T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/507 Esas
KARAR NO:2023/451
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/10/2014
KARAR TARİHİ:07/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf PVC Zemin işaretleme bandı adlı yükün Şangay Limanından İstanbul ... Limanına parsiyel olarak taşınmasında geminin acentelik görevi üstlendiklerini, yükün ... limanına taşıyan geminin acentesi olduklarını, limana getirilen yükün alıcı firması olan ... Ltd. Şti’nin gümrükçüsü olan ... A.Ş’ye hasarsız olarak teslim ettiklerini, ... şirketi tarafından yükün kara taşımasının yapıldığını, kendilerinin ne deniz ne de kara taşıması yapmadıklarını alıcısı belli olan Gümrük şirketine malın 19.7.2012 tarihinde teslimlerini sağladıklarını, yük teslim edildikten 36 gün sonra ... Gıda şirketi yükte hasar olduğunu kendilerine bildirdiklerini, davacı bundan sorumlu olamayacaklarını, davalı sigorta şirketi dava dışı alıcı firmaya hasardan kaynaklı olarak ödeme yaptığını, daha sonra da kendilerine icra takibinde bulunduklarını, kendilerinin de icra baskısı altında bu borcu ödemek zorunda kaldıklarını, davalının halefıyet hakkına sahip olduğunu ispat etmeden acente sıfatına sahip davacı taraf icra takibinde bulunulmanın yasa ve usule aykırı olduğunu, malların hasarsız olarak teslim edildiğini, acente sıfatlarından dolayı asil gibi sorumlu tutulamayacakları bu nedenle icraya yatırmış oldukları bedeli davalıdan tahsil edilmesi konusunda hüküm kurulmasına karar talep ve dava etmiş olmakla .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı taraf, ... Ltd. Şti şirketinin sigortacısı olduklarını, yükün işyerine teslimi sırasında ürünlerde hasarın olduğunu, yükü taşıyan ... çalışanı ... hasara ilişkin beyanda bulunduğu, Malzemenin 24.7.2014 tarihinde ... isimli kişiden teslim aldığını yükün boşaltılması esnasında malzemelerin hasarlı olduğunu gördüm şeklinde beyan verdiğini, dolayısıyla davalı tarafın bu hasarı ... Ltd. Şti’nin talebi üzerine karşıladıklarını, davalı taraf ... Ltd. Şti den hasar ekspertiz raporu aldıklarını, hasar bedelini de 2.10.2012 tarihinde 8.343,72 USD olarak ödediklerini, sigortalısından halefıyet ve rücu hükümlerine göre makbuz ve temlikname aldıklarını, davacıdan iadeli taahhütlü mektupla rücu hükümlerine göre talepte bulunduklarını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın, Davacı tarafça taşıması gerçekleştirilen emtiaların hasarlandığı iddiası ile davalı yanca başlatılan icra takip dosyasına ihtirazi kayıtla ödenen hasar tazminatının istirdatı talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın, davacı tarafça ihtirazi kayıtla ödenen hasar tazminatı bakımından davacının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve buna göre var ise istirdatı gereken miktarın tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
İşbu davanın, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24/03/2015 tarih, 2014/... esas, 2015/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiş ve 2015/... esasına kaydı yapılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde 28/01/2019 tarih, 2015/... esas, 2019/... karar sayılı kararı ile 22.484,89 TL'nin 23/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş ve verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 01/12/2021 tarih, 2019/... esas, 2021/... karar sayılı kararı ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/01/2019 tarih 2015/... Esas 2019/... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a3 ve 355 maddeleri uyarınca kaldırılmasına, ve kayıtların kapatılarak dosyanın görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Dosya mahkememize gönderilmiş ve 2022/507 esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler... tarafından tanzim edilen 04/10/2023 tarihli raporda, Emtiadaki oluşan hasarın deniz yolu naklinde taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana gelmediği anlaşılmakla beraber davacının bu konuda bir kusurunun bulunmadığı, 7887,39 USD (KDV hariç) tutarındaki hasar miktarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğu, davacının huzurdaki davaya konu taşımada taşıyan sıfatını haiz olduğu, teknik bilirkişilerce davaya konu zararın taşıyanın sorumluluğunda olmadığı tespitine bağlı olarak, sigorta şirketi tarafından tazmin edilen bedel için rücu hakkının bulunmayacağı, mahkemenin kanaatinin davacının istirdat hakkının bulunduğu yönünde olması halinde ise, icra tehditi altında ödenen bu bedelin iadesinin gerekeceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ... İcra Müdürlüğünün 2013/... E. Sayılı icra dosyası, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24/03/2015 tarih, 2014/... esas, 2015/... karar sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/01/2019 tarih, 2015/... esas, 2019/... karar sayılı kararı, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 01/12/2021 tarih, 2019/... esas, 2021/... karar sayılı kararı, davacının ... İcra Müdürlüğünün 2013/ ... E. Sayılı icra dosyasına ilişkin 05.09.2014 tarihli ödeme dekontu, ... numaralı konişmento, poliçe, hasar dosyası, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde;
Hak düşürücü süre açısından yapılan değerlendirmede; TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden hasarlı emtiaların 19.07.2012 alıcıya teslim edildiği, davalının ... İcra Müdürlüğünde 09.05.2013 tarihinde icra takibine giriştiği, davacının ... İcra Müdürlüğünün 2013/... E. Sayılı icra dosyası kapsamında davalıya 05.09.2014 tarihinde ödemede bulunduğu, davacının 23.10.2014 tarihinde mahkememizde iş bu davasını açtığı görülmekle davacının TTK 1188 gereğince hak düşürücü süre içerisinde davasını açtığı anlaşılmıştır.
Dava dışı sigortalı ... Şirketi'nin Tayvan'da mukim ... ... Limited firmasından 2850 kg "PVC Floor Marking Tape (PVC Zemin İşaretleme Bandı)" emtiasını toplam 9.030,00 USD bedel ile ...teslim şartı ile satın aldığı, emitanın Tayvan'dan Türkiye'ye taşınması için ... ... Co. Ltd tarafından 17.06.2012 Tarihli ... no.lu Konişmento düzenlediği, bu konişmentoya göre yükletenin Tayvan'da mukim ... ... Limited Şirketi, Alıcının/İhbar olunanın Türkiye'de mukim dava dışı sigortalı ... Industrıal firması olduğu ve teslim acentesinin Türkiye'de mukim davacı ... A.Ş. firması olduğu, emtianın ... no'lu konteyner içinde Shangaı/ÇİN Limanı'ndan ... ... isimli gemi ile ... Limanı'na deniz yoluyla taşındığı, davacının ... .Ltd.Şti. Adına 16.07.2012 tarihli navlun faturası düzenlediği, davacının emtiayı taşıyan geminin acentesi olduğunu iddia ettiği, davalının da davacının acenteliğine ilişkin beyanda bulunmayıp, davacının navlun faturası düzenlemesi ve 17.07.2012 tarihli ... referans numaralı konişmento uyarınca taşıyan sıfatına haiz olduğunu beyan ettiği,
TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır. TTK m. 105' de; "acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK 105 vd. maddeleri ve Yargıtay İçtihatları uyarınca acentenin acente vasfıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır. Acentenin kendi adına navlun sözleşmesi düzenlemesi onun bu sıfatını değiştirmeyecektir. Davacı dava dilekçesinde ve tüm yargılama sürecindeki yazılı ve sözlü beyanları ile emiayı taşıyan geminin acentesi olduğunu iddia ettiği, söz konusu konişmento uyarınca emtianın Shangaı/ÇİN Limanı'ndan ... ... isimli gemi ile ... Limanı'na deniz yoluyla taşındığı, dosyaya içine sunulu equasis kaydında davacının söz konusu geminin acente olduğu hususunun saptanamadığı, davacının geminin acentesi olduğuna dair acentelik sözleşmesi vs i ibraz etmediği , buna ilişkin başkaca herhangi bir delil ibraz etmediği, somut olayda davacının salt navlun faturası düzenlemiş olmasının taşıyan olduğunu da göstermeyeceği, zira dosya içerisinde davacı tarafından düzenlenmiş bir konşimento ve taşıma sözleşmesi bulunmadığı, buna ilişkin e posta yazışmalarının da sunulmadığı, 17.06.2012 Tarihli ... numaralı Konişmentonun ... ... Co. Ltd tarafından no.lu düzenlediği, teslim acentesinin Türkiye'de mukim davacı ... A.Ş. firması olduğu, konişmento uyarınca davacının ... ... Co. Lt nin boşaltma limanı acentesi olduğundan davacının taşıyan sıfatının dosyadaki mevcut deliller uyarınca tespit edilemediğinden iş bu davada davacının aktif husumet ehliyeti tespit edilemediğinden davanın usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 384,00 TL den karar harcı olan 269,80 TL nin mahsubu ile fazla alınan 114,20 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır