T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2022/341 Esas
KARAR NO: 2024/87
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 28/07/2022
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalıya deniz navlununa bağlı demuraj bedelleri için davalı ... namına, 24/01/2021 tarihli ... nolu ve 2.600,00USD bedelli fatura tanzim edildiğini, davalının işbu faturanın 1.600,00USD bedelli kısmını ödemediğini, ödenmeyen fatura alacağı için ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacıya olan borcunu ödediğini, fazladan talep edilen bedel demuraj bedeli ise likit olmayacağını bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, faturaya itiraz edilmemiş olmasının davacının demuraj bedeline hak kazandığı anlamına gelmeyeceğini, temerrüte düşen bir borç olmadığını, davacı ile aralarında 1.000,00.USD üzerinden anlaşma yapıldığını ve işbu bedeli ödediğini, daha sonradan tarafına 1.600,00USD lik ek bir fatura tanzim edildiğini, 1.600,00.USD lik faturanın dayanağının ne olduğunun belli olmadığını, davacıdan alacaklı olanın kendisinin olduğunu, zira davacıya ödediği 1.500,00USD depozito ücretini iade etmediklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücretinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı, davalının demuraj ücretinden sorumlu olup olmadığı hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Ltd. Şti. olduğu, borçlunun ... olduğu, 1.600,00.USD'nin tahsili için 28/02/2022 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 03/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 07/03/2022tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 28/07/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 07/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı şirketin 2022 yılına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, 15.03.2023 tarihinde yapılan inceleme de Davalı ...^ın ibraz ettiği fatura ve ödeme belgelerinin Davacı şirket ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu görülmüştür. Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davalıdan 1.600,00USD olduğu, Emtianın Gümrükten çekilmiş olduğu, Demuraj süresini ve miktarını hesaplamaya elverişli somut delillerin dava dosyasına sunulmadığı, Davacı ... tarafından iddia edilen demuraj miktarını ispata yönelik somut delillerin sunulması halinde hesaplanacak Demuraj miktarından davalının sorumlu olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya kaptan bilirkişi ... a yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen 28/12/2023 tarihli raporda; Kök raporda belirtilen eksikliklerin davacı tarafından, kök rapor sonrası yargılama sürecinde karşılandığı, Kök raporda belirtilen davalının demuraj tutarından sorumlu olduğu hususunun aynen korunması gerektiği, Davalı tarafın, davacı taraftan talep edebileceği demuraj miktarının 2.600,00-$ olabileceğine ilişkin görüşlerini bildirmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, arabuluculuk dosyası, ilgili icra dosyası, konişmentolar, taraflar arasındaki e posta yazışmaları, navlun faturası, davaya konu faturalar, ticari defter incelemeleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde ; davacının davalıya ait yüklerin taşınmasını üstlendiği, konteynerlerin geç teslimi sebebiyle demuraj oluştuğu, davalı adına ... konişmento sebebiyle davalı adına 2600 USD demuraj faturası düzenlediği ,davalının kısmi ödemede bulunduğu, 1600 USD ödenmeyen fatura bedelinin bulunduğu, bu bedelin iadesini talep ettiği, davalının ise böyle bir borcunun bulunmadığı, davacı ile 1000 USD karşılığı anlaşıldığı, davacı tarafça 1600 USD demuraj faturası tanzim edildiği, davacının başkaca bir açıklamada bulunmadığı, depozito bedeli olarak davacıya verdiği 1500 USD yi davacının iade ettiği, kendisinin davacıdan alacaklı olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davacının ticari defterlerinin incelenmesi ile davalıdan 1600 USD alacaklı olduğu, 24.01.2022 tarihli 2600 USD demuraj faturasının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davadışı ... tarafından davacı adına ... numaralı 2600 USD demuraj faturasının tanzim edildiği, cari hesap ilişkisi kapsamında bu bedelin ödendiği , davacının davalıya demuraj bedelini yansıttığı anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu 04.01.2022 tarihli ... numaralı navlun faturasının e davacı tarafından davalı adına düzenlediği, sözleşmenin davaya konu taşıma sebebiyle yapıldığı, bu fatura uyarınca davacının davalının Çinden ithal ettiği ürünlerin taşınmasını üstlendiği, davacının navlun faturası düzenlemesi sebebiyle akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu, davalının ise taşıtan sıfatına haiz olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya sunulu ... numaralı konişmento uyarınca göndericinin Çinde mukim ... Ltd alıcının davalı olduğu, emtianın arı sütü olduğu, emtianın ... limanından Ambarlı limanına ... isimli gemi ile taşındığı, konişmentonun ... tarafından düzenlendiğinin görüldüğü, ... konişmento düzenlemesi sebebiyle fiili taşıyan olduğu, davacının taşıma işini bizzat yerine getirmeyerek alt taşıma sözleşmesi yapmak suretiyle ... ... e devrettiği anlaşılmıştır.
Dava konusu talep, özünde, konteyner işgaliye bedeli olan demuraj alacağına ilişkin olmakla; konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi , gönderilenin (alıcı) belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyner başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli serbest süreler ve bunun aşılması halinde aşamalı olarak yeni süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir. Söz konusu ücret dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltılıp, taşıyanın deposuna iade edildiği güne kadar geçen süre, belirlenmiş gün sayısından fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Somut olayda demuraj talep etmesi beklenen, esasen taşıma işini fiilen yerine getiren dava dışı ... ... olmakla, dava dışı ... ... in acentesi ... Lojistik tarafından davacı adına 2600 USD bedelli demuraj faturasının düzenlendiği ve bu bedelin davacı tarafından dava dışı ... ye ödendiğinden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalı tarafından davaya konu taşıma neticesinde yüklerin teslim alındığı dosya kapsamında sabit olduğundan TTK 1203 maddesi gereğince davalının demuraj bedeli bakımından sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Dosya kapsamından 04.01.2022 tarihli varış ihbarnamesinin davalıya gönderildiği, konteynerin 08.01.2022 tarihinde gemiden tahliye edildikten sonra 20.01.2022 tarihinde taşıyana boş dönüş yaptığı, deniz taşıma senedinde demuraj tarifesinin yer aldığının anlaşıldığı, buna göre 08.01.2022 tahliye sonrası 3 gün serbest süre , 10.01.2022 - 20.01.2022 tarihleri arasında günlük 260 USD den toplamda 2600 USD demuraj oluştuğunun bilirkişilerce tespit edildiği, mahkememizce denetime açık bilirkişi raporuna itibar edilerek 2600 USD demuraj bedeli oluştuğu kabul edilmiş, davalının kısmi ödemede bulunması sebebiyle davacının talebi doğrultusunda ödenmeyen kısım olan 1600 USD üzerinden davanın tam kabulüne karar verilmiş, ... numaralı deniz taşıma senedinde demuraj tarifesinin yer aldığından demuraj bedelinin davalı tarafından hesap edilebilir olduğu değerlendirilmiş ve likid olan alacak için davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik vaki itirazının İPTALİNE, takibin 1600 USD alacak bakımından aynen DEVAMINA,
2-Takdiren asıl alacağın %20 oranı üzerinden hesap edilen 4.439,77 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Karar harcı olan 1.958,58TL'den peşin alınan 380,39.TL'nin mahsubu ile bakiye 1.578,19.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (472,59TL ilk harç 539,00.TL posta ücreti ve 4.750,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 5.761,59.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı vekili için takdir edilen 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalı asilin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır