T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/255 Esas
KARAR NO:2022/380
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:03/06/2022
KARAR TARİHİ:15/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş mülkiyetinde bulunan ,... Limanına sicil no... ile kayıtlı IMO no ..., 14062 grt ve 4952 nrt ... A gemisinin ... Limaından hareketle İstanbul /Ambarlı limanına vardığını, toplam 179 adet 20 feet ve 325 adet 400 feet konteyner ile total 4288 mts yükle 17.06.2021 tarihinde saat 19:10'da ... terminalı 7 no'lu rıhtımda bağlanıldığını, yanaşmaya müteakiben gemiye Planlamacı veya Liman Vardiya Amiri yük operasyon planlaması için gelmediğini ve ... Limanı önemli kişilerin iletişim detaylarını teslim etmediğini, söz konusu hususun hem ... Limanı'na çekilen protesto mektubundan hem de Kaptan raporunda detaylı şekilde belirtildiğini, yük ve gemi vinçleri hareket ve operasyon planlaması için gemi personeli olan Görevli Nöbetçi Vardiya Zabitleri sahile indiğini ve liman yetkililerini bildirim yapabilmek adına aradıklarını, ... A Nöbetçi Vardiya Zabiti operasyonun planlanması için Operasyon Memuru ile irtibat kurduğunu ve gemi no.1. Vincinde testler yapılacağını bu sebeple 2 posta çalışacağı anlaşılan Liman tahliye operasyonlarının gemi bölmesi bay 24 ve 16 dan başlanması gerekliliği bildirildiğini ve liman işletmesiyle mutabakata varıldığını, bu mutabakattan sonra sahil gantry crane no 10 bay 24 de ve diğer gantry crane no 7 ise bay 16 da konteynerlerin tahliye operasyonuna başlamak üzere pozisyon aldığını, ancak henüz konteyner tahliye operasyonu başlamadan bilinmeyen bir sebeple 7 numaralı sahil vinci 16 numaralı bay'dan ayrılarak geminin baş tarafına doğru hareket etmeye başladıklarını, tüm uyarılara rağmen durmayan liman vinci müvekkile ait Kaptan ... gemisinin 1 numaralı sabit duran vincine kusurlu bir şekilde çarptığını, çarpmanın etkisiyle gemiye ait 1 numaralı vinç 25 derece döndüğünü ve vinç kulesi çevirme dişlisi ve döndürme dişlileri hasar gördüğünü, kazaya sebebiyet veren operatör kumandasındaki liman vinci no.7 slot 160082 pozisyonunda bulunan sağlamlaştırma dişlisi bay 13 hizasında rıhtıma indirmek maksatlı tahliyeye geçtiğini fakat durması gereken pozisyonda durmayıp ilerlemeye devam ettiğini, görevli operasyon memurunun hareketin bir an önce durdurulması gerekliliğini bildirmesine rağmen operatörün devam ettiğini ve gemi vinci no.1. E şiddetli şekilde çarptığını, operatöre neden durmadığının sorulduğunu, operatörün bay 07'nın bay 13 olduğunu zannediğini o sebeple ilerlemeye devam ettiğini, yapılan uyarılara rağmen devam etiği sorulduğunda, gemi vincini görmediğini beyan ettiğini, liman işletmesinin gerekli önlemleri almadığını ve liman vinci operatörünün kusurlu hareketleri sebebiyle müvekkili firmanın gemisine ve vincine hasar verildiğini, davalı şirkete ait sahil vincinin operasyon güvenliğini tehlikeye attığını ve geminin vincine çarpmak suretiyle zarar verdiğini, davalı şirket bu zararı tazmin etmesi gerektiğini, liman işletmelerinin yükleme-boşaltma hizmetini verirken liman müşterisi ile arasında yaptığı sözleşmenin hukuki niteliğine ilişkin farklı görüşler bulunduğunu, doktrinde ağırlıklı görüşün, liman işletmesi ve gemi arasında bir eser sözleşmesi mevcut olduğunu, liman işletmesinin ağır kusurlu olduğunu, davalı liman işletmesinin sadakat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkili şirketin 438.285,40 USD zarara uğradığını beyan etmekle davanın kabulüne ve 438.285,40 USD'nin zararın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı taraftan tahsilini, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; ... A.Ş.'ye ait olan ... A isimli konteyner gemisinin yükünü boşaltmak için İstanbul Ambarlı Limanına yanaştıktan sonra henüz tahliye operasyonu başlamadan, 7 nolu sahil vincinin bay'dan ayrılarak geminin vincine çarpması sonucu vincin hasarlanması nedeniyle ortaya çıkan zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Dosya kapsamına göre, davacı ile davalı Liman İşletmeleri arasındaki ilişkin istisna akdi niteliğindedir. Bu itibarla uyuşmazlığa uygulanacak hükümler TBK'nun 112 ve devamı maddeleri ile TBK 49 ve devamı maddeleridir.
Mahkemenin görevi HMK'nun 114.maddesi gereğince kamu düzeni ile ilgili bir dava şartı olduğundan, HMK'nun 115.maddesine göre yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekmektedir.
Mahkememiz Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş olup, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Bu nedenle, 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi gereğince mahkememizin görevini tayin için öncelikle davanın TTK'nun 5.kitabında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin ihtilaflardan olup olmadığı, bunun için davacı ile davalı arasındaki ilişkinin tespit edilmesi gerekmektedir.
6102 sayılı TTK nun 4 ve 5. maddeleri gereğince mahkememizin görevinin tayini için öncelikle davanın 6102 sayılı TTK dan veya diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine veya deniz sigortasına ilişkin bir dava olup olmadığının saptanmalıdır.
TTK'nun 5.maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5.maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir.
Dava konusu tazminat talebi, liman hizmetiyle ilgili sözleşmenin ifası sırasında, gemi üzerindeki vincin hasarlanması nedeniyle ortaya çıkan hasara ilişkin olduğundan, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TBK'nun 112 ve devamı maddelerinde düzenlenen sözleşmeye aykırılık ve TBK'nun 49 ve devamı maddelerindeki haksız fiil hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. Mahkememizin görevi, deniz ticareti ve deniz sigortasından kaynaklanan davalara ilişkin olduğundan, işbu dava bakımından mahkememizin görevsizdir. Davanın her iki tarafı da tacir olup, TTK'nun 4/1.maddesine göre dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliği taşıdığından, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu kanaatine varılmakla, açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde süresinde talep halinde dosyanın görevli bulunan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğuna, karar kesinleştiğinde, süresinde ve talep halinde dosyanın görevli bulunan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
2-HMK'nun 331/2.maddesi gereğince yargılama giderleri ve vekalet ücreti hususunun görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır