T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2022/523 Esas
KARAR NO: 2024/89
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/11/2022
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından, davalı adına ''Referans no: ... Gemi adı ... Kap:829 Paket Sefer No: ... Kilo: 17.540,00 KGS Konşimento No: ... Hacim: 0,000 M3 Yükleyici ...-... LTD Yükleme Limanı: ... Alıcı: ... LTD STI Varış Limanı: MERSİN Mal Tanımı:YATAK Nihai Varış Yeri: MERSİN Konteyner Numaraları.: ... Konteyner Adedi: ... Taşıma işinden kaynaklanan demuraj ücretine" ilişkin fatura tanzim edildiğini, sonrasında davalı ...'in müvekkili şirket tarafından adına tanzim edilmiş olan 24.09.2021 tarihli, ... numaralı, taşıma işinden kaynaklanan demuraj ücretine ilişkin e-faturayı ... Noterliği ... Yevmiye numaralı ihtarname ile müvekkili şirkete herhangi bir gerekçe göstermeden iade ettiğini, faturanın iadesi akabinde, taraflarınca ... İcra Müdürlüğünün 2021/ ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça bahse konu icra takibine karşı borca, faiz oranına ve takibin tüm fer'ilerine itiraz edilerek icra takibinin durduğunu, haksız ve hukuka aykırı itiraza karşı 18.03.2022 Tarihli ... Arabuluculuk Bürosu 2022/... büro dosya numarası, 2022/... arabuluculuk numarası ile dava şartı arabuluculuğa başvurduklarını, karşı taraf ile yapılan görüşmelerin anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı tarafın itirazında haksız olup kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketin yapmış olduğu taşımacılık hizmetine ilişkin ücreti, davalıdan tahsil edememesi sebebiyle zarara uğradığını, borçlunun itirazının iptali ile asıl alacak, faiz oranı ve tüm ferilerine itirazının iptalini, takibin 12.850-USD asıl alacak ve faizi üzerinden devamı ve borçlunun haksız itirazı sonucu asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takip talebinde dayanılmayan delillerin itirazın iptali davasında dayanılmasının mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinden sonra yeni deliller sunmasına muvafakatlerinin bulunmadığını, taraflar arasındaki e-mailleri ile davanın reddinin gerektiğinin sabit olduğunu, davacı tarafın hakkı olmayan fahiş tutarda bir ödeme talep ettiğini, davacının müvekkilinden alacağının bulunmadığını, davacı tarafından usul kurullarına aykırı olarak sonradan sunduğu 23/10/2023 tarihli belgelinin müvekkili şirket tarafından düzenlenmediğini, talep edilen demuraj ücretinin tarifeye aykırı olarak fahiş miktarda olduğunu, müvekkili tarafından ihtirazi kayıt ile ödeme yapıldığını, buna rağmen davacının bu bedeli istemesinin kötü niyetli olduğunu beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava, tirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa Demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı, davalının demuraj ücretinden sorumlu olup olmadığı hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... ... A.Ş. olduğu, borçlunun ... Ltd. Şti. olduğu, 13.850,00USD nin tahsili için 28/12/2021 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 03/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 10/01/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 15/11/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 11/08/2023 tarihli raporda; İncelenen davacı şirkete ait 2021 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2021 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, İncelenen davalı şirkete ait 2021 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2021 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı ... ... A.Ş.'nin deniz taşımacılığı hizmeti ile ilgili düzenlediği demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 29.12.2021 tarihi itibariyle davalı ... Ltd. Şti.'den 12.850,00 USD karşılığı 166.760,88 TL (13.850,00 USD FATURA -1.000,00 USD GELEN EFT) tutarında fatura alacağının bulunduğu, Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tarafına düzenlenen demuraj faturasını kabul etmeyerek ihtarnameyle davacı yana iade etmesinden ve davacı yana 7.440,00 TL eft ödemesi yapmasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 29.12.2021 tarihi itibariyle davacı ... ... A.Ş.'den 7.439,99 TL tutarında alacağının bulunduğu, Dava konusu demuraj ücretinden kaynaklı alacak ile ilgili olarak asıl taşımayı yapan dava dışı ... A.Ş. tarafından 01.02.2021 tarihli ... numaralı 22.110,00 USD tutarlı "Demuraj Geliri" açıklamalı e-Faturanın davacı şirket ünvanına düzenlendiği, davacı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturasını ticari defterlerinde kayıt altına aldığı ve davacı şirketin ... Bankası aracılığıyla dava dışı ... A.Ş.'ne 02/09/2021 tarihinde 22.110,00 USD havale göndererek fatura bedelini ödediği, Dava konusu taşımada 22.110,00 Usd demuraj bedeli oluştuğu, Davacının, davalıdan 12.850,00 Usd (13.850,00 USD FATURA -1.000,00 USD GELEN EFT) demuraj alacağının bulunduğu, Davalı şirketin icra takip tarihi itibariyle temerrüde düşürüldüğüne ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları da değerlendirilmek üzere, bilirkişi heyetine ... 'ın da dahli ile ek bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 26/01/2024 tarihli ek raporda; Davacı ile Davalı Şirket arasında navlun sözleşmesi kurulduğu, Davacı akdi taşıyan, Davalını sıfatı ile davada aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, fiili taşımanın dava dışı ... tarafından yapıldığı, Heyetimiz tarafından yapılan mali incelemede, Davacı Şirket tarafından söz konusu taşıma işini fiilen yerine getiren dava dışı ... tarafından Davacı Şirket adına düzenlenen söz konusu taşıma nedeniyle 22.110 USD demuraj ödediği tespit edildiği, Davacı Şirket, ödediği fatura bedelini rücuen kendi taşıtanı Davalı'dan talep edebileceği, ihtilaf konusu olayda, oluşan konteyner gecikme ücretinden Davalı Şirket'in gerek yasal mevzuat gereğince taşıtan sıfatıyla, gerekse vermis olduğu taahhütname uyarınca sorumlu olduğu, Buna göre, dosyada fiili taşıyan ... ... tarafından düzenlenmiş olan ... nolu ara konşimentoda bulunan demuraj tarifesine göre; 40 feet konteyner demuraj tarifesi 7 gün serbest süre, 8-14 gün arası günlük 40 Usd, 15-21 gün arası günlük 80 Usd, sonrası günlük 110 Usd olarak belirlendiği, ancak ... ... tarafından 7 gün yerine 21 gün serbest süre uygulandığı, Bu durumun esasen Davalı Şirket lehine olduğu, Konteyner 26.11.2020 tarihinde tahliye edilmiş, 05.07.2021 tarihinde tasfiye sonrası boş dönüşü gerçekleşmiş olduğundan toplam geçen süre 222 Günden x110 USD: 22.110 USD olarak hesaplandığı, Davacı şirketin 18.02.2021 tarihli ... no'lu 8.020,00 USD karşılığı 56.273,93 TL tutarlı faturayı davalı şirkete düzenlenmesiyle taraflar arasında ticari ilişkinin başladığı, taraflar arasında 2020 yılında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı, Kök raporda da belirttiğimiz üzere "Davacı ... ... A.Ş.'nin deniz taşımacılığı hizmeti ile ilgili düzenlediği demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 29.12.2021 tarihi itibariyle davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den 12.850,00 USD karşılığı 166.760,88 TL (13.850,00 USD FATURA -1.000,00 USD GELEN EFT) tutarında fatura alacağının bulunduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, arabuluculuk dosyası, ilgili icra dosyası, konişmentolar, taraflar arasındaki e posta yazışmaları, navlun faturası, davaya konu faturalar, ticari defter incelemeleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde ; davacının davalıya ait yüklerin taşınmasını üstlendiği, konteynerlerin geç teslimi sebebiyle demuraj oluştuğu, davalı adına ... numaralı konişmento sebebiyle davalı adına 13.850 USD demuraj faturası düzenlediği, fatura bedelinin davalı tarafça ödenmediğini iddia ettiği, davalının, davacının geç bildirimde bulunması sebebiyle demuraj oluştuğu, demurajın oluşmasında müvekkilinin kusurunun bulunmadığı, ayrıca demuraj bedelinin fahiş olduğu , 23.10.2020 tarihli belgenin müvekkil şirketince düzenlenmediği, davacıya 24.02.2021 tarihinde 60.919 TL (8.530 USD) ve 01.03.2021 tarihinde 7.440 TL (1020 USD) ödemede bulunduğu, kendisinin davacıdan alacaklı olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davacının ticari defterlerinin incelenmesi ile icra takip tarihi itibariyle davalıdan 12.850 USD alacaklı olduğu, 24.09.2021 tarihli 13.850 USD demuraj faturasının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davadışı ... Hat Denizcilik tarafından davacı adına ... numaralı 22.110 USD demuraj faturasının tanzim edildiği, davacının ... bankası aracılığıyla 02.09.2021 tarihinde 22.110 USD demuraj bedelini davadışı ...a ödediği, davacının davalıya ...a ödediği demuraj bedelini yansıttığı anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu navlun faturası bulunmamasına karşın davalının cevap dilekçesindeki beyanı, dosyaya sunulu ... numaralı ara konişmento ve ... numaralı ana konişmento ve ticari defter incelemeleri ile davacının davalının İsrail'e ihraç ettiği ürünlerin taşınmasını üstlendiği, davacının navlun faturası düzenlemesi sebebiyle akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu, davalının ise taşıtan sıfatına haiz olduğu anlaşılmıştır. Gümrük müdürlüklerinden gelen müzekkere cevaplarından ve tarafların ortak beyanlarından emtianın gümrükten çekilmediği ve davalının ürünlerin iadesini talep ettiği, emtianın geri getirilmesi için ... numaralı ara konişmento ve ... numaralı ana konişmentonun düzenlediği, demunaj ücretinin bu konişmentodan kaynaklandığı görülmüştür. Dosyaya sunulu ... numaralı konişmento uyarınca göndericinin İsrail'de mukim ... Ltd, alıcının davalı olduğu, demonte tabanlar ,başlıklar ve şilte emtiasının ... limanından ... limanına ... Gemisi ile taşındığı, birleşik taşıma ve limandan limana nakliye konişmentosunun ... ... tarafından düzenlendiğinin görüldüğü, ... ... konişmento düzenlemesi sebebiyle fiili taşıyan olduğu, davacının taşıma işini bizzat yerine getirmeyerek alt taşıma sözleşmesi yapmak suretiyle ... devrettiği anlaşılmıştır.
Dava konusu talep, özünde, konteyner işgaliye bedeli olan demuraj alacağına ilişkin olmakla; konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi , gönderilenin (alıcı) belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyner başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli serbest süreler ve bunun aşılması halinde aşamalı olarak yeni süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir. Söz konusu ücret dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltılıp, taşıyanın deposuna iade edildiği güne kadar geçen süre, belirlenmiş gün sayısından fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Somut olayda demuraj talep etmesi beklenen, esasen taşıma işini fiilen yerine getiren dava dışı ... ... olmakla, dava dışı ... ...'in acentesi ... Hat Denizcilik tarafından davacı adına 22.110 USD bedelli demuraj faturasının düzenlendiği ve bu bedelin davacı tarafından dava dışı ... Hat taşımacılığa ödendiğinden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Demurajın navlunun teferruatı sayılması ve gönderilenin eşyanın teslimini istememesi sebebiyle TTK 1207 maddesi gereğince davalının demuraj bedeli bakımından sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Dosya kapsamından davalının İsraile ihraç ettiği ürünün alıcı tarafından teslim alınmadığı ,davalının emtianın iadesini talep ettiği ,davacı tarafça , davalının 23.10.2020 tarihinde fiili taşıyan ... tüm masraflardan sorumlu olduklarına dair belgeyi mahkememize dosyasına sunmuştur. Davalı tarafça bu belgenin altındaki imzanın sahteliği iddia edilmesine karşın karar aşamasına kadar belgenin sahteliğine ilişkin herhangi bir soruşturma kaydının bulunmadığından davalının sahtelik iddiası mahkememizce değerlendirilmemiş kaldı ki yukarıda detaylı olarak izah edildiği üzere davalı TTK 1207 gereğince demuraj masrafından sorumludur.
Dosya kapsamından konteynerin 26.11.2020 tarihinde limana geldiği ve aynı gün gemiden tahliye edildiği, 05.07.2021 tarihinde taşıyana boş dönüş yaptığı, ... numaralı ara konişmentoda demuraj tarifesinin yer aldığı, buna göre 26.11.2020 tahliye sonrası 7 gün serbest süre , 8-14 gün arası günlük 40 USD, 15-21 gün arası günlük 80 USD, sonrasında günlük 110 USD olduğunun belirtildiği, 26.11.2020 - 05.07.2021 tarihleri arasında 222 günlük demuraj oluştuğu, fiil taşıyanın serbest süreyi 7 gün yerine 21 gün uyguladığı, bilirkişilerce toplamda 22.110 USD demuraj oluştuğunun tespit edildiği, davacının mahkememizce denetime açık bilirkişi raporuna itibar edilerek 22.110 USD demuraj oluştuğu kabul edilmiş, neticeten davacının ticari defterlerde kayıtlı olan 12.850 USD demuraj bedeli üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, ... numaralı ara konişmentoda numaralı deniz taşıma senedinde demuraj tarifesinin yer aldığından demuraj bedelinin davalı tarafından hesap edilebilir olduğu değerlendirilmiş ve likid olan alacak için davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kabulü ile ... İcra müdürlüğünün 2021/ ... e sayılı icra dosyasına davalının itirazının 12.850,00 USD yönünden iptaline, takibin kaldığı yerden kabul edilen alacak DEVAMINA,
2-Kabul edilen alacak üzerinden hesaplanan 30.504,10.TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Karar harcı olan 10.030,95.TL'den peşin alınan 1.716,38.TL'nin mahsubu ile bakiye 8.314,57.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 1.808,58.TL ilk harç 87,25.TL posta ücreti ve 7.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 8.895,83.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı vekili için takdir edilen 23.495,15.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2024
Katip ...
Hakim ...
e-imzalıdıre-imzalıdır