T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/71 Esas
KARAR NO:2023/81
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/04/2021
KARAR TARİHİ:28/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş. ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile müvekkil ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalı olduğunu, dava dışı sigortalının, dava dışı Birleşik Arap Emirliklerinde yerleşik ... adlı firmaya 18.10.2018 tarih ve ... numaralı fatura ile 29.952,00 USD tutarında, 1248 koli "..."emtiası sattığını, yapılan satış kapsamında, söz konusu emtiaların Türkiye'den Dubai'ye sevkiyatı için ana nakliyeci ... Tic. Ltd. Şti anlaşıldığını ve alt taşıyıcı / fiili taşıyan olarak ... ... görev aldığını, emtialar 22.10.2018 tarihinde, İzmir ... Limam'ndan ... ve ... numaralı konteynerlere yüklendiğini, bu konteynerler ... adlı gemiye ... numaralı konşimento ile yüklenerek yola çıktığını, satım konusu emtiaların alıcının firmanın adresine teslim edildiğinde ... numaralı konteyner sorunsuz şekilde tahliye edildiğini ancak ...numaralı konteyner tahliye için açıldığında, içerisinden sular aktığını, Bu durum alıcı tarafından gerek fotoğraf gerekse de video ile kayıt altına alındığını, sigortalı tarafından müvekkil şirkete yapılan bildirime istinaden, sigortalının uğradığı hasarın tazmin edilmesi adına 19.205,00 USD ödeme yapıldığını, müvekkil şirket tarafından davalının kusurundan dolayı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nin 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını ancak borçlu tarafından yapılan haksız itiraz neticesinde söz konusu takip durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... San.ve Tic. A.Ş. ile müvekkil şirket yumurta emtiasının Türkiye'den Dubai'ye sevkiyatı için anlaşıldığını, söz konusu taşımada müvekkil şirket nakliye acentası olarak, ... ... Deniz Acenteliği Anonim Şirketi ise taşıyan olarak görev aldığını, satım konusu emtiaların teslimi gerçekleştirildiği esnada hasar olduğundan bahisle ... tarafından sigortacısına yapılan bildirimle davacı ... Sigorta Anonim şirketi tarafından hasar tazmini için ödeme yapıldığını, söz konusu hasarın müvekkil şirkete rücuen tazmini için önce ... İcra Müdürlüğü'ne 2019/... E. sayılı dosyası üzerinden aleyhe icra takibi başlatıldığını, borca ve yetkiye itirazımız neticesinde takibin durduğunu, akabinde ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden aleyhe takip başlatılmış ancak müvekkile arabuluculuk görüşmesine kadar herhangi bir tebligat ulaşmadığını, davacı tarafından başlatılan arabuluculuk görüşmesinde de bu durum belirtildiğini, Arabuluculuk süreci usule uygun tamamlanmadığını, müvekkil şirket taşıyan sıfatına sahip olmadığından sorumluluğu bulunmadığını, müvekkil aracılık yapan bir forwarder şirket olduğunu, İşbu dava konusu olayda da taşıma faaliyeti yapmadığını, söz konusu taşımada müvekkilinin taşıyıcı, donatan ya da gemi sahibi gibi bir sıfatı da bulunmadığını, yük ile ilgili taşıma faaliyetleri sürecinde bulunulmadığını, acente olarak yükün gümrük işleri dahi gerçekleştirilmediğini, somut olayda müvekkil şirket taşıyıcı konumunda değil adeta bir acenta olduğundan ve bu durumda da fiilen taşıma işinde yer almadığından, taşımayı taahhüt etmediğini, müvekkilinin forwarder olması ve taşıyan sıfatına sahip olmaması sebebiyle sorumluluğunun kendisine ait olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi ...'ten aldırılan raporda özetle; İncelenen dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye ait 2018 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler İle Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... San. ve Tic, A.Ş.'nin 2018 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... Sao. ve Tic. A.Ş.'ııiıı 2018 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Sigorta A.Ş. malların taşınması esnasında hasara uğraması neticesinde; Davacı yanın 19.205.00 USD (102,389,54 TL) hasar tazminatı bedelini dava dışı sigortalı ... ve Tic. A.Ş.'ye havale göndererek ödeme yaptığı, dava dışı sigortalı şirketin de gelen havaleyi 20.12.2019 tarihinde ... yevmiye numarası ile ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı ... banka aracılığıya dava dışı sigortalı ... San, ve Tic. A.Ş/ye 149.760,00 USD (937.617,41 TL) havale gönderdiği, Dava dışı sigortalı ...vc l'ic. A.Ş. düzenlediği faturaları dava dışı ... 'nın cari hesabından mahsup etmesinden dolayı Dava dışı sigortalı ... Tic, A.Ş.'nin 31.12,2018 tarihi itibariyle dava dışı ... /BEA'dan herhangi bir alacağının bulunmadığı, başka bir ifadeyle dava dışı sigortalı şirketin alacak bakiyesinin 0 (sıfır) olduğu, dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş,"mo TIK. Hükümleri uyarınca tuttuğu ve kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde, davaya konu mal bedelini dava dışı ... 'den tahsil ettiği belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi Gıda Mühendisi ... , Uzakyol Kaptanı ... ile Taşıma Uzmanı ... 'tan aldırılan raporda özetle; Emtia hasarının konteyner taşıması sırasında, konteyner soğutma ünitesinden su sızması nedeni ile oluştuğu, sigortalı emtiada meydana gelen hasarın satıcının/ dava dışı sigortalının zararını oluşturduğunun ispatlanması gerektiği, bu konuda yapılacak mali incelemenin heyetimizin uzmanlık alanı dışında olduğu, aksi halde Davacının sigortalısına yaptığı hasar ödemesi nedeniyle TTK m. 1472 uyarınca kanuni halefiyet yoluyla dava açamayacağı, mahkeme aksi kanaatte ise, hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu süre içerisinde meydana geldiği, davalı akdi taşıyan emtianın uğradığı hasardan sorumlu olduğu, sorumluluğun üst sınırının toplam zarar miktarının üzerinde olduğundan zararın tamamının talep edilmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde 29/06/2021 tarih, 2021/... esas, 2021/... karar sayılı kararı ile HMK m. 166 ve devamına göre ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin 2021/... esas sayılı dosyasında verilen 15/02/2022 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca Davalı ... yönünden açılan davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına karar verilmiş olmakla, ara karar gereğince davanın tefrik edilerek Mahkememizin 2022/... esasına kaydı yapılmıştır.
Dava; sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Davacı taraf, emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan ... San. Ve Tic. A.Ş. Ait "..." cinsi emtiaların, taşıma sırasında hasarlandığı iddiası ile sigortalısına ödediği hasar bedelinin tazminini talep etmektedir.
Dava dışı sigortalı tarafından satışı yapılan yumurta emtiasının ... numaralı konteynerler ile ... Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin, navlun faturası düzenlemesi nedeniyle akdi taşıyan konumuna haiz olan davalıdan rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Taşımaya konu yüke ilişkin dava dışı Sigortalı ... tarafından alıcı/gönderilen ... adına düzenlenen 18.10.2018 tarihli faturada satış CIF teslim ve bedelin peşin ödendiği belirtilmiştir. Buna göre davaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir. CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre taşıma sözleşmesi satıcı- göndericisi tarafından yapılıp alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı namlı hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekir. CIF satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. CIF satışa konu poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır. Dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi ile aldırılan bilirkişi raporunda sigortalı ... A.Ş. ' nin TTK. Hükümleri uyarınca kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde, davaya konu mal bedelini dava dışı ... 'den tahsil ettiği belirtilmiştir. Buna göre sigortalı satıcının sigortalanabilir bir menfaati bulunmadığından, davacının alacağın temliki suretiyle dahi taraf sıfatını kazanamayacağından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.886,90 TL den karar harcı olan 179,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.707,00 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır