T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/427 Esas
KARAR NO:2025/565
DAVA :İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:20/10/2022
KARAR TARİHİ:08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının forvvarder-taşıma işleri organizatörü olduğunu, karayolu, havayolu ve denizyolu sevkiyatını, gümrükleme ve sigorta hizmetlerinin operasyonunu gerçekleştiren aktif bir acente olduğunu, davalı, davacının vermiş olduğu hizmetten dolayı düzenlemiş olduğu faturalar sebebiyle oluşan cari hesaptan dolayı davacıya borçlu olduğunu, 22.03.2022 tarih ve ... no.lu 553,00 USD bedelli fatura, 24.03.2022 tarih ve ... no.lu 585,00 USD bedelli fatura, 24.03.2022 tarih ve ... no.lu 725,00 USD bedelli fatura, 24.03.2022 tarih ve ... no.lu 590,00 USD bedelli fatura, 04.04.2022 tarih ve ... no.lu 701,95 USD bedelli fatura, 13.04.2022 tarih ve ... no.lu 550,00 USD bedelli fatura, 18.04.2022 tarih ve ... no.lu 2.021,83 USD bedelli fatura, 25.04.2022 tarih ve ... no.lu 745,00 USD bedelli fatura, 16.05.2022 tarih ve ... no.lu 80,00 USD bedelli fatura, 20.06.2022 tarih ve ... no.lu 543,40 USD bedelli fatura olmak üzere davalının davacıya toplamda 7.095,18 USD borçta olduğunu, alacağın tahsili amaçlı olarak davacı tarafından davalı aleyhinde .... İcra Müdürlüğünün 2022 / ... E. Numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek, davanın takip meblağı olan 7.095,18 USD üzerinden kabulünü, davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022 / ... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu borca itirazın iptali île takibin devamını, borçlunun alacak likit olduğundan % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalının davaya yanıt vermediği anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan alacakların tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, alacağı konu hizmetlerin davacı yanca ifa edilip edilmediği ve buna göre var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... olduğunu, borçlunun ... ... Uluslararası Taşımacılık Ticaret Anonim Şirketi olduğunu, 23/06/2022 tarihinde 7.095,18.USD'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 29/06/2022 tarihinde tebliğ edildikleri, borçlu vekilinin 01/07/2022 tarihli itiraz dilekçesi takibin durduğu ve eldeki davanın da 20/10/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 25/10/2024 tarihli raporda; Davacı şirketin konşimentolarda gönderilen ve teslim acentesi olarak kayıt edildiği, yük teslim ordinolarını da tanzim ederek asıl gönderilen şirketlere emteların teslimini sağladığı, Davacı şirketin taşımaları organize ettiği anlaşılmaktadır. Ancak taşımalarda alt üst taşıyan ilişkileri olduğu ve parsiyel taşımalar yapıldığı görülmektedir. Bu konumuna göre Davacı şirketin taşıma ve hizmetleri ifa ettiği anlaşılmaktadır. Davacı şirketin tanzim ettiği faturaların tamamı navlun ve tahliye limanında verilen hizmetler olduğu görülmektedir. Davacı şirket bu taşıma ve hizmetler sebebiyle konteyner liman işletmecilerine, üst taşıyan ve fiili taşıyanlara karşı sorumlu olacak aynı zamanda da bu ücretler ile kendi verdiği hizmetler sebebiyle alt taşıyanı ya da asıl gönderilen şirketlerden tahsil amacıyla fatura tanzim edebileceğine kanaat getirilmektedir. Diğer taraftan Davacı şirket ile Davalı şirket arasındaki tasıma ilişkisi ve Davalı şirketin taşımadaki konumunu ispat etmek için yeterli delil bulunmamaktadır, şeklinde görüşlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya bilirkişiler ... ve heyete yeni eklenin ...'a tevdi edilmiştir. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen 07/04/2025 tarihli raporda; Davacı şirket tarafından, Davalı şirket adına tahliye limanı masrafları, acentelik, navlun ücretleri gibi açıklamalarla faturalar tanzim edildiği, Davacı Şirket'in forwarder sıfatı ile yukarı ayrıntılarını açıkladığımız taşımalarda aracılık ettiği, görev aldığı ve taşımaları gerçekleşerek, emtiaların dava dışı gönderilenlere/ alıcılarına teslim ettiği, Dava'da aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, Davacı vekilince ilk kez rapora beyan ve itiraz dilekçesi ekinde sunulan e posta yazışmalarının taşımalarla eşleştirilmesi sonucunda, Davalı şirketin hangi sıfatla sorumlu tutulduğunun mevcut bilgi ve belgeler kapsamında tespit edilemediği, Davalı'nın taşıtan veya gönderilen veya alıcı sıfatı ile husumet ehliyetinin belirlenemediği, bir başka ifade ile pasif husumetinin tespit edilemediği, Bununla birlikte Heyetimiz'ce yapılan kök rapordaki mali incelemede Davacı ve Davalı'nın ticari defter kayıtlarında Davacı Şirketin Davacının davalıdan 7.095,18 USD karşılığı 105.367,71 TL. alacaklı olduğu, Davalı'nın davaya karşı savunma dilekçesi ve defterlerini sunmadığı, nihai Takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Davalı borçlu tarafından icra dosyasına sunulan borca itiraz dilekçesi ile, icra dairesi yetkisine itiraz edilmişse de, BK 89 maddesi uyarınca İstanbul İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğu anlaşılmakla yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen 10 ayrı konşimento incelendiğinde, davacı şirketin taşıma işlerini organize eden forwarder olarak taşımalarda görev aldığı ve bu hali ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan konşimentolarda; gönderilen olarak Davacı şirketin, Davadışı ... ... ve Davadışı ... Kimya şirketinin kayıt edildiği, teslim için başvuru adresi olarak ise davacı şirketin kayıt edildiği anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan gerek ana gerekse ara konşimentolarda yükleten ya da gönderilen şirketlerin davalı şirket olmadığı, davalı şirketin konşimentolarda muhatap olmadığı, taşımalar sonucunda gerek ana gerekse ara konşimentolarda gönderilen olarak Davacı şirket, Davadışı ... ... ve Davadışı ... Kimya şirketinin kayıt edildiği, teslim ordinolarının Davacı şirket tarafından Davadışı ... şirketi, ... şirketi ya da diğer asıl gönderilen şirketler adına tanzim edildiği ya da fiili taşıyanlar tarafından Davacı şirket ya da asıl gönderilen şirketler adına tanzim edildiği, dosyaya celp edilen gümrük beyannamelerinde alıcı olarak asıl gönderilen şirketlerin yer aldığı, dosyada bulunan satış faturalarının da muhatabının davalı şirket olmadığı, taşıma belgelerinde davalı şirketin adının geçmediği tespit olunmuştur. Davacı şirket tarafından, davalı şirket adına davaya konu, tahliye limanı masrafları, acentelik, navlun ücretleri gibi açıklamalarla faturalar tanzim edildiği görülmüş olup, "Freight Collect" olarak kayıtlı ara konşimentolarda gönderilen şirketin navlun ve tahliye limanı masraflarına katlanması gerektiği, "Freight Prepaid" olarak kayıtlı ihracat konşimentosunda yükleten şirket dava dışı ... ... şirketinin navlun ve yükleme limanı ücretlerinden sorumlu olması gerektiği bilirkişiler tarafından açıklanmıştır.
Davacı vekili tarafından, dosyada alınan kök rapor sonrasında sunulan e posta yazışmaları incelendiğinde, taşımalarda iddia edilenin aksine, davalı şirketin hangi sıfatla sorumlu tutulduğu tespit edilememiş, davalının taşıtan veya gönderilen veya alıcı sıfatı ile husumet ehliyeti belirlenememiştir. Bilirkişiler tarafından da dosyada bulunan e posta yazışmaları incelenmesi akabinde düzenlenen ek raporda, davalı şirketin ... yaptığı ile ilgili bir haberleşme ya da ayrı bir sözleşmeye rastlanmadığı belirtilerek taraflar arasındaki akdi ilişkinin temelinin tespit edilemediği açıklanmıştır.
Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen 26/04/2025 tarihli beyan dilekçesinde de, dava dışı yük ilgililerinin davalıya co load yetkisi verdiği belirtilerek, co load; farklı terminallerden gelip de tek bir yük olarak gönderilmek üzere birleştirilen iki ayrı mala ilişkin organizasyona yönetme yetkisi olarak açıklanmış ve davalının kendi adına ancak dava dışı firmalar hesabına hareket ettiği belirtilmiştir. Bu kapsamda davalının yük ilgilileri hesabına hareket ettiği, davacının bilgisi dahilinde olup, mahkemece davalının davaya konu talepler bakımından pasif husumet ehliyetini haiz olmadığı kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle bilirkişi raporundaki tespit ve açıklamalar da dikkate alınarak neticede davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedene ile usulden reddine ilişkin aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.636,21.TL den karar harcı olan 615,40.TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.020,81.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekillerinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır