T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/307 Esas
KARAR NO :2025/363
BİRLEŞEN DAVADA
ASIL DAVA :Tazminat(Rücuen Tazminat)
BİRLEŞEN DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
ASIL DAVA TARİHİ:29/06/2022
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ:23/03/2023
KARAR TARİHİ:13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat), İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilİ şirkete ... no'lu Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi (... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. ile koasüranslı şekilde ve müvekkil şirketin %10 payı olmak üzere) ile sigortalı bulunan ... Dış Tic. A.Ş. tarafından ... ... isimli firmaya satılan 168 Palet / 77.910 kg Bisküvi emtiasının Türkiye'den Avustralya'ya taşınması işi için ... A.Ş. ile 07.06.2021 tarih ve ... numaralı navlun ile ... numaralı konşimento (-24 Santigrat Derecede Taşınması Şartı ile) kapsamında...isimli gemi ile taşınması hususunda anlaşıldığını, taşımanın ardından yapılan kontrollerde ürünlerin hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve müvekkili şirkete hasar ihbarında bulunulduğunu, sigortalı tarafından yapılan hasar ihbarı üzerine müvekkili şirket tarafından ... numaralı hasar dosyası açılmış ve ekspertiz incelemesi talep edildiğini, ekspertiz incelemesinde, "... Anonim Şirketi tarafından, 168 Palet, 29.400 Koli, 70.560,00 Net Kg, 77.910,00 Brüt Kg Muhtelif Çikolatalı Bisküvi cinsi emtia, Avusturalya'da yerleşik .... .... firmasına, ... numaralı fatura ile satıldığını, emtianın sigortalı firma tesislerinden 40' Soğutuculu Konteynerlere 19/20.04.2021 tarihinde tam ve sağlam olarak yüklendiğini, konteynerler gemiye yüklenmek üzere dahili nakliye aracı ile ... Limanına taşındığını ve bu limandan Avustralya'nın Melbourne Limanına götürülmek üzere "..." isimli gemiye ... numaralı... belgesi ile yüklendiğini, emtianın ihracat işlemleri 20.04.2021 tarihinde ... Gümrük İdaresi tarafından ... numaralı İhracat Beyannamesi ile tamamlandığını, ekspertiz esnasında yapılan tespitlerde, çikolata ve bisküvi cinsi emtianın üstünde çiçeklenme olduğu görüldüğünü, çiçeklenme, özellikle bisküvi ve çikolata gibi ürünlerde ısı dalgalanmasıyla ortam sıcaklığının artmasına bağlı olarak içeriğindeki yağın yüzeye çıkması ve sonra ortam sıcaklığının düşmesi ile yüzeydeki yağın donarak bisküvi ve çikolatalar üzerinde beyaz bir tabaka bırakması olduğunu, bu tabaka olduğu zaman donuk durumda olan emtianın ısınarak önce eridiğini ve sonra tekrar donduğunun anlaşıldığını, açılan bazı paketlerde çikolataların da eridiğini ve paket içine yapıştığının görüldüğünü, hasarın yakın nedeni ilintili olarak 3 adet konteynerin ısı dökümü temin edilmiş olup her bir konteyner detayının incelendiğini, sevk irsaliyelerine istinaden emtianın 19.04.2021 tarihinde konteynerlere yüklendiğini ve limana sevk edildiğinin anlaşıldığını, ısı dökümleri incelendiğinde üç konteynerin de ısı değerlerinin birbirine yakın olduğunu ve yaklaşık olarak aynı zamanlarda tolerans aralığının üzerinde derecelerde seyrettiklerinin görüldüğünü tespit ve kapsamında gerçekleştirilen incelemeler neticesinde toplam 42.849,02.-EUR zarar tespit edilmiş ve müvekkil şirket tarafından sigortalıya poliçe payı kapsamında 03.09.2021 tarihinde 4.284,90.-EUR sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İddia edilen hasarın sigorta kapsamın olmadığı. Buna göre ısı kontrollü araçlar ile (... Konteyner) yapılacak taşımalarda muhtemel meydana gelecek hasarlar için poliçe kapsamında değerlendirilebilmesi için, ... konteynerin aralıksız ve en az 24 saat boyunca arızalanarak durması, yani aralıksız ve en az 24 saat boyunca ... konteynerin hiç çalışmaması şartına bağlandığı. Dava konusu taşımada kullanılan ... konteynerler hiçbir zaman durmamış, çalışması da kesilmediği. Davacının iddiası da, taşımada kullanılan konteynerin taşıma başlamadan önce, yani yükler gemiye yüklenmeden önce konteynerlerin çalıştığı, fakat istenen iç isi seviyesine ulaşamadığı, konteynerlerin gemiye yüklendikten sonra istenen iç ısı seviyesine ulaştığını, ayrıca poliçedeki bu özel düzenlemede sigorta teminatının konteyner içine, konteynerden bağımsız (yani konteynerin kendi sabit isi ölçüm sisteminden farklı) olarak kendi güç kaynağına sahip sıcaklık ölçüm ve kayıt cihazının ("Spy") bulunması şartı ile geçerli olacağı ifade edilmiş. Dava konusu taşımada sigortalı yan konteyner içine uygulamada "Spy" yada "is Casusu olarak ifade ettiği kendi ısı ölçer cihazlarını yerleştirmediği, ... konteyner içindeki yüklerde bir hasar olsa dahi, bu yöndeki hasar poliçe kapsamında değerlendirilemeyeceği zira poliçedeki özel şarta göre konteynerler aralıksız ve en az 24 saat boyunca arızalanarak durmadığı. Buna rağmen davacı sigorta şirketi sigortalısına bir ödeme yapmış ise, bu ödeme 'Ex-Graba yani kuvertür dışı hatır ödemesi olarak adlandırılabileceği, "Ex-Gratia ödemelerin rücu mümkün olmadığını, ... tarafından düzenlenmiş olan taşımaya ilişkin ... numaralı konşimento incelendiğinde bu konşimento üzerinde "CY/CY" kaydının yer aldığı , CY/CY kaydının açılımı "Container Yard/Container Yard" yani "Limandan Limana" taşıma olduğu. Bu kayıtlar da bize taşıyan ...' in taşımanın sadece limandan limana olan kısmını yani sadece izmit ... Limanından Avustralya 'nın Melbourne limanına olan denizyolu bacağını üstlendiğini, buna göre de fiili deniz yolu taşıması bacağını üstlenen ... bakımından yüklerin tahliye limanı olan Avustralya 'nın Melbourne limanına indirilmesi ile ... 'in üstlenmiş olduğu fiili deniz taşıması sona ermiş olacağını, CY/CY yani limandan limana taşımalarda ise liman işletmeleri taşıyanların yardımcı şahısları değillerdir. Limandan Limana taşımalarda taşıyanların taşıma sorumlulukları yükün gemiye yüklenmesi ile başlayıp, yükün gemiden indirilmesi ile sona erdiğinden, bu taşıma metodunda (CY/CY) liman idareleri yükletenlerin yani sigortalının yardımcı şahıs konumunda olduğunu, dava konusu yüklerin 01.05.2021 tarihin olduğu, taşımaya ilişkin konşimentoya göre yüklerin -240 C' de taşınması kararlaştırıldığını, hasarın konteyner setpointlerinin hatalı ayarlanması, konteynerlerin yükleme liman sahasında uzun süreler sıcakta bekletilmesi, konteynerlerin gemiye yükleme öncesi fişe takılmaması, konteyner sensörleri ile supply air sensörleri arasında bir uyuşmazlık/ayar hatası meydana gelmiş olması vb. sonucunda oluşmuş olabileceği kanaati oluştuğunun belirtildiğini, sigorta eksperi ... numaralı konteyner ve muhteviyatı ile ilgili hiçbir tespit yapamadığı, tüm konteynerler gemiye yüklendiği anda, tamamının ... üniteleri çalışır ve iç ısıları da kararlaştırıldığı şekilde - 24 °C derece olduğu. Sadece ... numaralı konteynerde 25.05.2021 tarihinde, denizyolu taşıması esnasında saat 00:00 ile 07:00 arasında 7 saat boyunca 2 derecelik bir fark ile iddia edilen hasarın meydana gelmesinin mümkün olmayacağının belirtildiği, hasar ihbarının süresi içerisinde yapılmadığı, 3 gün içinde taşıyana bildirmesi ve hasarın neden olduğunu açıklaması gerektiğini, 17.06.2021 tarihinde alıcısı tarafından teslim alındığını ve limandan çekildiğini, ancak 3 gün içerisinde taşıyana yapılmış her hangi bir ihbar bulunmadığının belirtildiğini, Deniz ticaretinde yük hasarlarında navlun ve sigorta bedeli hasar miktarına eklenmemesi gerektiğini, ancak hasar oranında 3.136, 14 EURO navlun ekleyerek 46.98,89 EURO olarak tespit ettiği. % 10 ilave bele uygulayarak toplam hasarın 42.849,02 EURO olarak tespit ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket nezdinde ... Abonman Poliçe numaralı Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Dış Tic. A.Ş, tarafından Avustralya'da yerleşik Pladis Australia ... LTO. firmasına 70.560,00 Kg net ağırlığında bulunan 29.400 koli içerisinde 168 palet muhtelif çikelatalı bisküvi cinsi emtia 139.078,62 USD bedel ile satıldığını, söz konusu poliçe ile sigortalı ... Dış Tic. A.Ş'nin 31.03.2021 -31.03.2022 tarihleri arasında Yurtiçi muhtelif illerden Yurtdışı muhtelif illere yapılacak olan taşımalarda, taşınan emtialar muhtelif risşklere karşı müvekkili şirket tarafından sigortalanmış olup müvekkil şirketin poliçeye uygulanan koasürans uyarınca %45 oranında sorumluluğu bulunduğunu, sigortalı tarafından satılan emtia, davalı tarafından, ..., ... numaralı soğutuculu 4 konteyner içerisinde, ... isimli gemiyle önce Melbourne Limanı'na sevk edildiğini, nakliye öncesinde taşıma yapılan konteynerlerin sürekli -24 *Cde sabit tutulması ve soğutucuların sürekli çalışması, dava dışı sigortalı ve davalı tarafından kararlaştırıldığını, taşımanın, -24 ©C yapılması gerektiğine ilişkin talimat da ayrıca konişmenta üzerinde derç edildiğini, davalı tarafından könteynerler ile nakliyesi gerçekleştirilen emtia, gönderilenin Avustralya'da bulunan tesisine hasarlı olarak getirildiğini, gönderilene hasarlı olarak teslim edildiğini, ilgili konteynerlerin ısı dökümü incelendiğinde ise konteyner içi sıcaklığın, tarafların anlaşmaları ve konişmentoda derç edilenin aksine -24 *C'nin üzerinde bir sıcaklıkta dalgalandığının tespit edildiğini, davalı tarafın gerçekleştirilen nakliye sonucunda gıda cinsi emtiaların hasar görerek, tüketilemeyecek hale gelmesiyle ilgili oluşan zarara karşılık müvekkil şirket tarafındarı sigortalısına 19.282,06 EUR ödendiğini, davalı, nakliye sırasında meydana gelen bu hasar nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğunu belirterek icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta poliçesinin geçersiz olduğunu, sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunmadığını, sigortalının mal bedelini tahsil edip etmediği hususunda sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, dava konusu taşımada taşıyanın taşımadan kaynaklanan sorumluluğu yükleme limanında yükün gemiye yüklenmesi ile başladığını, tahliye limanında ise yükün gemiden tahliye edilmesi ile sona erdiğini, liman sahasında meydana gelen zarardan taşıyanın sorumluluğunun bulunmadığını, hasar ihbarının süresinde yapılmadığını, hasar hesabının hatalı yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizin 20/12/2022 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, alınan bilirkişi raporunda özetle; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetini hazi olduğu, davacı ödemesinin geçerli sigorta sözleşmesi ve buna bağlı düzenlenen müşterek sigorta poliçesine göre %10 sigortacı sorumluluğu kapsamında ödendiği, davacı ödemesinin içinde %10 bedel artış farkı da yer aldığı, sorumlu taşıyanın ancak bu çıkarıldıktan sonra hesaplanan 3.895,37 EUR tazminattan sorumlu tutulabileceği, davacının sigortalısı veya davacı tarafından hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında gerçekleştiğinin sabit olmadığı, dosya kapsamına göre belirlenen hasar kaynaklı zarardan davalının sorumlu tutulabileceğinin sabit olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 21/07/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, alınan bilirkişi ek raporunda özetle; Dava konusu konteynerlerin gemiye 01.05.2021 tarihinde yüklenmiş olduğu, ekspertiz raporunda yapılan ısı değerlendirmelerinin yükleme tarihinden öncesine ait olduğu, yükleme tarihinin eksperin, hasarın gemiye yüklenmeden önce meydana geldiği kanaatini desteklediği, kök raporda belirtilenlere ek olarak; 19/20.04.2021 tarihinde emtianın hızlı dondurma (-400 C) yapıldıktan soğutuculu konteynerlere yerleştirilmesi gerektiği halde hızlı dondurma yöntemi uygulanmadığı. Bu şekilde emtialar -240 C sıcaklığa gelene kadar yavaş yavaş dondurulduğundan, emtianın fabrikadan çıkış sıcaklığının ve konteynerlere yerleştirilirken sıcaklık kayıtlarının bulunmadığın. Emtia 17.06.2022 tarihinde teslim edildikten sonra konteynerlerin sıcaklık takibinin yapılmamasından ve Konteynerlerin soğutma sisteminin çalışmadığı, emtiadaki sıcaklık artışı olacağı, dosyada yer alan resimlerden de anlaşılacağı üzere sıcaklık artışı olduğu, bu sıcaklık artışından dolayı veya emtiaların konteynerlere yerleştirilmeden önce de Emtiada bozulma olacağı, emtia ambalaj malzemelerinin -240 C sıcaklıkta taşımaya uygun olmadığı, taşımada geçen süredeki sıcaklık derecelerinde emtiada bozulma olmayacağı davalının sorumlu olduğu süreçte hasar meydana geldiğinin sabit olmadığı, yükün tesliminden sonra veya önceki aşamada hasarın meydana geldiği değerlendirmesinin devam ettiği, aksi kanaat ile davalı yanın sorumluluğu değerlendirmesi yapılacak olursa; dosya içine alınan ... Esas dosyası bakımından davacı ödemesinin sabit olmadığı, tazminat ödemesi sabit olması halinde %45 müşterek sigorta şartı gözetildiğinde 17.529,17 EURO azami tazminattan söz edilebileceği, asıl dava dosyasında ise bu miktarın KÖK raporda belirtildiği gibi %10 müşterek sigorta teminatı gözetildiğinde, 3.895,37 EURO olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 27/06/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, alınan bilirkişi raporunda özetle; Konişmentoda yer alan "CY/CY" kaydı çerçevesinde, taşıyanın konteyneri konteyner sahasında teslim almayı ve konteyner sahasında teslim etmeyi üstlendiği; eşya taşıyan tarafından konteyner sahasında teslim alınacağına göre, taşıyanın teslimle birlikte yüke zilyet olacağı; dolayısıyla yük üzerindeki hakimiyet süresinin başlayacağı; hakimiyet süresi, aynı zamanda taşıyanın sorumluluk süresini de belirlediğinden, konteynerin konteyner sahasında bulunduğu sürede fiili taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu, zararın taşıyana TTK m. 1185/1'de öngörülen sürede bildirilmediği; TTK m. 1185/2'de öngörüldüğü şekilde tespit de ettirilmediği; buna göre TTK m. 1185/4 uyarınca ispat yükünün yer değiştirdiği, konteynerler liman sahasında iken istenen sıcaklığın sağlanamamış olmasının taşıyanın kusuruna bağlanmasını gerektiren bir verinin dosyada mevcut olmadığı; kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin, yukarıda yer alan teknik değerlendirmesinde, " konteynerlere ait kronolojiden de görüleceği üzere, emtiadaki hasara neden olan sıcaklık dalgalanmasının dava konusu ... konteynerlerin...gemisine 01.05.2021 tarihinde yüklenmesinden önceki süreçte gerçekleşen bir durum olduğunun anlaşıldığını, bu durumda, denizyolu nakliyesinin başladığı 01.05.2021 tarihinden varış limanında konteynerlerin gemiden tahliye edildiği 15.06.2021 tarihine kadar geçen süre zarfında soğutucu sıcaklık kaydında bir değişiklik olmadığının deliller arasında bulunan konteyner termoking ısı değer kayıtlarında ve ekspertiz raporunda açıkça görüldüğünü; konteynerlerin gemide bulunduğu süre içerisinde istenilen sıcaklık ayarında olduğunun tespit edildiğini; konteyner içi sıcaklık değişkenliğinin ise gemiye yüklenmeden önceki 12 günlük sürede gerçekleşmiş olduğunu; buna göre zararın deniz taşıması sırasında meydana gelmemiş olduğunu" tespit ettiği; buna karşılık, yükleme öncesindeki 12 günlük sürede sıcaklık değerinin istenen seviyeye gelmemesinde taşıyanın ve adamlarının kusurunun ortaya konulmuş olmadığı; açıklanan nedenlerle ve TTK m. 1185/4 uyarınca ispat yükünün taşıyandan talepte bulunana ait olması karşısında, meydana gelen zarardan taşıyanın sorumlu tutulamayacağı,poliçe eki'nde atıf yapılan ... Grubu 2021-2022 Nakliyat Abonman Özel Şartları'nın dosyaya sunulmadığı; Hasar Ekspertiz Raporu'nda bu hususta yapılan açıklamaların esas alınıp alınmayacağı hususunda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; Ekspertiz Raporu'nda ... Şartları'nın 12. notunda 'dondurulmuş emtea taşımalarında taşıyıcı araç ve konteynerlerde otomatik kayıt alan cihaz şartı aranmayacak olup, bu unsur teminat kapsamına dahil edilmiştir. Termo king cihazlarının arızalanması sonucu taşınan emteada meydana gelebilecek erime, bozulma hasarları teminata dahildir. Ayrıca gemi sevkiyatlarında arıza şartı aranmayacaktır.' koşulunun bulunduğu belirtilerek "wording koşullarına göre dökümün olmamasının teminat bakımından sorun yaratmadığı" sonucuna varıldığı; geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunmaması yahut rizikonun teminat kapsamında olmaması halinde, sigortalının yük hasarından doğan tazminat alacağını sigortacıya temlik etmesi durumunda, sigortacının temlik alan sıfatıyla taşıyandan talepte bulunabileceği; dosyaya böyle bir temlikname sunulmadığından bu hususta bir değerlendirme yapılamadığı; ... Sigorta tarafından düzenlenen Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi'nin 5. sayfasının 12. notunda, "dondurulmuş emtea taşımalarında taşıyıcı araç ve konteynerlerde otomatik kayıt alan cihaz şartı aranmayacak olup, bu unsur teminat kapsamına dahil edilmiştir. Termo king cihazlarının arızalanması sonucu taşınan emteada meydana gelebilecek erime, bozulma hasarları teminata dahildir. Ayrıca gemi sevkiyatlarında arıza şartı aranmayacaktır." şartının mevcut olduğu; bu itibarla meydana gelen rizikonun teminata dahil olduğu, davacı sigorta şirketlerinin davalıdan tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde, ... E. Sayılı birleşen dosyada davacı ... Sigorta'nın tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde, davacının müşterek poliçeye göre müşterek sigorta oranının % 45 oranında olduğu dikkate alındığında, talep edilebilecek miktarın takip tarihi itibariyle 21.143,65 USD olacağı, 2022/307 E. Sayılı asıl dosyada davacı Anadolu Sigorta'nın tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde, davacının müşterek poliçeye göre müşterek sigorta oranının % 10 oranında olduğu dikkate alındığında, talep edilebilecek miktarın takip tarihi itibariyle 4.698,59 USD olacağı belirtilmiştir.
Asıl ve birleşen dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacı yanın sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Dava dışı ... Dış Tic. A.Ş. 'ne ait 168 Palet, 29.400 Koli, 70.560,00 Net Kg, 77.910,00 muhtelif çikolatalı bisküvi emtiasının ... numaralı konşimento ile...Gemisine yüklenerek Türkiye'den Avustralya'ya taşındığı, teslimi sırasında muhtelif çikolatalı bisküvi emtiasının nemlenme sebebiyle çöküp hasarlandığının fark edilmesi akabinde söz konusu hasarla ilgili olarak ekspertiz incelemesi gerçekleştirildiği ve incelemeler neticesinde tespit edilen hasar bedelinin müşterek sigortacı davacılar tarafından dava dışı sigortalıya ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettikleri görülmüştür.
Davalı vekili milletlerarası yetki itirazında bulunmuş olup öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir. Taraflar yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar bakımından yetki sözleşmesi yapabilirlerse de, MÖHUK 47/1 maddesi uyarınca, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldıran sözleşme yapılması mümkün değildir. TTK’nın 105/2 maddesinde yabancı tacirlerin Türkiye'deki acenteleri aracılığıyla yapılan sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklar yönünden müvekkiline izafeten acente aleyhine dava açılabileceği ve bu hükme aykırı sonuç doğuracak şartların geçersiz olduğu hükme bağlanmış olmakla bu tarz uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerine milletlerarası münhasır yetki tanındığı anlaşılmaktadır. Konişmento taşıyan adına Türk acente tarafından düzenlenmiş olup yetki şartının Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldırır nitelikte olması nedeniyle geçersiz olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Taşımaya konu emtianın davacılar tarafından müşterek sigorta hükümlerine göre teminat altına alındığı, tespit edilen hasar bedelinin dava dışı sigortalıya ödendiği görülmektedir. Davaya konu sigorta poliçesi kapsamında diğer müşterek sigortacı ... Sigorta şirketinin açmış olduğu Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda davadışı sigortalı ... A. Ş. satışını yapmış olduğu 139.078,62 USD mal bedelinin tamamını müşterisi ....'ten tahsil ettiği, Meydana gelen hasar nedeniyie sigorta şirketlerinden hasar bedeli tahsilatı yaptığı, çeşitli tarihlerde oluşan ve huzurdaki davaya konu hasar bedelinin de içinde yer aldığı hasarlar için topluca müşteri ... tarafından ... A. Ş. Adına 21.12.2021 tarih ve 75.583 USD faturanın tanzim edildiği, tanzim edilen bu fatura bedelinin müşteri ... adına alacak kaydı yaptığı ve müşteriden olan alacaklarından düştüğü tespit edilmiş olup, usul ekonomisi gereği yeniden inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı değerlendirilerek , anılan tespitlere göre dava dışı sigortalının zararının oluştuğu ve sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, davacı sigorta şirketlerinin TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda hak düşürücü sürenin TTK 1188/1 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Emtianın 19.04.2021 tarihinde Kocaeli limanından Avusturyaya sevkedilmek üzere gemiye yüklendiği, 15.06.2021 tarihinde Melborn limanından tahliye edildiği, 17.06.2021 tarihinde konteynerin limandan çıkış yaptığı, birleşen dosyada 27/04/2022 de icra takibinin başlatıldığı, asıl davada ise 27/04/2022 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğu, son tutanağın 11/05/2022 de düzenlendiği, davanın 29/06/2022 tarihinde açıldığı, dosya kapsamından hasarın ilk olarak hangi tarihte farkedildiği tespit edilememekle birlikte konteynerların liman çıkış tarihin esas alınması halinde asıl ve birleşen davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda 13.07.2021 tarihinde görüntülü ekspertiz çalışması yapıldığı belirtilmişi olup ekspertiz raporunda emtia kolilerinin nemlenme sebebiyle yumuşadığı ve özellikle alt katlarda bulunan kolilerin bu yumuşama nedeniyle üst katların ağırlığına dayanamayarak çöktüğü ve istiflerinin bozulduğu, paletlerin üzerinde sarılı naylonların iç kısımlarında donma ve erimeye bağlı su damlacıkları olduğu, Emtia kutularının yanı sıra kutu içlerindeki bisküvilerin de yumuşamış, kırılmış ve çikolata kaplamalarının dağılmış olduğu, Çikolatalarda ve bisküvilerin alt kısmında beyazlaşma / çiçeklenme denilen hadise olduğu, emtiadaki hasar bulgularının, üç konteyner için gönderilen ısı dökümlerindeki değerlerle uyuşmadığı, Isı dökümleri incelendiğinde üç konteynerin de ısı değerlerinin birbirine yakın olduğu ve yaklaşık olarak aynı zamanlarda tolerans aralığının üzerinde derecelerde seyrettikleri, bu zaman aralığının gemi ye yükleme işlemi öncesi, emtianın yükleme liman sahasında beklediği dönemde olabileceği kanaatine varıldığı, sonuç olarak hasarın bu dönemde gerçekleşen bir nakliyat rizikosu (konteyner set pointlerinin hatalı ayarlanması, konteynerlerin yükleme liman sahasında uzun süreler sıcakta bekletilmesi, konteynerlerin gemiye yükleme öncesi fişe takılmaması, konteyner sensörleri ile supply air sensörleri arasında bir uyuşmazlık/ayar hatası meydana gelmiş olması vb.) sonucunda oluşmuş olabileceği, bu bilgilere.ve konteyner ısı dökümlerine istinaden ve ayrıca ... şartları da göz önünde bulundurulduğunda Sigortalı firma tarafından iletilen tazminat talebinin teminat dahilinde değerlendirilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.
Taşımaya konu emtianın 19.04.2021 tarihinde konteynerlere yüklendiği ve Limana sevk edildiği anlaşılmıştır. ...-2 numaralı konteyner,19.04.2021 tarihinden 26.04.2021 saat 01:00'a kadar istenen sıcaklığa ulaşamamış ve konteyner içi sıcaklık hep tolerans aralığının üstünde, -22 dereceden daha yüksek sıcaklıklarda seyretmiştir. Bu tarihten itibaren istenen sıcaklık yakalanmış ve sevkiyatın sonuna kadar konteyner içi sıcaklık, talep edilen düzeylerde seyretmiştir. ...-0 numaralı konteyner de 19.04.2021 saat 12:00 itibariyle -18 derece olarak ayarlanmış, 20.04.2021 saat 00:00' da derece ayarı -24 derece olarak değiştirilmiştir. 21.04.2021 tarihinde bir süreliğine sıcaklık -22 derecenin üzerinde ve tolerans aralığının dışında seyretmiş, ancak sonrasında 21.04.2021 saat 17.00' dan itibaren istenen aralığa ulaşarak sevkiyatın geri kalanında tolerans aralığında kalmıştır. ...-0 numaralı konteynerin ısı dökümü talep edilmiş ancak temin edilememiştir. ...-4 numaralı konteyner 20.04.2021 saat 01:00 itibariyle -24 derece olarak ayarlanmış, ancak 23.04.2021 saat 00:00'a kadar bu düzeyi yakalayamamış ve -22 derecenin üzerinde seyretmiştir. Sonrasında kısa süreliğine talep edilen düzeye ulaşmış ancak 23.04.2021 saat 04:00 ile 16:00 arasında tekrar tolerans aralığının üzerine çıkmıştır. Sevkiyatın kalanının çoğunluğunda tolerans aralığında seyretmiş ancak 25.05.2021 tarihinde saat 00:00 ile 07:00 arasında tekrar -22 derecenin üzerinde seyrederek dalgalanmaya neden olmuştur.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere emtiadaki hasara neden olan sıcaklık dalgalanmasının dava konusu ... konteynerlerin...gemisine 01.05.2021 tarihinde yüklenmesinden önceki süreçte gerçekleşen bir durum olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, denizyolu nakliyesinin başladığı 01.05.2021 tarihinden varış limanında konteynerlerin gemiden tahliye edildiği 15.06.2021 tarihine kadar geçen süre zarfında soğutucu sıcaklık kaydında bir değişiklik olmadığı, deliller arasında bulunan konteyner termoking ısı değer kayıtlarında ve ekspertiz raporunda açıkça görülmekte olup konteynerlerin gemide bulunduğu süre içerisinde istenilen sıcaklık ayarında olduğu tespit edilmiştir. Konteyner içi sıcaklık değişkenliğinin ise gemiye yüklenmeden önceki 12 günlük sürede gerçekleşmiş olduğu hususu dikkate alındığında, zararın deniz taşıması sırasında meydana gelmemiş olduğu sonucuna varılmıştır. Taşımaya ilişkin ... numaralı konşimento incelendiğinde bu konşimento üzerinde "CY/CY" kaydının yer aldığı, CY/CY kaydının açılımı "Container Yard/Container Yard" yani "Limandan Limana" taşıma olduğu, bu kayıtlardan taşıyanın sadece deniz taşımasını üstlenmiş olduğu, bu durumda deniz taşıması dışında meydana gelen sıcaklık dalgalanmasından kaynaklı zarardan davalının sorumlu olmayacağı anlaşıldığından asıl ve birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl ve birleşen davanın REDDİNE,
2-Asıl davada karar harcı olan 615,40 TL'den peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın asıl davada davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Birleşen davada karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 5.284,24 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 4.668,84 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Asıl davada davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,
5-Birleşen davada davalı vekili için takdir edilen 63.809,60 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,
6-Asıl davada tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin asıl davada davacı olandan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Birleşen davada Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin birleşen davada davacıda olandan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır