kalınarak” KISMEN KABUL – KISMEN REDDİ ile; davacı ... için 831.228,24 TL (davalı ... yönünden 203.453,19 TL olmak üzere), davacı ... için 20.352,94 TL (davalı ... yönünden 1.282,68 TL olmak üzere), davacı ... için 39.362,02 TL (davalı ... yönünden 4.436,00 TL olmak üzere) toplam 890.943,20 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ... yönünden 209.171,87 TL olmak üzere) davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. şti.’den kaza tarihi olan 30/10/2012 tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihi olan 11/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine.
Davalı ... Hesabına karşı açılan davanın bakiye kısmı (681.770,58 TL) yönünden davanın poliçe limitlerinin aşılması sebebi ile REDDİNE.
2) MANEVİ TAZMİNAT DAVASI YÖNÜNDEN:
A) Davalı ... aleyhinde açılan tüm manevi tazminat davalarının AYRI AYRI REDDİNE,
B) Davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. şti. aleyhinde, tüm davacılar adına açılan manevi tazminat davalarının AYRI AYRI KISMEN KABUL – KISMEN REDDİ ile; davacı ... için 40.000,00 TL, davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL’şer, davacı ... için 20.000,00 TL, davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL’şer olmak üzere toplam 165.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 30/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. şti.’den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine.
II- BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN:
1) Davacılar ..., ..., ... ve ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davalarının AYRI AYRI REDDİNE,
2) Davacı ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının Bedel Artırılmış Haliyle KISMEN KABUL – KISMEN REDDİ ile; 251.168,74 TL (davalı ... yönünden 15.828,13 TL olmak üzere) destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. şti.’den kaza tarihi olan 30/10/2012 tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihi olan 23/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine.
Davalı ... Hesabına karşı açılan davanın bakiye kısmı (235.340,61 TL) yönünden davanın poliçe limitlerinin aşılması sebebi ile REDDİNE.
3)
3-a) Davacılar ..., ... ve ... adına, davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. şti. aleyhinde açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının, Bedel Artırılmış Haliyle KABULÜ ile; davacı ... için 2.397.269,33 TL, davacı ... için 1,25 TL, davacı ... için 31.030,67 TL olmak üzere; toplam 2.428.301,25 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. şti.’den kaza tarihi olan 30/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine
3-b) Davacılar ..., ... ve ... adına, davalı ... aleyhinde açılan, toplam 2.428.301,25 TL tutarlı, destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının, poliçe limitlerinin aşılması nedeni ile REDDİNE
4) -a) Asıl dosya yönünden; alınması gereken toplam 72.131,48 TL harçtan peşin alınan 2.049,35 TL ve ıslah esnasında alınan 3.043,02 TL harcın mahsubu ile bakiye 67.039,11 TL harcın davalılardan (davalı ... 13.535,20 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
Dava açılırken davacı tarafından yatırılan 2.049,35 TL peşin nispi harç ile 24,30 TL başvurma harcı ve 3.043,02 TL tamamlama harcı toplamı olan 5.116,67 TL’nin davalılardan (davalı ... 1.033,06 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
b) Birleşen dosya yönünden; alınması gereken toplam 183.034,60 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL ve ıslah esnasında alınan 12.194,73 TL harcın mahsubu ile bakiye 170.759,17 TL harcın davalılardan (davalı ... 1.007,48 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
Dava açılırken davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin nispi harç ile 80,70 TL başvurma harcı ve 12.194,73 TL tamamlama harcı toplamı olan 12.356,13 TL’nin davalılardan (davalı ... 72,90 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
5) Asıl dosya Maddi Tazminat davası yönünden;
A) Davacılar kendisini vekil ile temsil ettiğinden kabul edilen maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 128.003,75 TL'nin davalılardan (davalı ... 30.055,28 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACI ... DIŞINDAKİ DAVACILARA ÖDENMESİNE,
B) Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden reddedilen maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 101.447,88 TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVALI ... HESABINA ÖDENMESİNE,
C) Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 0,25 TL'nin davacı ...'dan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
6) Asıl dosya Manevi Tazminat davası yönünden;
A) Davacılar kendisini vekil ile temsil ettiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 26.400,00 TL'nin davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACILARA ÖDENMESİNE,
B) Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden red edilen manevi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 17.900,00 TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVALI ... HESABINA ÖDENMESİNE,
C) Davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen manevi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/2 maddesine göre 26.400,00 TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVALILAR ... VE ... SAN. TİC. LTD. ŞTİ. 'NE ÖDENMESİNE,
7-Birleşen dosya yönünden;
A) Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 39.675,31 TL'nin davalılardan (davalı ... 2.499,55 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACI ...'YA ÖDENMESİNE,
B) Davacılar ..., ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen (davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. şti. aleyhinde açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasında) miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 259.415,06 TL'nin davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. şti.’den müşterek ve müteselsilen alınarak DAVACILAR ..., ... VE ...'YA ÖDENMESİNE,
C) Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 4,00 TL'nin davacılar ..., ..., ... ve ...'dan alınarak DAVALILARA ÖDENMESİNE,
D) Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen (... aleyhinde açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasında) miktar üzerinden hüküm tarihinde bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 37.301,09 TL'nin davacı ...'den alınarak DAVALI ... HESABINA ÖDENMESİNE,
E) Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen (Davacılar ..., ... ve ... aleyhinde açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasında) miktar üzerinden hüküm tarihinde bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 259.415,06 TL'nin davacılar ..., ... ve ...'dan alınarak DAVALI ... HESABINA ÖDENMESİNE,
8) - A) Asıl dosyada davacı tarafından yapılan toplam 4.173,70 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 2.955,81 TL'sinin davalılardan (davalı ... 596,78 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACILARA ÖDENMESİNE, bakiye kalan kısmın davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
B) Asıl dosyada davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan toplam 150,00 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre belirlenen 43,77 TL'sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVALILAR ... VE .... SAN. TİC. LTD. ŞTİ.'NE ÖDENMESİNE, bakiye kalan kısmın davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde BIRAKILMASINA,
9- Birleşen dosya davacıları tarafından yapılan toplam 369,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 368,99 TL'sinin davalılar ... ve .... San. Tic. Ltd. Şti.'nden müşterek ve müteselsilen alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,
10-Dava taraflarınca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince dava taraflarınca İBAN numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, İBAN numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVA TARAFLARINA İADESİNE,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arubuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.680,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul red oranına göre 00,01 TL'sinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak, 1679,99 TL'sinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
Dair, Davacı vekili ile davalı ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2023