T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/530 Esas
KARAR NO:2023/121
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/09/2021
KARAR TARİHİ:16/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... A.Ş ... nolu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, sigortalının müvekkili şirkete yapmış olduğu ihbar neticesinde, sigortalı firma tarafından 460 koli (21.600 adet 8.864 kg ) oyuncak cinsi emtia, ... de yerleşik ...adlı firmadan, ... tarih ... nolu ekli fatura ile 55.502,40 USD karşılığında satın alındığını,... nolu 40'lık kapalı konteynır içerisine istif edilen emtia, 23/09/2020 tarihinde ...'in ... Limanından "..." adlı gemiye yüklenerek, Türkiye'ye sevk edildiğini, yapılan taşıma sonrası gemi, ... Limanına yanaştığını, konteynırın oradaki liman sahasına indirildiğini, gümrük işlemlerinin tamamlanması sonrası ... nolu konteynır, dahili nakliye aracıyla, ... Limanından ... sigortalı firma deposuna nakledildiğini, dahili nakliye aracının sigortalı firma deposuna vardığını, emtianın konteynırdan tahliyesi esnasında yapılan kontrollerde, konteynırın üst kısmının delik ve konteynır içerisindeki emtianın bir kısmının ıslanmak suretiyle hasarlı olduğunun tespit edildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda meydana gelen olay neticesinde hasar tespitinin yapıldığını, 10.599,81 TL hasar tespit edildiğini ve hasar bedelininin 01/04/2021 tarihinde müvekkili şirket tarafından sigortalıya ödendiğini, hasarın davalı nakliyeci firma sorumluluğunda yapılan taşıma sırasında oluştuğunu, davalının meydana gelen hasarda sorumluluğunun olduğunu bildirip, davalının haksız itirazının iptali ve ... 31. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile yapılan takibin devamına, ayrıca alacağın likit olması ve kötü niyetli itirazın iptalini ve alacağın %20'sinde aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." düzenlenen ve davacı tarafca mahkemeye sunulan ... nolu konşimento kapsamında donatan olmadığını, işletenin acentesi olmadığını, taşıtan-taşıyan da olmadığını, müvekkili firmanın taşıyıcı olmadığını ve iş bu davada taşıyan sıfatıyla husumetin yöneltilemeyeceğini, bu nedenle husumet itirazında bulunduğunu, davacının sunduğu bir hasar tutanağının bulunmadığını, hasarın rücu edilebilmesi için Nakliyeci firmanın emtiayı sigortalıya teslim ederken bir hasar tespit edilmesi durumunda nakliyecinin de imzasının bulunduğu bir hasar tutanağının düzenlenmesi gerektiğini , davaya konu sigorta poliçesinde taşınan konteynerin numarasının yazılmadığını, hasar ihbarının 07/12/2020 tarihinde armatör "..." firması yazılarak, dava dışı hasarı davacı tarafından ödenen ithalatcı firma "...A.ş" tarafından "... Şti." firmasına yapıldığını, hasarın nerede ve nasıl olduğuna dair bir delil bulunmamakta olduğunu, rapor hasarın gemi taşıması safhasında olmadığını teyit etmekte olduğunu, hasar tespitinin, deniz taşıması sonlandıktan sonra neden 20 gün sonra yapıldığının yine davacı tarafa sorulması gerektiğini bildirip, davanın husumet yönünden ve esas yönünden reddine karar verilmesini, masraf ve harç ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinden bilirkişi ..., ... ile ...'den aldırılan raporda özetle; Dosya içerisinde incelememize sunulan belgeler ve Ekspertiz firmasının yapmış olduğu incelemeler bilgi ve belgeler ışığında söz konusu hasar Çin'den ...'ya yapılan taşıma esnasında yağan yağmur sularının... no'lu konteynırın yırtık olan tavan sacından içeri sızması sonucunda emtianın kolilerine ve kolilerin içerisindeki ürünlere sirayet etmesi sonucunda oluşmuş olduğu iddiasının TTK 1185'nci madde kapsamında ispat külfeti ortada kaldığından meydana geldiği iddia olunan hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olamayacağı, TTK 1185'inci hükmü gereği süresinde yapılmayan ihbar nedeniyle davalı taşıyıcının iddia olunan hasardan dolayı sorumlu tutulamayacağı, davalı taşıyıcının iddia olunan hasarda sorumluluğu tespit edilemediğinden, davacının halefiyet şartlarının eksik kalacağı, eksik halefiyet nedeniyle yapılan ödemenin ... olarak kabul edileceği, iddia olunan hasarda sorumluluğu tespit edilemeyen davalının davacı tarafından başlatılan takibe vaki itirazının yerinde olacağı, ulaşılan sonuç ve görüşlerin aksine davalı taşıyıcının temin ettiği konteynerin delik olduğu ve bu delik nedeniyle içeri sızan su nedeniyle eşyanın hasar gördüğü yönünde bir kanaate ulaşması durumunda davalının 1186'ncı madde de ön görülen sorumluluk sınırları dahilinde davalı taşıyıcının sorumlu olacağı gerçek zarar tutarının 10.308,68TL olabileceği, davacının takipteki asıl alacak tutarı 10.308,68TL kısmı kadar takibin devamını talep edebileceği belirtilmiştir.
... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/11/2022 tarih, ...esas ve ...sayılı görevsizlik kararı ile, davacı vekilinin talebi üzerine mahkememize gönderilmiş olup, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Dava dışı sigortalı ...Tic. A.Ş tarafından satın alınan plastik oyuncak emtiasının ... konşimento tahtında ... Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın ıslanmış olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan konişmentonun ...Ltd tarafından düzenlendiği, davalının konişmentoda teslim acentesi olarak belirtildiği, navlun faturasının ise davalı tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre davalının akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu mal faturasına göre emtianın ... teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup buna göre dava dışı alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 25/10/2020 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 01/04/2021 tarihinde yapıldığı, icra takibinin ise 22/06/2021 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dava konusu navlun faturasında nihai varış belirtilmediğinden davalının kara taşımasını üstlenmediği anlaşılmaktadır. Konteynerlerin 19/10/2020 tarihinde gemiden tahliye edildiği, gümrük işlemlerinin 28/10/2020 tarihinde tamamlandığı, fiili taşıyana hasar ihbarının 07/12/ 2020 tarihinde yapıldığı, bu durumda süresi içerisinde geçerli bir hasar ihbarının yapılmadığı anlaşılmaktadır. Süresinde hasar ihbarının yapılmadığı anlaşıldığından hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir.
Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda hasar nedeninin; konteyner tavanında oluşan delikten su girmesi nedeniyle oluştuğu, bilirkişi raporunda da hasarın konteyner tavanındaki delik nedeniyle meydana geldiğine dair delil bulunmadığı, süresi içerisinde hasar ihbarının yapıldığının dosya içeriğinden tespit edilemediği, taşıyanın sorumlu olmadığı belirtilmiştir. Bu açıklamalara davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği, süresinde hasar ihbarının bulunmadığı, konteynerın hasarlı olduğuna ilişkin tahliye sonrası düzenlenmiş bir konteyner el değiştirme ve hasar tutanağının bulunmadığı, hasarın deniz suyundan meydana geldiğini tespiti bakımından gümüş nitrat testinin yapılmadığı, hasarının deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği uygun delilerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 179,90 TL'den peşin alınan 130,61 TL'nin mahsubu ile bakiye 49,29 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/03/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır