T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/256 Esas
KARAR NO:2023/156
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/06/2022
KARAR TARİHİ:11/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı borçlu ile müvekkili şirket arasında davalının yüklerinin taşınması konusunda anlaşma sağlandığını, ... konteyner numaralı yüklemeye konu taşıma müvekkili şirket tarafından gereği gibi yerine getirilmiş olup, söz konusu yüklerin yükün alıcısı ve taşıtanı olan davalı tarafından 18.11.2021 tarihinde çekildiğini söz konusu yükler ...Limanı'na 14.12.2018 tarihinde varış yapmış olup, free time süresi üzerinden çok uzun bir süre geçtikten sonra davalı tarafından konteyner teslimi yapıldığını, freetime süresi içerinde konteyner teslimi yapılamaması sebebi ile müvekkili şirket fiili taşıyan ...'e demuraj ücreti olarak ... numaralı faturaya istinaden 26.136,00 USD tutarında ödeme yapmak durumunda kaldığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, Yerleşik Yargıtay İçtihatları ve konşimento tahtında ordinoyu teslim alıp, yükleri çeken alıcı ve aynı zamanda taşıtan olan davalı tarafın demuraj ücretinden sorumlu olduğunun açık olduğunu, davalı tarafın mevzuat hükümleri gereği demuraj ücretinden sorumlu olmasının yanında, free time süresi içerisinde konteyner teslimi yapılmaması halinde oluşan demuraj ücretini nakden ve defaten ödeyeceğine dair taşımanın gerçekleştiği yılı kapsayan ıslak imzalı taahhütnamesi de mevcut olup, dosyaya ibraz edildiğini, ancak tüm bu hususlara rağmen müvekkilinin alacağının davalı borçludan tahsili amacıyla yapılan icra takibine karşı davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Konteyner beklemesi veya gecikmesi sebebiyle taşıyan lehine doğan alacaklar bir yıllık zamanaşımına bağlı olduğunu, bu süre alacağın muaccel olduğu andan itibaren işlemeye başlayacağını, dolayısıyla gün üzerinden konteyner bekleme ve gecikmesi parasının kararlaştırıldığı durumlarda, her günün sonunda doğan alacak için ayrıca bir yıllık zamanaşımı süresi işlemeye başlayacağını, davacının itirazını iptalini istediği icra takibinin konusunu oluşturan ve hak ettiğini iddia ettiği alacağı kabul etmemekle birlikte işbu davanın öncelikle zamanaşımı yönünden değerlendirilerek reddine karar verilmesi gerektiğini, konteynerin beklemesinden doğan alacak hakkı "sürestarya parası" (ücreti) imiş gibi yargılama malzemesi yapıldığını, ispat hukuku sınırları içerisinde taşıyandan konteynerin beklemesi sebebiyle yaptığı giderleri ispat etmesi beklenmesi gerektiğini, davacı tarafından konteynerin beklemesi sebebiyle yapılan giderlere ilişkin ispat niteliği taşıyan bir belgenin de dosyaya sunulmadığını, dolayısıyla talep edilen 26.136,00 USD'nin kabulünün mümkün olmadığını, dava konusu konteynerdeki yükü teslim alamamasının nedeni Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının .... Numaralı dosyasında adli makamlarca yapılan incelemede vekil eden şirket adına ... Gümrük Müdürlüğünde işlem gören 24.12.2018 tarihli ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatında, Gümrük Tarife İstatistik Amirliği ekiplerince, 25.12.2018 tarihinde yapılan kontroller sırasında; eşyanın GTÎP kodunun farklı olabileceği şüphesi üzerine numune alındığını, buna dair tutanak düzenlendiğini ve düzenlenen raporlar neticesinde soruşturma yapılması için ihbarda bulunulduğunu, akabinde ... E. ...Sayılı iddianame ile vekil eden şirket yetkilisi hakkında ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını ve yapılan yargılama sonucunda vekil eden beraat ettiğini, yapılan bu yargılamayı takip eden süreçte ... Gümrük Müdürlüğü işbu davanın konusunu oluşturan konteynera el koyduuğnu ve vekil eden şirket tarafından defaatle gümrüğe ait depolara el koyulan emtianın boşaltılıp muhafaza altına alınması ve konteynerin teslim edilmesi istenmişse de Müdürlük tarafından verilen cevap yazısında gümrüğe ait depoların dolu olması gerekçesiyle bu talebin reddedildiğini beyanla davanın reddini, %20 oranındaki kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
31/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalının ticari defterlerinde yukarıda belirtildiği gibi dava konusu alacağın dayanağı olan 25.11.2020 tarihli ... sıra nolu 26.136,00.-USD. bedelli faturanın davacı adına alacak olarak kaydedildiği, karşılığında davalı tarafından 26.11.2020 tarihli ... sıra nolu, 207.292,46.-TL. bedelli iade faturasının davacı adına borç olarak kayıt edildiği, dolayısıyla da dava konusu alacağın dayanağı olan faturaya istinaden takip ve dava tarihi itibariyle davalının davacı tarafa bir borcunun olmadığının kayıtlı olduğu belirtilmiştir.
23/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafın 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinin tasdik işlemleri yasal süreleri içerisinde yapıldığı, davacı tarafından ödenen 26.136,00 USD'lik demuraj ücreti ile ilgili işlemlerin belgeleri ve muhasebeleştirilerek kayıtlara alındığı muhasebe kayıtlarında görüldüğü, davacının davalıdan 26.136,00 USD'lik demuraj ücreti talep edebileceği belirtilmiştir.
Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır.
... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacı tarafından 26.136,00 USD tutarlı "Demuraj" açıklamalı faturadan kaynaklı alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davalının ... firmasından satın aldığı bir adet 40'HC konteyner muhtevası emtianın ... tarafından düzenlenen ... no'lu Konşimento tahtında ... Limanından ... Limanına deniz yoluyla sevk edildiği, konişmentda davacının gönderilen olarak gösterildiği, dosyaya sunulan... nolu nolu ara konşimentoda ise yükletenin dava dışı satıcı ... , alıcısı ve ihbar edilecek kişi davalı ... Şirketi olarak kayıtlı olduğu, anılan ara konişmentonun dava dışı ... tarafından düzenlendiği görülmektedir. Taraflar arasında taşıma sözleşmesinin kurulduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Buna göre davacının davalıya karşı üstlendiği taşıma işini akdi taşıyan ...’ ya yaptırdığı, taşımanın fiilin ...tarafından yapıldığı, davacının akdi taşıyan konumunda olduğu ve fiili taşıyana ödemiş olduğu demuraj bedelinin davalı taşıtan ve gönderilenden rücuan tahsili talep ettiği, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetine haiz oldukları anlaşılmaktadır.
Davalı taraf cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır. Kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlatmakta ise de rücu ilişkisinden kaynaklanan eldeki davada alacak, davacının fiili taşıyana ödeme yaptığı tarih itibariyle muaccel hale gelmiştir. Dava dışı ... tarafından dava ve icra takibine konu olan demuraj alacağı ile ilgili olarak 29.11.2019 tarihli 23.136,00 USD bedelli demuraj faturası düzenlenmiş olduğu, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı şirketin tarafına düzenlenen fatura bedelini ... Bankası aracılığı ile dava dışı fiili taşıyana 29/11/2019 tarihinde ödediği, buna ilişkin ödeme belgesinin dosyaya sunulmuş olduğu, ödeme ile başlayan zamananaşımı süresinin icra takibinin başlatıldığı 26/11/2020 tarihine kadar dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup, TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. TTK'nın 1203.maddesine göre de taşıma senedi uyarınca gönderilen tarafından eşyanın teslimi istendiğinde, bu istemin dayanağı olan sözleşmenin veya konişmentonun hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacaklar ile kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da ödeyip, üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmesi gerekmektedir. Somut olayda davalı tarafın hem taşıtan hem de gönderilen konumunda olduğu, düzenlenen taahhütnamede özetle konişmento şartlarına göre tahakkuk edebilecek demuraj tutarının ödeneceğinin taahhüt edildiği, davalıya varış ihbarnamesi gönderilerek demuraj tarifesinin bildirildiği anlaşıldığından davalının demuraj bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... S. Numaralı dosyasında adli makamlarca yapılan incelemede ... Gümrük Müdürlüğünde işlem gören 24.12.2018 tarihli ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatında, Gümrük Tarife İstatistik (GTİP20.380 kg plastik hurdası GTİP KODU 3915.90.80.00.19) amirliği ekiplerince, 25.12.2018 tarihinde yapılan kontroller sırasında; eşyanın GTİP kodunun farklı olabileceği şüphesi üzerine numune alındığı, buna dair tutanak düzenlendiği ve düzenlenen raporlar neticesinde soruşturma yapılması için ihbarda bulunulduğu, akabinde ...E. ...Sayılı iddianame ile vekil eden şirket yetkilisi hakkında ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını ve yapılan yargılama sonucunda vekil edenin beraat ettiğini, yapılan bu yargılamayı takip eden süreçte ... Gümrük Müdürlüğü'nün işbu davanın konusunu oluşturan konteynera el koyduğunu ve defaatle gümrüğe ait depolara el koyulan emtianın boşaltılıp muhafaza altına alınması ve konteynerin teslim edilmesi istenmişse de Müdürlük tarafından verilen cevap yazısında gümrüğe ait depoların dolu olması gerekçesiyle bu talebin reddedildiğini, söz konusu konteynerdeki yükün teslim alınamamasında davalı şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını ileri sürmüş ise de alıcının ihbarın kendisine ulaşmasından itibaren gecikmeksizin konteynerin içindeki yükü teslim almak ve konteyner yükünü boşaltarak ilgilisine iade etmek zorunda olduğu, varma limanında emtiaya ilişkin yasal prosedürdeki sorunlar nedeniyle meydana gelen gecikmenin davalının sorumluluk alanında olduğu, bu haliyle varma limanında yükten kaynaklanan demuraj ücretinden davalının sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmiştir.
Davacı taraf 23.136,00 USD asıl alacağın tahsili talebiyle icra takibi başlatmış olup, dosyaya sunulan gümrük kayıtlarına göre geminin varış tarihinin 15.12.2018 olduğu, fiili taşıyanın ... nolu demuraj faturasına göre serbest sürenin 15.12.2018 den başlatıldığı ve 04.01.2019 da bittiği, faturanın 05.01.2019 ile 30.09.2019 tarihleri arası için düzenlendiği, yükün 5.12.2018 tarihli ... tarihli özet beyan ile beyan edildiği ve gümrük kayıtlarına göre 15.12.2018 de onaylanıp 18.11.2021 de kapanışının yapıldığı, bilirkişi raporunda demuraj tarifesinin rayiç bedeller ile uyumlu olduğu belirtilerek demuraj bedelinin 28.410,00 USD olarak hesaplandığı, buna göre davacının fiili taşıyana ödediği 26.136,00 USD asıl alacağı talep edebileceği kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile;
... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 26.136,00 USD asıl alacak üzerinden devamına, kabulüne karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
2- 26.136,00 USD asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 29.446,13 TL'den peşin alınan 6.320,36 TL'nin mahsubu ile bakiye 23.125,77 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (6.412,56 TL ilk harç 314,75 TL posta ücreti ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 12.727,31 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 63.349,28 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/04/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır