T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/70 Esas
KARAR NO:2023/357
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:11/06/2021
KARAR TARİHİ:03/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından Nakliyat/Abonman/Emtia poliçesi bulunan iş makinası emtialarının davalının sorumluluğuna tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, Ankara'dan Avustralya'ya sevki sonrasında alıcısına hasarlı teslim edildiğini, düzenlenen Rezerve Tutanağı ve Ekspertiz Raporuna göre davalıların kendilerinden beklenen özeni göstermemesi nedeniyle dava konusu hasarın meydana geldiğinin kesinlik kazandığını, müvekkil şirketçe sigortalısına 7.327,39TL sigorta tazminatı ödediğini, haklarına halef olduğunu, temlik alacaklısı sıfatıyla dava hakkı kazandığını, icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine durdurulduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, sonuç alınamadığı belirtilerek başlatılan icra takibine itirazın iptali, takibin devamı, 7.327,39TL hasar bedelinin ödeme tarihi olan 14/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin talep edilmiştir.
Davalı ... Lojistik vekilinin 19/07/2021 tarihli cevap dilekçesinde: yetki, husumet ve zaman aşımı itirazında bulunarak, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, emtianın ihtirazi kayıtsız ve hasarsız olarak teslim alındığını, müvekkil şirketin taşıma işinde sadece aracı olduğunu ve taşıma ile ilgili üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, müvekkil şirkete düzenlenen navlun faturalarının üzerinde açıkça diğer davalı ... Denizcilik A.Ş.'nin adresi bulunduğunu, davanın taşıyan ... ... A/S şirketine ihbarının talep edildiğini, icra takibi öncesi için faiz talebinin kabul edilmediği hususlarının açıklandığını, ekinde 24/04/2020 tarihli hasar bildirim yazısı, e-posta yazışmaları, örnek Yargıtay Kararı, Taşıma İşleri Komisyonculuğu Sözleşmesine İlişkin Genel Esaslar çıktısı ve navlun faturalarının yer aldığını, davalı ... vekilinin 14/07/2021 tarihli dilekçesinde: görev, yetki ve husumet itirazlarında, sigortalının mal bedelini tam ve eksiksiz olarak tahsil ettiği, sigorta şirketlerinin sigortalı olmayan tarafların yapmış oldukları onarımları tazmin etmediği, taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığı, buna göre konşimentoda yazıldığı şekilde taşındığı ve alıcısına teslim edildiğinin kabul edildiği, hasarlı olduğu iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın da iştiraki ile ve mahkemeler vasıtası ile yapılmış bir tespit bulunmadığının belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Lojistik vekilinin 19/07/2021 tarihli cevap dilekçesinde: yetki, husumet ve zaman aşımı itirazında bulunarak, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği, emtianın ihtirazi kayıtsız ve hasarsız olarak teslim alındığını, müvekkil şirketin taşıma işinde sadece aracı olduğunu ve taşıma ile ilgili üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, müvekkil şirkete düzenlenen navlun faturalarının üzerinde açıkça diğer davalı ... A.Ş.'nin adresi bulunduğunu, davanın taşıyan ... ... şirketine ihbarının talep edildiğini, icra takibi öncesi için faiz talebinin kabul edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 20/09/2022 tarihli celsesinde Davalı ... A.Ş hakkında açılan davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydının yapılmasına karar verilmiştir.
Dava; Taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dışı sigortalı ... tarafından satışı yapılan iki adet paletli ekskavatörün ... sayılı konşimento tahtında İzmit Limanından Melbourne Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde bir adedinin kapı kısmında çarpmaya bağlı hasar oluştuğunun tespit edilerek raporlanması ve ... tarafından onarımın gerçekleştirilmesini müteakip davacı sigorta şirketi tarafından 7.327,39TL tazminat ödemesi yapıldığı, davacının bu bedeli taşıyandan rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan konişmentonun ... ... adına acentesi tarafından düzenlendiği, fiili taşıyanın anılan şirket olduğu görülmektedir. Dosyaya sunulan navlun faturalarına göre davalının dava dışı sigortalıya karşı üstlendiği taşımayı dava dışı ... ... A.S. 'ye yaptırmış olduğu, buna göre davalının akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Taşımaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir. CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre taşıma sözleşmesi satıcı- göndericisi tarafından yapılıp alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı namlı hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekir. CIF satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. CIF satışa konu poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır. Dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi ile aldırılan bilirkişi raporunda mal bedelinin tahsil edilmiş olduğu, ayrıca alıcının talep ettiği hasar bedelinin sigortalı tarafından ödendiği tespit edilmiştir. Buna ilişkin dekont da sunulmuş olup dava dışı sigortalının zararının oluştuğu ve sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu anlaşıldığından davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür.
TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 03/10/2019 tarihinde hasarlı olarak tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 14/04/2020 tarihinde yapıldığı, icra takibinin ise 19/06/2020 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Ekspertiz raporunda hasarın 04/10/2019 tarihinde farkedildiği belirtilmiştir. Dosyaya alıcı adına ... tarafından fiili taşıyana yapılan 04/10/2019 tarihli ihbar yazısı sunulmuştur. Bu belgede de yükün 03/10/2019 tarihinde teslim edildiği yazılı olup hasar ihbarı süresinde yapılmıştır. Buna göre davalı taşıyanın hasarın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını ispatlanması gerekmektedir.
Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda hasarın tam olarak nasıl meydana geldiğine dair bilgi veya belge bulunmadığı, yükleme ve boşaltmalar esnasında ya da gemi içerisine diğer konteynerlara gemi yapısına ya da elleçleme ekipmanlarına çarpması sonucu meydana gelmiş olabileceği belirtilmiştir. Taşımaya konu ekskavatörün flat rack konteynıra yüklenmiş olduğu görülmektedir. Taşıyanın açık konteynera yüklenen yükü teslim alırken konişmentoya herhangi bir çekince koymadığı anlaşıldığından hasarsız olarak yüklenmiş olduğunun kabul edilmesi gerekir. Hasarsız olarak gemiye yüklenen yükün tahliye limanında hasarlandığı tespit edilmiş olduğundan hasarın davalı taşıyanın hakimiyet alanında meydana geldiği yönünde karine oluştuğu, aksinin davalı tarafça ortaya konulamadığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin aynen devamına,
2-Yasal koşullar oluşmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına
3-Karar harcı olan 500,53 TL'den peşin alınan 87,62 TL'nin mahsubu ile bakiye 412,91 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (155,42 TL ilk harç, 245,00 TL posta ücreti ve 5.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 6.100,00 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 7.327,39 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır