T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2022/265 Esas
KARAR NO: 2023/283
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/06/2022
KARAR TARİHİ: 06/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... ve İnş. San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait emtiaların İspanya/Barselona'dan Türkiye/Gemlik e getirilmesi için 3 adet konteynerin "... ..." isimli gemiye hasarsız bir şekilde yüklendiğini, ... ... Ye İzafeten ... ... AŞ nin konşimentoyu düzenlediğini ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirdiğini, ... ve ... Konteyner şirketlerinin konteyner tedarikini sağladığını ve fiili taşıma işinde yer aldıklarını, bu nedenle fiili taşıyan sıfatlarının bulunduğunu, ... ... şirketinin navlun faturasını düzenlediğini, ... şirketinin de emtianın Bursa'dan Ankara'ya kara nakliyesi işini üslendiğini, Gemlik Limanın da gerçekleştirilen tahliye sırasında 3 adet konteynerden 1 adetinde yırtık ve göçük tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalısının zararını tazmin ettiğini, ödenen hasar bedelinin davalılardan tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... Konteyner şirketleri vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalısı ... şriketinin mezkur konşimentoda taraf olarak yer almadığını, bu nedenle husumet ehliyetinin bulunmadığını, aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkillerinden ... şirketinin ... Konteyner şirketinin acentesi sıfatıyla hareket ettiğini, bu nedenle pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, huzurdaki davanın konşimento tarihini 1 yıl geçtikten sonra ikame edildiğini, hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, davacının sigortalısı tarafından müvekkili şirketlere yapılan bir hasar bulunmadığını, konşimento klozları uyarınca yükleme, istifleme ve sayla işleminin dava dışı yükleyici tarafından yapıldığını, bu nedenle meydana gelen hasarda müvekkilinin kusuru bulunmadığını, emtiaların taşımanın hangi safhasında meydana geldiğinin belli olmadığını, tarafların yokluğunda tanzim edilen ekspertiz raporuna itibar edilemeyeceğini beyanla, öncelikle davanın husumet yönünden ve hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine, esas yönünden de incelemeye alınacaksa davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ... Ye İzafeten ... ... AŞ ... ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... şirketinin acentesi olmadığını, müvekkiline bu nedenle sorumluluk yüklenemeyeceğini, TTK 1185 maddesi uyarınca usulüne uygun bir hasar ihbarının bulunmadığını, müvekkilinin katılımı olmaksızın hazarının ekspertiz raporunun kabul edilemeyeceğini, davaya konu taşımada hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belli olmadığını, TTK 1186 maddesi uyarınca sınırlı sorumluluk bulunduğunu bu nedenle TTK 1186 maddesi gereğince hesaplama yapılması gerektiğini beyanla öncelikle davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine ve davanın esasına girilmesi halinde davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı nakliyat sigortacısı tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu, uyuşmazlığın tarafların husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlunun ... ve Nak. A.Ş., ... ... ye izafeten ... ... A.Ş., ... Tic. Ltd. Şti., ... ... A.Ş. Ve ... A.Ş. olduğu, 04/08/2021 tarihinde 917,91EURO nun tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçlulara yukarıda yazıldıkları sırası ile 11/11/2021, 05/11/2021, 28/10/2021, 05/11/2021ve 05/11/2021 tarihlerinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin sırası ile 11/11/2021, 05/11/2021, 02/11/2021, 11/11/2021 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 15/06/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 07/02/2023 tarihli raporda; Sayın mahkemenizin 22.07.2022 tarihli talebi ile İthalata konu evraklar T.C, Ticaret Bakanlığı, ... Tarafından 16.08.2022 tarihli yazı eki ile dosyaya celp edildiği görülmüştür. İthalata konu ürünün Barcelona da bulunan ... SA şirketinden Dava Dışı ... San, Tic. Şirketine 15.02.2021 tarihli fatura 26.02.2021 tarih ... numaralı gümrük beyannamesi İle şevki yapılan ürünlerde meydana geldiği, ürünlerin toplam bürüt ağırlığının 70.296 kg olduğu ve taşınan ürünlerin 25.02.2021/493511000199-0 poliçesi ile sigortalı olduğu görülmüştür. Dosya kapsamında sigorta poliçesi suretinin mevcut olduğu görülmüştür. İthalata konu ürünlerin FCA Barcelona teslim şekli olarak belirlendiği, " ... teriminin kısaltılmış şeklidir. Uluslararası ticarette, satıcının ülkesinde teslim yeri belirterek taşımacıya teslim anlamına gelmektedir. Bu tür ticarette ihracat formaliteleri ve belirlenen yere kadar olan yurt içi nakliye masrafları satıcıya aittir."9 Davalı ... ... şirketinin bu taşımaya ilişjnn 25.02.2021 tarih ... no 3.539,89 Euro tutarında navlun faturasını Dava Dışı ... San. Tic. Şirketine düzenlediği görülmüştür. Davalı ... loj. Şirketinin ithalata konu ürünlerin Gemlik1 ten Ankara (Dava Dışı şirket adresine) şevkine ilişkin 03.02.2021 tarihli 2.271,50 TL tutarlık faturayı Dava Dışı şirkete düzenlediği görülmüştür. Dosya kapsamında görülen tutanakta Davalı ... şirketinin 02.03.2021 Salı günü dava dışı şirkete ... plakalı araçla 2.534 KG ürün teslim ettiği, hasarlı olarak Dava dışı şirkete teslim ettiği görülmüştür. 25.02,2021/ ... numaralı poliçeye ilişkin düzenlenen Eksper raporunda ürünlerin hasarın 02.03.2021 tarihinde gerçekleştiği, hasar bedelinin ise net 917,91 Euro olarak belirlendiği görülmüştür. Davacı ... sigorta tarafından Dava Dışı ... San. Tic, Şirketine eksper raporunda belirlenen 917.91 Euronun 30.03.2021 tarihinde Garanti bankası aracılığı ile ödendiği görülmüştür. Sayın Mahkemenizin 25.10.2022 tarihinde yapılan görevlendirmede Dava dışı sigortalının ticari defter ve kayıtlan üzerinde inceleme yapılarak, müşterisinden davaya konu mal bedelinin tamamım tahsil edip etmediği hususunda rapor düzenlemem talep edilmiş ancak Mersis kayıtlarında Dava Dışı sigortalı ... Anonim Şirketinin merkez adresinin Çankaya/Ankara olduğu görülmüş olup, izah edilen nedenlerle Dava Dışı şirket ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamamıştır, şeklinde tespitlerini bildirmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 31/03/2023 tarihli raporda; Hak düşürücü süre itirazının yerinde olmadığı, Davacının aktif husumet ehliyetini, davalının ise pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, sigortalının taşıyana zararı bildirim külfetinin yerine getirilmediği, ancak davacının taşıma konusu elektrik malzemelerinin uğradığı zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten kaynaklandığını ispat edemediği, ... Dış Ticaret Limited Şirketinin alacağını Davacı sigorta şirketine temlik ettiği, bu itibarla halefiyet şartlarını araştırmaya gerek bulunmadığı, Taşıma konusu yükün ıslanma sebebinin deniz suyu mu yoksa yağmur suyu mu olup olmadığını tespit edebilmek adına yapılması gereken gümüş nitrat testinin yapılmadığı, dosyada konteyner el değiştirme ve hasar tutanağına rastlanmadığı, konteynerin hangi anda elverişsiz olduğunun tespit edilemediği, bu durumda, konteyner içerisindeki yükün taşıyanın muhafazası altında iken zarar gördüğü neticesine ulaşmanın mümkün olmadığı, Sayın mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, 16.319,92 EUR karşılığı 148.664,68 TL olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Davalılar vekillerinin hak düşürücü süre itirazında bulunduğu görülmekle öncelikle bu itiraz değerlendirilmiş, TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda hasarın 02.03.2021 tarihinde meydana geldiği, davacının ise 06.08.2021 tarihinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
Dava dışı sigortalı ... A.Ş.nin İspanya'da yerleşik ... SA isimli firmasından; 70.296 kg "Alçı levha" emtiasını toplam 43091,45 USD bedel karşılığında FAC- Gemlik teslim şartı ile satın aldığı, söz konusu emtianın Barselona'dan Gemlik'e denizyolu ile nakliyesi sırasında ıslanarak hasarlandığı, hasardan davalıların sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında hukuki uyuşmalık bulunmaktadır.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda taşımaya konu emtianın Barselona - Gemlik- Ankara arasındaki taşınmasının 25.02.2021 tarihinde düzenlenen, ... numaralı düzenlenen Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile koruma altına alındığı, buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olduğu, rizikonun koruma süresi içerisinde meydana geldiği, emtianın satış şekli FCA Gemlik olduğu, sigortalı tarafından düzenlenen 10.02.2021 tarihli faturada satışın peşin olduğunun belirtildiği, buna göre iş bu davada sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, hasarın sigorta teminatı süresi içinde ve koruma alındığı, sigortacının da hasarlanma bedelini 30.03.2021 tarihinde 917,91 Euro sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalılardan 2 nolu davalı ... ... A.ş. tarafından sigortalı alıcı adına düzenlenmiş 25.02.2021 tarih ve ... numaralı navlun faturasına göre bu davalının barselona gemlik arası taşımayı üstlendiği böylelikle akdi taşıyan sıfatına haiz olduğundan pasif husumet ehliyetinin bulunduğunun anlaşıldığı, akdi taşıyanın alt navlun sözleşmesi yapmak suretiyle deniz yolu ile taşımayı ... YE devrettiği ve taşımanın ... nolu konişmento tahtında ... ... gemisi ile gerçekleştiği , mezkur konişmentoyu taşıyan sıfatıyla ... tarafından tanzim edildiğinden iş bu davalının taşıyan sıfatına haiz olduğu ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğunun anlaşıldığı, her ne kadar davalı ... ye izafeten ... ... A.Ş ye dava açılmış ise de dosyada ... ... taşımacılığın ... ın acentesi olduğuna dair belge bulunmadığı, mezkur konişmentoda teslim için 2 nolu ... ... Taşımacılığın yazıldığı, bu ibarenin ... ... ğın ... acentesi olduğunu göstermediği böylece 1 nolu davalı ramina Transa izafeten ... ... Taşımacılığın pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, ... ’de üstlendiği taşımayı ... Denizciliğe devrettiği ve taşımanın 15.2.2021 tarihli ... nolu konişmento tahtında ... ... gemisi gerçekleştiği , konişmentonun ... A.Ş taşıyan adına acente sıfatı ile ... tarafından tanzim edildiği, ... AŞ' fiili taşıyan olup ... Konteynerin Taşımacılığın acentesi olduğu ve TTK 105 uyarınca kendisine izafeten dava açılabileceğinden ... adına asaleten açılan davada bu davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, davalılardan ...ın sigortalı adına düzenlediği 03.02.2021 tarihli navlun faturası uyarınca emtianın ... Ankara karayolunda taşınmasında görev aldığı böylece bu davalının taşıyan sıfatının bulunduğundan pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Gemlik limanında ... no.lu 1x40’ HC konteyner içerisine yüklenen 9 adet bobin muhteviyatı “Alçı Levha Kartonu” emtiasının alıcının deposundaki tahliyesi sırasında ... kodlu 1 adet bobinin hasarlı olduğunun tespit edildiği, dosyaya sunulu navlun faturası uyarınca davalı ... ... A.ş. Nin Barselona’dan Gemlik’e yapılacak denizyolu ile sevkiyatı üstlendiği, satıcının adresinden Barselona limanına ... firması tarafından karayolu ile sevk edilmiş olan konteynırların, 15.02.2021 tarihli ... numaralı konşimento ile Barselona limanından ... ... adlı gemiye yüklenerek Gemlik limanına doğru yola çıktığı, ... Limanında gemiden tahliye edilen konteynırların ... limanından alıcının Ankara’da bulunan adresine kadar olan karayolu taşımasının ise davalı ... Tic Ltd Şti. firması tarafından üstlenildiği, 02.03.2021 tarihinde ... ...’un ruhsat sahibi olduğu ... plakalı kamyona yüklenerek sürücü ... ... sevk ve idaresinde Ankara’ya sevk edildiği, aynı gün, ... plakalı kamyonun alıcının adresine varışına müteakip araç dorsesi açıldığında; 2534 kg, ağırlığındaki 170 gr ve 1255 mm ölçülerindeki ... kodlu 1 adet bobinin hasarlı olduğunun görüldüğü, bununla ilgili olarak araç sürücüsü ve alıcı yetkilileri tarafından bir tutanak düzenlendiği, Gemlik, ... Liman İşletmesi tarafından konteynerin Gemlik limanında ... ... isimli gemiden 24.02.2021 tarihindeki tahliyesi sırasında hasarlı olduğuna dair tutanak düzenlendiği, bu tutanağa göre; söz konusu konteynerin ön tarafında 25x25 cm ölçülerinde yırtık, sağ tarafında ise 30x30 cm ölçülerinde göçük şeklinde fiziki hasarlar olduğunun tespit edildiği ve işbu tutanağın tahliyeyi yapan ... A.ş. ile taşımayı yapan geminin kaptanı tarafından imzalanıp kaşelendiğinin görüldüğü, dosyaya sunulu bilirkişi raporunda; taşıma konusu emtianın hasarlanmasının sebebinin konteynerin, ... ... isimli gemi ile Barselona limanından Gemlik ... limanına kadar olan yükleme ve/veya ve/veya istifleme ve/veya sabitleme ve/veya deniz taşıması sırasında maruz kaldığı bir darbe neticesinde meydana gelmiş olduğunun belirtildiği, tüm bu bilgiler ışığında mahkememizce Gemlik ... limanındaki tahliyesi sırasında ... Liman İşletmesi tarafından tanzim edilen 24.02.2021 tarihli Konteyner Takas Raporu, bilirkişi raporu dikkate alınarak ... nolu konteynerin ön tarafında 25x25 cm ölçülerinde yırtık, sağ tarafında ise 30x30 cm ölçülerinde göçük gibi çarpmaya bağlı fiziki hasarların olduğundan konteynerin (darbe sonrasında) yapısının bozularak elverişsiz duruma düştüğü böylece davaya konu hasarın meydana geldiği kabul edilmiştir.
Deniz yolu ile yapılan yük taşımacılığında zararın taşıyana ihbarı düzenleyen TTK m. 1185'e göre; "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir. Somut olayda geminin hangi tarihinde Gemlik limanına girdiği anlaşılamadığı, 26.2.2021 tarihinde gümrük işlemlerinin yapıldığı, teknik incelemeye bağlı kalınarak 24.2.2021 tarihinde tahliyesi sırasında konteynerin hasarlı olduğu görülmesi üzerine düzenlenen “ Container interchange report “ (Konteyner Takas Raporunu) ... ... gemisi kaptanı tarafından imzalanıp kaşelendiği tespit edildiğinden hasar ihbarının TTK madde 1185’e uygun ve süresi içinde yapıldığı anlaşılmıştır. Hasar ihbarı süresi içerisinde yapıldığından TTK 1185 maddesi uyarınca hasarın deniz taşıması sırasında hasarlandığı kabul edilmiş, davalı taşıyanların bu karinenin aksini ispata yarar herhangi bir delil sunamadığı, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği kabul edildiğinden kara taşımasında görevli 3 nolu davalı ... yönünden davanın esastan reddine karar verilmiş, davalı ... ... Ye İzafeten ... ... Taş AŞ ve ... Ve Nakliyat Anonim Şirketi’ne açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine, davalılar ... ... Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketine karşı açılan davanın ise kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davalı ... ... Ye İzafeten ... ... Taş AŞ ve ... Ve Nakliyat Anonim Şirketi’ne açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-... Tahliye Ticaret Limited Şirketine karşı açılan davanın esastan REDDİNE,
3-Davalılar ... ... Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketine karşı açılan davanın kabulü ile, ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 917,91EURO üzerinden devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca EURO faizi UYGULANMASINA,
4-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
5-Karar harcı olan 1.132,71.TL'den peşin alınan 237,64.TL'nin mahsubu ile bakiye 895,07.TL harcın Davalılar ... ... Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketinden tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 329,84.TL ilk harç 434,25.TL posta ücreti ve 7.500,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 8.264,09.TL'nin Davalılar ... ... Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketinden alınıp davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı vekili için takdir edilen 9.200,00.TL vekalet ücretinin Davalılar ... ... Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketinden alınıp davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalılar ... ... Ye İzafeten ... ... Taş AŞ ve ... Ve Nakliyat Anonim Şirketi vekilleri için takdir edilen 9.200,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalılara VERİLMESİNE,
9-Davalı ... Tahmil- Tahliye Ticaret Limited Şirketi vekili için takdir edilen 9.200,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp iş bu davalıya VERİLMESİNE,
10-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.640,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden Davalılar ... ... Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketinden alınarak hazineye gelir KAYDINA,
11-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 06/07/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır