T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/490 Esas
KARAR NO:2024/118
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/11/2022
KARAR TARİHİ:12/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ... teknoloji dış ticaret limited şirketi ile müvekkili sigorta şirketi arasında emtia abonman sözleşmesi ve buna bağlı olarak dava konusu taşımaya ilişkin emtia nakli sigorta poliçesi akdedildiğini, müvekkil ile dava dışı sigortalı ... ticaret limited şirketi nakliyat emtia abonman sözleşmesi akdedildiğini, müvekkil ile dava dışı sigortalı ... ticaret limited şirketi arasında söz konusu nakliyat emtia abonman sözleşmesine bağlı olarak, dava konusu taşımaya ilişkin 28.01.2022 tanzim tarihli ve ... numaralı emtia nakli (abonman sözleşmesine bağlı) sigorta poliçesi akdedildiğini, dava dışı sigortalının satışını gerçekleştirdiği emtianın davalı Taşıyan ... Ltd. Şti. tarafından taşınması sırasında taşınan emtiada hasar meydana geldiğini, ... Sigorta A.Ş. Tarafından sigortalı ... Dış Ticaret Limited Şirketi firması Çin den ithal ettiği redresör yüklü 2 (iki) konteynır emtianın nakliyesi konusunda Davalı ... Ltd. ŞTİ. Firmasıyla anlaştığını, ... ... ve ... no.lu denizyoluyla gelen konteynırların Ambarlı gümrüğünde gümrükleme işlemlerinin tamamlanmasının ardından konteynırlar İkitelli de bulunan fabrikaya nakdedildiğini, tahliye için konteynır kapısı açıldığında ... no.lu konteynırda su sızması sonucu emtialarda hasar meydana geldiği tespit edildiğini, ... Sigorta A.Ş. tarafından işbu hasar nedeniyle sigortalısına 87.824,06 TL hasar tazminatı ödendiğini, dava konusu hasar, sigortalı tarafından .... Noterliğinden keşide edilen 10.02.2022 ve ... yev. Nolu ihtarname ile davalıya bildirildiğini, söz konusu hasar, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tutanak altına alındığını, davalı yanın dava konusu zarardan sorumlu olduğu hem yasal mevzuat hem de yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda sabit olduğunu, müvekkili şirketin rücu bedelini icra takibine konu yapmasında hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... İcra Müdürlüğü 2022/... E. dosyasına vaki itirazın 87.824,06 TL alacak açısından iptali ile takibin 09.03.2022 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faiı ile birlikte devamını talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Mahkememizin 13/12/2022 tarihli ara kararı uyarınca davacı vekili tarafından talep edilen İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Mahkememizin 16/02/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişiden aldırılan raporda özetle; incelenen dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti.'ye alt 2022 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehiııe delil niteliği taşıdığı, davacı ... Sigorta A.Ş. malların taşınması esnasında hasara uğraması neticesinde; Davacı yanın ... aracılığıyla hasar tazminat bedeli olarak 87.824,06 TL'yi dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.'ye ödediği, dava dışı sigortalı şirketin 87.824,06 TL tutarındaki hasar tazminatı bedelini 09.03.2022 tarihinde ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti/nin TTK. Hükümleri uyarınca tuttuğu ve kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde, dava konusu hasarlı malların içinde bulunduğu üç adet fatura toplamt olan 629.154,10 USD'yi dava dışı ...Ltd.'ye 31.01.2022 tarihinde gönderdiği 784.641,50 USD tutarlı havale ile cari hesap ilişkisi içinde ödediği. dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Ştİ'nin hasar bedeline ilişkin olarak satıcıdan herhangi bir ödeme almadığı, ticari defterlerinde herhangi bir mahsuplaşmanın yapılmadığı belirtilmiştir.
Yine mahkememizin 16/02/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerden aldırılan raporda özetle; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca sigortacının sigorta tazminatını ödediği, hasar bildiriminin zamanında yapıldığı, konteyner içindeki yükün hangi nedenle ıslandığı ve taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğini dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler kapsamında tespit etmenin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti. tarafından satın alınan redröser emtiasının ... sayılı konşimento tahtında ... Limanından İstanbul Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın ıslanmış olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan konişmentonun ... Ltd. tarafından düzenlendiği, davalının konişmentoda teslim acentesi olarak belirtildiği, navlun faturasının ise davalı tarafından düzenlendiği , buna göre davalının akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu mal faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıdadır. Dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti’nin ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde sunulan bilirkişi raporunda dava konusu hasarlı malların içinde bulunduğu üç adet fatura toplamı olan 629.154,10 USD'yi dava dışı ... CO.,LTD.'ye 31.01.2022 tarihinde gönderdiği 784.641,50 USD tutarlı havale ile cari hesap ilişkisi içinde ödediği, dava dışı sigortalı ... Ltd, Şti'nin hasar bedeline ilişkin olarak satıcıdan herhangi bir ödeme almadığı, ticari defterlerinde herhangi bir mahsuplaşmanın yapılmadığı tespit edilmiştir. Buna göre dava dışı sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 07/02/2022 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 09/03/2022 tarihinde yapıldığı, icra takibinin ise 29/07/2022 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasındadır. Dava konusu navlun faturasında nihai varış belirtilmemiştir. Dava dışı sigortalıya yazılan müzekkereye verilen cevap ile Ambarlı Limanından sigortalının adresine yapılan kara taşımasına ilişkin hizmet faturası dosyaya sunulmuş olup bu faturanın... Taşımacılık tarafından düzenlendiği görülmüştür. Buna göre davalının kara taşımasını üstlenmediği anlaşılmaktadır. ... Gümrük Müdürlüğü’nün yazı cevabı ekinde gönderilen konteyner hareketlerinin incelenmesinden konteynerlerin 30/01/2022 tarihinde gemiden tahliye edildiği, 07/02/2022 tarihinde liman çıkışının yapıldığı anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda “Tarafımızın incelemesine göre hasarın nakliye sürecinde meydana geldiği anlaşılmıştır çünkü nakliyeciye sağlam teslim edilen mallar teslimatta ıslanma hasarlı tespit edilmiştir" şeklinde görüş belirtilmiştir. Ekspertiz raporunda hasarın nedenine yönelik olarak bir tespit bulunmamaktadır. Davacı vekili 02/03/2023 tarihli beyan dilekçesinde gümüş nitrat testinin uygulandığını, test sonucunda tuzlu suya rastlanmadığını belirtmiştir. Dosyada yer alan belgeler arasında bulunan 07.02.2022 tarihli hasar tutanağında nakliye araç şöförü, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri ve 2 firma yetkilisinin imzası bulunmaktadır. Tutanakta; "İhracatçısı ... LTD , Alıcısı (ithalatçısı) ... Ltd. Şti. Taşıyıcısı ... Ltd. Şti. olan ... Beyanname numaralı yükümüz 2 konteyner olarak 07.02.2022 tarihinde işyeri merkez adresimizde Antrepomuza boşaltılmak üzere Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri ... eşliğinde indirilmek üzereyken, yüklerden ... -3 konteyner numaralı ... çekici plakalı ... dorse plakalı yükümüzde konteynerin sonuna doğru kıvamlı bir sıvı ve buna istinaden kolilerde ıslaklık tespit edilmiştir. Zarar gören kolilerin resimleri, çekilmiş olup aşağıda listelenmiştir, Ayrıca bu koliler ayrılmış ve izole edilmiştir. İşbu tutanak aşağıdaki şahitler huzurunda tutulmuştur.07.02.2022..." denilmektedir. Dosyaya sunulan gümrük memuru, antrepo sorumlusu, refakat memuru ve firma yetkilisi tarafından imzalanan tutanakta ise yükün taşıt ile geçici depolama yerine boşaltılmak üzere mührün sağlam olduğu görülerek sevke hazır hale getirildiği belirtilmiştir. Anılan tutanakta konteyner hasarına ilişkin herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Bunun haricinde tahliye sonrası düzenlenmiş bir konteyner el değiştirme tutanağı bulunmadığından konteynerın hasarlı ya da delik olduğu tespit edilememektedir. Bu açıklamalara göre davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği, konteynerın hasarlı olduğuna ilişkin tahliye sonrası düzenlenmiş bir konteyner el değiştirme ve hasar tutanağının bulunmadığı, hasarın deniz suyundan meydana geldiğini tespiti bakımından yapılan gümüş nitrat testinde tuzlu suya rastlanmadığı, konteynerlerin 30/01/2022 tarihinde gemiden tahliye edildiği, 07/02/2022 tarihinde liman çıkışının yapıldığı, konteynerın bu süre içinde limanda beklemiş olduğu, hasara ilişkin ilk tutanağın ise antrepoda düzenlendiği, hasarının deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.045,32 TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 617,72 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır