T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2022/401 Esas
KARAR NO: 2023/444
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/10/2022
KARAR TARİHİ: 31/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ve Ticaret A.Ş.'nin davalı ... Tic. A.Ş' ne ait emtiaları Qingdao/Çin den İstanbul/Türkiye'ye taşınması işini organize ettiğini, müvekkili tarafından organize edilen ithalat yüklemesinde organizasyon takibinin ... Gümrük Müşavirliği tarafından yerine getirildiğini, 15/06/2021 tarihinde İstanbul'a varış yapması üzerine müvekkilinin varış ihbarını ... şirketine ilettiğini, ordinonun hazır olduğunu, varış ihbarındaki adresten teslim alınabileceğinin bildirildiğini, ... şirketinin de ordinonun alınacağı ve ithalat lokal masraflara yönelik belirtilen masraf tutarının ödeneceğinin açıkça taahhüt edildiğini, kesilen faturaların reddedilmesi üzerine müvekkili tarafından çözüme yönelik bir adım atılarak fatura tutarlarında indirim yapılarak ... nolu 05/08/2021 tarihli fatura tanzim edildiğini, ancak bu faturanın da ödenmediğini, fatura bedelinin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerinde takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; derdestlik itirazlarının bulunduğunu, aynı alacak sebebi olan fatura yönünden ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas salılı dosyası ile açılan tazminat davası bulunduğunu, Mahkemenin derdestlik itirazını kabul etmemesi halinde dosyaların birleştirilmesi gerektiğini, satış şeklinin CIF olduğunu ve konşimentoda görüleceği üzere "FREIGHT PREPAID" kaydı ile navlunun peşin olarak ödendiğini, buna karşılık tanlanmamış alacak kalemleri iddiası ile usulsüz olarak fatura tanzim edilerek müvekkiline yönelik icra takibine girişildiğini, davacının her ne kadar müvekkili adına yapmış olduğu masraf ödemelerini müvekkilindin talep etmekte olduğunu ileri sürmüş ise de, müvekkili adına yapılan bir ödeme olmadığını, masrafların tamamen taşıyan firma adına yapıldığını, TTK hükümleri gereğince de ödenen bedelleri acenteleri bulundukları firmadan talep edebileceklerini, bu kapsamda ödendiği iddia edilen bedellerin müvekkilinden talep edilemeyeceğini beyanla öncelikle derdestlik nedeniyle davanın reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise Mahkemeniz 2022/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini ve nihayetinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun davacının davaya konu fatura sebebiyle davalıdan Dökümantasyon Ücreti, Parsiyel Servis ücreti , Terminal Ücreti ve Kargo data beyanı ücreti alacaklısı olup olmadığı, davalı vekilinin mahkememizin 2022/... E. Sayılı dosyası ile birleştirilme talebinin yerinde olup olmadığı hususunda toplanıldığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... ve Tic. A.Ş. olduğu, borçlunun ... Tic. A.Ş. olduğu, 24/08/2021 tarihinde 1.170,60.USD nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 15/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 15/09/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 03/10/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 23/06/2023 tarihli raporda, Davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davalı şirketten 1.170,60 USD alacaklı olduğu, Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davacı şirketle ticari ilişkisinin olmadığı, davacı şirketin cari hesap alacak talebine konu 05.08.2021 tarih ... no 1.170,00 USD tutarlı faturayı yasal iade süresinde Kep üzerinden Davacı şirkete iade ettiği, ... nolu konişmentoda eşyanın CFS de yani konteyner freight stationda teslim edileceği kararlaştırıldığı, bu bakımdan dava dışı taşıyan adına hareket eden davacı acentenin davaya konu ettiği fatura konularının CFS ye kadar oluşan ücretleri kapsadığı anlaşılmakla, navlun bakımından taşıma sürecine dahil olan hizmet kalemlerinin taşımanın teferruatı olduğu, taşımadan ayrı ek işlerden olmadığı, konişmentodaki CFS kaydı dikkate alındığında", bu hizmetleri acentesi olarak dava dışı taşıyan adına temsilen ifa ettiği ve yapılan bu hizmetler dolayısıyla hak ettiği acentelik hizmet ücretini kendisini atayan taşıyandan talep edebileceği, öte yandan varsa davalı adına alınan bir hizmet, davacının bunu fatura kesmekten ziyade, davalının yüküne tekabül eden miktarda, ancak dekont ile davacıya rücu edebileceği sonucuna varılmakla, davacının faturaya konu ettiği ücretleri davalıdan talep edemeyeceğine ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Davacı tarafın, davalı adına verilen ve faturalandırılan hizmetlerin davalı tarafça ödenmesini talep ettiği, davalı tarafın ise dava tarafından yükün teslimi için talep edilen masrafların konişmentodaki CFS kaydı uyarınca eşyanın varma limanında yük ilgilisine teslim borcu kapsamında yapması gereken masraflardan olduğu, konişmentoda söz konusu masraflardan gönderilenin sorumlu tutulamayacağından bahisle davanın reddini talep etmiştir.
Tanzim edilen konşimentolarda yüklerin Freight Prepaid yani navlun bedeli ödenmiş olarak taşımanın taahhüt edildiği ve gerçekleştiğinin görüldüğü, dava konusu taşıma ile ilgili konşimentolarda konteynerin gemiden boşaltması masraflarının kimin tarafından ödeneceğinin açıkça belirtilmediği, navlun ücreti sadece taşıma sözleşmesindeki asli edim olan kararlaştırılan boşaltma yöntemine kadar alınan ücret olduğu, dava konusu bu taşımada da gemi İstanbul limanına gelinceye kadar olan ödemeyi ifade etmektedir.
Taşımalara konu mal faturasına göre satışın CİF teslim şekli ile yapıldığı görülmektedir. Buna göre varış yerindeki masraflardan alıcı sorumlu olacaktır. TTK 1203. maddesinde " Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan hükme göre gönderilenin sözleşme veya konişmentoya göre ödemesi gereken alacaklar ile kendisi adına yapılmış masrafları ödemesi gerekmektedir. Davacı ile satıcı arasında CIF teslim şeklinde yapılan sözleşme gereği varma limanı masrafları gönderilen üzerinde ise de TTK 1203. Maddesi hükmüne göre gönderilenin sorumlu olduğu bu bedellerin her bir taşıma için navlun sözleşmesi ve konişmento kayıtları doğrultusunda tespit edilmesi, navlun kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Konişmento okunduğunda, ithalata konu emtialar ... numaralı konişmento tahtında filli taşıyan ... ... ... tarafından deniz yolu ile taşınmış ve Türkiye'de yerleşik acente olarak da davacı ... Ve Tic. A.Ş. firma, ifa yardımcısı-doğrudan temsilci olarak yer almıştır. Taşımaya ilişkin uyuşmazlıkta konşimento üzerine düşülen "FREIGHT PREPAID" yani navlun peşin ödenmiş kaydı ile beraberinde teslim yeri ise CFS yani konteyner yük istasyonunda-geçici depolama yerinde PARSİYEL yük boşaltılmış olarak teslim edileceği şeklinde malların teslim edileceğine ilişkin anlaşma yapıldığı anlaşılmaktadır. CFS (container freight station ) kaydı konteynerın, konteyner yük istasyonunda teslim edileceği anlamına gelmektedir. Buna göre yük varma limanında CFS sahasına kadar taşıyanın hakimiyetinde ve navlun kapsamında olup CFS alanından itibaren ortaya çıkacak masraflardan gönderilenin sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere Dökümantasyon ücreti teslim öncesi yapılan masraf olup, navlunun teferruatı olduğu, Parsiyel servis ücreti, konu eşya brüt 2.390 olup PRASİYEL bir yük olduğu, eşya teslim yerinin CFS yani konteyner yük istasyonunda-geçici depolama yerinde PARSİYEL yük boşaltılmış olarak teslim edileceği konişmntoya işlenmiş olup, bu hizmet navlunun teferruatı olduğu, Kargo data beyanı ücreti: Çok da rastlanılmayan bu tanımlama net anlaşılamamakla beraber, Özet Beyan Tescil işlemi olabileceği müşahede edildiğinde, bu hizmet de navlunun teferruatı olduğundan davacının bu masrafları davalıdan talep edemeyeceği, Dökümantasyon ücreti , Parsiyel servis ücreti, Kargo data beyanı ücreti yönünden alacak talebinin reddine karar verilmiş, bilirkişi raporunda Terminal ücretine ilişkin olarak terminal hizmeti eşyanın geldiği limanda tahliye, iç boşaltma, giriş, çıkış işlemleri, bir yerden bir yere nakil, elleçleme gibi hizmet kalemi olarak tanımlandığı, bu gibi hizmetler eşyanın geldiği liman işletmesi tarafından verildiği, liman işletmesine yapılan bir ödeme varsa belgelenmesi halinde davacının bu ücreti talep edilebileceğinin belirtildiği, bilirkişi raporu sonrası davacı taraf vekilince terminal ücretine ilişkin olarak ...Taşımacılık tarafından kendilerine tanzim edilen 17.06.2021 tarihli ... numaralı fatura sunulduğu , bu faturanın incelenmesi ile ... tarafında n davacıya 702,90 USD terminal faturası tanzim edildiği, davacı tarafça 28.07.2021 tarihinde faturaya istinaden ödemede bulunulduğu anlaşılmakla davacının bu ücret talebi yönünden 05.08.2021 tarihli faturaya konu ettiği 958,50 USD terminal ücreti yönünden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davalının .... İcra müdürlüğünün 2021/ ... Esas sayılı icra dosyasının 958,50 USD yönünden vaki itirazının iptaline, takibin kabul edilen 958,50 USD yönünden DEVAMINA,
2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 1.215,42.TL'den peşin alınan 321,44.TL'nin mahsubu ile bakiye 893,98. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 321,44.TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 4.325,70.TL'nin (80,70.TL başvurma harcı, 245,00.TL posta gideri ve 4.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3.541,92.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 17.792,73.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekili için takdir edilen 3.937,23.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.277,32.-TL sinin davalıdan, 232,68-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.31/10/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır