T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/467 Esas
KARAR NO:2024/238
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:04/11/2022
KARAR TARİHİ:28/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... Sigorta A.Ş.'nin Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile teminatı altında ki ... Turizm Yatırımcılığı A.Ş. tarafından Birleşik Arap Emirlikleri firması Optimun Construction Trade DMCC'nden satın alınan 2 adet havaalanı otobüsünün davalı ... A.Ş. organizasyonu ile Dubai Jebel Ali Limanı'nda ... gemisine yüklendiği ve ... / Benin'e gönderildiğini, 18.12.2020tarihinde ... / Benin Limanı'nda otobüsler gemiden tahliye edildiklerinde hasarlanmış olduklarının tespit edildiği, Hasarlı otobüsler Niamey/Nijer'e gönderilmek üzere 26.12.2020 tarihinde ... / Benin Limanında tekrar gemiye yüklenmeden önce otobüslerdeki hasarların tutanak ve fotoğraflarla kayıt altına alındığını, davacının sigortalısı ... A.Ş.'nin Nijer Havaalanı proje sahasında otobüslerin tutanak ile teslim alındığı; davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunda bulunduğu sırada otobüslerin hasar gördüğünü, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ekspertiz incelemesi sonrasında otobüslerdeki hasar tutarı karşılığı 07.07.2021 tarihinde 4.098,60 Euro ödendiği ve sigortalının haklarına halef olunduğu, hasar tutarının tahsili için başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durdurulduğu açıklanarak Beykoz İcra Dairesinin 2021/... E dosyası ile 4.098,60 Euro hasar tutarı ile 27,12 Euro işlenmiş faizin toplamı 4.125,72 Euro tazminatın tahsili için 27.12.2021 tarihinde başlatılan icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, hasar bildirim sürelerine uyulmadığını, davacı tarafın sunmuş olduğu sigorta poliçesinde taraf imzalarının eksik olduğunu, sigortalı olduğu iddia edilen tarafın ve ilgili acente yetkilisinin imzalarının bulunmadığını, poliçede tarafların olmadığı için geçersiz olduğunu hasar bildirim sürelerine uyulmadığını, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin ispata muhtaç olduğunu, hasarın yükleme ve istifleme hatası nedeniyle meydana gelmiş olabileceğini, fiili taşıma işinin ... A.Ş. tarafından yapıldığı açıklanarak davanın reddi ve fiili taşıyıcı ... A.Ş.'ye ihbarı edilmiştir.
Mahkememizin 09/02/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, aldırılan bilirkişi raporunda özetle; ... marka tipi havaalanı otobüsünde meydana gelen hasar tutarının 4.098,60 Euro olduğu ve davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 07.07.2021 tarihinde ödendiği ve de temlik hükümlerini içeren ibraname imzalandığı, davacının sigortalısına ödediği tazminat gözetilerek taşıma sürecinde sorumluluğu olanlara karşı rücuen tazmin talebini yöneltebileceğinin değerlendirildiği, ... İcra Dairesinin 2021/ ... E dosyası ile 4.098,60 Euro hasar tutarının işlenmiş faizi ile tahsili için 27.12.2021 tarihinde icra takibi yapıldığı, 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince davacı alacağının devlet bankalarının Euro cinsinden paraya uyguladığı en yüksek faiz oranı ile talep edilebileceği, davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde 4.098,60 Euro hasar tutarı ile 27,12 Euro işlenmiş faizin toplamı 4.125,72 Euro tazminatın takip tarihi 27.12.2021 itibariyle talep edilebileceği, davacının sigortacı sıfatı ile sigortalısına yasal ve akdi halefiyet esasına göre aktif husumete ehil olduğu, davalının ise akdi taşıyan sıfatı ile Cotonau limanında hasar tespitine kadar olan tüm taşıma sürecini üstlendiği gözetilerek, pasif husumete ehil olduğunun değerlendirildiği, davacının ödeme mesnedi sigorta poliçesinin geçerli ve teminatı kapsamında olan hasar ödemesi için dayanak yapıldığı, tutulan hasar tutanağı taşıma sürecinde olup, TTK m 1185 gereği hasar tespiti yapıldığından geçerli bir hasar ihbarı olarak değerlendirilebileceği, hasarın fiilen deniz taşımacılığı anında meydana gelip gelmediğinin tam olarak söylenemeyeceği, ancak davalının üstlendiği taşıma süreci ... teslim şekline göre taşıma organizasyonu olmakla, taşıma sürecinde aktarmalarda, yükleme ve boşaltma süreçlerinde de olası risklerin davalının sorumluluk alanında olduğu, bu nedenle Hasardan davalının sorumlu olduğunun değerlendirildiği, meydana gelen gerçek zararın 5.762,57 Euro hesaplandığı, davacının 1.663,97 Euro muafiyet düşülerek tazminat ödemesi yaptığı, buna göre davacı ödemesi hasar tutarı 4.098,60 Euro miktarının somut olaya uygun kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.
Dava, taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dışı sigortalı ... A.Ş. ye ait 2 adet havaalanı otobüsünün davalı ... A.Ş. organizasyonu ile Dubai Jebel Ali Limanı'nda ... gemisine yüklendiği ve ... / Benin'e gönderildiği, otobüsler gemiden tahliye edildiklerinde hasarlanmış olduklarının tespit edildiği, Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ekspertiz incelemesi sonrasında otobüslerdeki hasar tutarı karşılığı 07.07.2021 tarihinde 4.098,60 Euro ödendiği ve davacının davacının sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelini TTK'nun 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet hükümlerine göre davalı taşıyandan talep ettiği görülmüştür.
Davaya konu ... sayılı konişmentonun ... tarafından düzenlendiği, yükletenin ... , Gönderilenin ... olarak kayıtlı olduğu, yükleme limanı Jebel Ali, boşaltma limanı ... belirtilmiştir. Davalı ... A.Ş. tarafından ... A.Ş. ye adına düzenlenmiş olan Navlun açıklamalı fatura kesilmiş olduğu, ... adına adına ... ... tarafından navlun faturası kesilmiş olduğu, faturanın içeriklerinin konişmento kayıtları ile uyumlu olduğu, buna göre navlun sözleşmesinin dava dışı sigortalı ile davalı arasında kurulduğu, davalının üstlendiği taşıma işini dava dışı ... Şirketine yaptırdığı, davalının akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür.
Sigortalı ... A.Ş. ile Sigortacı Davacı arasında 30.06.2020 - 30.06.2021 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan, ... sayılı Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi düzenlendiği, ayrıca dava konusu taşımaya ilişkin olarak da 02/20/2020 tarihli Deniz Kargo Sigorta Sertifikası düzenlendiği, lehtar olarak ... A.Ş. nin belirtildiği, dosyaya sunulan 18/09/2020 tarihli faturanın yükleten ... tarafından ... şirketi adına düzenlendiği, buna göre ... Aırports Nıger Sarlu Bobıel Tarafından satın alınan emtianın dava dışı sigortalı tarafından sigortasının yaptırılarak sevkinin sağlandığı anlaşılmaktadır. Ekspertiz raporundda tespit edilen 4.098,60 Eur hasar bedeli davacı Sigortacı tarafından ... aracılığıyla 07.07.2021 tarihinde Dava Dışı Sigortalısı ... adına ödenmiş ve ödeme belgesi dosyaya sunulmuştur. Yine Davacı Sigortacı ... Sigorta antetli kağıdına tanzim edilmiş olan Sigortalısı ... tarafından imza ve kaşe edilen belgeye göre hasarla ilgili olarak 4.098,60 Eur ödenmesi şartıyla Sigortacısına temlik edildiğini belirtmektedir. Buna göre davacının aktif husumet ehliyetini haiz olduğu değerlendirilmiştir.
Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda hak düşürücü sürenin TTK 1188/1 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Ekspertiz raporuna göre emtianın 23/12/2020 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, davacının 15/12/2021 tarihinde davalı aleyhinde icra takibi başlattığı görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
Davacı taraf hasarın deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosyaya sunulan ihtarnamede tarih belirtilmemiştir. Ancak hasarın 26/12/2020 tarihli tutanak ile tespit ... Limanında tespit edilmiş olduğu, tutanağın kamyon şoförü , ... sorumlusu ve nakliyat sorumlusu tarafından imzalandığı görülmektedir. Tutanak nakliyat sorumlusunun katılımı ile düzenlendiğinden ayrıca hasar ihbarına gerek bulunmamaktadır. Bu durumda taşıyanın hasarın kendi sorumluluğunda meydana gelmediğini ispatlaması gerekmektedir.
Dosya kapsamında bulunan konşimentoya ve E-posta yazışmalarına taşımanın Dubai'den ... / İtalya aktarmalı olarak ... / Benin limanına varmış ve asıl teslim adresi Niger'e iletilmek üzere kamyonlara yüklenmiştir. Ekspertiz Raporunda otobüsün nakliye aşamasında hasarlandığı belirtilmiştir. Araçların deniz taşımasının son bulduğu ... / Benin limanına varışı 18.12.2020 tarihinde gerçekleşmiş ve hasar tutanağının düzenlendiği 26.12.2020 tarihinde Niger'deki son adresine gönderilmek üzere kamyonlara yüklenmiştir. ... da düzenlenen hasar tutanağında otobüslerde hasar olduğu ve detayların fotoğraflarla kayıt altına alındığı belirtilmiştir. ... Havalimanına vardığında düzenlenen ... antetli tarihsiz tutanakta bir otobüste hasar tespit edildiği , otobüsün, arka camında 1,5 m çatlak, sağ arka kapı dikmesinin eğik, sol orta kapı dikmesinin eğik, sağ ön farların kırık, sağ ön kapıda kısmi hasar olduğu belirtilmiştir. Tarihsiz tutanak havaalanı teknik müdürü, ambar şefi, lojistik sorumlusu ve şoför tarafından imzalanmıştır. Anılan tutanaklar değerlendirildiğinde hasarın hangi aşamada ve ne şekilde meydana geldiği açıkça tespit edilememekle beraber tahliye limanında hasarın tespit edilmiş olduğu, buna göre akdi taşıyan konumunda olup kara taşımasını da üstlenen davalının meydana gelen hasardan sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Ekspertiz raporunda otobüslerden bir tanesinin arka camını kırık olduğu, kapı ve dikmelerinde deformasyon olduğu, farların kırık olduğu, ön tamponun kırılmış olduğu belirlenmiş, tespit edilen hasarın parça değişimi ve tamir ile giderildiği, faturalar değerlendirilerek hasar hesabı yapıldığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda tespit edilen hasar bedelinin kadri maruf olduğu belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği, tespit edilen hasar bedelinin davalıdan talep edilebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
2-Yasal koşullar oluşmadığından icra inkar tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Karar harcı olan 5.134,28 TL'den peşin alınan 952,23 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.182,05 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 1.044,43 TL ilk harç 106,00 TL posta ücreti ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 7.150,43 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır