T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/508 Esas
KARAR NO:2025/653
DAVA:Alacak (... Ve Yardımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/12/2022
İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 04/05/2023 TARİH ... SAYILI BİRLEŞME KARARINA KONU DOSYASI
BİRLEŞEN DAVA:
DAVA:Alacak (... Ve Yardımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/02/2023
KARAR TARİHİ:10/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı, “...” isimli gemi donatanı adına gemi kaptanı olduğunu, geminin saat 13:42'de boğaz girişine doğru seyrine devam ettiğini, saat 16:06 sularında davalı bünyesinde çalışan kılavuz kaptan ve yine davalı kurumun bir alt kuruluşu olan ... birlikte, kılavuz kaptanı taşıyan römorkörün gemiyi yakalayabilmesi için geminin olağan hızından daha düşük bir hızla seyrine devam etmesinin istendiğini, daha sonra, kılavuz kaptanın gemiyi Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği ve Türk Boğazları Deniz Trafik Yönetmeliği Uygulama Yönergesi kapsamında izin verilen bölgeden farklı bir yerde gemiye bindiğini; bu esnada yine davalı kurum'a ait “...-6” römorkörünün gemiye eşlik ettiğini, ancak kılavuz kaptanın gemiye getirilmesi sırasında, özellikle kılavuz botunun yavaş hızından dolayı, geminin arızaya sebep olacak şekilde düşük hızda manevra yapmaya zorlandığını ve bu sebeple geminin hızının düştüğünü kaptan tarafından, makine arızası yaşandığının tespit edildiğini gemide bulunan kılavuz kaptan tarafından ... ...'ün konuya ilişkin bilgilendirildiğini ve davalı kurum'un derhal römorkörler göndermesinin istendiğini Akabinde “... 6” botunun, gemiye halat vererek düşük hızla seyir eden gemiyi çekmeye başladığını, geminin, ... Demir Bölgesine çekildiği hâlde gerekli olmamasına rağmen, yine davalı kuruma ait çok sayıda diğer römorkörlerin de gemiye halat verdiği ve daha sonra davalı kurum'un, gemiyi çekme operasyonunun bir ... operasyonu olduğunu iddia ederek gemiden ... ücreti alacakları doğduğunu ve bu nedenle geminin seferine müsaade edilmeyeceği hususunu müvekkiline bildirdiğini, davalı kurum tarafından verilen talimatlar doğrultusunda rotada değişiklik yapılması nedeniyle geminin, boğaz geçişi esnasında makine arızası yaşadığı ve akabinde davalı kurum'un geminin tehlikede olduğunu iddia ederek ve kaptanı buna inandırarak gemiyi römorkörlerden halat almaya zorladığını, ancak olaya davalı kurum'un kendi kusuru ile neden olması sebebiyle 1989 Uluslararası ... Sözleşmesi ve Türk Ticaret Kanunu 1311. Maddesi uyarınca ... ücreti talep edilemeyeceğini, beyan ve iddia olunmuş ve 18.02.2022 tarihli ve ... ... referans numaralı teminat mektubunun iadesi ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla donatanın uğradığı zarar toplamı 185.261,60 ABD Doları'nın Merkez Bankası tarafından belirlenen ABD Doları için kamu bankalarınca mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz oranları uyarınca 12.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir..
Asıl davada davalı tarafından sunula cevap dilekçesinde özetle; dava konusu “...” isimli gemiye 12.02.2022 tarihinde verilen hizmetin ... hizmeti olduğunu, 12.02.2022 tarihinde “...” isimli gemide bulunan kılavuz kaptanın saat 16:20'de gemi kaptanının acil durum beyanı olduğunu, geminin Kız Kulesi önlerinde tehlikeli şekilde sürüklendiği ve yüksek hızda akıntıya maruz kaldığını, gemi kaptanının beyanında, makine arızası yaşadığı ve kumanda altında olmadığı bölgede emniyete alınabilmesi ve gerekli kurtulma manevrasının yapılabilmesi için römorkör talebinin mevcut olduğunu, “...” gemisi kaptanının ayrı ayrı “... 5”, “... 6” ve “... 11” römorkörlerine ... teyidi verildiğini gemide meydana gelen makine arızası nedeniyle gemi kaptanının geminin kontrolünü tamamen kaybettiğini ve geminin akıntı ve rüzgar ile sürüklendiğini, davacının geminin makine arızasına Kılavuz Kaptanın Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği ve Türk Boğazları Deniz Trafik Yönetmeliği Uygulama Yönergesi kapsamında izin verilen bölgeden farklı bir yerde binmiş olması nedeniyle gerçekleştiği iddiasının asılsız olduğunu, kılavuz kaptanın emniyetli bir şekilde gemiye katılma ve ayrılmasının gemi kaptanı sorumluluğunda olduğunu, basiretli bir kaptanın emniyetli sürati ayarlamak ya da ayarlamamak sorumluluğu bulunduğu ve eğer tavsiye edilen sürat gemisi için emniyetli değil ise gemi kaptanının bu durumu VTS'e beyan etmesi gerektiğini; davacının sunduğu ... kayıtlarında kılavuz kaptan gemiye çıktıktan sonra geminin süratinin düştüğünü fark ettiğini, gemi kaptanına problem olup/olmadığının sorulduğu, ancak gemi kaptanının gemi makinesinde problem olduğunu ancak 1 dakika sonra söylediğini; davacının iddiasının aksine makine arızasının kılavuz kaptan tarafından tespit edildiğini, hayatın olağan akışında tedbirli bir gemi kaptanının “...” büyüklüğündeki bir geminin böyle bir sürede akıntıya kapılması halinde çok tehlikeli kazaya sebebiyet verebileceğinin öngörmesi gerektiğini davacı tarafın iddialarının sığ ve dayanaksız olduğunu kılavuz kaptanın faaliyetlerinin danışmanlık mahiyetinde olduğunu ve gemi kaptanının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını davacının zarar iddiasının yerinde olmadığını kurtarılan değerlere göre alınan teminatın normal olduğu ve yük ilgililerinin yük değerinin %6,51 bedeli üzerinden kendileri ile sulh olduğu beyan ve savunmaları yapılarak, davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... IMO numaralı Liberya Bayraklı ... isimli kuru yük gemisinin 12.02.2022 saat 16:20'de İstanbul Boğazı güney girişinde makine arızası nedeni ile sürüklenerek tehlikeye maruz kaldığını, müvekkili kuruluşuna ait ... römorkörlerince ... hizmeti neticesinde bahse konu gemi ... demir bölgesinde emniyetli bir şekilde demirletildiğini, ... isimli gemi 12.02.2022 tarihinde deniz tehlikesine maruz kalarak sürüklendiğini ve müvekkili kuruluşça verilen ... hizmeti neticesinde ... C Bölgesi Demir Sahasına demirlediğini, ... gemisi kaptanı geminin kontrolünü kendi makine ve veya ekipmanlarıyla ele alamayacağını düşündüğünden ... ile temasa geçip acil olarak römorkör istediğini açıkça beyan ettiğini, dava konusu olayda gemide meydana gelen makine arızası nedeniyle gemi kaptanı geminin kontrolünü tamamen kaybettiğini ve gemi akıntı rüzgar şartlarına bağlı olarak tamamen kontrolsüz bir şekilde sürüklenmeye başladığını, geminin makinası ağır yol ile çalışırken sürat arttırmaması bir makine arızası durumu olduğunu, her ne kadar TTK m.1298 f.4'de açık kabul şartı aranmasa da dava konusu olayda gemi kaptanı bile bu operasyonun bir ... operasyonu olduğunu kabul ettiğini, başarılı ... hizmeti neticesi olası çevre kirliliğinin önüne geçildiğini, davalının olası tazminat yükümlülüklerini engellediğini beyan etmekle, mahkemece re’sen dikkate alınacak hususlar ile TTK m.1304 ve devamına göre 12/02/2022 tarihinde müvekkili kuruluşça Liberya bayraklı ... gemisine (IMO:...) verilen ... hizmetinden kaynaklanan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 3.500.000,00 USD ... ücretinin 12/02/2022 ... tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günlü TCMB nın USD mevduatı için belirlediği efektif satış kuru karşılığı TL olarak davalıdan alınarak müvekkil davacı kuruluşa ödenmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada, ... IMO numaralı ... Donatanı Adına Gemi Kaptanı ... cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kaptanı olduğu Liberya bayraklı ... IMO numaralı ... isimli gemi Zonguldak'ta tahliye edilmek üzere yüklenen Kolombiya Kazan Kömürü yükü ile 20 Ocak 2022 tarihinde Kolombiya Puerto Bolivar limanı'ndan seyrine başladığını, geminin Çanakkale Boğazını sorunsuz geçtiğini ve 12.02.2022 tarihinde saat 00:06 da İstanbul Boğazı girişine ulaştığını, Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri Sektör Marmara tarafından gemi transit geçiş olduğundan boğaz geçişine başlamadan önce geminin drift yapması talimatı verildiğini, ancak yolculuk esnasında geminin seferi etkileyebilecek hiçbir teknik veya mekanik problem yaşanmadığını,geminin saat 13:42'de boğaz girişine doğru seyrine devam ettiğini saat 16:06 sularında davacı bünyesinde çalışan kılavuz kaptan ve yine davacı kurumun bir alt kuruluşu olan ... birlikte kılavuz kaptanı taşıyan römorkörün gemiyi yakalayabilmesi için geminin olağan hızından daha düşük bir hızla seyrine devam etmesini istediğini, daha sonra kılavuz kaptan Gemiyi Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği ve Türk Boğazları Deniz Trafik Yönetmeliği Uygulama Yönergesi kapsamında izin verilen bölgelerden farklı bir yerde gemiye bindiğini, bu esnada davacı kurum'a ait ...-6 Römörkörü gemiye eşlik ettiğini, gemi kılavuz kaptanın talimatları altında seyrine devam etmekte olan gemide makine arızası yaşandığını tespit edildiğini, ve gemide bulunan kılavuz kaptan tarafından davacı kurum'un derhal römorkörler göndermesi istendiğini, akabinde ... 6 gemiye halat verdiğini ve düşük hızla seyir eden gemiyi çekmeye başladığını geminin ... Demir Bölgesine çekildiği halde gerekli olmamasına rağmen yine davacıya ait çok sayıda römorkörler de gemi'ye halat verdiğini, davacı gemiye verilen çekme operasyonunu bir ... operasyonu olduğunu iddia ederek gemiden ... ücreti alacaklar doğduğunu ve bu nedenle geminin seferine müsaade edilmeyeceği hususunu müvekkil'e bildirdiğini, daha sonra davacı kurumun gemi üzerindeki seferden men kararının kaldırılması için nakit teminat verilmesi veya banka teminat mektubu sunulmasını talep ettiğini, hiçbir şekilde gemiye ... hizmetinin kabulü anlamına gelmemek ve her türlü hakkı saklı kalmak kaydıyla yalnızca gemi üzerindeki seferden men kararının kaldırılması için ... Bankası tarafından düzenlenen 7.000.000,00 ABD Doları bedelli 18.02.2022 tarihli ve ... ... referans numaralı teminat mektubunu davacı kurum'a teslim ettiğini, akabinde işbu dosya tahtında davacı tarafından bu kez ... talepli dava ikame edildiğini 3.500.000 ABD Doları'nın faizi ile müvekkilden tahsili talep edildiğini, açıklanan gerekçelerle davanın reddi ile geminin seferine izin verilmesini teminen davacı kurum'a teslim zorunda kalınan teminat mektubunun müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmekle, davanın 3.500.000 ABD Doları talep ile ikame edildiği göz önüne alınarak teminatın bu bedele düşürülmesini ve teminat mektubunun taraflarına iadesini, asıl davanın usulden ve esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahmilini, karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada, ... IMO numaralı ... Gemisi Donatanına İzafeten Acentesi ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... gemisinin boğaz geçiş acentesi olduğunu, dava ise ... yardım alacağından kaynaklandığını, müvekkilinin acente olarak davacı ile bir akdi ilişkisi de bulunduğunu haksız fiili veya ... yardım örneklerinde olduğu gibi akdi ilişkilere dayanmayan acentenin aracılık ettiği veya temsilcilik yaptığı işlerden kaynaklanmayan hususlarda asıl izafeten acenteye dava açılması imkanı bulunmadığını davanın kabul edilmediğini haksız fiil veya sözleşme dışı işlemlerden doğan alacaklarda acenteye asıla izafeten dahi dava açılamayacağını bu sebeple davanın husumet yokluğu nedeni ile reddini, bu talep kabul edilmese dahi TTK gereği acenteyi sorumlu kılacak şekilde karar kurulamayacağını beyan etmekle davanın reddini yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesini, karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava,Liberya bayraklı ... gemisine verilen hizmetlerden dolayı davacı tarafça Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne tevdi edilen ... Bankasına ait 18.02.2022 tarihli teminat mektubunun iadesi ve davacının bundan kaynaklanan zararlarının tahsili istemine ilişkin olup, birleşen davanın ise;davacı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün asıl dava konusu gemiye verdiği ... hizmetinden dolayı gemi donatanına karşı açılan alacak davasıdır.
Asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı vekili 10/09/2025 tarihli dilekçesi ile asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ile sulhen anlaşma sağlandığını, müvekkili şirket yönünden yargılama gideri, vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretine hükmedilmemesini, 10/09/2025 tarihli dilekçesi ile de davalıdan vekalet ücreti ve yargıma gideri taleplerinin olmadığını beyan ederek karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosya davalısı, birleşen dosya davacısı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü vekili tarafındanda, 10/09/2025 tarihli dilekçesi ile asıl davada davacı birleşen dosya davalısı ile sulhen anlaşma sağlandığını, müvekkili şirket yönünden yargılama gideri, vekalet ücreti ücretine hükmedilmemesini ve davacıdan vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığının beyan edildiği görülmüştür.
Bu durumda, davacı ve davalı vekillerinin karşılıklı dilekçeleri ile dava konusu alacakla ilgili olarak davacı ile davalı firmanın sulh oldukları, asıl ve birleşen davaların konusuz kaldığı anlaşıldığından HMK 'nun 315.maddesi gereğince konusuz kalan davalar hakkında karar verilmesine yer olmadığına, taraflar birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerinden tarafların yapmış oldukları yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılarak, vekalet ücreti takdir edilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
A-ASIL DAVADA
1-Tarafların sulh olmaları nedeniyle dava konusuz kaldığından esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Taraflar birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerinden, tarafların yapmış oldukları yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılarak vekalet ücreti konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 59.080,27 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 58.464,87 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
B-BİRLEŞEN DAVADA
1-Tarafların sulh olmaları nedeniyle dava konusuz kaldığından esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Taraflar birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerinden, tarafların yapmış oldukları yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılarak vekalet ücreti konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.129.575,02 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.128.959,62 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/09/2025
Başkan ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Katip ...
✍e-imzalıdır.