T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/305 Esas
KARAR NO: 2024/139
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/02/2022
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...Şti'nin, ...Şti için yük taşıdığını ve bu hizmete istinaden faturalar kesildiğini, 2021 yılının başından bu yana devam eden bu ticari ilişkinin hep yabancı para (USD) olarak yürütüldüğünü, verilen hizmetlere ilişkin faturalar USD olarak düzenlendiğini, fatura bedelleri çoğunlukla USD olarak alındığını, ancak bazı dönemlerde davalı firmanın TL olarak ödemeler yaptığını ve bu durumun kur farkı nedeniyle müvekkilinin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, kur farkı nedeniyle oluşan zarar doğrultusunda müvekkili tarafından davalıya 28/12/2021 tarih ve ... numaralı 455.006,55 TL tutarlı fatura kesildiğini, davalı firmanın, söz konusu kur farkını ödeyeceğini müteaddit kez şifahen/yazılı olarak dile getirmesine rağmen ödeme yapmadığını, tarafların arasında yabancı para birimi üzerinden ticari ilişki kurulduğu mailleşme, faturalar ile açık olmakla müvekkil tarafından kur farkına ilişkin faturanın da düzenlenmiş olması göz önünde bulundurulduğunda müvekkili bakımından kur farkı talep etmenin tüm şartları oluştuğunu, davanın kabulü ile alacağın (şimdilik) 40.000-TL'nin taraflarına ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek ticari-avans faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, maillerde kur farkı hesabı yapılarak müvekkilinden 36.536,44.USD kur farkı talep edildiğini, bu nedenle eksek harcın ikmalinin gerektiğini, müvekkilinin mail yazışmalarından anlaşılacağı üzere kur farkını talebini kabul etmediğini, davacının müvekkilinden talep ettiği müşteri çeklerinin davacı tarafa verildiğini ve aynı gün bankada nakit teminat olarak kullanıldığını, bunun karşılığında aynı günkü kur üzerinden USD cinsinden bankadan nakit temin edildiğinden kur farkı zararının oluşmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/03/2022 tarih, ... Esas, ...0 Karar sayılı Görevsizlik kararının istinaf edilmesi sonucu İstanbul Bölge Adliye mahkemesi 12. HD sinin 2022/1078 E. 2022/893 K sayılı 13.06.2022 tarihli kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Dava, alacak davası olup, uyuşmazlığın davacının kur farkı sebebiyle davalıdan alacaklı olup olmadığı alacaklı olduğuna kanaat getirildiği takdirde bunun miktarı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili 11/07/2023 tarihli dilekçesi ile dava konusu talebini 455.006,55.TL olarak ıslah etmiş ve ıslah harcını da ikmal etmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ...ve ...tarafından tanzim edilen 05/07/2023 tarihli raporda; Taraflar arasında döviz cinsinden fatura tanzimi ve döviz cinsinden ödeme ve uygulamalara ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmadığı, Davacı yanın faturaların gününde ödenmesi, aksi taktirde kur farkı talebi sebebiyle ilgili dönem içinde de taraflar arasında tartışmaların ve görüş ayrılıklarının bulunduğu, bu bakımdan, yukarıda mahiyeti açıklanan 655.000.00 TL'lik iki adet çekin ödenmiş olduğu ve bu çeklerden kaynaklı şirket zararı oluşmadığının ...Bankasından gelen yazıdan anlaşıldığı, davalı tarafın finansman maliyeti olarak 5.000 USD ödemeyi teklif etmiş olduğu, Davacı tarafından düzenlenen faturaların dip notlarında, "Döviz kesilen faturaların ödemesi kesildiği döviz cinsi üzerinden yapılır. Döviz kesilen faturaların Tl. ödenmesi durumunda ödeme tarihinde ki ... Bankası efektif satış kuru esas alınır" şeklinde döviz cinsinden düzenlenen faturaların döviz olarak ödeneceğine, TL ödenecekse ... Bankası efektif satış kurunun esas alınacağı yönünde açıklamaların yer alması, davalı tarafın döviz faturaların ödemelerini döviz cinsinden yapması, döviz ibareli faturalara TTK m. 21/2 gereğince sekiz günlük süre içinde itiraz edilmemesi sebepleriyle taraflar arasında kur farkı talebine yönelik ticari teamülün varlığının kabul edilebileceği, Mahkemenin değerlendirmesi, davacının kur farkı talep edebileceği yönünde olursa, davacı tarafın 28.12.2021 itibariyle 2021 yılı tüm hareketleri 12.4535 Kur ile değerlendirmek suretiyle USD cinsinden; Borç toplamı 1.001.279.02 Usd. Alacak toplamı 964.742,58 Usd., Fark............. 36.536,44 Usd. karşılığı 455.006.55 TL tutarında fatura tanzim etmek suretiyle, davalı şirketi borçlandırmasının yerinde olabileceği, (davacının talebi 40.000.00 TL'dir), Dava tarihinden önce davalı tarafın temerrüde düşürüldüğü tespit edilemediğinden, dava tarihinden öncesi için faiz talep edilemeyeceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/03/2022 tarih,...Esas,...Karar sayılı Görevsizlik kararı, İstanbul Bölge Adliye mahkemesi 12. HD sinin 2022/1078 E. 2022/893 K sayılı 13.06.2022 tarihli kararı, ticari defter incelemesi, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ; davacının dava dilekçesiyle davalının yüklerinin taşıdığı, bu hizmete ilişkin faturaların hep USD olarak düzenlendiği, 28.12.2021 tarihli ...numaralı 36.536,44 USD karşılığı olmak üzere 455.006,55 TL kur farkı faturası düzenlediği, davalının bu fatura bedelini ödemediğini iddia ettiği, davalının ise ; davacı ile aralarında 60 gün vadeli USD çeki üzerinde anlaştıklarını, davacının bu süreyi kısaltarak TL üzerinden peşin ödeme talebinde bulunduğu, kur farkı talebini kabul etmediklerini, davacının TL üzerinden çek talebi üzerine davacıya 21.12.2021 tarihli ...seri numaralı ... Bayrampaşa şubesine ait 655.000 TL, 01.12.2021 tarihli ... seri numaralı ...Bayrampaşa şubesine ait 655.000 TL bedelli 2 adet 135.000 USD karşılığı çekler verdiği, toplamda 1.310.000 TL çek verdiği, çeklerin vade günü beklenmeden davacı tarafça tahsil edildiği, davacının vade gününü beklemeden tahsilat yapması sebebiyle davacının herhangi bir zararının bulunmadığına yönelik cevabi beyanlarda bulunduğu anlaşılmış, dosyaya sunulu e posta yazışmaları incelenmiş, 22.12.2021 tarihli davacıdan davalıya atılan e mail de 04.11.2021 tarihli 655.000 TL nin 9,6570 TL üzerinden, 21.12.2021 tarihli 655.000 TL nin 13,85 TL üzerinden kura çevrildiği, toplamda 36.536,44 USD kur farkının bulunduğunun iletildiği, 27.12.2021 tarihli davalıdan davacıya iletilen e mail yazışmasında ise davalının davacıya 135.000 USD borç için USD çeki önerdikleri , davacının bunu kabul etmediği, bunun üzerine 60 gün vadeli TL çeki önerdikleri ,ancak bunu da 30-45 gün içinde ödenmesi talebinde bulunulduğunun belirtildiği, yine davalı tarafça davacıya iletilen 01.11.2021 tarihli e posta da; 135.000 USD için müşteri çeki üzerinde anlaşıldığı, peşin ödenmesinin söz konusu olmadığının belirtildiği görülmüş, davacının dosyaya sunulu 29.11.2022 tarihli beyan dilekçesinde davalı tarafın işlerinin aksamaması adına ve vade ve kur farkı taleplerinin davalı tarafça kabul edildiği için USD tutarlı çeklerin TL üzerinden ödenmesinin kabul edildiği, sonuç olarak 135.000 USD karşılığı 98.398 USD ödeme yapıldığı, 36.602 USD lik açık meydana geldiğinin belirtildiği, 17.04.2023 tarihli... bankasından gelen müzekkere cevabında...seri numaralı çekin karşılığının ilgili kişi hesabından transfer yapılmak suretiyle , ... seri numaralı çekin ise takas ibraz yoluyla ödendiğinin belirtildiği , dosyaya sunulu bilirkişi raporununda ; taraflar arasındaki ticari ilişkinin tamamen döviz cinsinden yapılacağı hususunda taraflar arasında sözleşme bulunmadığı ancak faturaların dip notlarında ödemenin nasıl yapılacağının net olarak belirtildiği ayrıca raporun ödemeleri de doğruladığı, tüm delillerin bir bütün olarak değerlendirmesi sonucu ; tarafların ortak kabul nitelikteki beyanları ile taraflar arasında taşıma hizmeti nedeniyle söz konusu faturaların düzenlediği, davacının taşıma hizmeti ifası sebebiyle 135.000 USD fatura düzenlediği, davalının bu faturayı kabul ettiği, her ne kadar davacı tarafça vade ve kur farkı taleplerinin davalı tarafın kabulü sonucu TL çeki üzerinden kabul ettikleri belirtilmiş ise de taraflar arasında geçen e posta yazışmalarında davalının vade ve kur farkını kabul ettiğine yönelik beyanlara rastlanmadığı, davalının kasım ve aralık 2021 tarihli iletilerinde 5000 USD lik bir kur farkı talebini kabul edebilecekleri 36.602 USD lik kur farkı talebini kabul etmediği , daha sonra yargılama sırasındaki beyanlarında 5000 USD kur farkını ödemeden de vazgeçtiklerini belirttiği, taraflar arasında ödemelerin ödemelerin döviz cinsinden ödeme yapılacağına dair sözleşme bulunmaması, kaldı ki e posta yazışmalarından da anlaşıldığı üzere davacı tarafın talebi üzerine davalının ödemeyi TL üzerinden çek düzenleme suretiyle ödemesi, taraflar arasında teamül haline gelmiş kur farkı uygulamasının bulunmaması ve ticari defterlerinden de kur farkı uygulaması olduğu tespit edilemediğinden cari hesap alacağı içerisinde yer alan kur farkı alacağının istenemeyeceği değerlendirilmiş , kaldı ki Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 11.03.2021 tarihli 2020/4949 Esas ve 2021/2315 Karar sayılı ilamı ile benzer pek çok ilamında ;çekin bir ödeme aracı olması nedeniyle, verildiği gün ödeme olarak kabul edildiğinden, çeklerle yapılan ödemeler için tahsil tarihi gözetilerek kur farkı talep edilemeyeceği Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulaması olduğundan; döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olan çekin, bedel hanesinin davacının talebi üzerine verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek doldurulması ve buna rağmen, ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı isteyemeyeceği değerlendirildiğinden, davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 683,10.TL ve 7.087,28.TL ıslah harcı olmak üzere toplan 7.770,38.TL den karar harcı olan 427,60.TLTL nin mahsubu ile fazla alınan 7.342,78.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı vekili için takdir edilen 69.700,92.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 19/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
e-imzalıdıre-imzalıdır