T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/393 Esas
KARAR NO:2024/81
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/09/2022
KARAR TARİHİ:20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin forwarder-taşıma işleri organizatörü olduğunu, karayolu, havayolu ve denizyolu sevkiyatını, gümrükleme ve sigorta hizmetlerinin operasyonunu gerçekleştiren, aktif bir acente ağına sahip olan anahtar teslim nakliye hizmeti verdiğini, davalının müvekkilinin vermiş olduğu hizmetten dolayı düzenlemiş olduğu aşağıda bilgileri verilen fatura sebebiyle oluşan cari hesaptan dolayı müvekkiline 1.168,61 USD borçlu olduğunu, 15.04.2021 tarih ve ... numaralı 1.750,00 USD bedelli faturadan kaynaklanan cari hesaptaki bakiye bedelin ödenmemesi üzerine dava konusu icra takibi yapıldığını, davalı borçlunun haksız ve kötü niyetli olarak zaman kazanmak borcun tahsil sürecini uzatmak kastıyla borca itiraz ettiğini, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 11, 15 ve 16 ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A uyarınca dava konusu takibe itirazın iptali için dava şartı olan arabuluculuk çözüm yoluna müracaat edildiğini, davalı taraf ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşmaya varılamadığını, davalı tarafın 1.168,61 USD kadar müvekkili şirkete borçlu olduğunu, ticari defterler üzerinde inceleme yapıldığı taktirde tespit edileceğini belirterek davanın kabulü ile davalı/borçlunun ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/ ... Esas sayılı dosyasına yapılmış olan borca haksız itirazlarının iptali ile takibin devamına, alacak likit olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere borçlu davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak T.K. 35'e göre tebligat yapıldığı ancak cevap sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan demuraj faturasından kaynaklı bakiye alacağın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, davalının demuraj faturası bakımından sorumluluğu bulunup bulunmadığı, davacı yanca demuraj bedelinin dava dışı firmaya ödenip ödenmediği ve buna göre var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün 2021/ ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 16/08/2021 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 23/08/2021 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 31/08/2021 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 27/09/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereği 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce... Asliye Ticaret Mahkemesi'nden talimat yolu ile resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 19/06/2023 havale tarihli raporda özetle; davalı şirketin mali müşaviri ile görüşme yaptığını, mali müşavirin defterlerin kendisinde olduğunu bildirdiğini ancak davalı mali müşavirinin çeşitli mazeretleri nedeni ile kendisiyle görüşemediği ve bu hali ile defterlerin inceleme için ibraz edilmemesi nedeniyle defter ve belgelerde inceleme yapılamadığından rapor tanzim edemediğini belirtmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Uzakyol Kaptanı ... tarafından tanzim edilen 27/01/2024 havale tarihli raporda özetle; dosya kapsamı ve davacı şirkete ait ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılmasıyla; 1.750,00 USD tutarlı fatura için yapılan 581,39 USD’nin tenzili sonrasında davacının davalıdan kalan alacağının 1.168,61 USD olduğu, bu alacağın icra takibine ve yapılan itiraz sonrası huzurdaki davaya konu edildiği, davacı nezdindeki davalıya ait hesabın 16.08.2021 takip tarihinde 1.168,61 USD borç bakiyesi verdiği, davalının demuraj faturası bakımından sorumluluğunun olup olmadığı, davalı şirketin konu emtianın gönderileni ve taşıtanı olduğu, gönderilen konumuyla emtia için gümrük beyannamesi tescil ettirmiş ve teslim aldığı, ancak geliş tarihinden sonra işlemlerin yapıldığı anlaşılmakta ve dolayısıyla konteynerin taşıyana serbest süresinden daha sonra teslim edildiği, dolayısıyla oluşan demuraj ücretinin sorumlusu olduğu, davacı yanca demuraj bedelinin dava dışı armatöre ödenip ödenmediği, dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına tanzim edilen 1.354,00 USD tutarlı demuraj faturasının, davacı şirket tarafından 25.06.2021 tarihli ödemeler içerisinde fiili taşıyana ödendiği, fiili taşıyanın konşimentoda bildirdiği tarifeden daha avantajlı (davalı yararına serbest süre 7 gün yerine 14 gün) faturalandırma yaptığı, varsa alacak miktarının tespiti dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına 1.354,00 USD demuraj faturası kesildiği ve davacı tarafından ödemesinin yapıldığı, bu durumda davacı şirket davalıdan ancak fiili taşıyana ödediği demuraj ücreti kadar talepte bulunabileceği, 581,39 USD ödeme düşüldüğünde bakiye 772,61 USD alacak hesap edildiği, ancak Mahkeme aksi halde kanaat getirmesi durumunda davacı tarafından davalı adına 1.750,00 USD demuraj faturası kesilerek 581,39 USD ödeme sonrasında bakiye 1.168,61 USD tutarı takip ve dava konusu edildiği belirtilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde, davacı tarafından davalıya ait yükün ... numaralı konteyner içerisinde , ... isimli gemi ile taşınması hususunda taşıma hizmeti verildiği, buna ilişkin olarak dava dışı ... firması ile dava dışı Blueline firmaları tarafından ... numaralı konşimento düzenlendiği, ... Gümrük Müdürlüğünden celp edilen müzekkere cevabına göre, bu taşımanın gerçekleştiği, davacı tarafından davalı adına 2.450,00 USD bedelli navlun faturası ile 1.750,00 USD bedelli demuraj faturası düzenlendiği, taşıma işinin dava dışı ... firması tarafından yerine getirildiği, dava dışı ... firması tarafından ise anılan taşımaya ilişkin olarak davacı adına 175,00 USD bedelli Tahliye Ücreti, 111,58 USD bedelli ... ücreti, 1.960,00 USD bedelli Navlun ücreti, 17,70 USD bedelli ... Ücreti ile 1.354,,00 USD bedelli demuraj ücreti açıklamalı fatura düzenlendiği anlaşılmıştır. Dava konusu talebin ise 1.750,00 USD bedelli demuraj faturasından bakiye 1.168,61 USD alacağın tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Taraflara ait ticari defterler üzerinde muhasip incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla birlikte davalıya ait ticari defter kayıtlarının inceleme için ibraz edilmemesi nedeni ile incelenemediği anlaşılmıştır. Davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde ise davacının neticede davalıdan 1.168,61 USD alacaklı olduğu tespit olunmuştur.
Dava konusu talep, özünde, konteyner işgaliye bedeli olan demuraj alacağına ilişkin olmakla; konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi , gönderilenin (alıcı) belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyner başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli serbest süreler ve bunun aşılması halinde aşamalı olarak yeni süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir. Söz konusu ücret dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltılıp, taşıyanın deposuna iade edildiği güne kadar geçen süre, belirlenmiş gün sayısından fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Bu kapsamda, dosya özelinde, demuraj talep etmesi beklenen, esasen taşıma işini fiilen yerine getiren dava dışı ... firması olmakla, dava dışı ... tarafından davacı adına 1.354,00 USD bedelli demuraj faturasının düzenlendiği ve bu bedelin davacı tarafından dava dışı ...'a ödendiği ticari defter kayıtları ile tespit olunmuştur.
Davacı tarafından, davalıya 04/03/2021 ve 08/03/2021 tarihli varış ihbarlarının gönderildiği, konteyner için 14 gün serbest süre olduğunun ve tahmini varış tarihinin 07/03/2021 olduğu hususlarının bildirildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından davalıya gönderilen 15/04/2021 tarihli e posta ile 14 gün serbest süre
olduğu, 07/03/2021 demuraj başlama tarihi, 20/03/2021 free time bitiş tarihi, 09/04/2021 boş dönüş tarihi olarak belirtilerek, 20 gün için toplam 2.000,00 USD demuraj hesap edildiğinin bildirildiği görülmüştür. Ancak konteyner sahibi fiili taşıyan dava dışı ... tarafından davacı adına düzenlenen 25/05/2021 tarihli 1.354,00 USD bedelli demuraj faturasında, 07-20.03.2021 serbest süre, 21-22.03.2021 2 gün için 47 usd /gün ve 23.03-
09.04.2021 tarihleri arasında 18 gün 70 usd/gün hesaplama yapıldığı görülmekle, bilirkişi tarafından fiili taşıyanın konşimentoda yazdığından çok daha avantajlı (davalı yararına) bir tarife kullandığı belirtilmiştir.
Davaya konu taşımaya ilişkin olarak navlun faturasının davalı adına düzenlendiği, ticari defter kayıtlarına göre bu bedelin davalı tarafından davacıya ödendiği buna göre davalının taşıtan sıfatını haiz olduğu anlaşılmakla birlikte, davalı tarafından davaya konu taşıma neticesinde yüklerin teslim alındığı dosya kapsamında sabit olup, davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı da gözetildiğinde, TTK 1203 maddesi gereğince davalının demuraj bedeli bakımından sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklandığı hali ile demurajın asıl alacaklısının konteyner sahibi olan dava dışı ... firması olması nedeni ile, davacının ancak ödemiş olduğu demuraj bedelini rücuen davalıdan tahsil edebileceği mahkemece değerlendirilmiş olduğundan, davalının yapmış olduğu 581,39 USD tutarındaki ödemenin mahsubu ile, davacının davalıdan ancak (1.354,00 USD - 581,39 USD =) 772,61 USD alacak talep edebileceği mahkemece kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı adına düzenlenen dava konusu demuraj faturasında demuraj tarifesinin bulunmadığı, dava dışı fiili taşıyan tarifesinin davalıya iletilmediği anlaşıldığından bu hali ile alacak likit ve belirlenebilir kabul edilmemiş, alacak yargılama neticesi tespit edilmiş olduğundan İİK 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatı talebinin reddi ile birlikte davanın kısmen kabulü ile takibin 772,61 USD asıl alacak bakımından devamına dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 772,61 USD asıl alacak bakımından DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına, fazlaya dair talebin reddine,
-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar harcı olan 976,40 TL'den peşin alınan 369,22 TL'nin mahsubu ile bakiye 607,18 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 369,22 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 7.786,70 TL'nin (80,70 TL başvurma harcı, 706,00 TL posta gideri ve 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 5.147,78 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 14.293,76 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.031,31-TL sinin davalıdan, 528,69-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı taraf yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır