T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2022/385 Esas
KARAR NO: 2023/219
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/09/2022
KARAR TARİHİ: 23/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27/01/2022 tarihli deniz taşıması ile davalıya ait emtiaların dava dışı ... tarafından ... isimli gemi ile taşındığını, emtiaların varış limanı olan ... Limanına 03/03/2022 tarihinde vardığını, davalı tarafın 11/04/2022 tarihine kadar herhangi bir aksiyon almadığını, 11/04/2022 tarihinde müvekkilini arayarak tüm faturaları kesmesini, borcunu ödeyeceğini ve ordinosunu alacağının belirttiklerini, müvekkilinin de 11/04/2022 tarihine kadar işleyen demuraj bedelini hesaplayarak 4 konteyner için 9.120,00USD bedelli demuraj faturası kestiğini, davalı tarafın 05/05/2022 de ordinosunu aldığını ancak konteynerlerin boş dönüşlerinin 11/05/2022 tarihinde olduğunu, aradan geçen 30 günlük süre için 4 konteynere 10.770,00USD fatura kesildiğini, cari hesap kapsamında bu faturanın bakiyesinin 2.210,00USD olduğunu, bu taşıma işi ile ilgili olarak armatör tarafından müvekkiline 18.700,00USD fatura kesildiğini, müvekkili tarafından cari hesap kapsamında bu faturanın ödendiğini, 07/02/2022 tarihli taşıma ile ilgili olarak ta, dava dışı ... tarafından davalıya ait emtiaların ... isimli gemi ile taşındığını, emtiaların varış limanı olan ... Limanına 10/03/2022 tarihinde ulaştığını, yine davalı tarafından 11/04/2022 tarihinde aranarak ordinonun alınacağının söylenmesi üzerine 1 konteyner için 1.020,00.USD bedelli demuraj faturası kesildiğini, davalının ordinosunu 05/05/2022 tarihinde aldığını ancak konteynerin 28/05/2022 tarihinde boş olarak döndüğünü, bu süre için de 1.850,00USD bedelli demuraj faturası tanzim edildiğini, bu taşıma ile ilgili olarak armatör tarafından müvekkiline 2.870,00.USD bedelli fatura kesildiğini, bu faturanın da cari hesap kapsamında mahsuplaşılarak ödendiğini, davalının borcunu ödememesi üzerine ...19 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... 19 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dairesinin yetkisiz olduğunu, yetkili icra müdürlüklerinin İstanbul İcra Müdürlükleri olduğunu, müvekkili tarafından önce sifahen sonra mail yazışmalarıyla sonra da demuraj ücretinin hangi esaslara göre belirlendiği hususu ile ücretlendirmeye ilişkin belge veya tarifenin bildirilmesi talebinin ihtar yoluyla davacıdan istendiğini, bu nedenle 23.05.2022 tarihinden ürünün teslimine kadar geçecek süredeki demuraj ücretinden sorumlu olmayacağımız ve ürünün en kısa zamanda tarafımıza tesliminin ve ücretlendirmenin hangi esaslara göre yapıldığına ilişkin belgelerin müvekkiline gönderilmesinin ihtar edildiğini, davacının herhangi bir cevap vermediğini, piyasa koşullarının çok üzerinde hukuka aykırı olarak fatura kesildiğini beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava, fatura alacağına dayalı icra takibine itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın davacının demuraj alacaklısı olup olmadığı, icra dairesinin yetkili olup olmadığı hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
...19. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ...A.Ş. olduğu, borçlunun ...Tic. Ltd. Şti. olduğu, 04/08/2022 tarihinde 4.060,00.USD (73.059,70.TL)nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 12/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 12/08/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 19/09/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 25/01/2023 tarihli raporda; Davacı tarafından davalıya kesilen demuraj faturalarının piyasa rayicine uygun ve makul olduğu, 27.01.2022 tarihli 4x40' konteyner taşıması sırasında, 11.04.2022 - 11.05.2022 tarihleri için davacının davalıdan 10.770 USD demuraj alacağının bulunduğu, ancak davacı tarafından cari hesap kapsamında bakiye alacağın 2.210 USD olarak beyan edildiği ve icra takibinin de 2.210 USD üzerinden başlatıldığının tespit edildiği, bu bağlamda davacıya ait ticari defter kayıtlarının bir hesap uzmanı bilirkişi marifetiyle incelenmesi hususunun Yüce Mahkemenin takdirinde olduğu, 07.02.2022 tarihli 1x20' konteyner taşıması sırasında, 11.04.2022 - 28.05.2022 tarihleri için davacının davalıdan 1.850 USD demuraj alacağının bulunduğu ve icra takibinin de bu rakam (1.850 USD) üzerinden başlatıldığının tespit edildiği, bu bağlamda davacıya ait ticari defter kayıtlarının bir hesap uzmanı bilirkişi marifetiyle incelenmesi hususunun Yüce Mahkemenin takdirinde olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ...tarafından tanzim edilen 22/03/2023 tarihli raporda; davaya konu taşımalar nedeniyle fiili taşıyanlar tarafından tanzim edilen demuraj bedellerinin davacı ... tarafından fiili taşıyanlara fatura bazında değil, cari hesaba mahsuben ödendiği, Davacı nezdindeki davalıya ait hesap hareketleri İncelendiğinde, davalı ...tarafından davacıya 8.560,00.USD kısmi demuraj bedeli ödendiğine ilişkin tespitlerini bildirmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ilgili icra dosyası, taşımaya ilişkin konişmento, varış ihbarı, demuraj tarifesi ,ilgili gümrük müdürlüklerinden gelen müzekkere cevapları, ticari defter incelemesi ve bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak düşünüldüğünde ;
Davanın konteynerin süresinde iade edilmemesi nedeniyle doğduğu iddia edilen demuraj alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
... tarafından düzenlenmiş olan 21.01.2022 tarihli ticari faturaya göre; davalıya teslim edilmek üzere 1 set ...emtiasının toplam 216,400.00 EURO bedelle ... teslim şartı kaydı ile satıldığı, .. LTD tarafından düzenlenmiş olan 24.01.2022 tarihli ticari faturaya göre; davalıya teslim edilmek üzere ''5000 metre ... emtiasının toplam 104,160.00 EURO bedelle ... teslim şartı kaydı ile satıldığı, bu satım şekline göre alıcı tüm masraf ve risk kendisine ait olmak üzere ihracat ve ithalat işlemleri için gerekli olan lisans, vb. idari ve ticari belgeleri düzenler, malların ihracat ve ithalat ile ilgili gümrük işlemlerini yaptırmak ve Gümrük vergilerini ödemekle ve navlun bedelini ödemekle yükümlüdür.
Davaya konu konişmentoların incelenmesi ile Davacının, davalıya ait konteyner içi emteaların ... ve ... numaralı konşimentolar tahtında ... , ... , ... ve ... no'lu 4 adet ... den ... limanına deniz yolu ile nakliyesinin organizasyonunu gerçekleştirildiği, ... , ... , ... ve ... no'lu 4 adet... 03.03.2022 tarihinde ... Limanına ulaştığı ancak davalı tarafından 11.04.2022 tarihine kadar konteynerlerin teslim alınmadığı, taraflar arasındaki e posta yazışmalarından 11.04.2022 tarihinde davalının davacı ile temasa geçerek tüm faturaların düzenlenmesini ve borcunu ödeyip ordinosunu alacağını belirttiği, bunun üzerine davacı tarafından 11.04.2022 tarihine kadar işleyen demuraj bedeli hesaplanarak 4 konteyner için 9.120,00 USD bedelli demuraj faturasının tanzim edildiği, davalı tarafından 29.04.2022 tarihinde ödeme yapıldığı ve ordinosunu 05.05.2022 tarihinde aldığı, ancak konteynerlerin boş olarak geri dönüşlerinin 11.05.2022 tarihinde yapıldığı ve bu nedenle 30 günlük sürede 4 konteyner için 10.770,00 USD fatura kesildiği, cari hesap kapsamında bu faturanın bakiyesinin 2.210,00 USD olduğu aynı zamanda bu taşıma ile ilgili taşıyan tarafından davacıya 18.700,00 USD fatura kesildiği bu faturanın da davacı tarafından cari hesap kapsamında taşıyana ödendiği anlaşılmıştır.
Davacının davalıya ait konteyner içi emteanın .... ve ... numaralı konşimentolar tahtında ... no'lu 1 adet 20 ... den ... limanına deniz yolu ile nakliyesinin organizasyonunu gerçekleştirildiği, ... no'lu 1 adet ... 10.03.2022 tarihinde ... Limanına ulaştığı ancak taraflar arasındaki e posta yazışmalarından 11.04.2022 tarihinde davalının davacı ile temasa geçerek tüm faturaların düzenlenmesini ve borcunu ödeyip ordinosunu alacağını belirttiği, davacı tarafça 11.04.2022 tarihine kadar işleyen demuraj bedeli hesaplanarak 1 konteyner için 1.020,00 USD bedelli demuraj faturasının tanzim edildiği, davalı tarafından 29.04.2022 tarihinde ödeme yapıldığı ve ordinosunu 05.05.2022 tarihinde aldığı ancak konteynerlerin boş dönüşlerinin 28.05.2022 tarihinde yapıldığı bu nedenle de 47 günlük sürede 1 konteyner için 1.850,00 USD fatura kesildiği aynı zaman da bu taşıma ile ilgili taşıyan tarafından davacıya 2.870,00 USD fatura kesildiği ve bu faturanın cari hesap kapsamında mahsuplaşarak ödendiği anlaşılmıştır.
Dosya içeriğinden, konteynerlerin davalı tarafından neden geç teslim alındığına dair bir bilgiye ulaşılamadığı, buna karşın, taşıyanın bu hususta kusurlu olduğuna ilişkin de bir bilgi ve belgenin de davalı tarafından dosyaya sunulmadığı, her hâlükârda ... teslim şartı gereğince alıcının emtiayı geç teslim aldığı ve konteynerleri geç iade ettiği anlaşılmıştır.
Konşimentolar ve dosyaya mübrez tüm bilgi belgeler incelendiğinde davacının dava konusu ... , ... , ... , ... no'lu 4 adet ... ve ... no'lu 1 adet ... limanından ... limanına deniz yoluyla taşınması işini üstlendiği, dolayısıyla akdi taşıyan olduğu, deniz taşıma işinin ... firmasına ait ..., ...ve ... isimli gemilerle yapıldığı bu nedenle dava dışı ... ve ...Ltd firmalarının fiili taşıyan olduğu ve davalı ... Ltd. Şti'nin ise Alıcı ve İhbar olunan sıfatına haiz olduğu EXW teslim şartı gereğince de emteanın satıcının işletmesinde teslim aldığı andan itibaren emtea ile ilgili tüm risk ve masrafların alıcının sorumluluğundadır.
Konteynerin kararlaştırılan süreden sonra iade edilmesi sebebiyle gecikme bedeli istenebilmesi için, borçlu olduğu iddia edilen kişi ile "taşıyan" arasında bir sözleşme kararlaştırılmış olmalıdır. Sözleşmenin hükümleri, konişmentonun üzerinde basılı olabileceği gibi, navlun sözleşmesi "kurulurken" ayrıca kararlaştırılmış da olabilecektir. Tarifenin internette veya başka bir kaynakta basılmış olması önemli değildir, ancak borçlandırılmak istenen kişi sözleşme kurulurken, tarifeye nasıl erişebileceği hakkında mutlaka uyarılmalıdır. Bu şartların yerine gelmiş olması hâlinde, konteynerin geç iadesi sebebiyle bir bedel istenmesi mümkündür. Dava konusu taşımalara ilişkin dosyaya sunulan 27.02.2022 tarihli ... no'lu konşimento ön yüzünde konteyner demurajına ilişkin şartların ve tarifenin yer almadığı aynı taşımaya ilişkin aynı tarihli düzenlenen ... no'lu konşimentonun ön yüzünde ''Önceden bildirilmeden muhtelif zamanlarda değiştirilebilecek ve istek üzerine sunulabilecek demuraj gemi şirketinin genel tarifesine göre tahsil edilecektir'' kaydın yer aldığı ayrıca davacı dilekçesi ekinde yer alan ve ana konşimento eki olarak çevirisi dosyaya sunulan taşıma sözleşmesinin 2. Maddesinin ''Taşıyanın yürürlükteki tarifesinin koşul ve şartları, konteyner ve araç demurajına ilişkin hükümler de dahil olmak üzere iş bu belgeye dahil edilmiştir. Yürürlükteki tarifenin ilgili hükümlerinin kopyaları talep edilmesi üzerine taşıyandan temin edilebilir İşbu Konşimento ile geçerli tarife arasında herhangi bir tutarsızlık olması durumunda, işbu Konşimento geçerli olacaktır.'' şeklinde düzenlendiği ancak bu konşimentoda yükletenin ...'de mukim ... Alıcının/İhbar olunanın Türkiye'de mukim davacı ... firması olduğu diğer taraftan 07.02.2022 tarihli taşıma için düzenlenen ... ve ... no'lu konşimentoların ön yüzünde konteyner demurajına ilişkin şartların ve tarifenin yer almadığı ancak dosyaya mübrez 04.03.2022 ve 10.03.2022 tarihli Fcl Yük Teslim Belgesi İhbarnameleri ile 12.05.2022 tarihli davacı ... tarafından davalı ... gönderilen Demuraj İhbarnamesi üzerinde ve dosyaya mübrez elektronik yazışmalarda demuraj tarifesinin davacı tarafından davalıya gönderildiği anlaşılmıştır.
27.01.2022 Tarihli Taşımada Taşınan ..., ..., ... ve ... No'lu 4 adet ... için ; 12.05.2022 tarihinde davacı tarafından davalıya gönderilen ...üzerinde yer alan Demuraj Tarifesine göre, 21 gün serbest süreden (free time) sonra 22. Günden itibaren ... için 120 USD / beher gün ücretlendirme yapılmış olduğu buna göre demuraj tutarının 23.400 USD olduğu, davacı tarafından davalıya gönderilen 16.05.2022 tarihli e-posta mesajından 23.400 USD Demuraj tutarından %15 indirim yapıldığı ve 19.890 USD tutarında 2 ayrı fatura tanzim edildiği, cari hesap kapsamında mahsuplaşma sonrası 2.210 USD demuraj bedeli kaldığı,
07.02.2022 Tarihli Taşımada Taşınan ... No'lu 1 Adet... İçin ; 07.02.2022 tarihli taşımayı gerçekleştiren ... Ltd firması adına hareket eden ... firması tarafından 02.08.2022 tarihinde e-posta ile davacıya bildirilen Demuraj Tarifesine göre 20' DC konteyner için: SERBEST SÜRE : 10 GÜN 11 -17 GÜN ARASI : USD 20/20' 18 - 24 GÜN ARASI : USD 30/20' 25 GÜNDEN SONRA : USD 45/20' Olup, 30.05.2022 tarihinde kesilen demuraj faturasında işbu rakamların esas alınmış olduğu ve ... No'lu 20' konteyner için 10.03.2022 - 28.05.2022 tarihleri için, davalının davacıya ödemesi gereken demuraj miktarının 2.870 USD olduğu anlaşılmıştır. Ticari defter incelemesi ile davalının 10.03.2022 tarihinden 11.04.2022 tarihine kadar olan sürede oluşan 1.020 USD demuraj bedelini ödediği, 11.04.2022 tarihinden konteynerin boş teslim edildiği 28.05.2022 tarihine kadar olan sürede oluşan 1.850 USD demuraj bedelini ise ödememiş olduğu anlaşılmıştır.
Tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalının alıcı olup zamanında konteynerleri teslim etmemesi sebebiyle ... kaydı da dikkate alınarak navlunun teferruatı niteliğinde olan demuraj giderinden de davalının sorumlu olduğu, fiili taşıyanlar ... ve ... tarafından demuraj faturaları tanzim edildiği, davacının fiili taşıyanlar tarafından kendisine kesilen bu fatura miktarlarını cari hesaba istinaden ödediği anlaşılmakla davalının demuraj tarifesine uygun olan ve davalının ödeme yaptığı ve ordino aldığı tarihler ile konteynerin fiilen teslim edildiği tarih aralığında oluşan demuraj ücretinden sorumlu olduğuna kanaat getirilmiş ve bilirkişi raporunda hesaplanan ve davalı tarafından ödenmeyen demuraj bedellerinin davacıya ödenmesine karar verilmiş böylelikle davanın kabulüne karar verilmiş, icra takibi öncesi her iki taşımaya ilişkin demuraj tarifelerinin davalıya gönderilmiş olması sebebiyle davaya konu alacağın likid ve belirlenebilir olduğuna kanaat getirilerek davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmiş, davacının 30.06.2022 tarihli Üsküdar 32. Noterliğinden düzenlenen 11824 nolu ihtarname ile davalıyı temerrüde düşürdüğünden faizin temerrüd tarihinden itibaren davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KABULÜ ile ...19. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin asıl alacak 4.060,00 USD üzerinden devamına, asıl alacağa 16.07.2022 temerrüd tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a madde ve fıkrası gereğince faiz UYGULANMASINA,
-Dava konusu alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 14.611,94TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Karar harcı olan 4.990,70.TL'den peşin alınan 882,38.TL'nin mahsubu ile bakiye 4.108,32.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (974,58.TL ilk harç 118,00.TL posta ücreti ve 3.800,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 4.892,58.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekili için takdir edilen 11.689,55.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır